Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

121 مدخل برای «شا»

شاه حقوقی

بالاترین مقام سیاسی و اجرایی در نظام‌های سلطنتی که در حقوق اساسی مشروطه ایران، دارای اختیاراتی محدود یا مطلق بوده است.

English انگلیسی Monarch, King
Français فرانسوی Monarque, Roi
Deutsch آلمانی Monarch, König
العربية عربی مَلِک، شاه

مترادف: پادشاه، سلطان · متضاد: رعیت، تبعه

شارع حقوقی

قانون‌گذار یا وضع‌کننده احکام شرعی.

English انگلیسی Legislator (in religious context)
Français فرانسوی Législateur (religieux)
Deutsch آلمانی Gesetzgeber (religiös)
العربية عربی شارِع

مترادف: قانون‌گذار (در فقه) · متضاد: مکلف

شاهد حقوقی

شخصی که واقعه‌ای را با حواس خود درک کرده و در دادگاه یا نزد مقام قضایی شهادت می‌دهد.

English انگلیسی Witness
Français فرانسوی Témoin
Deutsch آلمانی Zeuge
العربية عربی شاهد

مترادف: گواه

شاهی حقوقی

منسوب به شاه؛ در حقوق قدیم به معنای متعلق به خزانه یا اموالِ دولتی (خالصه) یا مربوط به فرمانِ شاه.

English انگلیسی Royal, Imperial
Français فرانسوی Royal, Impérial
Deutsch آلمانی Königlich, Kaiserlich
العربية عربی سُلطانی، مَلَکی

مترادف: سلطنتی، دولتی · متضاد: خصوصی، شخصی

شاکی حقوقی

شخصی که از وقوع جرمی متضرر شده و تعقیب کیفری مرتکب را از مراجع قضایی درخواست می‌کند.

English انگلیسی Complainant
Français فرانسوی Plaignant
Deutsch آلمانی Anzeigeerstatter
العربية عربی شاکی، مُدّعی خصوصی

مترادف: بزه‎دیده، شاکی خصوصی · متضاد: متهم

شاهد کب حقوقی

اصطلاحی در متون قدیمی یا محلی برای اشاره به شاهدی که در محضر قاضی حاضر شده و شهادت می‌دهد (گاهی به معنای شاهدِ کذّاب یا شاهدِ اجاره‌ای نیز در برخی متون ادبی/حقوقیِ عرفی به کار رفته است).

English انگلیسی ≈ Witness (in court)
Français فرانسوی ≈ Témoin
Deutsch آلمانی ≈ Zeuge
العربية عربی شاهد

مترادف: گواه

شاهد اصل حقوقی

کسی که خود مستقیماً واقعه‌ای را مشاهده کرده و برای ادای شهادت در دادگاه حاضر می‌شود.

English انگلیسی Eyewitness, Direct witness
Français فرانسوی Témoin direct
Deutsch آلمانی Augenzeuge
العربية عربی الشاهد العیان، الشاهد المباشر

مترادف: شاهد عیان · متضاد: شاهد فرع

شاهد عدل حقوقی

شاهدی که دارای شرایط شرعی (عدالت، بلوغ، عقل، ایمان، طهارت مولد و عدم نفع شخصی) برای ادای شهادت است.

English انگلیسی Just witness, Qualified witness
Français فرانسوی Témoin digne de foi
Deutsch آلمانی Glaubwürdiger Zeuge
العربية عربی شاهدُ عَدل

مترادف: شاهد مقبول، شاهد شرعی · متضاد: شاهد فاسق، شاهد غیرعادل

شاهد فرع حقوقی

شاهدی که مستقیماً واقعه را ندیده، بلکه از شاهد اصلی (شاهد اصل) شنیده و اکنون شهادتِ آن شاهد را نقل می‌کند.

English انگلیسی Hearsay witness, Witness of the second degree
Français فرانسوی Témoin par ouï-dire
Deutsch آلمانی Zeuge vom Hörensagen
العربية عربی شاهدُ الفَرع

مترادف: شاهد بر شهادت · متضاد: شاهد اصل

شاد مردود حقوقی

نامطمئن (احتمالاً خطای تایپی؛ اگر منظور «شاهد مردود» باشد: کسی که به دلیلِ فقدانِ شرایطِ شرعی یا قانونی، شهادتش پذیرفته نیست).

