تاریخ دادنامه : ۱۳۹۹/۱۰/۲۰ شماره دادنامه: ۱۳۳۱ الی ۱۳۳۸
شماره پرونده: ۹۹۰۱۸۱۱، ۹۹۰۱۷۵۶، ۹۹۰۱۷۴۴، ۹۹۰۱۷۱۴، ۹۹۰۰۸۸۶، ۹۹۰۰۹۰۳، ۹۸۰۴۰۰۷، ۹۸۰۳۸۸۰
مرجع
رسیدگی: هیأت عمومی
دیوان عدالت اداری
اعلامکننده تعارض : آقایان … اله نعمتی، علی نعمتی پرشکوه، علی محمد تاجعلی نامیله، محمدنقی سهرابی، حسن حسینی و خانم …: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار : در خصوص
دادخواست اشخاص به خواسته الزام کمیته استانی تطبیق و تشخیص
مشاغل سخت و زیانآور به تأیید عنوان شغلی سخت و زیانآور، شعب دیوان عدالت اداری آراء متفاوتی صادر کردهاند.
گردش کار پروندهها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعـبه ۱۹ بدوی دیـوان عدالت اداری در رسـیدگی به پـرونده شـماره ۹۱۰۹۹۸۰۹۰۰۰۸۹۳۷۵ با موضوع دادخواست آقای … طی دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۱۹۰۶۱۹۱ـ ۱۳۹۱/۱۲/۲۸ به شرح زیر رأی صادر کرده است:
با استناد به بند (
ب)
ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی و
ماده ۵۲ قانون کار و آییننامههای اجرایی مواد قانونی مورد اشاره و ب. ت. ب. اینکه شاکی دلیل و مدرکی ارائه داده که افرادی با دارا بودن شرایط شغلی مشابه در همان
کارگاه از مـزایای
مشاغل سخت استفاده نمودهاند عـدم اعمال آن در خصوص شاکی از مصادیق اعمال تبعیض ناروا بوده حکم به ورود شکایت صادر واعلام میشود. رأی صادره قطعی است.
ب: شعبه ۱۸ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۱۰۹۹۸۰۹۰۰۰۱۳۴۶۶ با موضوع دادخواست آقای … به موجب دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۱۸۰۲۳۸۷ـ ۱۳۹۱/۷/۵ به این
استدلال که مستند به مواد ۸ و ۹ آییننامه اجرایی موضوع قانون مشاغل سخت و زیانآور و مستدل به اینکه مشاغل کارگران دیگر در همین شغل و رسته در کمیته بررسیکننده مشاغل سخت و زیانآور بهعنوان مشاغل سخت و زیانآور تشخیص داده شده و این امر ترجیح بلامرجح میباشد، حکم به ورود شکایت صادر کرده است. این
رأی قطعی است.
ج: شعبه ۱۹ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۷۰۹۹۸۰۹۵۷۲۰۱۶۷۶ با موضوع دادخواست آقای … با وکالت آقای … و به خواسته
نقض رأی مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۲۸ کمیته
تجدیدنظر بررسی و تطبیق مشاغل سخت و زیانآور به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۶۸۰۱۴۳۵ ـ ۱۳۹۸/۷/۲، ضمن نقض رأی شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۷۲۰۰۴۹۷ـ ۱۳۹۸/۲/۱۸ به شرح زیر رأی صادر کرده است:
اعتراض وارد است زیرا رأی مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۲۸ کمیته تجدیدنظر بررسی و تطبیق مشاغل سخت و زیانآور که مورد اعتراض ت. ن. خ. بوده در بررسی عنوان شغلی
معاونت مالی و اداری کارگاه شرکت سیمان کاوان بوکان مستند به ارائه نظریه کارشناسان ت. ن. خ. منضم به گزارشات کارشناسان فوقالذکر در عدم تأیید سخت و زیانآور بودن عنوان شغلی مذکور نمیباشد، بنابراین
رأی معترضعنه شعبه بدوی از جهت فوق واجد ایراد و اشکال قانونی تشخیص و در اجرای مواد ۳، ۶۳ و ۷۱ قانون تشکیلات و
آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ حکم بـه پذیرش تجدیدنظرخـواهی و نقض رأی معترضعنه و سپس ابطال رأی کمیتـه تجدیدنظر مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۲۸ بررسی مشاغل سخت و زیانآور و اعاده موضوع به همان کمیته جهت
رسیدگی مجدد با رعایت مفاد این دادنامه صادر و اعلام میگردد. رأی صادره قطعی است.
د: شعبه ۵۴ بدوی در رسیدگی به پروندههای شماره ۹۵۰۹۹۸۰۹۰۳۶۰۱۶۱۹ با موضوع دادخواست آقای … به خواسته الزام کمیته استانی تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیانآور به تأیید عنوان شغلی کارگر بهعنوان شغل سخت و زیانآور به موجب رأی شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۳۶۰۲۱۳۵ ـ ۱۳۹۶/۷/۲۳ که به موجب دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۶۸۰۰۰۶۶ ـ ۱۳۹۷/۱/۵ شعبه ۱۹ تجدیدنظر تأیید گردیده به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
ن. ب. ا. به موجب مواد ۱ و ۲ آییننامه اجرایی بند ۵ جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی ماده ۷۶ قانون اصلاح مواد ۷۲ و ۷۷ و تبصره
ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی مصوب سال ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده ۷۶ مصوب سال ۱۳۷۱، مصوب سال ۱۳۸۰ موضوع تصویب نامه شماره ۱۵۳۶۵/ت گ/۳۶۰۰۵هـ ـ ۱۳۸۶/۲/۵ هیأت وزیران ـ شغل کارگری شاکی در زمره مشاغل سخت و زیانآور مورد تشخیص کمیته بدوی استانی بررسی و تطبیق مشاغل سخت و زیانآور نگردیده و مالاً تأیید نشده است و به لحاظ عدم اعتراض و ب. ت. ب. رعایت آییننامه اجرایی مشاغل سخت رأی کمیته بدوی مورخ ۱۳۹۳/۱۰/۲۹ قطعی گردیده است و ب. ت. ب. اینکه رسیدگی و صدور رأی
مشتکیعنه از حیث شکلی و ماهوی ب. ر. م. و موازین قانونی بوده و مشارالیه دلیل موثر و موجهی که موجبات نقض یا بی اعتباری رأی معترض به را فراهم آورد ارائه ننموده است. علیهذا نقض
قوانین و مقررات از سوی مشتکیعنه با مخلافت با آنها در مبانی استدلال رأی که موجب تضییع حقوق شاکی شده باشد محرز نیست و از طرفی وضعیت هر کارگر متناسب با شغل مختص همان فرد است قیاس شاکی خود را از حیث انطباق شغلی بـا همکاران مشابـه دلیل قانونی جهت احتساب شغل وی بهعنوان سخت و زیانآور تلقی نمیگردد، بنابراین خواسته غیرموجه تشخیص و مستنداً به مواد ۱۰، ۱۷، ۵۸ و ۶۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رأی صادره به استناد ماده ۶۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب دیوان عدالت اداری م. ب..
هـ : شعبه ۶۲ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۵۰۹۹۸۰۹۰۳۹۰۱۸۶۲ با موضوع دادخواست آقای … به خواسته الزام کمیته استانی تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیانآور به تأیید عنوان شغلی کارگر بهعنوان شغل سخت و زیانآور طی رأی شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۳۹۰۱۱۴۸ ـ ۱۳۹۶/۵/۷ که به موجب دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۵۶۹۰۱۴۲۳ـ ۱۳۹۶/۸/۱۷ شعبه ۲۰ تجدیدنظر تأیید گردیده به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
در خصوص شکایت آقای … به طرفیت اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مرکزی به خواسته نقض رأی مورخ ۱۳۹۲/۱۱/۳ کمیته تجدیدنظر بررسی مشاغل سخت و زیانآور استان مرکزی نظر به مفاد شکایت شاکی و مستندات ابرازی و مفاد لایحه جوابیه طرف شکایت ثبت شده به شماره ۴۰۷ـ ۱۳۹۶/۲/۲۶ از آنجا که ایراد و اعتراض موجه و مدللی که موجبات نقض رأی معترضعنه را ایجاب نماید از سوی شاکی اقامه و ابراز نگردیده و رسیدگی به موضوع با رعایت کلیه جوانب فنی و
کارشناسی مربوط به شغل مورد نظر و منطبق با قوانین و مقررات قانونی صورت پذیرفته لذا با استناد به مواد ۱، ۱۰ و ۶۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و لحاظ رأی وحدت رویه شماره ۴۸۴ـ ۱۳۸۷/۷/۲۸
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شکایت شاکی را غیروارد تشخیص و حکم به رد شکایت ایشان صادر و اعلام میگردد. رأی صادره ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.
و: شعبه ۱۹ بدوی در رسیدگی به پرونده شماره ۹۲۰۹۹۸۰۹۰۰۰۱۳۱۹۳ با موضوع دادخواست آقای … نامیله به خواسته اعتراض به رأی کمیته استانی جهت استفاده از مزایای مشاغل سخت و زیانآور طی دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۹۰۱۹۰۰۱۵۹۶ ـ ۱۳۹۲/۴/۳۰ که به موجب رأی شماره ۹۳۰۹۹۷۰۹۵۵۵۰۰۴۰۵ ـ ۱۳۹۳/۴/۴ شعبه ۵ تجدیدنظر تأیید گردیده و به موجب رأی شماره ۹۲۰۹۹۷۰۹۰۱۹۰۲۶۱۰ـ ۱۳۹۲/۷/۲۲ شعبه ۱۹ بدوی و ۹۷۰۹۹۷۰۹۰۱۹۰۰۲۳۹ـ ۱۳۹۷/۲/۲ شعبه ۵۹ بدوی (۱۹ سابق) دادخواست
اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور رد گردیده است به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
مستند به بند (ب)
ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی و
ماده ۵۲ قانون کار و آییننامه اجرایی مواد قانونی مذکور و مستدل به اینکه شاکی دلیل و مدرکی جهت خدشه بر تصمیم مورد اعتراض ارائه ننموده، حکم به رد شکایت صادر میگردد.
ز : شعبه ۲۰ تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده شماره ۹۷۰۹۹۸۰۹۵۷۲۰۱۳۰۶ با موضوع دادخواست خانم … به خواسته اعتراض به رای کمیته بررسی و تطبیق مشاغل سخت و زیانآور طی دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۶۹۰۱۳۷۳ـ ۱۳۹۸/۵/۲۷ ضمن نقض رأی شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۷۲۰۲۱۴۰ ـ ۱۳۹۷/۱۰/۱۷ شعبه ۵۳ بدوی که به موجب رأی شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۶۹۰۳۸۳۹ـ ۱۳۹۸/۱۱/۲۸ شعبه ۲۰ تجدیدنظر درخواست اعاده دادرسی نسبت به رأی مذکور رد گردیده است به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
مستند به ماده ۱۵ آییننامه اجرایی بند ۵ جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره۲ الحاقی ماده ۷۶ قانون اصلاح مواد ۷۲ و ۷۷ و تبصره
ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده ۷۶ مصوب ۱۳۷۱ـ ۱۳۸۰و مستدل بهاینکه آثار محـدودیتها و مـزایای مندرج در قانون منحصر بـه همان شغل در همان کارگاه خاص بوده و قابل تسری و تعمیم به دیگر شغلهای مشابه در سایر کارگاهها نمیباشد که در مانحنفیه کارشناسان
بهداشت حرفهای و بازرسان اداره کار، پس از اندازه گیری میزان آلایندگی و حدود تماس، میزان سختی کار شاکی با عنوان شغلی کارگر خدماتی را به لحاظ فقدان عوامل زیانآور بیش از حد استاندارد بهعنوان سخت و زیانآور تأیید ننمودهاند، حکم به رد شکایت صادر میگردد.
ح: شعبه ۵۳ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۷۰۹۹۸۰۹۵۷۲۰۱۶۷۵ با موضوع دادخواست آقای … به خواسته اعتراض به رای مورخ ۹۶/۱۰/۲۸ کمیته تجدیدنظر بررسی و تطبیق مشاغل سخت و زیانآور به موجب رأی شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۷۲۰۰۵۹۰ ـ ۱۳۹۸/۲/۲۵ که طی دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۵۴۰۱۳۲۵ ـ ۱۳۹۸/۵/۱ شعبه ۱۳ تجدیدنظر تأیید گردیده و به موجب رأی شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۵۴۰۲۲۱۴ـ ۱۳۹۸/۷/۸ درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور رد گردیده به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
از آنجایی که اعتراض موجه و مدللی که نقض رأی معترضعنه را ایجاب نماید از سوی شاکی اقامه نگردیده و رسیدگی به موضوع با رعایت کلیه جوانب فنی و کارشناسی مربوط به شغل مورد نظر و منطبق با قوانین و مقررات صورت پذیرفته است، حکم به رد شکایت صادر میگردد.
ط : شعبه ۶۵ بدوی در رسیدگی به پرونده شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۷۳۰۳۵۸۵ با موضوع خواسته آقای … به خواسته اعتراض به رأی کمیته تجدیدنظر استانی تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیانآور مورخ ۱۳۹۶/۲/۱۲ به موجب دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۷۳۰۳۵۸۵ـ۱۳۹۷/۱۲/۲۰ که طی دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۷۳۰۱۳۵۴ـ ۱۳۹۸/۶/۱۶ درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور رد گردیده به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
مستند به مواد ۲ و ۱۵ آییننامه اجرایی بند ۵ جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی ماده ۷۶ قانون اصلاح مواد ۷۲ و ۷۷ و تبصره
ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده ۷۶ مصوب ۱۳۷۱ـ ۱۳۸۰ و رأی شماره ۵۲۳ـ ۱۳۹۰/۱۱/۲۴ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و مستدل به اینکه کارهای سخت و زیانآور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی و شیمیایی و بیولوژیکی محیط کار غیراستاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی در وی ایجاد گردد. تطبیق مشاغل سخت و زیانآور و نحوه تشخیص فرسایش جسمی و روحی و سایر موارد به موجب آییننامه مصوب هیأت وزیران است. تعیین سخت و زیانآور بودن مشاغل و نوع آن پس از بازدید و بررسی کارشناسان بهداشت حرفهای و
بازرسان کار با تأیید کمیتههای استانی خواهد بود. محدودیتها و مزایای مندرج در قانون منحصر به همان شغل و کارگاه خاص بوده و قابل تعمیم به شغلهای مشابه و سایر کارگاهها نیست. رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آرای کمیتههای استانی منحصراً از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخلافت با آنها قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری است و شعب دیوان نمیتوانند در ماهیت اموری که در
صلاحیت مراجع مذکور است ورود نمایند. نقض قوانین و مقررات یا مخلافت با آنها در رسیدگی به رای معترضعنه مشهود نیست.
ی: شعبه ۴۸ بدوی در رسیدگی به پرونده شماره ۹۷۰۹۹۸۰۹۰۴۴۰۳۲۴۳ با موضوع دادخواست آقای … به خواسته نقض نظریه مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۱ کمیته استانی به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۴۴۰۰۵۰۲ـ ۱۳۹۸/۲/۸ که طی دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۵۵۰۱۱۶۴ـ ۱۳۹۸/۵/۱۲ شعبه ۱۴ تجدیدنظر تأیید گردیده به شرح زیر مبادرت به صدور رأی نموده است:
مستند به آییننامه اجرایی بند ۵ جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی ماده ۷۶ قانون اصلاح مواد ۷۲ و ۷۷ و تبصره
ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده ۷۶ مصوب ۱۳۷۱ـ ۱۳۸۰ و ن. ب. ا. تشخیص سخت و زیانآور بودن شغل امری فنی و در صلاحیت کمیتههای بدوی و تجدیدنظر استانی بوده و ایراد موثری بر تخدیش نظریه مزبور ارائه نشده است، رأی به رد شکایت صادر میگردد.
ک: شعبه ۵۳ بدوی در رسیدگی به پرونده شماره ۹۵۰۹۹۸۰۹۵۷۲۰۰۷۲۶ با موضوع دادخواست آقای … به خواسته اعتراض به رأی مورخ ۱۳۹۵/۲/۲۶ کمیته تجدیدنظر بررسی و تطبیق مشاغل سخت و زیانآور به موجب دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۷۲۰۰۳۱۲ـ ۱۳۹۷/۳/۵ که طی دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۷۲۰۱۵۵۴ـ ۱۳۹۷/۹/۳ درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور رد گردیده و به موجب رأی شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۵۵۰۲۹۶۹ـ ۱۳۹۷/۱۰/۱۰ شعبه ۱۴ تجدیدنظر رأی مذکور تأیید گردیده و مجدداً طی رأی شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۵۵۰۱۲۲۷ـ ۱۳۹۸/۵/۲۷ درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور رد گردیده به شرح زیر مبادرت به صدور رأی نموده است:
از آنجایی که ایراد و اعتراض موجه و مدللی که نقض رای معترضعنه را ایجاب نماید از سوی شاکی اقامه نگردیده و رسیدگی به موضوع با رعایت کلیه جوانب فنی و کارشناسی مربوط به شغل مورد نظر و منطبق با قوانین و مقررات صورت پذیرفته است، حکم به رد شکایت صادر میگردد.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۹/۱۰/۲۰ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
الف ـ تعارض در آراء محرز است.
ب ـ بر اساس مواد ۱، ۲، ۸، ۹ و ۱۵ آییننامه اجرایی بند ۵ تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی ماده ۷۶ قانون اصلاح مواد ۷۲ و ۷۷ و تبصره
ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده ۷۶ مصوب سال ۱۳۷۱، مصوب سال ۱۳۸۰ (آییننامه مشاغل سخت و زیانآور) مصوب سال ۱۳۸۵/۱۲/۲۶ هیأت وزیران، تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیانآور در صلاحیت علمی و فنی کمیتههای بدوی و تجدیدنظر تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیانآور بوده و ملاک تصمیمگیری در خصوص تشخیص شغل یک فرد بهعنوان مشاغل سخت و زیانآور، میزان تماس آن فرد با عوامل زیان بار و همچنین استمرار حضور آن فرد در شرایط محیطی سخت و نامناسب است که این امر در هر کارگاه از طریق بررسی سوابق، انجام بازدید و بررسی
شرایط کار توسط کارشناسان بهداشت حرفهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتماعی، انجام میگیرد و تعیین یک عنوان شغلی در یک کارگاه بهعنوان مشاغل سخت و زیانآور منحصر به همان شغل در همان کارگاه خاص بوده و قابل تسری و تعمیم به دیگر شغلهای مشابه در سایر کارگاهها نیست. بنابراین صرف مشابهت دو عنوان شغلی جهت تسری و تعمیم اثر یک حکم مبنی بر تأیید یک عنوان شغلی بهعنوان مشاغل سخت و زیانآور به سایر عناوین شغلی مشابه کفایت نمیکند و میبایست هر شغل در هر کارگاه از طریق بررسی سوابق، انجام بازدید و بررسی شرایط کار توسط کارشناسان و بر مبنای مشخصات و ویژگی خاص هر شغل مورد بررسی قرار گیرد. با استدلال مذکور آراء صادر شده به غیروارد دانستن شکایت به شرح مندرج در گردش کار صحیح و موافق مقـ÷ررات است. این رأی به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشـکیلات و آیین دادرسـی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مرتضی علی اشراقی