دعاوی حقوقی › دعاوی دادگاه صلح › املاک و ثبت
دعوای تسلیط ید (وضع ید بر مال غیر منقول /ملک)
راهنمای دعوای تسلیط ید (وضع ید بر مال غیر منقول /ملک)
- تعریف
- دعوای تسلیط ید یا وضع ید، دعوایی است که تصرف قانونی تصرفکننده سابق را که به نحو مقتضی احراز شده ولی مانع از استفاده او هستند، تثبیت و رفع مانع میکند. این دعوا زمانی مطرح میشود که خواهان دارای سند رسمی یا ادعای مالکیت مشروع است و خوانده بدون مجوز قانونی مانع تصرف او شده یا او را از ملک بیرون کرده است. در رویه قضایی گاهی با خلع ید یا رفع تصرف عدوانی همپوشانی دارد اما ماهیت آن اثبات حق تصرف قانونی است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: مالِک یا متصرف قانونی سابق. خوانده: مزاحم، ممانعتکننده یا متصرف غیرقانونی.
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه صلح محل وقوع ملک (با توجه به حد نصاب مالی دادگاه صلح).
- مستندات قانونی
- اصول ۳۶ و ۴۰ قانون اساسی، قواعد لاضرر و تسلیط، مواد مربوط به تصرف در قانون مدنی (نامطمئن در خصوص ماده خاص آیین دادرسی).
- مدارک لازم
- سند مالکیت رسمی یا مبایعهنامه معتبر، کارت ملی، استشهادیه محلی، گزارش کلانتری یا تأمین دلیل (در صورت وجود).
- مهلتها
- مرور زمان خاصی ندارد اما تاخیر طولانی ممکن است اماره بر اسقاط حق یا رضایت تلقی شود؛ مهلت اعتراض و تجدیدنظر ۲۰ روز پس از ابلاغ رای است.
- هزینه
- بر اساس ارزش منطقه ای یا تقویم ارزش خواسته اموال غیرمنقول (دعوای مالی).
- مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ۲. ارجاع به دادگاه صلح - ۳. تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین - ۴. بررسی اسناد و در صورت نیاز ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری - ۵. صدور حکم به تسلیط ید / وضع ید - ۶. اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه گرفتن تسلیط ید با خلع ید (خلع ید مقدمات ثبتی خاص دارد اما تسلیط ید بیشتر ناظر بر رفع مزاحمت از تصرف است). ۲. عدم اثبات سبق تصرف یا مالکیت قانونی. ۳. طرح دعوا در مرجع صالح اشتباه (توجه به صلاحیت مالی دادگاه صلح). ۴. عدم تعیین دقیق محدوده ملک مورد نزاع.
نمونهٔ خواسته
تقاضای صدور حکم بر محکومیت خوانده به تسلیط ید و رفع ممانعت از حق تصرف در یک باب مغازه/ملک به پلاک ثبتی [پلاک ثبتی] مقوم به [میزان مبلغ] ریال
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا برای دعوای تسلیط ید سند رسمی الزامی است؟
سند رسمی بهترین دلیل است، اما قرارداد عادی معتبر و سابقین تصرف نیز قابل استناد است.
تفاوت تسلیط ید با رفع تصرف عدوانی چیست؟
در تصرف عدوانی احراز سبق تصرف و لحوق عدوان در مدت کوتاه مطرح است، اما تسلیط ید جنبه اثبات تصرف قانونی و رفع مزاحمت دارد.
آیا میتوان همزمان خسارت مطالبه کرد؟
بله، مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف یا خسارات وارده قابل ضمیمه شدن به دادخواست است.
اگر خوانده مدعی مالکیت باشد چه میشود؟
دادگاه به دلایل طرفین رسیدگی کرده و اگر ادعای خوانده قوی باشد، دعوا را رد یا به دادگاه حقوقی ارجاع میدهد.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت سند رسمی ملک و نکات حقوقی آن در ایران
- جرم: تصرف عدوانی مجدد بعد از اجرای حکم قطعی خلع ید
- نمونهمتن: لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی محکمه نخستین ، وضع ید
- نمونهمتن: صدور حکم به اعاده وضع به حال سابق در پلاک ثبتی و احداث دیوار تخریب شده مغازه موکل
- نمونهمتن: صدور حکم به وضع ید در پلاک ثبتی
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 66
نظریه مشورتی شماره 7/96/1390 مورخ 1396/06/19
عینِ عبارت · تسلیط …موضوع استعلام مربوط به نحوه اجرای حکمی است که در پروندهای صادر شده و در آن برخی از ورثه دعوی تسلیط ید بر اموال موروثی را علیه سایر ورثه مطرح کردهاند.…
عینِ عبارت · تسلیط ۱۵ تعریف وضع ید، تسلیط ید یا ادخال ید معمولاً در املاک مشاعی چنانچه شریک یا شرکای دیگر مانع تصرف احدی از شرکا شوند ای…
عینِ عبارت · تسلیط …9- ع.آ. 10- ب.ش. 11- ن. 12- م. 13- م. 14- ن. 15- ن. همگی ه. 16- الف.ز. به خواسته محکومیت به تسلیط ید و وضع ید خ.…
عینِ عبارت · تسلیط خ. م.: موضوع این پرونده به دعوی تسلیط ید و وضعیت ید خ.…
عینِ عبارت · تسلیط …به طوری که در مناقشه هایی از نوع وضع ید، تسلیط ید و تخلیه مال مشاع حکم ماده ۴۳ ق.…
عینِ عبارت · تسلیط طرح دعوا در قالب وضع ید یا تسلیط ید نسبت به سهم مشاعی خ.…
عینِ عبارت · تسلیط …وضوع فوق از اداره حقوقی قوه قضائیه سؤال شده است که در پرونده ای که بعضی از ورثه دعوی وضع ید یا تسلیط به طرفیت سایر ورثه بر اموال موروثی و ماترک طرح نموده اند، حکم بر اجابت خواسته و وضع ید ایشان ص…
عینِ عبارت · تسلیط …در نتیجه در فرض سؤال اصولاً صدور حکم مبنی بر وضع و تسلیط ید یکی از شرکا بر مال مشاع بدون رضایت بقیه شرکا قانوناً امکان پذیر نیست و اگر چنین حکمی نیز ص…
عینِ عبارت · تسلیط …اه های حقوقی بیش و کم در کنار خلع ید مشاع، عنوان های دیگر چون تخلیه مشاع، وضع ید ، انتزاع ید و تسلیط ید هم مطرح می گردد.…
عینِ عبارت · تسلیط …به طوری که در مناقشه هایی از نوع وضع ید، تسلیط ید و تخلیه مال مشاع حکم ماده ۴۳ ق.…
عینِ عبارت · تسلیط …در ادامه بیشتر توضیح می دهیم. ۱۵ تعریف وضع ید، تسلیط ید یا ادخال ید معمولاً در املاک مشاعی چنانچه شریک یا شرکای دیگر مانع تصرف احدی از شرکا شوند ا…
عینِ عبارت · تسلیط …رای دادگاه دعوی م. م.ن. با وکالت م. الف.ز. بطرفیت م.م. چ. و بنیاد 15 خرداد بخواسته تسلیط ید ،خلع ید بر مال غیر منقول ،تسلیط بر قید مشاعی شامل یک واحد زیر زمین به مساحت 25متر مربع مس…
عینِ عبارت · تسلیط شرط صدور حکم تسلیط ید بر مال غیرمنقول خ.…
عینِ عبارت · تسلیط …ده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی در سال ۱۳۵۶ تصویب شده است با این ترتیب طرح دعوا به عنوان وضع ید با تسلیط بد و الزام با اجبار شریک به دادن اذن در تصرف از جانب شریک غیر متصرف موقعیت قانونی ندارد ... ک…
عینِ عبارت · تسلیط …نظر اتفاقی ب. ت. ب. اینکه در ملک مشاع هر شریک مجاز به درخواست وضع ید یا تسلیط ید به نسبت سهم خویش در مال مشاعی خواهد بود و وضع ید لزوماً متضمن خلع ید متصرف نسبت…
نظریه مشورتی شماره 7/96/1909 مورخ 1396/08/21
عینِ عبارت · تسلیط …استعلام: در خصوص خلع ید از املاک مشاعی پاسخ فرمائید آیا اجرای حکم از طریق تنظیم صورتجلسه و تسلیط ید محکوم له در کنار م.…
عینِ عبارت · تسلیط …ع مقررات معامله فضولی است و اگر شریک دیگر اذن یا اجازه ندهد این تصرفات صحیح نخواهد بود؛ لذا دعوای وضع ید یا تسلیط ید ولو نسبت به سهم مشاع که از جانب یکی از شرکای ملک مشاع اقامه میشود از آنجایی که…
عینِ عبارت · تسلیط …حکم به وضع ید، تحویل و تسلیم محل، تسلیط ید، رفع تصرف عدوانی خلع ید مشاع و تخلیه مشاع نیز از نمونه های دیگری است که عارض بر عین غیر منق…
عینِ عبارت · تسلیط …ون مدنی از اینکه به تصرف دادن به هر یک از شرکاء بدون اجازه دیگری مجاز نیست، منافات دارد و امکان تسلیط ملک به شرکاء به قهر و غلبه امکان پذیر نیست.…
عینِ عبارت · تسلیط سؤال ـ در مواردي كه به علت مشاع بودن سهم خواهان حكم بر تسليط يد وي نسبت به مال مشترك صادر مي شود اجراي حكم چگونه خواهد بود؟…
قابلیت استماع دادخواست وضع ید بر املاک مشاعی
عینِ عبارت · تسلیط …582- 585 قانون مدنی) از اینکه به تصرف دادن به هر یک از شرکاء بدون اجازه دیگری مجاز نیست، منافات دارد و امکان تسلیط ملک به شرکاء به قهر و غلبه امکان پذیر نیست.…
عینِ عبارت · تسلیط خ. م.: موضوع این پرونده به دعوی خ. ه. د. خصوص تسلیط و وضع ید بر یک قطعه زمین به مساحت 60 متر مربع واقع در حریم درجه یک خطوط برق مربوط میشود. هم…
عینِ عبارت · تسلیط …به موجب نظریه شماره 4013/7، مورخ 1375/7/5: «حکم تسلیط، همان حکم وضع ید است و منظور از تسلیط، وضع ید محکومله است. اینکه از کل پلاک یا ملک…
عینِ عبارت · تسلیط …حکم به وضع ید، تحویل و تسلیم محل، تسلیط ید، رفع تصرف عدوانی خلع ید مشاع و تخلیه مشاع نیز از نمونه های دیگری است که عارض بر عین غیر من…
عینِ عبارت · تسلیط …تاریخ دادنامه قطعی: 1392/02/07 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مالکیت مشاعی اقتضای تسلیط ید مشاعی را دارد بنابراین دعوای وضع ید بر مال مشاع قابل استماع است. رای دادگاه بدوی در خصو…
