2- فسخ نکاح به دلیل صرع زوجه1- تدلیس در نکاح به واسطه سکوت
خ. م.:
در تاریخ 17 شهریور 1395، شعبه دیوان عالی کشور به یک پرونده رسیدگی کرد که در آن، خواهان درخواست فسخ عقد نکاح را به دلیل عدم اطلاع از بیماری صرع طرف مقابل مطرح نموده بود. خواهان بر اساس ماده 1128 قانون مدنی ادعا کرد که وصف سلامت جسمی در زمان انعقاد عقد وجود داشته و پس از آگاهی از بیماری، اراده خود را برای فسخ به طرف مقابل اعلام کرده است. وکیل طرف مقابل در دفاعیات خود استدلال کرد که بیماری صرع در فهرست عیوب موجب فسخ نکاح که در ماده 1123 قانون مدنی ذکر شده، قرار ندارد و بنابراین، خواسته خواهان فاقد وجاهت قانونی است. دادگاه بدوی با استناد به عدم ذکر بیماری صرع در موارد فسخ نکاح و عدم اقدام فوری خواهان پس از آگاهی از بیماری، دعوی را رد کرد. این حکم در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید شد. در نهایت، دیوان عالی کشور با بررسی پرونده، فرجامخواهی خواهان را موجه ندانسته و حکم دادگاه تجدیدنظر را به دلیل انطباق با مستندات موجود و رعایت اصول دادرسی، تایید و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای اعاده نمود.
تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/17
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام:
2 - بیماری صرع زوجه از عیوب موجب فسخ نکاح نبوده و در صورتی که سلامت کامل زوجه صراحتا ضمن عقد شرط نشده یا عقد مبنی بر آن واقع نشده باشد، زوج امکان فسخ نکاح به این جهت ندارد.
1 - سکوت زوجه و ولی وی نسبت به نقصی که در زوجه وجود دارد و اعتقاد زوج هم بر عدم این نقص است، تدلیس موجد حق فسخ برای زوج محسوب نمی شود.
رای شعبه دیوان عالی کشور
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و ششم دیوان عالی کشور تاریخ: 1396/04/21 - 11 : 11 قاضی: سیدمجتبی قریشی قاضی: رضا انصاری
خلاصه جریان پرونده
پیرو گزارش سابق پرونده (ص 64 ) که نیازی به تکرار آن نیست آقای ع. الف.م. فرزند ر. با وکالت آقای … به طرفیت همسرش خانم ف. م.ق.ق. به ولایت ج. م.ق.ق. با خواسته فسخ عقد نکاح به دادگاه عمومی شهرستان درگز تقدیم نموده و ادعا کرده است: علقه زوجیت طرفین در تاریخ اول مهر 1392 برقرار گردیده و عقد نکاح متباینا بر صحت و سلامت زوجین م. ب. و خ. ن. د. جریان مذاکرات اولیه ازدواج اعلام وصف سلامت جسمی نموده ولی ایشان برخلاف این تبانی و وصف، دارای بیماری صرع م. ب.. موکل بعد از اطلاع از بیماری، اراده باطنی مبنی بر فسخ نکاح را در حضور شهود به اطلاع خوانده رسانده لذا مستندا به ماده 1128 قانون مدنی تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر فسخ عقد نکاح را دارد. پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ارجاع شده و جلسه دادگاه در تاریخ 93/02/09 با حضور وکلای طرفین تشکیل شده و وکیل خ. ا. د.: خوانده دارای بیماری صرع بوده و پزشک متخصص نیز نامبرده را از ازدواج منع کرده و بدون اینکه بیماری صرع را به موکل اطلاع بدهد اقدام به ازدواج با موکل نموده و برابر ماده 1128 قانون مدنی هرگاه وصف سلامت مزاج در عقد هرچند تصریح نشده ولی عقد مبتنی بر آن واقع شده باشد از موجبات فسخ م. ب.. وکیل خ. ن. ا. داشته: اصل بر سلامت افراد است و نیاز به قید آن در موقع ازدواج نمیباشد و موکله در موقع ازدواج سالم بوده و الان نیز سالم است و اگر بیماری صرع داشته بهبود یافته است و ماده قانونی استنادی در مورد موکله صادق نیست و موکله باکره نبوده و مدخوله است بنابراین اختیار فسخ نکاح ساقط م. ب. و در ماده 1123 قانون مدنی عیوب زن که برای مرد حق فسخ ایجاد می کند احصاء شده و صرع و تشنج در آن نیامده است. دادگاه دستور معرفی زوجه به پزشکی قانونی را صادر نموده و پاسخ واصله از آن مرکز حاکی است ابتلای نامبرده به بیماری صرع مورد تایید است. (ص 62 ) دادگاه در تاریخ 94/10/19 ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره --- - 94/10/19 با احراز علقه زوجیت طرفین در مورد خواسته زوج با استناد به احصاء بیماری های موجب فسخ نکاح در قانون مدنی و عدم ذکر بیماری صرع در ردیف بیماری های موجب حق فسخ (در ماده 1123 ) و این که زوج پس از اطلاع از بیماری بلافاصله اقدام به طرح دعوی نکرده است حکم به ابطال دعوی فسخ نکاح صادر نموده است. پس از ابلاغ این حکم وکیل ز. ن. ب. آن تجدیدنظر خواهی کرده و پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی ارجاع شده و پس از رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- - 94/11/14 ضمن رد تجدیدنظر خواهی، رای بدوی عینا تایید شده است. این رای نیز پس از ابلاغ مورد فرجام خواهی زوج واقع شده و پرونده به این شعبه ( 26 ) دیوانعالی ارجاع شده و پس از رسیدگی دادنامه شماره --- - 95/06/17 صادر شده و فرجام خواهی به دلیل نقص تحقیقات (که مبسوطا در صفحه 64 ذکر شده) موجه تشخیص و رای فرجام خواسته نقض شده و به همان شعبه ارجاع شده است که به دادگاه بدوی جهت رفع نقص ارسال شده و جلسه دادگاه در تاریخ 95/09/14 با حضور طرفین تشکیل شده و با پیشنهاد طرفین به منظور صلح و سازش زوجین تقاضای تجدید جلسه رسیدگی شده و یا تجدید آن جلسه مجدد در تاریخ 95/10/12 با حضور طرفین تشکیل شده و وکیل ز. ا. د.: زوجه قبل از عقد مبتلا به بیماری صرع بوده و موکل از آن اطلاع نداشته و حاضرم شهود خویش را تعرفه نمایم نظر پزشکی قانونی نیز موید این امر است. وکیل زوجه نیز اظهار داشته: با لحاظ نظر دیوان عالی کشور بیماری صرع صفت نیست بلکه یک عیب محسوب است و عیوب در ماده 1123 قانون مدنی احصاء شده نه در ماده 1128 و عیوب از شخص انفکاک ناپذیر و صفت انفکاک پذیر است و ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی موکل در زمان عقد و قبل از آن مبتلا به بیماری صرع نبوده و پزشک معالج عنوان نموده که امکان تشنج وجود دارد و در مذاکرات قبل از عقد صحبتی از صرع نبوده است دادگاه پس از درج اظهارات طرفین قرار استماع شهادت شهود را صادر نموده و جلسه دادگاه در تاریخ 95/11/12 بدین منظور تشکیل و اظهارات شهود صورت جلسه شده (ص 83 ) و وکیل ز. ا. د.: خواهان باید اشخاصی را معرفی نماید که در جلسه خواستگاری حاضر باشند که بنا بر اظهارات اطرافیان موکل آقای ….م. در جلسه خواستگاری نبوده و علاوه بر آن برادر زوج و ذینفع م. ب. و از موارد جرح است دادگاه پس از درج کامل اظهارات طرفین پرونده را به مرجع تجدیدنظر اعاده نموده است و دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 95/11/28 ختم رسیدگی را اعلام و دادنامه شماره --- - 95/11/30 را صادر نموده و به موجب آن چنین استدلال کرده است: اولا موارد فسخ نکاح در ذیل ماده 1123 قانون مدنی احصاء شده و مریضی صرع از موارد مذکور در آن ماده نمیباشد و ثانیا این مریضی مشمول مفاد ماده 1128 قانون مدنی نیز نمی گردد و طبق فتوای امام خمینی (ره) در تحریرالوسیله نیز سکوت زوجه یا ولی او از نقصی که در زوجه وجود دارد و اعتقاد زوج هم بر عدم این نقص بوده از تدلیس موجب خیار نمیباشد در غیر عیوب موجب خیار لذا سکوت زوجه و ولی او تدلیس محسوب نمی شود لذا ضمن رد دعوی تجدیدنظر خواهی، رای بدوی تایید شده است. این رای نیز در تاریخ 95/12/02 به وکیل زوج ابلاغ شده لکن وی با اعلام استعفاء از وکالت درخواست ابلاغ رای به شخص زوج را نموده است و رای در تاریخ 95/12/14 به زوج ابلاغ شده و در تاریخ 95/12/26 مورد فرجام خواهی زوج واقع شده و پرونده به دیوانعالی کشور ارسال شده و در تاریخ 96/02/31 ثبت دبیرخانه دیوان شده و در تاریخ 96/03/08 به این شعبه ارجاع شده است که پس از بررسی و مشاوره، اظهار نظر و اتخاذ تصمیم خواهد شد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 95/11/30 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد.
رای شعبه
فرجام خواهی آقای ع. الف.م. به طرفیت خانم ف. م.ق.ق. نسبت به دادنامه شماره --- - 95/11/30 صادر شده از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی موجه به نظر نمی رسد زیرا دادنامه مذکور براساس مستندات و دلایل موجوده در پرونده و برابر موازین قانونی صادر شده و از حیث رعایت اصول دادرسی نیز ایرادی بر آن وارد نیست و خواسته نامبرده با شقوق ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی منطبق نیست لذا با استناد به ماده 370 قانون آیین دادرسی موصوف دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد. مقرر است پرونده به دادگاه محترم صادر کننده رای اعاده شود.
شعبه بیست و ششم دیوانعالی کشوررضا انصاری (رئیس) سیدمجتبی قریشی (مستشار)
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 53
آرای مرتبط 10
-
رأی
هماستناد
رابطه کراهت و عسر و حرج
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
عدم قابلیت رسیدگی دعوی ابطال اجراییه دادگاه
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
(1)- رابطه بذل مهریه و عسر و حرج زوجه (1)- رابطه اذن دادگاه در ازدواج مجدد و عسر و حرج زوجه
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
اعتبار سند رسمی با منشاء بیع فضولی
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
رابطه تهدید به اسید پاشی و عسر و حرج
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
تاثیر سو رفتار زوج در تحقق مفهوم عسر و حرج
مواد 370 و 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
عدم قابلیت رسیدگی دعوی ابطال اجرائیه دادگاه
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
اعتبار سند رسمی با منشاء بیع فضولی
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
جایگاه شهادت شهود دراثبات وقفیت زمین
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
رأی شعبه دیوان عالی کشور
ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
مواد مرتبط 3
-
اعمال
از این صفحه
ماده 371 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی منطبق نی
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1123 — قانون مدنی
ماده 1123 قانون مدنی ذکر شده
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1128 — قانون مدنی
قانون مدنی احصاء شده نه در ماده 1128
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم بطلان و فسخ نکاح — حکم بطلان نکاح بنا به دعوای زوج
مواد 1122 و 1123 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم بطلان و فسخ نکاح — فسخ نکاح تصمیم ماهوی دادگاه خانواده پس
مواد 1122 و 1123 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم بطلان و فسخ نکاح — فسخ نکاح تصمیم ماهوی دادگاه خانواده پس
مواد 1122 و 1123 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تفسیر تحلیلی مبانی فسخ قرارداد — فرق بین فسخ با منفسخ عبارت است
مواد 1120 تا 1132 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تفسیر تحلیلی مبانی فسخ قرارداد — رک مواد ۳۹۶ تا ۴۵۷ ق
مواد 1120 تا 1132 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — گفتنی است اگر طلاق غیر بائن و
ماده 1128 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — وکالت برای اجرای صیفه طلاق را
ماده 1128 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش — وکالت برای اجرای صیفه طلاق را
ماده 1128 ق.م
-
مقاله
هماستناد
جلوگیری از احقاق حق شخصی — اصل ۳۵ قانون اساسی در همه دادگاهها
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
جلوگیری از احقاق حق شخصی — در این جا لازم است به چند
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
جلوگیری از احقاق حق شخصی — در این جا لازم است به چند
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — به نقل از محمد سنگلجی قضا در
بند 5 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — دلایل مورد استناد آنان رسیدگی نماید ولی
بند 5 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — دلایل مورد استناد آنان رسیدگی نماید ولی
بند 5 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — دادگاه حقوقی دو که برای احراز حقانیت
ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — ماده ۳۷۱ ق
ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — ماده ۳۷۱ ق
ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
وظیفه را بیان می کند
بند 1 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
نیز به همین ترتیب به حکم قانون تشکیل و برای آنها تعیین
بند 1 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
نیز به همین ترتیب به حکم قانون تشکیل و برای آنها تعیین
بند 1 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مهم تر از موارد پیش گفته نصی وجود دارد که تا حدودی
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مهم تر از موارد پیش گفته نصی وجود دارد که تا حدودی
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مستند یاد شده در بالا رسیدگی به دعوا بر خلاف تمامی اصول
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مرز میان تشریفات دادرسی و اصول حاکم بر دادرسی در قانون آیین
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مرز میان تشریفات دادرسی و اصول حاکم بر دادرسی در قانون آیین
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
تبصره ۲ - چنانچه خوانده با دعوت شورا در جلسه رسیدگی حاضر
بند 1 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فریدون نهرینی ایستایی اجرای حکم دادگاه انتشارات گنج دانش چاپ اول
بند 1 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فریدون نهرینی ایستایی اجرای حکم دادگاه انتشارات گنج دانش چاپ اول
بند 1 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
قانونگذار آئین دادرسی مدنی در سال ۱۳۷۹
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
قانونگذار آئین دادرسی مدنی در سال ۱۳۷۹
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فریدون نهرینی
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فریدون نهرینی
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
چند نکته در این زمینه قابل امعان نظر است ۱ بهتر است
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
چند نکته در این زمینه قابل امعان نظر است ۱ بهتر است
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
بی تردید مراد از قواعد آمره قواعد آمره موضوع آئین دادرسی مدنی
بند 2 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
بی تردید مراد از قواعد آمره قواعد آمره موضوع آئین دادرسی مدنی
بند 2 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
در این زمینه مقررات دیگری نیز وجود دارد که اثر قانون جدید
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
بند دوم - قلمرو زمانی قوانین دادرسی مدنی در امور و دعاوی
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
بند دوم - قلمرو زمانی قوانین دادرسی مدنی در امور و دعاوی
بند 3 ماده 371 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
اصل ۱۵۸ قانون اساسی — پنجم - وظیفه ویژه مرجع قضایی در
بند 2 ماده 371، 372، 373 و 374 ق.آ.د.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