English انگلیسی Inadmissible witness
Français فرانسوی Témoin irrecevable
Deutsch آلمانی Unzulässiger Zeuge
العربية عربی شاهد مردود

مترادف: شاهد غیرقابل قبول · متضاد: شاهد مقبول

شاد مقبول حقوقی

نامطمئن (احتمالاً خطای تایپی؛ اگر منظور «شاهد مقبول» باشد: کسی که واجدِ شرایطِ شرعی و قانونی برای ادای شهادت است).

English انگلیسی Admissible witness
Français فرانسوی Témoin recevable
Deutsch آلمانی Zulässiger Zeuge
العربية عربی شاهد مقبول

مترادف: شاهد واجد شرایط · متضاد: شاهد مردود

شاهد اعسار حقوقی

شخصی که با حضور در دادگاه یا ارائه استشهادنامه، عدم توانایی مالی مدیون برای پرداخت بدهی را گواهی می‌کند.

English انگلیسی Witness of insolvency
Français فرانسوی Témoin d'insolvabilité
Deutsch آلمانی Zeuge der Zahlungsunfähigkeit
العربية عربی شاهد الإعسار

مترادف: گواه اعسار · متضاد: شاهد ملائت

شاهد الحال حقوقی

قرائن و اماراتی که از وضعیتِ ظاهری و اوضاع و احوالِ موجود در صحنه یا رفتارِ طرفین استنباط می‌شود و می‌تواند مبنای قضاوت قرار گیرد.

English انگلیسی Circumstantial evidence, Evidence from circumstances
Français فرانسوی Preuve par circonstances
Deutsch آلمانی Indizienbeweis
العربية عربی شاهدُ الحال

مترادف: قرائن و امارات، اوضاع و احوال · متضاد: دلیلِ مستقیم (شهادتِ صریح)

شارژساختمان حقوقی

مبلغی که مالکان یا مستأجران آپارتمان‌ها باید به‌صورت دوره‌ای برای تأمین هزینه‌های جاری ساختمان پرداخت کنند.

English انگلیسی Service charge, Maintenance fee
Français فرانسوی Charges de copropriété
Deutsch آلمانی Hausgeld
العربية عربی رسوم الصيانة

مترادف: حق شارژ

شارژ ساختمان حقوقی

سهم هر مالک یا مستأجر از هزینه‌های مشترک ساختمان که برای نگهداری و اداره آن پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Service charge, Maintenance fee
Français فرانسوی Charges de copropriété
Deutsch آلمانی Hausgeld
العربية عربی رسوم الصیانة (رسوم البناء)

مترادف: هزینه شارژ، حق شارژ

شاخص بانک مرکزی حقوقی

معیاری آماری که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای سنجش تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها و تورم در طول زمان منتشر می‌شود و در محاسبات حقوقی (مانند مهریه) کاربرد دارد.

English انگلیسی Central Bank Index
Français فرانسوی Indice de la Banque Centrale
Deutsch آلمانی Zentralbankindex
العربية عربی مؤشر البنك المركزي

مترادف: شاخص تورم

افشا حقوقی

برملا کردن و آشکار ساختنِ اطلاعاتی که باید محرمانه باقی بمانند.

English انگلیسی Disclosure, Revelation
Français فرانسوی Divulgation, Révélation
Deutsch آلمانی Offenlegung, Enthüllung
العربية عربی إفشاء

مترادف: برملا کردن، فاش‌سازی · متضاد: کتمان، پنهان‌کاری

عشار حقوقی

جمع «عاشر»؛ کسانی که در صدر اسلام مأمور اخذ زکات یا مالیات از اموال تجاری بودند.

English انگلیسی Tax collectors (historical)
Français فرانسوی Collecteurs d'impôts
Deutsch آلمانی Steuereinnehmer
العربية عربی العشّار

مترادف: باج‌گیر (در معنای منفی)

مشاع حقوقی

مالی که مالکیتِ آن بین دو یا چند نفر به صورتِ غیرِ تفکیک‌شده تقسیم شده است.

English انگلیسی Joint property, Undivided property, Co-ownership
Français فرانسوی Indivis, Copropriété
Deutsch آلمانی Miteigentum, Gesamthandsgemeinschaft
العربية عربی المشاع

مترادف: مشترک، شریکی · متضاد: مفروز

ارتشا حقوقی

گرفتن وجه، مال یا امتیاز توسط مأمور دولت یا کارمند برای انجام یا عدم انجام وظیفه‌ای در اداره (ماده ۳ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری).

English انگلیسی Bribery, Corruption
Français فرانسوی Corruption, Pot-de-vin
Deutsch آلمانی Bestechung
العربية عربی ارتشاء، رشوة

مترادف: رشوه گرفتن

ارشاد حقوقی

راهنمایی کردن و آگاه ساختن فرد نسبت به حقوق یا تکالیف قانونی خود.

