قاعدهای که در تفسیر کلام، لفظ باید بر معنای حقیقی و وضعی خود حمل شود مگر قرینهای بر خلاف آن باشد.
English انگلیسی
Principle of literal interpretation, Presumption of literal meaning
🔊
Français فرانسوی
Présomption de sens littéral
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung der wörtlichen Bedeutung
🔊
العربية عربی
أصالة الحقيقة
🔊
مترادف: اصل حمل بر معنای حقیقی · متضاد: اصالة المجاز
قاعدهای که بر اساس آن، قوای سهگانه (مقننه، مجریه، قضاییه) باید از یکدیگر مستقل باشند تا از تمرکز قدرت و استبداد جلوگیری شود.
English انگلیسی
Principle of separation of powers
🔊
Français فرانسوی
Principe de séparation des pouvoirs
🔊
Deutsch آلمانی
Gewaltenteilungsprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ فصل السلطات
🔊
مترادف: اصل تفکیک قوا · متضاد: اصل تمرکز قوا
اصلی که به صاحب حق اجازه میدهد از حقِ خود صرفنظر کرده و آن را ساقط نماید.
English انگلیسی
Principle of Waiver of Rights
🔊
Français فرانسوی
Principe de renonciation aux droits
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz des Rechtsverzichts
🔊
العربية عربی
قاعدة إسقاط الحق
🔊
مترادف: حق اسقاط · متضاد: لزومِ استیفای حق
اصلی در حقوق بینالملل خصوصی یا آیین دادرسی که بر اساس آن، اعتبارِ یک سند یا قرارداد، مستقل از اعتبارِ قراردادِ اصلی است (مانند شرط داوری).
English انگلیسی
Principle of Separability (Doctrine of Separability)
🔊
Français فرانسوی
Principe d'autonomie de la clause compromissoire
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Trennbarkeit
🔊
العربية عربی
مبدأ استقلال شرط التحکیم
🔊
مترادف: اصل استقلال شرط داوری · متضاد: اصل تبعیت
قاعدهای که بیان میدارد برای انعقاد قرارداد، صرف توافق و تراضی طرفین کافی است و نیازی به تشریفات خاص یا تسلیم مال نیست.
English انگلیسی
Principle of consensualism
🔊
Français فرانسوی
Principe du consensualisme
🔊
Deutsch آلمانی
Konsensualprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ الرضائیة
🔊
مترادف: رضایی بودن · متضاد: تشریفاتی بودن، عینی بودن
اصلی در حقوق بینالملل دریاها که بر اساس آن، دریاهای آزاد متعلق به هیچ دولتی نبوده و همه کشورها حق استفاده از آن را دارند.
English انگلیسی
Principle of Freedom of the High Seas
🔊
Français فرانسوی
Principe de la liberté de la haute mer
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Freiheit der Hohen See
🔊
العربية عربی
مبدأ حریة أعالی البحار
🔊
مترادف: آزادی دریاها · متضاد: اصل حاکمیت سرزمینی بر دریا
اصلی که بر اساس آن حقوق و تعهدات میتوانند از شخصی به شخص دیگر منتقل شوند (مانند انتقال طلب یا دین).
English انگلیسی
Principle of Assignability of Rights
🔊
Français فرانسوی
Principe de la cessibilité des droits
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Übertragbarkeit von Rechten
🔊
العربية عربی
مبدأ انتقال الحقوق
🔊
مترادف: قابلیت انتقال حقوق · متضاد: قائم به شخص بودن حق
قاعدهای بنیادین که بر اساس آن هر فردی که متهم به ارتکاب جرم شده، تا زمانی که جرم او با ادله قطعی در دادگاه صالح اثبات نشود، بیگناه فرض میشود.
English انگلیسی
Presumption of innocence
🔊
Français فرانسوی
Présomption d'innocence
🔊
Deutsch آلمانی
Unschuldsvermutung
🔊
العربية عربی
أصل البراءة
🔊
مترادف: اصل بیگناهی · متضاد: اصل مجرمیت (در نظامهای تفتیشی قدیمی)
قاعدهای که بر اساس آن، انسان در انجام یا ترک افعال حقوقی و مادی خود آزاد است، مگر آنکه قانون یا شرع آن را محدود کرده باشد.
English انگلیسی
Principle of freedom of will
🔊
Français فرانسوی
Principe de la liberté de volonté
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Willensfreiheit
🔊
العربية عربی
مبدأ حریة الإرادة
🔊
مترادف: اصل آزادی اراده · متضاد: اصل جبر، اصل محدودیت قانونی
قاعدهای که بر اساس آن، همه افراد و نهادها در برابر قانون برابرند و هیچکس فراتر از قانون نیست.
English انگلیسی
Rule of law
🔊
Français فرانسوی
État de droit
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsstaatsprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ سیادة القانون
🔊
مترادف: حاکمیت قانون · متضاد: حکومت خودکامه، استبداد
قواعد و تشریفات حاکم بر رسیدگی به جرایم و تعقیب متهمان در مراجع قضایی کیفری.
English انگلیسی
Criminal Procedure
🔊
Français فرانسوی
Procédure pénale
🔊
Deutsch آلمانی
Strafprozessrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات الجزائیة
🔊
مترادف: آیین دادرسی کیفری · متضاد: آیین دادرسی مدنی
قاعدهای که به اشخاص اجازه میدهد در روابط حقوقی خود، آزادانه ارادهشان را حاکم کنند و قراردادهایی با آثار حقوقی دلخواه منعقد نمایند (ماده ۱۰ قانون مدنی).
English انگلیسی
Principle of party autonomy, Freedom of contract
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'autonomie de la volonté
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Privatautonomie
🔊
العربية عربی
مبدأ سلطان الإرادة
🔊
مترادف: اصل آزادی قراردادها · متضاد: اصل آمره بودن قوانین (در حقوق عمومی)
اصلی در حقوق قراردادها که به اشخاص اجازه میدهد با اراده آزاد، تعهدات حقوقی خود را ایجاد و حدود آن را تعیین کنند.
English انگلیسی
Principle of Freedom of Contract, Autonomy of Will
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'autonomie de la volonté
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Privatautonomie
🔊
العربية عربی
مبدأ سلطان الإرادة
🔊
مترادف: اصل حاکمیت اراده · متضاد: اصل آمره بودن قوانین
اصولی که در فقه و حقوق، اجرای حکم را منوط به شرایطِ خاصِ شرعی یا قانونی میدانند که تعبد در آنها نقشِ اصلی دارد.
العربية عربی
الأصول التعبدیة
🔊
مترادف: اصولِ تعبدی · متضاد: اصولِ عقلی
اشاره به قوانین آیین دادرسی پیش از تصویب قوانین مدرن (مانند قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰ شمسی).
English انگلیسی
Old Procedural Law
🔊
Français فرانسوی
Ancienne procédure
🔊
Deutsch آلمانی
Altes Verfahrensrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات القدیمة
🔊
مترادف: قوانین دادرسی منسوخ · متضاد: قوانین دادرسی جاری
اصلی که بر اساس آن قراردادها پس از انعقاد، برای طرفین لازمالاجرا بوده و هیچیک نمیتواند آن را یکجانبه برهم زند.
English انگلیسی
Principle of binding force of contracts, Pacta sunt servanda
🔊
Français فرانسوی
Force obligatoire des contrats
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Vertragstreue, Pacta sunt servanda
🔊
العربية عربی
مبدأ لزوم العقود، العقد شریعة المتعاقدین
🔊
مترادف: اصلِ لزوم · متضاد: اصلِ جواز (در عقودِ جایز)
قواعد و تشریفات حاکم بر رسیدگی به دعاوی غیرکیفری (مدنی، تجاری و غیره) در مراجع قضایی.
English انگلیسی
Civil Procedure
🔊
Français فرانسوی
Procédure civile
🔊
Deutsch آلمانی
Zivilprozessrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات المدنیة
🔊
مترادف: آیین دادرسی مدنی · متضاد: آیین دادرسی کیفری
اصلی که به موجب آن اشخاص آزادند هرگونه قراردادی را که مخالفِ قانون و نظمِ عمومی نباشد، منعقد کنند.
English انگلیسی
Freedom of contract
🔊
Français فرانسوی
Liberté contractuelle
🔊
Deutsch آلمانی
Vertragsfreiheit
🔊
العربية عربی
مبدأ حریة التعاقد
🔊
مترادف: اصلِ حاکمیتِ اراده · متضاد: اصلِ محدودیتِ قراردادها
قاعدهای که بر اساس آن، قانون تنها نسبت به کسانی که در قلمرو حاکمیت آن هستند یا تابعیت آن را دارند، اعمال میشود.
English انگلیسی
Principle of territoriality of law (≈)
🔊
Français فرانسوی
Principe de la territorialité de la loi
🔊
Deutsch آلمانی
Territorialitätsprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ إقلیمیة القانون
🔊
مترادف: اصل سرزمینی بودن قانون · متضاد: اصل شخصی بودن قانون (در معنای دیگر: عدم سرایت مجازات به غیر)
اصلی که بر اساس آن جلسات رسیدگی دادگاهها باید علنی باشد مگر در موارد استثنایی قانونی.
English انگلیسی
Principle of public trial, Open court principle
🔊
Français فرانسوی
Principe de publicité des débats
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip der Öffentlichkeit der Gerichtsverhandlung
🔊
العربية عربی
مبدأ علنیة المحاکم
🔊
مترادف: اصل علنی بودن دادرسی · متضاد: اصل محرمانه بودن دادرسی
اصلی که بیان میکند هیچ فعل یا ترک فعلی جرم نیست مگر آنکه به موجب قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد (اصل ۱۶۹ قانون اساسی).
English انگلیسی
Principle of legality of crimes and punishments
🔊
Français فرانسوی
Principe de légalité des délits et des peines
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip der Gesetzmäßigkeit von Straftaten und Strafen
🔊
العربية عربی
مبدأ قانونیة الجرائم والعقوبات
🔊
مترادف: اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها · متضاد: اصل تفسیر موسع (در امور کیفری)
قاعدهای که بر اساس آن، قوانینِ هر کشور تنها در قلمروِ جغرافیاییِ همان کشور لازمالاجراست.
English انگلیسی
Principle of territoriality of law
🔊
Français فرانسوی
Principe de territorialité de la loi
🔊
Deutsch آلمانی
Territorialitätsprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ إقلیمیة القوانین
🔊
مترادف: اصلِ سرزمینی بودنِ قانون · متضاد: اصلِ شخصی بودنِ قانون
قاعدهای که بر اساس آن، افعال و اعمال دیگران باید حمل بر صحت و درستی شود مگر خلاف آن ثابت گردد.
English انگلیسی
Presumption of validity (of acts)
🔊
Français فرانسوی
Présomption de validité
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung der Gültigkeit
🔊
العربية عربی
أصالة الصحة في أفعال الغير
🔊
مترادف: اصل صحت · متضاد: اصل فساد
قاعدهای که بر اساس آن، مجازات تنها باید متوجه کسی باشد که مرتکب جرم شده است و نمیتوان دیگری را به جای او مجازات کرد (اصل ۳۶ قانون اساسی).
English انگلیسی
Principle of personal liability
🔊
Français فرانسوی
Principe de la personnalité des peines
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der persönlichen Strafbarkeit
🔊
العربية عربی
مبدأ شخصیة العقوبة
🔊
مترادف: اصل شخصی بودن مجازات · متضاد: مسئولیت جمعی (در برخی نظامهای قبیلهای یا تاریخی)
قاعدهای که بر اساس آن محاکمات باید در حضور عموم برگزار شود تا نظارت عمومی بر عدالت قضایی ممکن گردد (مگر در موارد استثنایی قانونی).
English انگلیسی
Principle of Public Trial / Open Court Principle
🔊
Français فرانسوی
Principe de publicité des débats
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Öffentlichkeit
🔊
العربية عربی
مبدأ علنیة المحاکمة
🔊
مترادف: علنی بودن دادرسی · متضاد: اصل محرمانه بودن (غیرعلنی بودن)
اصلی در اصول فقه که بیان میدارد عامِ استغراقی، تمامِ افرادِ تحتِ شمولِ خود را به صورتِ مستقل و جداگانه در بر میگیرد.
English انگلیسی
Principle of Distributive Universality
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'universalité distributive
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der distributiven Allgemeinheit
🔊
العربية عربی
أصالة الاستغراق
🔊
مترادف: عموم استغراقی · متضاد: عموم مجموعی
تکلیفی که دادستان را ملزم میکند در صورت وجود دلایل کافی، علیه متهم اعلام جرم و تعقیب را آغاز کند.
English انگلیسی
Principle of mandatory prosecution
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'opportunité des poursuites (نقیض آن) / Principe de légalité des poursuites
🔊
Deutsch آلمانی
Legalitätsprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ إلزامية الملاحقة
🔊
مترادف: اصل قانونیبودن تعقیب · متضاد: اصل اقتضاییبودن تعقیب
قاعدهای که بر اساس آن، قانون باید به گونهای تفسیر شود که با اصول کلی حقوق و عدالت سازگار باشد و در موارد ابهام، به نفع متهم یا طرف ضعیفتر تفسیر گردد.
English انگلیسی
Principle of interpretation of law
🔊
Français فرانسوی
Principe d'interprétation de la loi
🔊
Deutsch آلمانی
Auslegungsgrundsatz
🔊
العربية عربی
مبدأ تفسیر القانون
🔊
مترادف: اصل تفسیر قانون · متضاد: تفسیر تحتاللفظی مطلق
فرآیند تصحیح اشتباهات یا تغییر نام کوچک در اسناد سجلی که از طریق مراجع قانونی (ثبت احوال یا دادگاه) انجام میشود.
English انگلیسی
Correction of name in birth certificate
🔊
Français فرانسوی
Rectification du prénom sur l'acte de naissance
🔊
Deutsch آلمانی
Berichtigung des Vornamens im Geburtsregister
🔊
العربية عربی
تصحيح الاسم في شهادة الميلاد
🔊
مترادف: تغییر نام
شخصی که در معاملهی فضولی، طرفِ قرارداد با فضول قرار میگیرد.
English انگلیسی
Third party (in unauthorized transaction)
🔊
Français فرانسوی
Tiers contractant
🔊
Deutsch آلمانی
Dritter (beim Vertragsschluss ohne Vertretungsmacht)
🔊
العربية عربی
المتعاقد مع الفضولی
🔊
مترادف: طرفِ معاملهی فضولی · متضاد: مالک (در صورت عدم اجازه)
اطمینان از اینکه دادههای الکترونیکی از زمان ایجاد تا زمان ارائه، تغییر نیافته و از منبع معتبری صادر شدهاند.
English انگلیسی
Data Integrity / Authenticity
🔊
Français فرانسوی
Intégrité des données / Authenticité
🔊
Deutsch آلمانی
Datenintegrität / Authentizität
🔊
العربية عربی
سلامة البیانات / موثوقیة البیانات
🔊
مترادف: تمامیت و صحت داده · متضاد: تحریف داده
اختیاری که به دادستان داده میشود تا با توجه به مصالح عمومی، از تعقیب متهم صرفنظر کند یا آن را به تعویق اندازد.
English انگلیسی
Principle of discretionary prosecution
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'opportunité des poursuites
🔊
Deutsch آلمانی
Opportunitätsprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ ملائمة الملاحقة
🔊
مترادف: اصل مصلحت تعقیب · متضاد: اصل الزامیبودن تعقیب
شیوهای از دادرسی که در آن دادگاه نقش داور بیطرف را ایفا کرده و طرفین دعوا مسئولیت ارائه ادله و استدلال برای اثبات ادعای خود را بر عهده دارند.
English انگلیسی
Adversarial System
🔊
Français فرانسوی
Système accusatoire
🔊
Deutsch آلمانی
Adversatorisches Prinzip
🔊
العربية عربی
نظام الخصومة
🔊
مترادف: دادرسی ترافعی · متضاد: نظام تفتیشی (Inquisitorial System)
اصلی بنیادین که به موجب آن هیچ عملی جرم نیست مگر آنکه قانونگذار پیشتر آن را جرمانگاری کرده و مجازات تعیین کرده باشد.
English انگلیسی
Principle of legality
🔊
Français فرانسوی
Principe de légalité
🔊
Deutsch آلمانی
Gesetzlichkeitsprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ الشرعیة
🔊
مترادف: اصل قانونی بودن جرم و مجازات · متضاد: تفسیر موسع قضایی (در موارد کیفری)
اصلی در آیین دادرسی کیفری که استنطاق (بازجویی) را ابزاری برای دفاعِ متهم و کشفِ حقیقت میداند، نه ابزاری برای اقرارگیری اجباری.
English انگلیسی
Principle of Defensive Interrogation
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'interrogatoire défensif
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der defensiven Vernehmung
🔊
العربية عربی
مبدأ استنطاق الدفاعی
🔊
مترادف: اصل حق دفاع در بازجویی · متضاد: استنطاق تفتیشی
اصلی که بیان میکند قوانینِ حقوقی در حالت عادی تکمیلی هستند و طرفین میتوانند برخلاف آن توافق کنند، مگر اینکه آمره باشند.
English انگلیسی
Principle of dispositive law, Suppletive law
🔊
Français فرانسوی
Principe de la loi supplétive
🔊
Deutsch آلمانی
Dispositives Recht
🔊
العربية عربی
مبدأ القواعد المکملة
🔊
مترادف: اصل تکمیلی بودن قانون · متضاد: اصل آمره بودن قانون
قاعدهای که بر اساس آن قراردادها تنها برای طرفین آن و قائممقام قانونی آنها الزامآور است و به اشخاص ثالث سرایت نمیکند.
English انگلیسی
Principle of privity of contract
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'effet relatif des contrats
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Relativität der Schuldverhältnisse
🔊
العربية عربی
مبدأ نسبیة العقود
🔊
مترادف: اثر نسبی قراردادها · متضاد: اثر مطلق قراردادها
قاعدهای اقتصادی-حقوقی که بر اساس آن هزینه اقدامات پیشگیرانه و کنترل آلودگی باید توسط عامل آلودگی پرداخت شود.
English انگلیسی
Polluter Pays Principle (PPP)
🔊
Français فرانسوی
Principe pollueur-payeur
🔊
Deutsch آلمانی
Verursacherprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ الملوث يدفع
🔊
مترادف: اصل پرداخت توسط آلودهکننده
قاعدهای که بر اساس آن، اماراتِ قانونی در برابرِ دلیلِ قویتر (مانند اقرار یا سند) قابلِ نقض هستند.
English انگلیسی
Rebuttable presumption
🔊
Français فرانسوی
Présomption simple (réfragable)
🔊
Deutsch آلمانی
Widerlegbare Vermutung
🔊
العربية عربی
قرينة قانونية قابلة للإثبات العكس
🔊
مترادف: امارهٔ غیرقطعی · متضاد: امارهٔ قطعی (غیرقابلِ نقض)
اصلی که بر اساس آن هیچکس بر دیگری ولایت و سلطه ندارد مگر به حکم قانون یا شرع.
English انگلیسی
Principle of non-authority of individuals over each other
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'absence d'autorité d'autrui
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip der Nicht-Autorität über andere
🔊
العربية عربی
أصالة عدم ولایة الناس علی بعضهم
🔊
مترادف: اصل عدم سلطه · متضاد: اصل ولایت
قاعدهای که بر اساس آن هیچ عملی جرم نیست و هیچ مجازاتی اعمال نمیشود مگر به موجب قانون.
English انگلیسی
Principle of legality
🔊
Français فرانسوی
Principe de légalité
🔊
Deutsch آلمانی
Gesetzlichkeitsprinzip
🔊
العربية عربی
مبدأ الشرعية
🔊
مترادف: اصل قانونی بودن
اصل فرهنگِ فا⇐en
mosallam) axiom <the axioms of euclidean 🔊
اصو فرهنگِ فا⇐en
moral laws 🔊
اصلا pl فرهنگِ فا⇐en
improvements corrections amendments; reformation 🔊
نیز: اصلاح
اصله فرهنگِ فا⇐en
plant tree sapling 🔊
اصلی فرهنگِ فا⇐en
principal office main office headquarters; original main culo! authenticity; genuineness; originality; nationality; primary laws; jue primary evidence oy; jo principal or basic solution; eg senior partner; principal partner; uring the performance of a prior contract; either by the same parties or by for ass made fot vage; and pledge. as suretyship; mortgage; anc’ my 🔊
نیز: ور ، زار ، راه ، شرا ، ار ، پا
اصول فرهنگِ فا⇐en
i of; containing traditions originally related; or said to have been related; by 🔊
نیز: رز ، نو
اصابت فرهنگِ فا⇐en
hitting; collision; impact; slam; striking; impingement 🔊
اصالت فرهنگِ فا⇐en
originality; genuineness; principality; and binding force; binding effect 🔊
نیز: اعتبار
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.