دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی دیوان عدالت اداری › محیط‌زیست و حقوق عمومی
فعلاً ناقص و غیرقابلِ استناد
دعوای شکایت از اقدامات اداری متضمن تضییع حقوق عامه
راهنمای دعوای شکایت از اقدامات اداری متضمن تضییع حقوق عامه
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که اقدامات، تصمیمات یا آیین‌نامه‌های دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها یا نهادهای عمومی، حقوق عامه (مانند محیط‌زیست، سلامت عمومی، یا حقوق شهروندی) را تضییع کرده باشد. شهروندان یا سازمانهای مردمنهاد میتوانند با استناد به تضاد این اقدامات با قانون یا شرع، ابطال یا توقف آن‌ها را از دیوان عدالت اداری بخواهند. این دعوا ابزاری برای نظارت بر عملکرد دستگاه‌های دولتی در راستای حفظ منافع جمعی است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: اشخاص حقیقی یا حقوقی ذینفع، سازمانهای مردمنهاد (NGOs) فعال در حوزه مربوطه. خوانده: دستگاه اجرایی، سازمان، وزارتخانه یا شهرداریِ صادرکننده تصمیم یا انجام‌دهنده اقدام.
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی (در دیوان عدالت اداری).
- مرجع صالح
- دیوان عدالت اداری (صلاحیت ذاتی).
- مستندات قانونی
- قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، قانون اساسی (اصول مربوط به حقوق ملت و محیط‌زیست).
- مدارک لازم
- مدارک شناسایی، مستندات مربوط به اقدام یا تصمیم مورد اعتراض (نامه، بخشنامه، آگهی)، دلایل و مدارک اثبات‌کننده تضییع حقوق عامه (گزارش کارشناس، عکس، مستندات محیط‌زیستی).
- مهلت‌ها
- برای ابطال مصوبات مهلت خاصی وجود ندارد؛ برای اعتراض به تصمیمات و اقدامات، مهلت معمول ۳ ماه از تاریخ ابلاغ یا اطلاع است (برای اشخاص مقیم خارج ۶ ماه).
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری (طبق تعرفه سالانه).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ساجد؛ ۲. تنظیم دادخواست و بارگذاری مدارک؛ ۳. ارجاع به شعبه بدوی؛ ۴. تبادل لوایح (ارسال دادخواست به دستگاه خوانده جهت پاسخ)؛ ۵. صدور رأی؛ ۶. امکان تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات ذینفع بودن یا سمت قانونی برای طرح دعوا؛ ۲. اشتباه در تشخیص مرجع صالح (برخی دعاوی باید ابتدا در هیئت‌های حل اختلاف اداری مطرح شوند)؛ ۳. عدم ارائه مستندات کافی برای اثبات تضییع حقوق عامه؛ ۴. عدم درخواست «دستور موقت» در موارد فوری که خسارت جبران‌ناپذیر است.
نمونهٔ خواسته
تقاضای نقض و ابطال [نام تصمیم یا اقدام] مورخ [تاریخ] صادره از سوی [نام دستگاه] به دلیل تضییع حقوق عامه در حوزه [موضوع].
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا هر شهروندی میتواند به نمایندگی از عموم مردم شکایت کند؟
بله، در مواردی که حقوق عامه تضییع شده باشد، اشخاص ذینفع یا سازمانهای مردمنهاد قانونی میتوانند طرح دعوا کنند.
آیا برای این شکایت نیاز به وکیل است؟
خیر، الزامی نیست اما به دلیل پیچیدگیهای آیین دادرسی دیوان، توصیه میشود.
آیا می‌توان همزمان با شکایت، درخواست توقف اجرای تصمیم را داشت؟
بله، تحت عنوان «دستور موقت» باید جداگانه درخواست شود.
اگر دستگاه اجرایی پاسخ ندهد چه میشود؟
دیوان بر اساس مدارک موجود و لوایح طرفین رأی صادر میکند و عدم پاسخ دستگاه، مانع رسیدگی نیست.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
🗺 نقشه: نزدیک‌ترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق محیط‌زیست در ایران: مسئولیت‌ها و راهکارهای قانونی
- قرارداد: قرارداد وکالت دعاوی اداری و دیوان عدالت اداری
- نمونه‌متن: صدور دستور موقت برای جلوگیری از تعدی و تفریط و تضییع از وسایل و اصدار رای به فسخ مبایعه نامه شماره
- نمونه‌متن: لایحۀ دفاعیه به دیوان عدالت اداری از سوی طرف شکایت
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: موضوع اصلی این متن بررسی امکان شکایت اشخاص ذینفع و متضرر از شهرداری به دلیل صدور پروانه ساختمانی با تخلف از مقررات شهرسازی است.…
عینِ عبارت · شکایت …مورد خواسته داشته است، اختیار قانونی جهت تعیین زمان اجرای آن را نیز دارد. بنابراین اقدامات طرف شکایت موافق قوانین و ضوابط صورت گرفته است و هیچ حقی از شاکی از بین نرفته است. بنا بر مراتب پیش‌گفت م…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در تاریخ 21 آبان 1393، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت مرتبط با اجرای مصوبات هیات امنای دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی رسید. شاکی ادعا کرد که اقدام…
عینِ عبارت · شکایت …... لغایت ... است. علیهذا ب. ت. ب. محتویات پرونده، مفاد دادخواست شاکی و لایحه دفاعیه طرف شکایت مثبوت به شماره .…
عینِ عبارت · شکایت …بنابراین، دعوی متقاضی غیر وارد تشخیص داده شد و حکم به رد شکایت صادر گردید.…
عینِ عبارت · شکایت …ل وضعیت صندوق از بازنشستگی کشوری به تامین اجتماعی، آراء متناقضی صادر کرده‌اند؛ به‌طوری‌که شعبه 3 شکایت را رد کرده و شعبه 6 حکم به ورود شکایت صادر کرده است.…
عینِ عبارت · شکایت …رأی شعبه بدوی دیوان عدالت اداری شماره دادنامه : 9409970903001447 «رأی دیوان»; [در خصوص شکایت شاکی علیه سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهر تهران خواسته: نقض رای هیئت انضباطی سازمان…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع این پرونده شکایت از سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهر تهران و درخواست برای نقض رای هیات انضباطی این سازم…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: در تاریخ 6 اسفند 1391، دیوان عدالت اداری به شکایت فردی از دیوان محاسبات رسیدگی نمود.…
عینِ عبارت · شکایت …با عنایت به محتویات پرونده و شرح شکایت و اسناد و مدارک ابرازی و لایحه دفاعیه و ب.…
عینِ عبارت · شکایت …ند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392، به این نتیجه رسید که شکایت شاکی از نظر موضوع قابلیت رسیدگی در هیات عمومی را ندارد.…
عینِ عبارت · شکایت پدر مورد شکایت خانم ف.…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در تاریخ 25 مرداد 1395، دیوان عدالت اداری به یک شکایت مربوط به انتقال سابقه و حق بیمه از صندوق بازنشستگی کشوری به سازمان تامین اجتماعی رسیدگی کرد.…
عینِ عبارت · شکایت …علیهذا دعوی مطروحه غیر وارد تشخیص، حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد.…
عینِ عبارت · شکایت …بنابراین، دعوی مطرح‌شده غیر وارد تشخیص و حکم به رد شکایت صادر گردید که این رای قطعی است.…
عینِ عبارت · شکایت …شاکی: آقای … موضوع: نقض رای صادره ازشعبه چهاردهم در پرونده کلاسه 74/1032 مقدمه: شاکی طی شکایت نامه تقدیمی اعلام داشته است، اقدامات شهرداری (کمیسیون ماده صد قانون شهرداری) بر خلاف حقی…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در تاریخ 12 بهمن 1393، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت فردی که در آزمون ورود به حرفه مهندسی با کد اصلی 100 شرکت کرده و موفق به قبولی شده بود، رسیدگ…
عینِ عبارت · شکایت …مطابق ماده ۱ ۱ قانون یاد شده نیز مقرر شده درصورتی که تصمیمات و اقدامات موضوع شکایت، موجب تضییع حقوق اشخاص شده باشد، شعبه رسیدگی کننده، حکم بر نقض رأی یا لغو اثر از تصمیم و ا…
عینِ عبارت · شکایت شکایت از اقدامات غرض ورزانه مأموران دولتی خ.…
عینِ عبارت · شکایت …شماره دادنامه: 168 الی 1/170 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای … شکایت و خواسته: اعمال ماده 20 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 168 الی 170 هیات ع…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: موضوع این شکایت، درخواست ابطال بخشنامه دانشگاه فنی و حرفه‌ای در ارتباط با عدم صدور گواهی سابقه تدریس برای مد…
عینِ عبارت · شکایت در خصوص شکایت شاکی (الف.…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در تاریخ 22 دی‌ماه 1392، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت مطرح‌شده علیه ادارات مربوطه در خصوص درخواست تبدیل وضعیت استخدامی از پیمانی به رسمی رسیدگی نم…
عینِ عبارت · شکایت …شعبه سوم با استناد به ماده یک قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی مصوب 27 مهر 1366، شکایت را رد کرده و اعلام کرده است که تخلف قانونی از سوی سازمان وجود ندارد. شعبه چهاردهم نیز با است…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در پرونده شماره 96/554، موضوع شکایت مربوط به عملکرد شهرداری نیشابور در اعطای مجوز ساخت بیش از 3 طبقه در بافت ویلایی شهر فرهنگیان…
عینِ عبارت · شکایت خ. م.: در تاریخ 30 مهر 1393، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت فردی که درخواست افزایش 20 درصدی حقوق به عنوان حق سرپرستی را مطرح کرده بود، رسیدگی نمود. شاکی…
عینِ عبارت · شکایت …خ. م.: در پرونده شماره 96/1344، موضوع شکایت مربوط به درخواست اعمال ماده 91 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به رای شما…
عینِ عبارت · شکایت …ی شماره 156 مورخ 1397/06/26 هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت مطرح شده در هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع، ابطال مصوبه کمیسیون ماده 5 به شماره 47311-…
عینِ عبارت · شکایت …ه. وجود ندارد. در نتیجه، دعوی مطروحه غیر وارد تشخیص داده شد و حکمی به رد شکایت صادر گردید.…
عینِ عبارت · شکایت …الحاقی به قانون نحوه رسیدگی و اتخاذ تصمیم مجدد، به علت عدم رعایت مهلت یک‌ساله اعتراض، رای به رد شکایت صادر کرده بود.…