رای وحدت رویه شماره ۲۷۱۵ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری(در خصوص دادخواست تعدادی از شاکیان مبنی بر الزام شهرداری به صدور گواهی پایانکار وفق تبصره های ۴ و ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری به دیوان عدالت اداری شکایت کرده اند که هر یک از شعب با استنباط های متفاوت آراء معارضی صادر کرده اند) قبل از

شماره دادنامه: ۲۷۱۵ تاریخ دادنامه: ۱۳۹۸/۹/۱۹ شماره پرونده: ۹۸۰۱۹۲۱ مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کننده تعارض: آقای … : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار: در خصوص دادخواست تعدادی از شاکیان مبنی بر الزام شهرداری به صدور گواهی پایانکار وفق تبصره های ۴ و ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری به دیوان عدالت اداری شکایت کرده اند که هر یک از شعب با استنباط های متفاوت آراء معارضی صادر کرده اند. گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه ۲۸ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۵۰۹۹۸۰۹۰۲۸۰۲۴۲۰ با موضوع دادخواست آقای … به طرفیت شهرداری شیراز و به خواسته الزام شهرداری به صدور پایانکار به موجب دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۲۸۰۱۴۷۶-۱۳۹۶/۳/۷ به شرح زیر رای صادر کرده است : در خصوص شکایت آقای … به طرفیت شهرداری شیراز به خواسته الزام شهرداری به صدور پایانکار با عنایت به محتویات پرونده و لایحه دفاعیه طرف شکایت نظر بر اینکه صدور پایانکار از جمله وظایف اختصاصی شهرداریها م. ب. و منوط کردن صـدور پایانکار بـه پرداخت عـوارض با فرض استحقاق شهرداری در این خصوص فاقد وجاهت قانونی م. ب. شکایت مطروحه را وارد دانسته و مستنداً به مواد ۱، ۱۰ و ۶۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و بند ۲۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری حکم به الزام شهرداری به صدور پایانکار موضوع ملک مورد دعوا را صادر و اعلام می دارد. رای صادره ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری م. ب.. در اثر تجدیدنظر خواهی از رای مذکور، شعبه ۷ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره ۹۹۷۰۹۵۹۰۰۰۷۴۵-۱۳۹۶/۷/۲۵ با استدلال زیر رای مذکور را نقض می کند: اولاً: شهرداری مدعی است برابر بند ۳ از فصل سوم از مجموع قوانین، مقررات و مصوبات مربوط به محاسبه عوارض شهرداری شیراز کلیه ساختمانهای دارای تخلف و رای کمیسیون ماده ۱۰۰ مشمول پرداخت کلیه عوارض متعلقه طبق ضوابط جاری در زمان وصول مطالبات می گردند و رای شماره ۵۸۷-۱۳۸۳/۱۱/۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری و نظریه حقوقی شاره ۶۷۲۱۲-۱۳۸۵/۵/۲ دفتر امور حقوقی وزارت کشور و مصوبه شماره ۲۱۶۴۸-۱۳۸۵/۱۰/۳ شورای اسلامی شهر موید این موضوع است. ثانیاً: برابر ماده ۳۲ آیین نامه مالی شهرداریها، شهرداری مجاز به تقسیط عوارض نیست مگر با تشخیص کمیسیون ماده ۷۷ قانون اصلاح پاره ای از مواد و الحاق مواد جدید به قانون شهرداریها مصوب سال ۱۳۳۴ لکن در هر حال صدور مفاصا حساب موکول به وصول کلیه بدهی ها است. ثالثا: به موجب ماده ۲۹ آیین نامه مالی شهرداریها عوارض وجوهی است جزء منابع درآمدهای شهرداریها (حقوق دیوانی) که وضع آن طبق بند ۲۶ ماده ۵۵ قانون شهرداریها و بند ۱۶ ماده ۷۱ و ۷۷ قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشور مصوب سال ۱۳۷۵ به پیشنهاد شهرداری محاسبه و مطالبه و وصول می گردد لکن جریمه مربوط به تخلفات ساختمانی است. رابعاً: عناوین عوارض و جریمه از نظر مبنای قانونی مرجع تعیین، وصول، حل اختلاف و ضمانت اجرای آنها متفاوت از یکدیگر بوده و جریمه شامل عوارض نمی گردد پرداخت یکی از این دو مـوجب معافیت از پرداخت دیگری نخواهـد بود (علاوه بر اینکه عـدم پرداخت عوارض ممکن است تالی فاسدهایی چون برهم خورد نظم شهری، تکرار تخلفات، تجری افراد متخلف، تشویق افراد و ... را نیز دنبال داشته باشد) خامساً: آراء مورد استناد شاکی نیز بعضاً با موضوع خروج موضوعی داشته و هیچ کدام آنها موضوع عدم پرداخت عوارض را نفی ننموده است. علیهذا الزام شهرداری به صدور پایانکار بدون پرداخت عوارض تخلفات ساختمانی موجه به نظر نمی رسد مستنداً به ماده ۷۱ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته شعبه بدوی حکم به رد شکایت صادر و اعلام می گردد. رای صادره طبق ماده ۳ قانون مذکور قطعی است. ب: شعبه ۳۲ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۱۰۹۹۸۰۹۰۰۰۳۰۰۸۶ با موضوع دادخواست آقای … به طرفیت شهرداری خرم آباد و به خواسته الزام به صدور پایانکار نسبت به سه واحد مسکونی و دو واحد تجاری در پلاک ۳۶۶۸ فرعی از ۳ اصلی بخش ۴ خرم آباد به موجب دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۳۲۰۲۴۹۳-۱۳۹۱/۸/۲۸ به شرح زیر رای صادر کرده است : در خصوص شکایت آقای … به طرفیت شهرداری خرم آباد به خواسته فوق الاشعار ب. ت. ب. مجموع محتویات و اسناد و مدارک موجود در آن و لایحه دفاعیه طرف شکایت که به شماره ۲۶۱۱-۱۳۹۱/۸/۹ ثبت در دفتر لوایح این شعبه گردیده است. ن. ب. ا. شاکی فوق اعلام نموده جریمه های متعلقه مربوط به کمیسیونهای ماده ۱۰۰ را پرداخت نموده و شهرداری مبالغی را به عنوان عوارض مطالبه می نماید و این ادعا در لایحه شهرداری نیز به تایید رسید که صدور پایانکار بعد از وصول عوارض مربوط م. ب. در حالی که از تبصره های ۲ و ۳ و ۴ ماده ۱۰۰ استنباط می شود که شهرداری بعد از وصول جرایم مربوط به کمیسیونهای ماده ۱۰۰ بدون هرگونه قیدی مکلف به صدور پایانکار م. ب. و با عنایت به اینکه شهرداری طرف شکایت دفاع موثر و موجهی در رد ادعای شاکی به عمل نیاورده، بنابراین دعوای مطروحه را ثابت تشخیص و به استناد مواد ۷ و ۱۳ و ۱۴ قانون دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می گردد. رای قطعی است. رای مذکور در شعبه اول تشخیص دیوان عدالت اداری در اثر اجرای اعمال ماده ۱۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۸۵، به موجب دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۹۰۵۱۰۰۷۲۹-۱۳۹۲/۸/۲۶ با استدلال زیر نقض می شود : با عنایت به اینکه اخذ عوارض پس از اتخاذ تصمیم کمیسیونهای بدوی و تجدیدنظر ماده ۱۰۰ شهرداری در خصوص تخلفات صورت گرفته منع قانونی ندارد و آراء وحدت رویه شماره های ۸۳/۵۸۷-۱۳۸۳/۱۱/۲۵، ۸۷/۲۴۳-۱۳۸۷/۴/۲۳، ۸۷/۴۳۴ و ۴۳۳ و ۴۳۲-۱۳۸۷/۶/۲۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز موید این امر است لذا رای صادره از ناحیه شعبه ۳۲ بدوی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۲۴۹۳-۱۳۹۱/۸/۲۸ در پرونده ۳۲/۹۱۰۸۱۱ که بدون توجه به مفاد آراء وحدت رویه مذکور صادر گردیده مبتنی بر اشتباه مبین قانونی بوده و با عنایت به مراتب مذکور تقاضای اعمال ماده ۱۸ قانون دیوان عدالت اداری از ناحیه ریاست دیوان عدالت اداری بر مبنای نظریه کارشناسان اداره ماده ۱۸ قانون مرقوم موجه تشخیص و با اختیا رحاصله از ماده قانونی مرقوم ضمن نقض دادنامه مذکور در خصوص خواسته شاکی با عنایت به اینکه قبل از پرداخت عوارض قانونی صدور پایانکار وجاهت قانونی ندارد و ماده ۱۰۰ قانون شهرداریها و تبصره های آن نیز دلالت بر اعطاء پایانکار بدون اخذ عوارض قانونی ندارد و همچنین صدور پایانکار قبل از پرداخت عوارض مغایر با ماده ۷۷ قانون شهرداریها م. ب. زیرا چنانچه ملاک مدعی اخذ عوارض به صورت غیر قانونی م. ب. بایستی به کمیسیون ماده ۷۷ قانون شهرداریها مراجعه نماید و تا قبل از اتخاذ تصمیم کمیسیون مذکور و رفع اختلاف صدور پایانکار در تضاد با هدف مقنن در وضع ماده ۷۷ مرقوم م. ب. و آراء وحدت رویه مذکور نیز دلالت بر این امر دارد لذا بنا به استدلال و استنادات مرقوم حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می گردد. رای صادره قطعی است. ج: شعبه ۳۲ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۱۰۹۹۸۰۹۰۰۰۳۷۷۴۲ با موضوع دادخواست آقای … با وکالت آقای … به طرفیت شهرداری لواسان، اداره آب و فاضلاب لواسان و به خواسته صدور پایانکار بدون تعهد به موجب دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۳۲۰۳۱۸۹-۱۳۹۱/۱۰/۳۰ به شرح زیر رای صادر کرده است : درخصوص شکایت شاکی فوق به طرفیت شهرداری لواسان، اداره آب و فاضلاب لواسان به خواسته فوق الاشعار ب. ت. ب. محتویات و اسناد و مدارک موجود در آن و لایحه ای دفاعیه طرفین شکایت که به شماره ۲۳۳۲-۱۳۹۱/۷/۱۷ و ۲۳۴۲-۱۳۹۱/۷/۱۸ در دفتر ثبت لوایح این شعبه ثبت گردیده است ن. ب. ا. گواهی اتمام عملیات ساختمانی و استحکام بنا توسط مهندس … گردیده و جریمه های متعلقه نیز از ملاک اخذ شده و از طرفی صدور پایانکار وفق تبصره های ۲ به بعد ماده ۱۰۰ قانون شهرداریها منوط به ایفاء تعهد به مرجع خاصی نشده و بعد از اخذ جرایم تخلفات ساختمانی شهرداری مکلف به صدور پایانکار م. ب. و اینکه ملکی در حریم رودخانه باشد موضوعی است که ارتباطی با صدور پایانکار نداشته و راهکار قانونی خاص خود را دارد لذا ضمن صدور قرار رد دعوای خ. ب. ط. خ. ر. د. به لحاظ عدم توجه دعوا به وی بنابراین دعوای مطروحه را ثابت تشخیص و به استناد مواد ۷، ۱۳ و ۱۴ قانون دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت و الزام شهرداری به صدور پایانکار وفق مقررات صادر و اعلام می گردد و این رای قطعی است. رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت. د: شعبه ۱۰ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۱۰-۸۱-۱۶۴۱ با موضوع دادخواست آقایان … و مجید تنباکوچی، حامد فریمن و فیروز عبداله زاده دیلمقانی به طرفیت شهرداری منطقه ۶ تبریز و به خواسته صدور حکم بر الزام شهرداری به صدور گواهی عدم خلاف نسبت به اعیانی و مستحدثات به موجب دادنامه شماره ۱۸۸۷-۱۳۸۱/۸/۷ به شرح زیر رای صادر کرده است: شکات آقایان … و مجید تنباکوچی و حامد فریمن و فریبرز عبداله زاده دیلمقانی مدعی هستند به موجب رای کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری تبریز به پرداخت جریمه محکوم شده اند و جریمه را پرداخت نموده اند لیکن اکنون شهرداری از صدور گواهی عدم خلاف خودداری می نماید و تقاضای وجوه دیگری بابت عوارض تفکیک مطالبه نموده است صرف نظر از اینکه در مورد صحت یا عدم صحت عوارض تعیینی به لحاظ عدم طرح موضوع در کمیسیون ماده ۷۷ قانون شهرداری تصمیمی قابل اتخاذ نیست با عنایت به اینکه خواسته شکات الزام شهرداری به صدور گواهی عدم خلاف است و کمیسیون در مورد شکات به استناد تبصره ۴ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری اتخاذ تصمیم نموده است و تبصره ۴ اشعار داشته است کمیسیون می تواند با صدور رای بر اخذ جریمه ... بلامانع بودن صدور برگ پایان ساختمان را به شهرداری اعلام نماید و شهرداری نیز مکلف است از آراء قطعی کمیسیونها تبعیت نماید و شهرداری جرایم مذکور را طبق رسیدهایی که تصاویر آن را ارایه نموده اند اخذ نموده است صدور برگ پایان ساختمان از طرف شهرداری لازم است لذا شکایت شاکی وارد تشخیص و شهرداری مکلف است برگ پایان ساختمان را برای ساختمان پلاک ثبتی ۱۶۰-۱۵۸/۲۰۲۷ بخش ۱۰ تبریز به نام شکات صادر نماید. رای صادره ظرف مهلت ۲۰ روز قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است. رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۸/۹/۱۹ با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی اولاً: تعارض در آراء محرز است. ثانیاً: بـا توجه بـه اینکه مطابق ماده ۳۲ آیین نامـه مالی شهرداری‌ها، شهرداری مجاز به تقسیط مطالبات خود ناشی از عوارض نیست ولی در هر حال صدور مفاصا حساب به وصول کلیه بدهی موکول است و عوارض از حقوق دیوانی است که مودی مکلف به پرداخت آن م. ب. و تبصره ۴ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری نافی حق دریافت عوارض قانونی قبل از صدور پایانکار نمی باشد و موضوع جریمه تخلف ساختمانی متفاوت از عوارض است، بنا بر مراتب آراء شعب اول تشخیص و هفتم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به شرح مندرج در گردش کار که بر این مبنا صادر شده است و اخذ جریمه موضوع ماده ۱۰۰ قانون شهرداری را نافی اخذ عوارض ندانسته، صحیح است و مطابق مقررات م. ب.. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است. محمدکاظم بهرامی-رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{ رای وحدت رویه شماره 2715 مورخ 1398/09/19 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع این پرونده به تعارض آراء صادره از شعب مختلف دیوان عدالت اداری در خصوص الزام شهرداری‌ها به صدور گواهی پایانکار و ارتباط آن با پرداخت عوارض قانونی و جریمه‌های تخلفات ساختمانی مربوط می‌شود. در این زمینه، شعبه 28 بدوی و شعبه 32 بدوی دیوان عدالت اداری آراء متفاوتی صادر کرده‌اند. شعبه 28 معتقد بود که صدور پایانکار نباید به پرداخت عوارض مشروط باشد، در حالی که شعبه 32 بر اساس تبصره‌های ماده 100 قانون شهرداری، پرداخت عوارض را پیش‌نیاز صدور پایانکار دانسته است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری با بررسی این آراء و استناد به ماده 32 آیین‌نامه مالی شهرداری‌ها و تبصره 4 ماده 100 قانون شهرداری، تعارض در آراء را محرز دانسته و اعلام کرد که اخذ جریمه‌های مربوط به تخلفات ساختمانی، حق شهرداری برای دریافت عوارض قانونی قبل از صدور پایانکار را نافی نمی‌سازد. بنابراین، آراء صادره از شعب مذکور که بر این مبنا بوده‌اند، صحیح و مطابق با مقررات تشخیص داده شد و این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و مراجع اداری دیگر لازم‌الاتباع اعلام گردید. تاریخ دادنامه: 19/9/1398 الف: شعبه 28 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9509980902802420 با موضوع دادخواست آقای … به طرفیت شهرداری شیراز و به خواسته الزام شهرداری به صدور پایانکار به موجب دادنامه شماره 9609970902801476-7/3/1396 به شرح زیر رای صادر کرده است: در خصوص شکایت آقای … به طرفیت شهرداری شیراز به خواسته الزام شهرداری به صدور پایانکار با عنایت به محتویات پرونده و لایحه دفاعیه طرف شکایت نظر بر اینکه صدور پایانکار از جمله وظایف اختصاصی شهرداریها م. ب. و منوط کردن صدور پایانکار به پرداخت عوارض با فرض استحقاق شهرداری در این خصوص فاقد وجاهت قانونی م. ب. شکایت مطروحه را وارد دانسته و مستنداً به مواد 1، 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و بند 24 ماده 55 قانون شهرداری حکم به الزام شهرداری به صدور پایانکار موضوع ملک مورد دعوا را صادر و اعلام می دارد. رای صادره ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری م. ب.. در اثر تجدیدنظر خواهی از رای مذکور، شعبه 7 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9970959000745-25/7/1396 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می کند: اولاً: شهرداری مدعی است برابر بند 3 از فصل سوم از مجموع قوانین، مقررات و مصوبات مربوط به محاسبه عوارض شهرداری شیراز کلیه ساختان‌های دارای تخلف و رای کمیسیون ماده 100 مشمول پرداخت کلیه عوارض متعلقه طبق ضوابط جاری در زمان وصول مطالبات می گردند و رای شماره 587-25/11/1383 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و نظریه حقوقی شاره 67212-2/5/1385 دفتر امور حقوقی وزارت کشور و مصوبه شماره 21648-3/10/1385 شورای اسلامی شهر موید این موضوع است. ثانیاً: برابر ماده 32 آیین‌نامه مالی شهرداریها، شهرداری مجاز به تقسیط عوارض نیست مگر با تشخیص کمیسیون ماده 77 قانون اصلاح پاره ای از مواد و الحاق مواد جدید به قانون شهرداریها مصوب سال 1334 لکن در هر حال صدور مفاصا حساب موکول به وصول کلیه بدهی ها است. ثالثاً: به موجب ماده 29 آیین‌نامه مالی شهرداریها عوارض وجوهی است جزء منابع درآمدهای شهرداریها (حقوق دیوانی) که وضع آن طبق بند 26 ماده 55 قانون شهرداریها و بند 16 ماده 71 و 77 قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشور مصوب سال 1375 به پیشنهاد شهرداری محاسبه و مطالبه و وصول می‌گردد لکن جریمه مربوط به تخلفات ساختمانی است. رابعاً: عناوین عوارض و جریمه از نظر مبنای قانونی مرجع تعیین، وصول، حل اختلاف و ضمانت اجرای آنها متفاوت از یکدیگر بوده و جریمه شامل عوارض نمی گردد پرداخت یکی از این دو موجب معافیت از پرداخت دیگری نخواهد بود (علاوه بر اینکه عدم پرداخت عوارض ممکن است تالی فاسدهایی چون برهم خورد نظم شهری، تکرار تخلفات، تجری افراد متخلف، تشویق افراد و... را نیز دنبال داشته باشد) خامساً: آراء مورد استناد شاکی نیز بعضاً با موضوع خروج موضوعی داشته و هیچ کدام آنها موضوع عدم پرداخت عوارض را نفی ننموده است. علیهذا الزام شهرداری به صدور پایانکار بدون پرداخت عوارض تخلفات ساختمانی موجه به نظر نمی رسد مستنداً به ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته شعبه بدوی حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره طبق ماده 3 قانون مذکور قطعی است. ب: شعبه 32 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9109980900030086 با موضوع دادخواست آقای … به طرفیت شهرداری خرم آباد و به خواسته الزام به صدور پایانکار نسبت به سه واحد مسکونی و دو واحد تجاری در پلاک 3668 فرعی از 3 اصلی بخش 4 خرم آباد به موجب دادنامه شماره 9109970903202493-28/8/1391 به شرح زیر رای صادر کرده است: در خصوص شکایت آقای … به طرفیت شهرداری خرم آباد به خواسته فوق الاشعار ب. ت. ب. مجموع محتویات و اسناد و مدارک موجود در آن و لایحه دفاعیه طرف شکایت که به شماره 2611-9/8/1391 ثبت در دفتر لوایح این شعبه گردیده است. ن. ب. ا. شاکی فوق اعلام نموده جریمه های متعلقه مربوط به کمیسیونهای ماده 100 را پرداخت نموده و شهرداری مبالغی را به عنوان عوارض مطالبه می‌نماید و این ادعا در لایحه شهرداری نیز به تایید رسید که صدور پایانکار بعد از وصول عوارض مربوط م. ب. در حالی که از تبصره های 2 و 3 و 4 ماده 100 استنباط می‌شود که شهرداری بعد از وصول جرایم مربوط به کمیسیونهای ماده 100 بدون هرگونه قیدی مکلف به صدور پایانکار م. ب. و با عنایت به اینکه شهرداری طرف شکایت دفاع موثر و موجهی در رد ادعای شاکی به عمل نیاورده، بنابراین دعوای مطروحه را ثابت تشخیص و به استناد مواد 7 و 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می‌گردد. رای قطعی است. رای مذکور در شعبه اول تشخیص دیوان عدالت اداری در اثر اجرای اعمال ماده 18 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1385، به موجب دادنامه شماره 9209970905100729-26/8/1392 با استدلال زیر نقض می‌شود: با عنایت به اینکه اخذ عوارض پس از اتخاذ تصمیم کمیسیونهای بدوی و تجدیدنظر ماده 100 شهرداری در خصوص تخلفات صورت گرفته منع قانونی ندارد و آراء وحدت رویه شماره های 83/587-25/11/1383، 87/243-23/4/1387، 87/434 و 433 و 432-24/6/1387 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز موید این امر است لذا رای صادره از ناحیه شعبه 32 بدوی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 2493-28/8/1391 در پرونده 32/910811 که بدون توجه به مفاد آراء وحدت رویه مذکور صادر گردیده مبتنی بر اشتباه مبین قانونی بوده و با عنایت به مراتب مذکور تقاضای اعمال ماده 18 قانون دیوان عدالت اداری از ناحیه ریاست دیوان عدالت اداری بر مبنای نظریه کارشناسان اداره ماده 18 قانون مرقوم موجه تشخیص و با اختیا رحاصله از ماده قانونی مرقوم ضمن نقض دادنامه مذکور در خصوص خواسته شاکی با عنایت به اینکه قبل از پرداخت عوارض قانونی صدور پایانکار وجاهت قانونی ندارد و ماده 100 قانون شهرداریها و تبصره های آن نیز دلالت بر اعطاء پایانکار بدون اخذ عوارض قانونی ندارد و همچنین صدور پایانکار قبل از پرداخت عوارض مغایر با ماده 77 قانون شهرداریها م. ب. زیرا چنانچه مالک مدعی اخذ عوارض به صورت غیر قانونی م. ب. بایستی به کمیسیون ماده 77 قانون شهرداریها مراجعه نماید و تا قبل از اتخاذ تصمیم کمیسیون مذکور و رفع اختلاف صدور پایانکار در تضاد با هدف مقنن در وضع ماده 77 مرقوم م. ب. و آراء وحدت رویه مذکور نیز دلالت بر این امر دارد لذا بنا به استدلال و استنادات مرقوم حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است. ج: شعبه 32 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9109980900037742 با موضوع دادخواست آقای … با وکالت آقای … به طرفیت شهرداری لواسان، اداره آب و فاضلاب لواسان و به خواسته صدور پایانکار بدون تعهد به موجب دادنامه شماره 9109970903203189-30/10/1391 به شرح زیر رای صادر کرده است: در خصوص شکایت شاکی فوق به طرفیت شهرداری لواسان، اداره آب و فاضلاب لواسان به خواسته فوق الاشعار ب. ت. ب. محتویات و اسناد و مدارک موجود در آن و لایحه ای دفاعیه طرفین شکایت که به شماره 2332-17/7/1391 و 2342-18/7/1391 در دفتر ثبت لوایح این شعبه ثبت گردیده است ن. ب. ا. گواهی اتمام عملیات ساختمانی و استحکام بنا توسط مهندس … گردیده و جریمه های متعلقه نیز از مالک اخذ شده و از طرفی صدور پایانکار وفق تبصره های 2 به بعد ماده 100 قانون شهرداریها منوط به ایفاء تعهد به مرجع خاصی نشده و بعد از اخذ جرایم تخلفات ساختمانی شهرداری مکلف به صدور پایانکار م. ب. و اینکه ملکی در حریم رودخانه باشد موضوعی است که ارتباطی با صدور پایانکار نداشته و راهکار قانونی خاص خود را دارد لذا ضمن صدور قرار رد دعوای خ. ب. ط. خ. ر. د. به لحاظ عدم توجه دعوا به وی بنابراین دعوای مطروحه را ثابت تشخیص و به استناد مواد 7، 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت و الزام شهرداری به صدور پایانکار وفق مقررات صادر و اعلام می‌گردد و این رای قطعی است. رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت. د: شعبه 10 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 10-81-1641 با موضوع دادخواست آقایان … و مجید تنباکوچی، حامد فریمن و فیروز عبداله زاده دیلمقانی به طرفیت شهرداری منطقه 6 تبریز و به خواسته صدور حکم بر الزام شهرداری به صدور گواهی عدم خلاف نسبت به اعیانی و مستحدثات به موجب دادنامه شماره 1887-7/8/1381 به شرح زیر رای صادر کرده است: شکات آقایان … و مجید تنباکوچی و حامد فریمن و فریبرز عبداله زاده دیلمقانی مدعی هستند به موجب رای کمیسیون ماده 100 شهرداری تبریز به پرداخت جریمه محکوم شده اند و جریمه را پرداخت نموده‌اند لیکن اکنون شهرداری از صدور گواهی عدم خلاف خودداری می‌نماید و تقاضای وجوه دیگری بابت عوارض تفکیک مطالبه نموده است صرف نظر از اینکه در مورد صحت یا عدم صحت عوارض تعیینی به لحاظ عدم طرح موضوع در کمیسیون ماده 77 قانون شهرداری تصمیمی قابل اتخاذ نیست با عنایت به اینکه خواسته شکات الزام شهرداری به صدور گواهی عدم خلاف است و کمیسیون در مورد شکات به استناد تبصره 4 ماده 100 قانون شهرداری اتخاذ تصمیم نموده است و تبصره 4 اشعار داشته است کمیسیون می‌تواند با صدور رای بر اخذ جریمه... بلامانع بودن صدور برگ پایان ساختمان را به شهرداری اعلام نماید و شهرداری نیز مکلف است از آراء قطعی کمیسیونها تبعیت نماید و شهرداری جرایم مذکور را طبق رسیدهایی که تصاویر آن را ارائه نموده‌اند اخذ نموده است صدور برگ پایان ساختمان از طرف شهرداری لازم است لذا شکایت شاکی وارد تشخیص و شهرداری مکلف است برگ پایان ساختمان را برای ساختمان پلاک ثبتی 160-158/2027 بخش 10 تبریز به نام شکات صادر نماید. رای صادره ظرف مهلت 20 روز قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است. رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 19/9/1398 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. ثانیاً: ب. ت. ب. اینکه مطابق ماده 32 آیین‌نامه مالی شهرداری‌ها، شهرداری مجاز به تقسیط مطالبات خود ناشی از عوارض نیست ولی در هر حال صدور مفاصا حساب به وصول کلیه بدهی موکول است و عوارض از حقوق دیوانی است که مودی مکلف به پرداخت آن م. ب. و تبصره 4 ماده 100 قانون شهرداری نافی حق دریافت عوارض قانونی قبل از صدور پایانکار نمی‌باشد و موضوع جریمه تخلف ساختمانی متفاوت از عوارض است، بنا بر مراتب آراء شعب اول تشخیص و هفتم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به شرح مندرج در گردش کار که بر این مبنا صادر شده است و اخذ جریمه موضوع ماده 100 قانون شهرداری را نافی اخذ عوارض ندانسته، صحیح است و مطابق مقررات م. ب.. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است. محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری