دعاوی حقوقی › صلاحیت
دعوای صلاحیت عام دادگستری
راهنمای دعوای صلاحیت عام دادگستری
- تعریف
- صلاحیت عام دادگستری به این معناست که تمام دعاوی، شکایات و اختلافات حقوقی و کیفری در صلاحیت دادگاههای عمومی دادگستری است، مگر آنکه قانون مرجع دیگری را به صورت استثنایی صالح بداند. این اصل تضمین‌کننده دسترسی شهروندان به عدالت در تمامی امور است. طرح این موضوع معمولاً زمانی مطرح می‌شود که خوانده به صلاحیت دادگاه دادگستری ایراد کرده و خواهان بر صلاحیت عام دادگستری تاکید می‌کند.
- خواهان و خوانده
- خواهانِ طرح دعوا در دادگستری / خوانده‌ای که ممکن است به صلاحیت ایراد کند یا دعوا علیه او مطرح شده است.
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاههای عمومی حقوقی یا کیفری دادگستری محل اقامت خوانده یا وقوع جرم/حادثه.
- مستندات قانونی
- اصل ۱۵۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ ماده ۱۰ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی.
- مدارک لازم
- دادخواست یا شکواییه، مدارک اثبات دعوا (سند، شهادت‌نامه، قرارداد و غیره).
- مهلت‌ها
- ایراد به صلاحیت باید تا پایان جلسه اول دادرسی در دادگاه حقوقی مطرح شود.
- هزینه
- تابع ماهیت دعوای مطروحه (مالی یا غیرمالی بودن دعوای اصلی) است.
- مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی. ۲. ارجاع به دادگاه عمومی حقوقی/کیفری. ۳. بررسی صلاحیت دادگاه بر اساس اصل صلاحیت عام. ۴. تبادل لوایح و جلسه دادرسی. ۵. صدور رأی.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. تصور اینکه برخی اختلافات اصلاً قابل رسیدگی در هیچ مرجعی نیستند. ۲. عدم توجه به استثنائاتی که صلاحیت را از دادگستری سلب کرده و به مراجع اختصاصی (مانند دیوان عدالت اداری یا شورای حل اختلاف) داده است. ۳. طرح ایراد خارج از مهلت قانونی توسط خوانده. ۴. اشتباه در تشخیص صلاحیت ذاتی و نسبی.
نمونهٔ خواسته
تقاضای رسیدگی به دعوای [موضوع دعوا] با استناد به صلاحیت عام دادگاههای دادگستری.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
مفهوم صلاحیت عام چیست؟
یعنی تمام دعاوی در صلاحیت دادگستری است مگر قانون مرجع دیگری را تعیین کند.
آیا مراجع اختصاصی می‌توانند جایگزین دادگستری شوند؟
فقط در مواردی که قانون صراحتاً تجویز کرده باشد (مانند دیوان عدالت اداری).
زمان طرح ایراد عدم صلاحیت چه موقع است؟
در حقوق مدنی، تا پایان جلسه اول دادرسی.
آیا شورای حل اختلاف جزو صلاحیت عام است؟
خیر، مرجعی با صلاحیت اختصاصی و محدود به نصاب قانونی است.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: صلاحیت در دادگاههای ایران؛ راهنمای جامع تشخیص مرجع صالح برای طرح دعوی
- نمونه‌متن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، صلاحیت عام دادگستری
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری …البته رأی وحدت رویه شماره ۵۱۶ مورخ ۱۳۶۷/۱۰/۲۰ نیز که بر پایه اصل ۱۵۹ قانون اساسی بر صلاحیت عام دادگستری تأکید نمود، اصولاً این صلاحیت عام را در امور حقوقی بر عهده دادگاهی میشمرد که در رسیدگی به دعا…
ضابطان عام
عینِ عبارت · صلاحیت خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 26 شهریور 1402 در استان قم برگزار شد، موضوع بررسی صلاحیت ضابطان عام دادگستری در اخذ کارت ضابطیت خاص دادسرای نظامی مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این…
عینِ عبارت · صلاحیت تعارض صلاحیت عام محاکم دادگستری با ماده 189 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی خ. م.: در نشست قضایی که در تار…
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری البته رأی وحدت رویه شماره ۵۱۶ مورخ ۱۳۶۷/۱۰/۲۰ نیز که بر پایه اصل ۱۵۹ قانون اساسی بر صلاحیت عام دادگستری تأکید نمود، اصولاً این صلاحیت عام را در امور حقوقی بر عهده دادگاهی میشمرد که در رسیدگی به دعاو…
عینِ عبارت · صلاحیت دیوان عدالت اداری بنا به اصل دارای اختیار و صلاحیت رسیدگی به هر گونه شکایت مردم و اشخاص در حکم مردم نسبت به تصمیمات اقدامات و آرای صادر از واحدها…
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری …رتکاب جرم در مقام ضابط دادگستری استجازات حضرت امام (ره) و رهبر انقلاب تخصیص نمی زند. نظر اقلیت ب. ت. ب. صلاحیت عام دادگستری، وقتی که رفتار های مجرمانه در مقام ضابطیت (در فرض حصول شرایط آن) صورت گیرد از شمول…
عینِ عبارت · صلاحیت فرض تردید در صلاحیت دیوان خ.…
عینِ عبارت · صلاحیت اما عده دیگر با اشاره به اینکه دیوان نیز از شعب دادگستری است ا در خصوص وصف عام صلاحیت برای دیوان عدالت همانند صلاحیت عام دادگاه های عمومی حقوقی، دیدگاه های دوگانه ای وجود دارد. عده…
عینِ عبارت · صلاحیت …دگاه عمومی در هر حوزه قضایی رسیدگی به کلیه امور مدنی و بتوان گفت که از آن پس دیگر نشانی از این صلاحیت ذاتی عام برای دادگاههای عمومی به شعب حقوقی و جزایی به طور کلی رسیدگی به امور حقوقی را در صلاحی…
عینِ عبارت · صلاحیت …ه عنوان مرجع رسمی رسیدگی به تظلمات مردم معرفی می‌کند، بیانگر این قاعده است که در صورت تردید در صلاحیت محاکم دادگستری، این محاکم صلاحیت عام برای رسیدگی به دعاوی مختلف را دارند و تا زمانی که قانون‌گ…
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری …<br>نظر اکثریت بر اساس اصل 156 قانون اساسی به این نتیجه رسید که صلاحیت عام دادگستری برقرار است و دادگاه باید به دعوا رسیدگی کند، زیرا شورای حل اختلاف مرجع قضایی محسوب نمی‌شود و…
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری …این مقررات به معنای تحقق داوری نیستند و بنابراین مانع از صلاحیت عام دادگستری نخواهند بود.…
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری …شود و بنابراین، تخلف متخلف در هیات مربوطه به ماده 48 قانون نظام صنفی رسیدگی خواهد شد، بدون آنکه صلاحیت عام دادگستری نفی شود.…
عینِ عبارت · صلاحیت …برائت متهم نظامی از بزه ایراد ضرب و جرح و فحاشی صادر شده بود، رسیدگی کرد. این شعبه با استناد به صلاحیت محاکم نظامی، دادنامه بدوی را نقض و قرار عدم صلاحیت صادر نمود. سپس، شعبه دوم دادگاه نظامی ب.…
عینِ عبارت · صلاحیت تفکیک صلاحیت دیوان عدالت اداری و دادگاه عمومی در دعاوی مسئولیت مدنی علیه دولت نویسندگان: جلالی, محمد، حسنو…
عینِ عبارت · صلاحیت …رسیدگی به دعوای راجع به تولیت و وصیت پیش از این در صلاحیت دادگاه مدنی خاص قرار داشت و با حذف دادگاه مدنی خاص از سازمان قضایی کشور، رسیدگی به این امور و…
عینِ عبارت · صلاحیت …قانون دیوان عدالت اداری و با این استدلال که صدور سند سجلی از وظایف اداره ثبت احوال است، قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده را به دیوان عدالت اداری ارسال کرد.…
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری …به دادگستری و جواز آن بر پایه اصل ۱۵۹ قانون اساسی و رأی وحدت رویه به جهت وقوع اختلاف میان طرفین و صلاحیت عام دادگستری به عنوان مرجعیت عمومی تظلم و دادخواهی است.…
عینِ عبارت · صلاحیت دیوان عالی کشور که به شرح آن اتخاذ تصمیم قانونی در دعاوی مطروحه را در عهده و صلاحیت دادگاه عمومی : «به موجب اصل یکصد و پنجاه و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مرجع رسمی تظلما…
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری …شماره 78/272/22- 1378/05/31 با این استدلال که صلاحیت اداره تحقیق اوقاف جهت رسیدگی به دعوی تولیت مانع از صلاحیت عام دادگستری نمی‌باشد قرار صادره را نقض و پرونده را جهت رسیدگی ماهوی به دادگاه بدوی اعاده می نمای…
عینِ عبارت · صلاحیت …شعبه چهاردهم محاکم عمومی حقوقی اهواز، با صدور قرار عدم صلاحیت، اعلام نمود که صدور شناسنامه در زمره وظایف اداره ثبت احوال قرار دارد و در صورت امتناع این اد…
عینِ عبارت · صلاحیت عام دادگستری …ه دادگستری و جواز آن بر پایه اصل ۱۵۹ قانون اساسی و رأی وحدت رویه به جهت وقوع اختلاف میان طرفین و صلاحیت عام دادگستری به عنوان مرجعیت عمومی تظلم و دادخواهی است.…
نظریه مشورتی شماره 7/97/139 مورخ 1397/02/01
عینِ عبارت · صلاحیت …پرسش این است که چه مرجعی برای رسیدگی به دعوی ابطال این تصویب‌نامه صلاحیت دارد و آیا محاکم دادگستری می‌توانند به این موضوع رسیدگی کنند یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی ا…
عینِ عبارت · صلاحیت …ب. که هیأت عمومی دیوان آن را وقت در صلاحیت دادگاههای حقوقی شمرد.…
عینِ عبارت · صلاحیت …مفاد اسناد رسمی اداره ثبت اسناد و املاک توسط محاکم دادگستری قابل پذیرش است؟ در صورت امکان پذیرش در صلاحیت چه مرجعی می‌باشد؟…