حکمِ کلی و ضابطهای که در مواردِ مشابه قابلِ استناد است و از منابعِ استنباطِ احکام محسوب میشود.
English انگلیسی
Rule, Maxim, Principle
🔊
Français فرانسوی
Règle, Maxime
🔊
Deutsch آلمانی
Regel, Rechtsgrundsatz
🔊
العربية عربی
القاعدة
🔊
مترادف: اصل، ضابطه · متضاد: استثنا
قاعده adj فرهنگِ فا⇐en
irregular; immethodical 🔊
rule 🔊 فرهنگِ en⇐فا
قاعده ، استاندارد شناخته شده، مقررات یا اصول
regula 🔊 فرهنگِ en⇐فا
قاعده
قاعدهای که تصرف فعلی بر مال را دلیل بر مالکیت متصرف میداند (ماده ۳۵ قانون مدنی).
English انگلیسی
Rule of possession
🔊
Français فرانسوی
Règle de la possession
🔊
Deutsch آلمانی
Besitzregel
🔊
العربية عربی
قاعدة اليد
🔊
مترادف: اماره تصرف
قاعدهای که بیانگر مسئولیت ضامن در صورت تلف مال تحت ید اوست (ماده ۳۰۷ قانون مدنی).
English انگلیسی
Rule of destruction (liability for loss)
🔊
Français فرانسوی
Règle de la perte
🔊
Deutsch آلمانی
Haftung für Untergang
🔊
العربية عربی
قاعدة التلف
🔊
مترادف: قاعده ضمان تلف
قاعدهای که بر اساس آن، حدود شرعی با وجود شبهه (اعم از شبهه موضوعی یا حکمی) ساقط میشوند.
English انگلیسی
Rule of Doubt (in criminal law)
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'interprétation in dubio pro reo (در حقوق کیفری)
🔊
Deutsch آلمانی
In dubio pro reo (در حقوق کیفری)
🔊
العربية عربی
قاعدة الدرء
🔊
مترادف: قاعده درء حدود
قاعدهای که بر اساس آن، اعمال و قراردادهای اشخاص، تا زمانی که فساد یا بطلان آنها ثابت نشده، صحیح و معتبر تلقی میشوند.
English انگلیسی
Presumption of Validity, Rule of Correctness
🔊
Français فرانسوی
Présomption de validité
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung der Gültigkeit
🔊
العربية عربی
قاعدة الصحة
🔊
مترادف: اصل صحت · متضاد: اصل فساد (در موارد خاص)
اصلِ عدمِ وجودِ چیزی که در موردِ آن شک وجود دارد (مانند اصل عدمِ وقوعِ عقد یا شرط).
English انگلیسی
Principle of non-existence, Presumption of non-occurrence
🔊
Français فرانسوی
Présomption de non-existence
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung der Nichtexistenz
🔊
العربية عربی
أصالة العدم
🔊
مترادف: اصل عدم · متضاد: اصل وجود
قاعدهای کلامی که بر اساس آن، خداوند برای هدایت بشر باید لطف کند و احکام را بیان نماید.
English انگلیسی
Principle of Grace (Theological)
🔊
Français فرانسوی
Principe de la grâce
🔊
Deutsch آلمانی
Gnadenprinzip
🔊
العربية عربی
قاعدة اللطف
🔊
قاعدهای که توافق برخلاف آن ممکن نیست و نظم عمومی یا اخلاق حسنه را حمایت میکند.
English انگلیسی
Mandatory Rule / Jus Cogens
🔊
Français فرانسوی
Règle impérative / Ordre public
🔊
Deutsch آلمانی
Zwingendes Recht
🔊
العربية عربی
القاعدة الآمرة
🔊
مترادف: قاعده غیرقابل عدول · متضاد: قاعده تکمیلی
قاعدهای که ناظر بر تشریفات، آیین دادرسی و نحوه اجرای حقوق در مراجع قضایی است.
English انگلیسی
Procedural rule, Adjective law
🔊
Français فرانسوی
Règle de forme, Règle procédurale
🔊
Deutsch آلمانی
Formelles Recht, Verfahrensrecht
🔊
العربية عربی
القاعدة الشکلية، القاعدة الإجرائية
🔊
مترادف: قاعده شکلی، قاعده آیین دادرسی · متضاد: قاعده ماهوی
قاعدهای که بر اساسِ آن، هرکس دیگری را فریب دهد و او بر اثرِ این فریب متضرر شود، فریبدهنده ضامنِ خسارت است.
English انگلیسی
Rule of deception/misrepresentation
🔊
Français فرانسوی
Règle de la tromperie
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Täuschung
🔊
العربية عربی
قاعدة الغرور
🔊
مترادف: قاعدهٔ فریب
قاعدهای که به موجب آن، فرزند متولد شده در زمان زوجیت، به شوهر ملحق میشود، مشروط بر اینکه شرایط شرعی (مانند گذشت حداقل زمان حمل) رعایت شده باشد.
English انگلیسی
Rule of Paternity (Presumption of Legitimacy)
🔊
Français فرانسوی
Présomption de paternité
🔊
Deutsch آلمانی
Vaterschaftsvermutung
🔊
العربية عربی
قاعدة الفراش
🔊
مترادف: اماره فراش · متضاد: نفی ولد (لعان)
قاعدهای اصولی که بیان میدارد یقین سابق با شک لاحق زائل نمیشود و باید بر همان یقین سابق باقی ماند.
English انگلیسی
Principle of Certainty
🔊
Français فرانسوی
Principe de certitude
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Gewissheit
🔊
العربية عربی
قاعدة الیقین
🔊
مترادف: استصحاب (در معنای خاص) · متضاد: قاعده شک
قاعدهای که بر اساسِ آن، هرکس مالِ دیگری را تلف کند، ضامنِ جبرانِ آن است، حتی اگر تقصیری نداشته باشد.
English انگلیسی
Rule of destruction/tortious liability
🔊
Français فرانسوی
Règle de la responsabilité pour fait de destruction
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Haftung für Zerstörung
🔊
العربية عربی
قاعدة الإتلاف
🔊
مترادف: قاعدهٔ ضمانِ اتلاف
قاعدهای که بر اساسِ آن، کسی که برایِ نیکی به دیگری کاری انجام میدهد و ناخواسته خسارتی وارد میکند، ضامن نیست.
English انگلیسی
Rule of benevolence/good Samaritan
🔊
Français فرانسوی
Règle de bienfaisance
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Wohltätigkeit
🔊
العربية عربی
قاعدة الإحسان
🔊
مترادف: قاعدهٔ نفیِ ضمانِ محسن
قاعدهای کلی که در علم اصول فقه برای استنباط احکام شرعی از ادله به کار میرود.
English انگلیسی
Principle of Usul al-Fiqh, Legal maxim (≈)
🔊
Français فرانسوی
Principe de jurisprudence islamique
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip der islamischen Rechtsmethodik
🔊
العربية عربی
القاعدة الأصولیة
🔊
مترادف: اصل اصولی · متضاد: قاعده فقهی (تفاوت در کاربرد)
قاعدهای که بر اساسِ آن، اگر کسی با علم و آگاهی اقدام به کاری کند که منجر به ضررِ او شود، حقِ مطالبهٔ خسارت ندارد.
English انگلیسی
Rule of assumption of risk
🔊
Français فرانسوی
Règle de l'acceptation des risques
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Risikoübernahme
🔊
العربية عربی
قاعدة الإقدام
🔊
مترادف: قاعدهٔ اقدامِ بر ضرر
قاعدهای که به موجب آن، پیروان مذاهب دیگر در احکام عبادی و معاملاتی خود، طبق مذهب خویش عمل میکنند و مسلمانان ملزم به رعایت احکام مذهب آنان در روابط با ایشان هستند.
English انگلیسی
Rule of Compulsion (in the sense of binding others to their own laws)
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'application de la loi personnelle (در حقوق بینالملل خصوصی)
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Anwendung des persönlichen Rechts
🔊
العربية عربی
قاعدة الإلزام
🔊
قاعدهای که بر اساسِ آن، اگر کسی سببِ ورودِ خسارت شود، در صورتی که مباشر نباشد، ضامن است (مشروط به تقصیر).
English انگلیسی
Rule of causation
🔊
Français فرانسوی
Règle de la causalité
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Verursachung
🔊
العربية عربی
قاعدة التسبیب
🔊
مترادف: قاعدهٔ سبب
حقی که به موجب آن مالک میتواند هرگونه تصرفی در مال خود انجام دهد، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد.
English انگلیسی
Principle of Dominion, Rule of Ownership
🔊
Français فرانسوی
Principe de la propriété, Droit de disposer
🔊
Deutsch آلمانی
Herrschaftsprinzip, Eigentumsfreiheit
🔊
العربية عربی
قاعدة التسلیط
🔊
مترادف: قاعده سلطه · متضاد: قاعده منع تصرف، محدودیت مالکیت
قاعدهای کلی، الزامی و ضمانتاجرادار که رفتار افراد را در جامعه تنظیم میکند.
English انگلیسی
Legal Rule
🔊
Français فرانسوی
Règle de droit
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsnorm
🔊
العربية عربی
القاعدة القانونیة
🔊
مترادف: هنجار حقوقی · متضاد: قاعده اخلاقی، توصیه
قاعدهای که به مالک حق میدهد هرگونه تصرف و انتفاعی را که قانون منع نکرده، در مال خود انجام دهد.
English انگلیسی
Rule of dominion / Rule of ownership
🔊
Français فرانسوی
Droit de propriété / Droit de disposer
🔊
Deutsch آلمانی
Eigentumsrecht / Herrschaftsrecht
🔊
العربية عربی
قاعدة السلطنة (الناس مسلطون علی أموالهم)
🔊
مترادف: حق مالکیت، استیلا · متضاد: محدودیت مالکیت، سلب مالکیت
قاعدهای فقهی که بر اساسِ آن، حکمِ شرعی یا قانونی که موجبِ ضررِ غیرمتعارف به دیگری شود، جعل نشده است.
English انگلیسی
Rule of No-Harm (La Darar)
🔊
Français فرانسوی
Règle de non-nuisance
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz des Schadensverbots
🔊
العربية عربی
قاعدة لا ضرر ولا ضرار
🔊
مترادف: قاعدهٔ نفیِ ضرر
قاعدهای که به حقوق و تکالیف اصلی اشخاص و ماهیت حق میپردازد، نه نحوه اقامه دعوا.
English انگلیسی
Substantive rule
🔊
Français فرانسوی
Règle de fond
🔊
Deutsch آلمانی
Materielles Recht
🔊
العربية عربی
القاعدة الموضوعية
🔊
مترادف: قاعده ماهوی · متضاد: قاعده شکلی
قاعدهای که بیان میکند انجام بخشی از تکلیف که مقدور است، با عجز از بخش دیگر ساقط نمیشود.
English انگلیسی
Rule of feasibility (partial performance)
🔊
Français فرانسوی
Règle de la faisabilité partielle
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der teilweisen Erfüllbarkeit
🔊
العربية عربی
قاعدة المیسور
🔊
مترادف: قاعده میسور
قاعدهای که بر اساس آن مال و جان و عرض مسلمان (و در حکم آن) محترم است و تعرض به آن بدون مجوز شرعی جایز نیست.
English انگلیسی
Rule of respect (sanctity of property/person)
🔊
Français فرانسوی
Règle du respect (des biens et des personnes)
🔊
Deutsch آلمانی
Respektgrundsatz
🔊
العربية عربی
قاعدة الاحترام
🔊
مترادف: قاعده حرمت · متضاد: اباحه تصرف
قاعدهای که برای تبیین و روشن کردن معنای مبهم یا مجمل در قانون یا قرارداد به کار میرود.
English انگلیسی
Interpretative rule
🔊
Français فرانسوی
Règle interprétative
🔊
Deutsch آلمانی
Auslegungsregel
🔊
العربية عربی
القاعدة التفسیرية
🔊
مترادف: قاعده تفسیری · متضاد: قاعده تأسیسی
قاعدهای که در صورت سکوت طرفین قرارداد، بر روابط آنها حاکم میشود و طرفین میتوانند بر خلاف آن توافق کنند.
English انگلیسی
Suppletive rule, Default rule
🔊
Français فرانسوی
Règle supplétive
🔊
Deutsch آلمانی
Dispositive Norm
🔊
العربية عربی
القاعدة التکمیلیة
🔊
مترادف: قاعده تکمیلی، قاعده تخییری · متضاد: قاعده آمره
قاعدهای که بیان میدارد هرگاه حکم شرعی ثابت شود، لوازم عقلی آن نیز ثابت است.
English انگلیسی
Principle of logical implication
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'implication logique
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip der logischen Implikation
🔊
العربية عربی
قاعدة الملازمة
🔊
مترادف: ملازمه حکم عقل و شرع
قاعدهای فقهی و حقوقی که به موجب آن، هرگاه انجام تکلیفی برای مکلف یا اجرای قراردادی برای متعهد، موجب مشقت شدید و غیرقابل تحمل باشد، آن تکلیف یا قرارداد ساقط یا قابل فسخ است.
English انگلیسی
Rule of Hardship, Doctrine of Hardship
🔊
Français فرانسوی
Théorie de l'imprévision (در حقوق قراردادها)، Théorie de la contrainte
🔊
Deutsch آلمانی
Wegfall der Geschäftsgrundlage (در حقوق قراردادها)، Härtefallklausel
🔊
العربية عربی
قاعدة لا حرج، قاعدة نفی العسر والحرج
🔊
مترادف: قاعده نفی عسر و حرج · متضاد: قاعده وجوب وفای به عقد (در صورت عدم وجود حرج)
قاعدهای که بیان میکند اگر مبیع پیش از قبض توسط بایع تلف شود، عقد بیع منفسخ و ثمن به مشتری مسترد میگردد.
English انگلیسی
Rule of destruction of the sold object (Res perit domino)
🔊
Français فرانسوی
Risque de la chose vendue
🔊
Deutsch آلمانی
Gefahrtragung beim Kaufvertrag
🔊
العربية عربی
قاعدة تلف المبیع قبل القبض
🔊
مترادف: انفساخ قهری بیع · متضاد: قبض مبیع
قاعدهای که بیان میکند هرکس مال دیگری را بدون مجوز قانونی تصرف کند، ضامن عین و منافع آن است.
English انگلیسی
Rule of liability for possession (Rule of the hand)
🔊
Français فرانسوی
Responsabilité du détenteur
🔊
Deutsch آلمانی
Haftung des Besitzers
🔊
العربية عربی
قاعدة علی الید (علی الید ما أخذت حتی تؤدی)
🔊
مترادف: ضمان ید · متضاد: امانت شرعی، امانت مالکی
قاعدهای که ناظر بر اعمال حقوقی و نحوه انشای اراده در قراردادها و ایقاعات است.
English انگلیسی
Principle of dispositive acts (≈)
🔊
Français فرانسوی
Principe des actes juridiques (≈)
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Rechtsgeschäfte (≈)
🔊
العربية عربی
قاعدة الأمور الإنشاءیة
🔊
مترادف: قاعده انشایی · متضاد: قاعده اخباری
قاعده فقهی-حقوقی که شخص را از اقدام بر ضد عمل یا حق خود منع میکند (شبیه استاپل).
English انگلیسی
Principle of contradictory action
🔊
Français فرانسوی
Théorie de l'interdiction de se contredire
🔊
Deutsch آلمانی
Verbot des venire contra factum proprium
🔊
العربية عربی
قاعدة الإقدام على ما يناقض الحق، من حفر بئراً... (نامطمئن)
🔊
مترادف: قاعده اقدام علیه خود
قاعدهای که بیان میدارد برای تحقق اثر حقوقی، وجود مقتضی و نبود مانع ضروری است.
English انگلیسی
Principle of cause and impediment
🔊
Français فرانسوی
Principe de la cause et de l'obstacle
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip von Grund und Hindernis
🔊
العربية عربی
قاعدة المقتضی والمانع
🔊
قاعدهای که بیان میدارد خسارت و تلف مال بر عهده مالک آن است (الخراج بالضمان).
English انگلیسی
Risk follows ownership, Res perit domino
🔊
Français فرانسوی
Res perit domino
🔊
Deutsch آلمانی
Gefahrtragung des Eigentümers
🔊
العربية عربی
قاعدة الخراج بالضمان
🔊
مترادف: قاعده ضمان مالک · متضاد: قاعده ضمان ید
اصلِ استقلالِ قضات که بر اساس آن قاضی را نمیتوان بدون حکم دادگاه انتظامی از سمت خود برکنار کرد.
English انگلیسی
Principle of irremovability of judges
🔊
Français فرانسوی
Inamovibilité des magistrats
🔊
Deutsch آلمانی
Unabsetzbarkeit der Richter
🔊
العربية عربی
قاعدة عدم عزل القضاة
🔊
مترادف: اصل عدم عزل قضات
قاعدهای که بیان میدارد احکام دادگاهها فقط نسبت به اصحاب دعوا و قائممقام آنان مؤثر است.
English انگلیسی
Principle of relativity of judgments
🔊
Français فرانسوی
Relativité de la chose jugée
🔊
Deutsch آلمانی
Relativität der Rechtskraft
🔊
العربية عربی
نسبیة الأحکام
🔊
مترادف: اصل نسبی بودن آثار حکم · متضاد: اثر مطلق حکم (در موارد خاص)
قاعدهای که بیان میدارد منافع و نماء حاصل از مال، متعلق به مالکِ عین است.
English انگلیسی
Accession, Principle of ownership of fruits
🔊
Français فرانسوی
Accession
🔊
Deutsch آلمانی
Akzessionsprinzip
🔊
العربية عربی
النماء یتبع الملک
🔊
مترادف: قاعده تبعیت نماء از اصل
قاعدهای عقلی که مجازات کردن بدون ابلاغ قانون و بیان حکم را قبیح و ناروا میداند.
English انگلیسی
Principle of legality of crimes and punishments, No punishment without law
🔊
Français فرانسوی
Principe de légalité des délits et des peines
🔊
Deutsch آلمانی
Nullum crimen, nulla poena sine lege
🔊
العربية عربی
قاعدة قبح العقاب بلا بیان
🔊
مترادف: اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها
seniority rule 🔊
نیز: مس رد
ko comminus error facit jus common etrot; repeated many 🔊
نیز: اشتباه
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.