English انگلیسی Guidance, Instruction
Français فرانسوی Conseil, Orientation
Deutsch آلمانی Beratung, Anleitung
العربية عربی الإرشاد

مترادف: راهنمایی، هدایت · متضاد: گمراهی، اغفال

اشاعه حقوقی

پخش کردن یا منتشر کردن چیزی (مانند فساد، فحشا یا اطلاعات) که در حقوق کیفری می‌تواند جرم‌انگاری شود.

English انگلیسی Propagation, Dissemination, Spreading
Français فرانسوی Propagation, Diffusion
Deutsch آلمانی Verbreitung
العربية عربی إشاعة، نشر

مترادف: ترویج، انتشار · متضاد: کتمان، جلوگیری

انشاء حقوقی

ابراز اراده برای ایجاد یک اثر حقوقی (مانند عقد یا ایقاع) که در عالم اعتبار، مسببِ پیدایشِ آن اثر است.

English انگلیسی Declaration of will, Creation
Français فرانسوی Déclaration de volonté, Création
Deutsch آلمانی Willenserklärung, Errichtung
العربية عربی إنشاء

مترادف: ابراز اراده، ایجاد · متضاد: اخبار

تشابه حقوقی

شباهتِ ظاهری یا ماهوی میانِ دو پدیده که ممکن است موجبِ سرایتِ حکمِ یکی به دیگری شود.

English انگلیسی Similarity, Analogy
Français فرانسوی Similitude, Analogie
Deutsch آلمانی Ähnlichkeit, Analogie
العربية عربی التشابه

مترادف: همانندی، شباهت · متضاد: تمایز، تباین

فحشاء حقوقی

هرگونه عمل بسیار زشت و ناپسند، به‌ویژه اعمال منافی عفت و روابط جنسی نامشروع.

English انگلیسی Prostitution, Lewdness, Obscenity
Français فرانسوی Prostitution, Débauche
Deutsch آلمانی Prostitution, Unzucht
العربية عربی الفحشاء

مترادف: زنا، بی‌عفتی، هرزگی · متضاد: عفت، پاکدامنی

مشاور حقوقی

شخصی که با داشتن تخصص و دانش لازم، به ارائه نظر مشورتی و راهنمایی به مقامات یا نهادها در امور حقوقی، فنی یا اداری می‌پردازد.

English انگلیسی Consultant, Advisor
Français فرانسوی Conseiller, Consultant
Deutsch آلمانی Berater
العربية عربی مستشار، مشاور

مترادف: رایزن، صاحب‌نظر · متضاد: تصمیم‌گیرنده

ارتشاء حقوقی

گرفتن وجه، مال یا امتیاز توسط کارمند دولت یا مأمور خدمات عمومی برای انجام یا عدم انجام وظیفه‌ای در اداره.

English انگلیسی Bribery, Corruption
Français فرانسوی Corruption
Deutsch آلمانی Bestechung
العربية عربی الرشوة

مترادف: رشوه گرفتن · متضاد: پرداخت رشوه (راشی)

افشاگر حقوقی

شخصی که اطلاعاتِ مربوط به تخلفات، جرایم یا فسادِ یک سازمان یا نهاد را برای عموم یا مراجعِ ذی‌صلاح برملا می‌کند.

English انگلیسی Whistleblower
Français فرانسوی Lanceur d'alerte
Deutsch آلمانی Whistleblower, Hinweisgeber
العربية عربی مُبلّغ عن الفساد، کاشف الفساد

مترادف: گزارش‌گرِ فساد · متضاد: همدست، پنهان‌کار

انتشار حقوقی

فرآیند چاپ و توزیع متن قانون در روزنامه رسمی که شرط لازم برای لازم‌الاجرا شدن آن است.

English انگلیسی Promulgation, Publication
Français فرانسوی Publication
Deutsch آلمانی Verkündung
العربية عربی نشر

مترادف: اعلان، نشر قانون · متضاد: محرمانگی، عدم ابلاغ

اکتشاف حقوقی

یافتن و شناسایی منابع طبیعی یا آثار تاریخی که پیش از آن ناشناخته یا در دسترس نبوده‌اند.

English انگلیسی Exploration, Discovery
Français فرانسوی Exploration, Découverte
Deutsch آلمانی Exploration, Entdeckung
العربية عربی استکشاف، اکتشاف

مترادف: جست‌وجو، کاوش

بخشایش حقوقی

گذشتِ بزه‌دیده از حقِ شکایت یا اجرای مجازات که موجبِ سقوط یا تخفیفِ مجازات می‌شود.

English انگلیسی Pardon, Forgiveness
Français فرانسوی Pardon, Remise
Deutsch آلمانی Begnadigung, Verzeihung
العربية عربی عفو، صفح

مترادف: عفو، گذشت · متضاد: انتقام، مجازات

متشابه حقوقی

لفظی که معنای آن به دلیل ابهام یا عدم وضوح، برای مخاطب روشن نیست و نیاز به تبیین دارد.

English انگلیسی Ambiguous term
Français فرانسوی Terme ambigu
Deutsch آلمانی Mehrdeutiger Begriff
العربية عربی المتشابه

مترادف: مبهم، مجمل · متضاد: محکم، نص، ظاهر

مستشار حقوقی

مقام قضایی که در دادگاه‌های تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور، در کنار سایر قضات به رسیدگی و صدور رأی می‌پردازد.

English انگلیسی Justice, Councilor (in court)
Français فرانسوی Conseiller (de cour)
Deutsch آلمانی Richter (am Obergericht)
العربية عربی مستشار

مترادف: قاضی تجدیدنظر

مشاعات حقوقی

قسمت‌هایی از ساختمان که حق استفاده از آن منحصر به یک یا چند آپارتمان خاص نیست و به همه مالکان تعلق دارد.

English انگلیسی Common areas, Common parts
Français فرانسوی Parties communes
Deutsch آلمانی Gemeinschaftseigentum
العربية عربی الأجزاء المشترکة

مترادف: قسمت‌های مشترک · متضاد: اختصاصیات، مفروزات

کارگشا حقوقی

عنوانی قدیمی برای وکلای دادگستری که در امور حقوقی و قضایی به حل و فصل مشکلات مردم می‌پرداختند (امروزه فاقد اعتبار قانونی به عنوان یک صنف مستقل است).

English انگلیسی ≈ Legal Practitioner, Solicitor
Français فرانسوی ≈ Avocat, Homme de loi
Deutsch آلمانی ≈ Rechtsbeistand
العربية عربی ≈ المحامی، مفرج الکرب

مترادف: وکیل دادگستری (قدیم)

کشاورز حقوقی

شخصی که به زراعت، کشت و کار و بهره‌برداری از زمین اشتغال دارد.

English انگلیسی Farmer
Français فرانسوی Agriculteur
Deutsch آلمانی Landwirt, Bauer
العربية عربی مُزارِع، فَلّاح

مترادف: زارع، فلاّح · متضاد: صنعتگر، تاجر

افشاگری حقوقی

عملِ برملا کردنِ اطلاعاتِ محرمانه یا پنهان که معمولاً در راستایِ مقابله با فساد یا تخلف انجام می‌شود.

English انگلیسی Whistleblowing, Disclosure
Français فرانسوی Lancement d'alerte
Deutsch آلمانی Whistleblowing, Aufdeckung
العربية عربی الإبلاغ عن الفساد، کشف المستور

مترادف: گزارش‌گریِ فساد · متضاد: کتمانِ حقیقت

خبر شاد حقوقی

خبری که متضمن مسرت و خوشحالی باشد و در حقوق ثبت احوال یا مدنی اثر حقوقی خاصی ندارد مگر در حوزه تعهدات اخلاقی.

English انگلیسی Good news, Glad tidings
Français فرانسوی Bonne nouvelle
Deutsch آلمانی Gلمانی: Guter Nachricht
العربية عربی خبر سار، بشرى

مترادف: مژده، بشارت · متضاد: خبر ناگوار، خبر حزن‌انگیز

قصدانشا حقوقی

اراده‌ی باطنیِ طرفین برای ایجادِ اثرِ حقوقیِ عقد یا ایقاع.

English انگلیسی Intent to create legal relations
Français فرانسوی Intention de créer des effets juridiques
Deutsch آلمانی Rechtsbindungswille
العربية عربی قصد الإنشاء

مترادف: اراده‌ی حقوقی · متضاد: قصد اخبار

مال شاه حقوقی

در حقوق historic، اموال اختصاصی پادشاه یا اموال عمومی تحت تملک حاکم.

English انگلیسی Crown property
Français فرانسوی Biens de la Couronne
Deutsch آلمانی Krongut
العربية عربی أموال الملك، أموال السلطان

مترادف: اموال سلطنتی، اموال تاج · متضاد: اموال خصوصی

کشاورزی حقوقی

فعالیت اقتصادی مرتبط با کشت و زرع، پرورش دام و طیور و بهره‌برداری از منابع طبیعی برای تولید محصولات کشاورزی.

English انگلیسی Agriculture, Farming
Français فرانسوی Agriculture
Deutsch آلمانی Landwirtschaft
العربية عربی زراعة، فلاحة

مترادف: زراعت، فلاحت · متضاد: صنعت، تجارت (در دسته‌بندی‌های اقتصادی)

افشاء سر حقوقی

فاش کردن اطلاعات محرمانه‌ای که به واسطه شغل یا حرفه به فرد سپرده شده است.

English انگلیسی Disclosure of confidential information, Breach of confidence
Français فرانسوی Révélation de secret professionnel
Deutsch آلمانی Offenbarung von Geheimnissen
العربية عربی إفشاء السر

مترادف: فاش‌گویی، برملا کردن راز · متضاد: کتمان، رازداری

جرح شاهد حقوقی

ایراد و اعتراض به صلاحیت شاهد از نظر عدالت، ذینفع بودن یا سایر موانع قانونی برای سلب اعتبار شهادت او.

English انگلیسی Impeachment of a witness
Français فرانسوی Récusation du témoin
Deutsch آلمانی Zeugenablehnung
العربية عربی جرح الشاهد

مترادف: رد شاهد · متضاد: تعدیل شاهد

جرم منشا حقوقی

جرمی که عواید حاصل از آن، موضوع جرم دیگری (مانند پولشویی) قرار می‌گیرد.

English انگلیسی Predicate offense
Français فرانسوی Infraction principale
Deutsch آلمانی Vortat
العربية عربی الجریمة الأصلیة

مترادف: جرم پایه · متضاد: جرم ثانویه (مانند پولشویی)

سهم مشاع حقوقی

حصه و بخش غیرمفروز از مال مشترک که در تمام اجزای آن مال پراکنده است.

English انگلیسی Undivided share
Français فرانسوی Part indivise
Deutsch آلمانی Miteigentumsanteil
العربية عربی الحصة الشائعة

مترادف: حصه مشاع · متضاد: سهم مفروز

عرف شایع حقوقی

عرفی که در میان مردم رواجِ بسیار دارد و اکثر افراد جامعه به آن عمل می‌کنند، هرچند ممکن است الزام قانونی نداشته باشد.

English انگلیسی Common usage, Prevailing custom
Français فرانسوی Usage courant, Pratique répandue
Deutsch آلمانی Üblicher Brauch, Weit verbreitete Sitte
العربية عربی العُرف الشائع

مترادف: عرف متداول، رویه معمول · متضاد: عرف متروک

قصد انشا حقوقی

ارادهٔ باطنیِ شخص برای ایجادِ یک اثرِ حقوقی که در قالبِ ایجاب یا قبول ابراز می‌شود.

English انگلیسی Intent to create legal relations, Intention
Français فرانسوی Intention de créer des effets juridiques
Deutsch آلمانی Rechtsbindungswille
العربية عربی قصد الإنشاء

مترادف: ارادهٔ حقوقی · متضاد: قصدِ صوری، شوخی

مال مشاع حقوقی

مالی که حقوق دو یا چند نفر بر تمام ذرات آن به طور شایع و بدون تفکیک سهم وجود دارد.

English انگلیسی Undivided property, Property in common
Français فرانسوی Bien indivis, Indivision
Deutsch آلمانی Miteigentum (Sache im Miteigentum)
العربية عربی المال الشایع

مترادف: مال مشترک · متضاد: مال مفروز

کلی مشاع حقوقی

حقی که نسبت به سهمی از یک مالِ کلی (غیرمعین) در یک مجموعه یا مالِ مشاع تعلق می‌گیرد.

English انگلیسی Undivided generic interest
Français فرانسوی Quote-part générique
Deutsch آلمانی Miteigentumsanteil an einer Gattung (≈)
العربية عربی الکلی المشاع

متضاد: عین مفروز

انشاء حکم حقوقی

صدور حکم توسط مقام صلاحیت‌دار (مانند قاضی یا قانون‌گذار) که وضعیت حقوقی جدیدی را ایجاد یا تثبیت می‌کند.

English انگلیسی Enactment of a ruling/judgment
Français فرانسوی Édiction d'une règle/jugement
Deutsch آلمانی Erlass eines Urteils/Rechtsakts
العربية عربی إنشاء الحکم

مترادف: صدور حکم · متضاد: کشف حکم

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین