Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

271 مدخل برای «اصل»

اصل حقوقی

قاعده یا مبنای بنیادین حقوقی که سایر احکام از آن استنباط می‌شوند.

English انگلیسی Principle, Rule, Origin
Français فرانسوی Principe, Règle
Deutsch آلمانی Prinzip, Grundsatz
العربية عربی أصل

مترادف: قاعده، مبنا، پایه · متضاد: فرع، استثنا

اصل فرهنگِ فا⇐en

mosallam) axiom <the axioms of euclidean

maxim فرهنگِ en⇐فا

اصل، اصل حقوقی که

german فرهنگِ en⇐فا

کامل، خالص، اصل، راست، واقعی از لحاظ

doctrine فرهنگِ en⇐فا

نظریه، دکترین، اصل، قاعده

اصلاح حقوقی

بهبود بخشیدن به وضعیت حقوقی، یا تغییر در قانون برای رفع نواقص.

English انگلیسی Reform, Amendment, Rectification
Français فرانسوی Réforme, Amendement
Deutsch آلمانی Reform, Verbesserung, Änderung
العربية عربی إصلاح

مترادف: بهبود، ترمیم، اصلاح قانون · متضاد: افساد، تخریب

اصلاحی حقوقی

هرگونه تغییر، تعدیل یا تکمیل در متنِ قانون یا سندِ حقوقی که به منظور رفعِ نقص یا بهبودِ آن صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Amendment, Amending
Français فرانسوی Amendement, Rectificatif
Deutsch آلمانی Änderung, Novellierung
العربية عربی إصلاحي، تعديلي

مترادف: تعدیلی، اصلاح‌کننده · متضاد: ابطالی، نسخ‌کننده

اصل خاک حقوقی

سیستمی که در آن تابعیت فرزند بر اساس محل تولد او در قلمرو حاکمیت یک کشور تعیین می‌شود.

English انگلیسی Jus soli
Français فرانسوی Droit du sol
Deutsch آلمانی Geburtsortsprinzip
العربية عربی حق الأرض

مترادف: سیستم خاک · متضاد: اصل خون

اصل خون حقوقی

سیستمی که در آن تابعیت فرزند بر اساس تابعیت والدین (پدر یا مادر) تعیین می‌شود.

English انگلیسی Jus sanguinis
Français فرانسوی Droit du sang
Deutsch آلمانی Abstammungsprinzip
العربية عربی حق الدم

مترادف: سیستم خون · متضاد: اصل خاک

اصل سند حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، در اثبات برخی دعاوی یا معاملات، وجود سند کتبی ضروری یا دارای اعتبار برتر است.

English انگلیسی Principle of documentary evidence
Français فرانسوی Principe de la preuve littérale
Deutsch آلمانی Urkundenbeweisprinzip
العربية عربی مبدأ الإثبات بالکتابة

مترادف: اصل کتبی بودن ادله · متضاد: اصل آزادی ادله اثبات دعوی

اصل صحت حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، اعمال و گفتار مسلمانان و اشخاص باید بر صحت و درستی حمل شود.

English انگلیسی Principle of validity / Presumption of validity
Français فرانسوی Principe de validité
Deutsch آلمانی Grundsatz der Gültigkeit
العربية عربی أصالة الصحة

مترادف: اصل صحت قراردادها · متضاد: اصل فساد

اصل عدم حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، در صورت شک در وجودِ چیزی، اصل بر عدمِ وجودِ آن است.

English انگلیسی Principle of non-existence, Presumption of absence
Français فرانسوی Présomption de non-existence
Deutsch آلمانی Vermutung der Nichtexistenz
العربية عربی أصالة العدم

مترادف: اصل عدم وجود · متضاد: اصل وجود

اصلاحیه حقوقی

سندی که برای تغییر، تعدیل یا رفعِ اشتباهاتِ موجود در متنِ اصلیِ یک قانون یا قرارداد وضع می‌شود.

English انگلیسی Amendment
Français فرانسوی Amendement, Rectification
Deutsch آلمانی Änderung, Novelle
العربية عربی تعدیل، إصلاح

مترادف: تعدیل‌نامه

اصل حلیت حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، اصل بر مباح بودن اشیاء و افعال است مگر آنکه دلیلی بر حرمت یا منع آن وجود داشته باشد.

English انگلیسی Principle of permissibility, Presumption of legality
Français فرانسوی Principe de licéité
Deutsch آلمانی Grundsatz der Zulässigkeit
العربية عربی أصالة الإباحة

مترادف: اصل اباحه · متضاد: اصل احتیاط، اصل منع

اصل عملم حقوقی

اصلی که بر اساس آن، عملِ فرد، ملاکِ انتسابِ مسئولیت یا آثارِ حقوقی است.

English انگلیسی Principle of action (as basis of liability)
Français فرانسوی Principe de l'acte
Deutsch آلمانی Prinzip der Handlung
العربية عربی أصالة العمل

اصل عملی حقوقی

قواعدی که در مقام شک و عدم دسترسی به دلیل، وظیفه مکلف را در مقام عمل تعیین می‌کنند.

English انگلیسی Practical principle
Français فرانسوی Principe pratique
Deutsch آلمانی Praktischer Grundsatz
العربية عربی الأصل العملي

مترادف: اصل عملی · متضاد: اماره

اصل لزوم حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، قراردادها پس از انعقاد، برای طرفین لازم‌الاجرا بوده و هیچ‌یک از طرفین حق برهم‌زدن آن را ندارند مگر در موارد قانونی.

English انگلیسی Principle of binding force of contracts, Pacta sunt servanda
Français فرانسوی Force obligatoire des contrats
Deutsch آلمانی Grundsatz der Vertragstreue, Pacta sunt servanda
العربية عربی مبدأ لزوم العقود، العقد شریعة المتعاقدین

مترادف: لزوم قرارداد، اعتبار قرارداد · متضاد: جواز (اصل‌جواز)

اصل مثبت حقوقی

اصلی است که بر اساس آن، از اثباتِ یک امرِ وجودی، لوازمِ عقلی یا عادیِ آن نیز اثبات می‌شود (در حقوق ایران، اصل مثبت حجت نیست).

English انگلیسی Positive presumption
Français فرانسوی Présomption positive
Deutsch آلمانی Positive Vermutung
العربية عربی الأصل المثبت

مترادف: استصحابِ مثبت · متضاد: اصلِ منفی

اصل اباحه حقوقی

اصلی که بر اساس آن، انجام هر کاری که منع قانونی یا شرعی نداشته باشد، مجاز است.

English انگلیسی Principle of Permissibility, Principle of Legality (in private law)
Français فرانسوی Principe de liberté
Deutsch آلمانی Grundsatz der Freiheit
العربية عربی أصالة الإباحة

مترادف: اصل آزادی، اصل اباحه شرعی · متضاد: اصل منع، اصل حظر

اصل برانت حقوقی

اصلی بنیادین در حقوق کیفری که بیان می‌دارد هر فردی تا زمانی که جرم او در دادگاه صالح اثبات نشده، بی‌گناه فرض می‌شود.

English انگلیسی Presumption of Innocence
Français فرانسوی Présomption d'innocence
Deutsch آلمانی Unschuldsvermutung
العربية عربی قرینة البراءة

مترادف: اصل برائت · متضاد: اصل مجرمیت (در نظام‌های تفتیشی قدیمی)

اصل برایت حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، وضعیتِ پیشینِ عدمِ مسئولیت یا عدمِ مالکیت، تا زمانِ اثباتِ خلافِ آن، باقی فرض می‌شود.

English انگلیسی Presumption of innocence
Français فرانسوی Présomption d'innocence
Deutsch آلمانی Unschuldsvermutung
العربية عربی أصل البراءة

مترادف: اصل عدم · متضاد: اصل اشتغال

اصل تخییر حقوقی

قاعده‌ای اصولی که در صورت شک در تکلیف و عدم امکان احتیاط و عدم جریان برائت، مکلف را در انتخاب یکی از طرفینِ شک مخیر می‌سازد.

English انگلیسی Principle of Choice
Français فرانسوی Principe de choix
Deutsch آلمانی Wahlprinzip
العربية عربی أصالة التخییر

متضاد: اصل احتیاط، اصل برائت

اصل تراضی حقوقی

توافق دو یا چند اراده برای ایجاد یک اثر حقوقی که رکن اصلی عقود است.

English انگلیسی Consensus
Français فرانسوی Consentement
Deutsch آلمانی Konsens
العربية عربی التراضی

مترادف: توافق اراده‌ها، رضایت · متضاد: اکراه، اشتباه

اصل تسلیط حقوقی

قاعده‌ای فقهی و حقوقی که به موجب آن هر مالکی حق دارد هرگونه تصرفی در مال خود انجام دهد مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد.

English انگلیسی Principle of dominion, Principle of absolute ownership
Français فرانسوی Principe de la maîtrise, Principe de la propriété absolue
Deutsch آلمانی Grundsatz der Eigentümerherrschaft
العربية عربی قاعدة التسلیط

مترادف: قاعدهٔ سلطه · متضاد: محدودیت‌های قانونی مالکیت

اصل تعویض حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، در صورت عدم امکان اجرای تعهد به عین، باید بدل آن (مثل یا قیمت) تأدیه شود.

English انگلیسی Principle of substitution, Doctrine of surrogacy
Français فرانسوی Principe de subrogation
Deutsch آلمانی Surrogationsprinzip
العربية عربی قاعدة البدل، مبدأ التعویض

مترادف: قاعده بدل، اصل جایگزینی · متضاد: اصل عین‌گرایی (در اجرای تعهد)

اصل تناظر حقوقی

حقی که به موجب آن هر یک از طرفین دعوا باید از ادعاها، دلایل و مستندات طرف مقابل آگاه شده و فرصت کافی برای پاسخگویی به آن‌ها را داشته باشد.

English انگلیسی Principle of Contradiction, Adversarial Principle
Français فرانسوی Principe du contradictoire
Deutsch آلمانی Grundsatz des rechtlichen Gehörs
العربية عربی مبدأ الحضوریة، مبدأ المواجهة

مترادف: اصل ترافعی‌بودن، حق دفاع · متضاد: رسیدگی غیابی (در معنای مطلق)، رسیدگی یک‌جانبه

اصل غرامت حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن بیمه نباید منبع سود برای بیمه‌گذار باشد و صرفاً باید زیان واقعی او را جبران کند.

English انگلیسی Principle of indemnity
Français فرانسوی Principe indemnitaire
Deutsch آلمانی Schadensersatzprinzip
العربية عربی مبدأ التعویض

مترادف: اصل جبران خسارت · متضاد: بیمه سوداگرانه (قمارگونه)

اصل فریضه حقوقی

اصلی که بر اساس آن، انجامِ تکالیفِ قانونی یا شرعیِ معین، الزامی است.

English انگلیسی Principle of obligation, Duty principle
Français فرانسوی Principe de l'obligation
Deutsch آلمانی Prinzip der Verpflichtung
العربية عربی مبدأ الفریضة

مترادف: اصل وجوب · متضاد: اصل اباحه

اصل لاضرر حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، ضرر زدن به دیگران ممنوع است و باید جبران شود (قاعده لاضرر و لاضرار فی الاسلام).

English انگلیسی Principle of no-harm, No-harm rule
Français فرانسوی Principe de non-nuisance
Deutsch آلمانی Prinzip des Schadensverbots
العربية عربی قاعدة لا ضرر و لا ضرار

مترادف: قاعده لاضرر

اصلاح رای حقوقی

تصحیح اشتباهات در محاسبه، نگارش یا سایر خطاهای آشکار در متن رأی که بدون تغییر در ماهیت آن صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Correction of judgment
Français فرانسوی Rectification d'un jugement
Deutsch آلمانی Berichtigung des Urteils
العربية عربی تصحیح الحکم

مترادف: تصحیح رأی

اصل احتیاط حقوقی

قاعده‌ای اصولی که در صورت شک در تکلیف (شبهه بدوی) یا شک در مکلف‌به (شبهه محصوره)، حکم به لزوم احتیاط و پرهیز از ارتکاب یا ترک عمل می‌کند.

English انگلیسی Principle of Precaution
Français فرانسوی Principe de précaution
Deutsch آلمانی Vorsorgeprinzip
العربية عربی أصالة الاحتیاط

مترادف: اصل احتیاطی · متضاد: اصل برائت، اصل تخییر

اصل طریقیت حقوقی

اصلی در اصول فقه که بر اساس آن، ادله و امارات، کاشف از واقع و طریق رسیدن به آن هستند، نه موضوعیت برای حکم.

English انگلیسی Principle of instrumentality (of evidence)
Français فرانسوی Principe de la nature instrumentale (de la preuve)
Deutsch آلمانی Prinzip der Instrumentalität (des Beweises)
العربية عربی أصالة الطریقیة

مترادف: طریقیت امارات · متضاد: اصل موضوعیت

اصل مساوات حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، همه افراد در برابر قانون و مراجعِ قضایی دارای حقوق و تکالیفِ برابر هستند.

English انگلیسی Principle of equality
Français فرانسوی Principe d'égalité
Deutsch آلمانی Gleichheitsgrundsatz
العربية عربی مبدأ المساواة

مترادف: اصلِ برابری · متضاد: تبعیض

اصل موضوعی حقوقی

اصلی که در مقامِ شک در تکلیف، وظیفهٔ عملیِ مکلف را بدونِ کشفِ واقع تعیین می‌کند.

English انگلیسی Procedural principle, Presumption of procedure
Français فرانسوی Principe procédural
Deutsch آلمانی Verfahrensgrundsatz
العربية عربی الأصل الموضوعي

مترادف: اصلِ عملی · متضاد: اماره (اصلِ محرز)

اصلاحی ملک حقوقی

بخشی از ملک که در طرح‌های عمرانی شهرداری یا سازمان‌های دولتی برای تعریض معابر واقع می‌شود.

English انگلیسی Widening strip, Road widening part
Français فرانسوی Emprise de voirie
Deutsch آلمانی Straßenland, Abtretungsfläche
العربية عربی الجزء المقتطع للطريق، مساحة التطوير

مترادف: برِ اصلاحی، مساحتِ در طرح · متضاد: بخشِ باقی‌مانده ملک

اصل استصحاب حقوقی

قاعده‌ای که بر اساسِ آن، بقای حالتِ سابق در صورتِ شک در حدوثِ حالتِ جدید، فرض می‌شود.

English انگلیسی Principle of Continuity, Presumption of Continuance
Français فرانسوی Principe de continuité
Deutsch آلمانی Prinzip der Kontinuität
العربية عربی أصل الاستصحاب

مترادف: استصحاب

اصل جانشینی حقوقی

حقی که به موجب آن بیمه‌گر پس از پرداخت خسارت، قائم‌مقام بیمه‌گذار در مراجعه به مسئول حادثه می‌شود.

English انگلیسی Principle of subrogation
Français فرانسوی Principe de subrogation
Deutsch آلمانی Subrogationsprinzip
العربية عربی مبدأ الحلول

مترادف: قائم‌مقامی بیمه‌گر

اصل پیشگیری حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن در صورت وجود احتمال خطر جدی یا غیرقابل جبران برای محیط زیست، فقدان قطعیت علمی نباید مانع از اتخاذ تدابیر پیشگیرانه شود.

English انگلیسی Precautionary Principle
Français فرانسوی Principe de précaution
Deutsch آلمانی Vorsorgeprinzip
العربية عربی مبدأ الحيطة (أو مبدأ الاحتراز)

مترادف: اصل احتیاط · متضاد: اصل واکنش پس از وقوع

اصل عدم حادث حقوقی

اصلی که بیان می‌کند هرگاه در حدوثِ امری شک شود، اصل بر عدمِ وقوعِ آن در گذشته است.

English انگلیسی Principle of non-occurrence of an event
Français فرانسوی Présomption de non-événement
Deutsch آلمانی Vermutung der Nicht-Ereignis
العربية عربی أصالة عدم الحدوث

مترادف: استصحاب عدم حادث · متضاد: اصل حدوث

اصلاح خواسته حقوقی

تغییر در میزان، نوع یا کیفیتِ خواسته توسط خواهان در مهلت قانونی (پیش از پایان اولین جلسه دادرسی).

English انگلیسی Amendment of the claim
Français فرانسوی Modification de la demande
Deutsch آلمانی Klageänderung
العربية عربی تعدیل الطلبات

مترادف: تغییر خواسته · متضاد: تثبیت خواسته

اصل تفکیک قوی حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، قوای سه‌گانه (مقننه، مجریه، قضاییه) باید از یکدیگر مستقل باشند تا از تمرکز قدرت و استبداد جلوگیری شود.

English انگلیسی Principle of separation of powers
Français فرانسوی Principe de séparation des pouvoirs
Deutsch آلمانی Gewaltenteilungsprinzip
العربية عربی مبدأ فصل السلطات

مترادف: اصل تفکیک قوا · متضاد: اصل تمرکز قوا

اصل اسقاط حقوق حقوقی

اصلی که به صاحب حق اجازه می‌دهد از حقِ خود صرف‌نظر کرده و آن را ساقط نماید.

English انگلیسی Principle of Waiver of Rights
Français فرانسوی Principe de renonciation aux droits
Deutsch آلمانی Grundsatz des Rechtsverzichts
العربية عربی قاعدة إسقاط الحق

مترادف: حق اسقاط · متضاد: لزومِ استیفای حق

اصل انفصال قوی حقوقی

اصلی در حقوق بین‌الملل خصوصی یا آیین دادرسی که بر اساس آن، اعتبارِ یک سند یا قرارداد، مستقل از اعتبارِ قراردادِ اصلی است (مانند شرط داوری).

English انگلیسی Principle of Separability (Doctrine of Separability)
Français فرانسوی Principe d'autonomie de la clause compromissoire
Deutsch آلمانی Grundsatz der Trennbarkeit
العربية عربی مبدأ استقلال شرط التحکیم

مترادف: اصل استقلال شرط داوری · متضاد: اصل تبعیت

اصل رضایی بودن حقوقی

قاعده‌ای که بیان می‌دارد برای انعقاد قرارداد، صرف توافق و تراضی طرفین کافی است و نیازی به تشریفات خاص یا تسلیم مال نیست.

English انگلیسی Principle of consensualism
Français فرانسوی Principe du consensualisme
Deutsch آلمانی Konsensualprinzip
العربية عربی مبدأ الرضائیة

مترادف: رضایی بودن · متضاد: تشریفاتی بودن، عینی بودن

اصل آزادی دریاه حقوقی

اصلی در حقوق بین‌الملل دریاها که بر اساس آن، دریاهای آزاد متعلق به هیچ دولتی نبوده و همه کشورها حق استفاده از آن را دارند.

English انگلیسی Principle of Freedom of the High Seas
Français فرانسوی Principe de la liberté de la haute mer
Deutsch آلمانی Grundsatz der Freiheit der Hohen See
العربية عربی مبدأ حریة أعالی البحار

مترادف: آزادی دریاها · متضاد: اصل حاکمیت سرزمینی بر دریا

اصل انتقال حقوق حقوقی

اصلی که بر اساس آن حقوق و تعهدات می‌توانند از شخصی به شخص دیگر منتقل شوند (مانند انتقال طلب یا دین).

English انگلیسی Principle of Assignability of Rights
Français فرانسوی Principe de la cessibilité des droits
Deutsch آلمانی Grundsatz der Übertragbarkeit von Rechten
العربية عربی مبدأ انتقال الحقوق

مترادف: قابلیت انتقال حقوق · متضاد: قائم به شخص بودن حق

اصل برایت کیفری حقوقی

قاعده‌ای بنیادین که بر اساس آن هر فردی که متهم به ارتکاب جرم شده، تا زمانی که جرم او با ادله قطعی در دادگاه صالح اثبات نشود، بی‌گناه فرض می‌شود.

English انگلیسی Presumption of innocence
Français فرانسوی Présomption d'innocence
Deutsch آلمانی Unschuldsvermutung
العربية عربی أصل البراءة

مترادف: اصل بی‌گناهی · متضاد: اصل مجرمیت (در نظام‌های تفتیشی قدیمی)

اصل حر یت اراده حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، انسان در انجام یا ترک افعال حقوقی و مادی خود آزاد است، مگر آنکه قانون یا شرع آن را محدود کرده باشد.

English انگلیسی Principle of freedom of will
Français فرانسوی Principe de la liberté de volonté
Deutsch آلمانی Grundsatz der Willensfreiheit
العربية عربی مبدأ حریة الإرادة

مترادف: اصل آزادی اراده · متضاد: اصل جبر، اصل محدودیت قانونی

اصل حکومت قانون حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، همه افراد و نهادها در برابر قانون برابرند و هیچ‌کس فراتر از قانون نیست.

English انگلیسی Rule of law
Français فرانسوی État de droit
Deutsch آلمانی Rechtsstaatsprinzip
العربية عربی مبدأ سیادة القانون

مترادف: حاکمیت قانون · متضاد: حکومت خودکامه، استبداد

اصل حاکمیت اراده حقوقی

قاعده‌ای که به اشخاص اجازه می‌دهد در روابط حقوقی خود، آزادانه اراده‌شان را حاکم کنند و قراردادهایی با آثار حقوقی دلخواه منعقد نمایند (ماده ۱۰ قانون مدنی).

English انگلیسی Principle of party autonomy, Freedom of contract
Français فرانسوی Principe de l'autonomie de la volonté
Deutsch آلمانی Grundsatz der Privatautonomie
العربية عربی مبدأ سلطان الإرادة

مترادف: اصل آزادی قراردادها · متضاد: اصل آمره بودن قوانین (در حقوق عمومی)

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین