آثار عدم معرفی وکیل تعیینی یا تسخیری برای متهم

رأی شعبه دیوان عالی کشور ف. خ.: اقایان ۱ م. ق. فرزند د. ۲ م. ق. فرزند س. ۳م. ق. فرزند س. فرجام خوانده:خانم ح. ع. فرجام خواسته: دادنامه شماره ۱۱۰۹ ۱۳۹۴/۱۰/۲۸ صادره از *۱۰۵ دادگاه جزایی سابق ) مرجع رسیدگی: خ هییت شعبه اقایان:ج. ا. ( رییس ) – ح. ق. ( مستشار ) جریان خلاصه پرونده: بازپرس *اتهام اقایان ۱ م. ق. فرزند د. ۲ م. ق. فرزند س. ۳ م. ق. فرزند س. مبنی بر م. ر. ا. ربودن شاکی ح. ع. متولد ۱۳۷۸ متهمان ردیف دوم و سوم معاونت در ارتکاب بزه فوق با عنایت به شکایت شاکی فوق ، گزارش مرجع انتظامی ، اقاریر صریح متهمان فوق و سایر قرائن و امارات موجود و منعکس در پرونده ، قرار مجرمیت انان را در تارخ *صادر کرده ( برگ ۴۶ پرونده ) و جانشین دادستان عمومی شهرستان فوق با ان موافقت کرده و بشرح کیفرخواست صادره شده با استناد به ماده /۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ و ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ از دادگاه عمومی جزایی بهارستان درخواست رسیدگی و صدور حکم نموده است. ( تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۳/۱۰/۱۶ ) . پرونده به *ارجاع شده و این دادگاه در تاریخ ۱۳۹۴/۲/۱ در وقت مقرر اولین جلسه دادرسی را با حضور نماینده دادستان و متهمان فوق تشکیل داده ( شاکی خانم ح. ع. و ولی او اقای ا. ع. علیرغم ابلاغ اخطاریه و استحضار از وقت دادرسی حضور نداشته اند ) . نماینده دادستان اعلام کرده ، بشرح کیفرخواست پیوست درخواست رسیدگی و تعیین مجازات علیه متهمان را دارم. ( البته نماینده دادستان ذیل برگ های متضمن اظهارات خود و متهمان را امضای نکرده است ) . م. ر. ا. کیفرخواست اقای م. ق. پس از تفهیم اتهام مباشرت در ادم ربایی خانم ح. ع. با وسیله نقلیه و دلایل ان اظهار داشته: من ح. ع. را دوست داشتم او را می خواستم همدیگر را می خواستیم رابطه ( ناخواناست ) داشتیم با پدرش حرف زدم جواب درست و حسابی نمی دادند می گفت دو سه سال صبر کن ولی من صبر و طاقت نداشتم می خواستم زودتر ازدواج کنم لذا تصمیم گرفتم او را ببرم تا پدرش راضی به ازدواج شود. با م. و م. ق. که پسر عموهایم هستند قضیه را گفتم و از انها خواستم کمکم کنند ، با پراید خودم م. را سوار کردم رفتیم درب مدرسه ولی م. با نیسان خودش امد بعد از امتحانات ح. ع. بیرون امد رفتم و دستش را گرفتم گفتم بیا تو ماشین بردمش توی ماشین ( پراید ) م. پشت فرمان بود ، دو نفر هم صندلی عقب سوار شدیم و م. هم درب پیراید را برایمان باز کرد و … خودش رفت و م. ما را برد خانه مادر م. در *و سه روز انجا بودیم بعد از حرکت از جلو مدرسه حدود یک ربع ساعت بعد پدر ح. به گوشی ام زنگ زد و من جریان را گفتم گفت کجایید گفتم داریم می رویم *البته دروغ گفتم می دانست که ح. را برده ام هی زنگ می زد می گفت گوشیت را خاموش نکن در دسترس باش گفت گوشی را بده ح. اگر جوابش مثبت باشد. کار را تمام می کنیم با ح. صحبت کرد او هم رضایت خودش را با ازدواج با من اعلام کرد. متهم فوق درمقام اخرین دفاع نیز بیان داشته که قصد سویی نداشته و اشتباه کرده و اکنون شاکی رضایت داده است. متهم ردیف دوم اقای م. ق. در دفاع از خود ( معاونت در ادم ربایی با وسیله نقلیه ) بیان کرده: م. و ح. همدیگر را می خواستند م. گفت می خواهم ح. را فرار ی بدهم اگر همراهم نیایی با قرص خودکشی می کنم لذا من و م. با او رفتیم البته من فقط درب پراید را بازکردم و م. دست دختر را گرفته بود سوار پراید شدند و رفتند و م. پشت فرمان پراید بود من هم بعد از اینکه رفتند با نیسان خودم به خانه خودم رفتم. نامبرده در اخرین دفاع نیز بیان داشته قصد بدی نداشتم تقاضای گذشت دارم. شاکی هم رضایت داده است. متهم ردیف سوم اقای م. ق. پس از تفهیم اتهام معاونت در ادم ربایی با وسیله نقلیه به وی و ادله اتهام چنین بیان کرده: م. ق. پسر عمویم از خانه قهر کرده بود امده بود خانه ما ، قهر او با خانواده اش به خاطر همین ح. ع. بود می گفت اگر ح. را به من ندهند خودکشی می کنم جلو خودکشی او را گرفتم گفت می خواهم ح. را فراری بدهم کمکم کن من هم برای اینکه بلایی سر خودش نیاورده قبول کردم رفتیم جلو مدرسه بعد از اتمام امتحانات م. رفت و جلو به ح. گفت بیا تو ماشین بنشین می خواهم صحبت کنم او هم امد دو نفری صندلی عقب پراید که من پشت فرمان ان بودم سوار شدند ح. ع. مخالفت و مقاومتی نکرد حرکت کردم … . متهم مزبور در اخرین دفاع نیز اظهار داشته: من از روی دلسوزی رفتم و قصد بدی نداشتم م. و ح. همدیگر را می خواستند دختره با رضایت سوار شد خودش سوار شد. ( برگ های ۵۸ الی ۶۲ پرونده ) دادگاه فوق به لحاظ اینکه خانم ح. ع. و پدرش اقای ا. در جلسه دادرسی فوق حضور نداشته اند مقرر داشته تا انان جهت استماع شکایتشان دعوت شوند ولی متعاقبا از این تصمیم عدول کرده و در تاریخ ۹۷/۵/۲۷ مقرر داشته تا وقت رسیدگی تعیین و طرفین جهت رسیدگی دعوت شوند. جلسه دادرسی در تاریخ ۱۳۹۴/۸/۱۷ با حضور نماینده دادستان ( البته نماینده دادستان ذیل اوراق مربوط به این جلسه را امضا نکرده است ) و اقای ا. ع. و متهمان تشکیل شده ( خانم ح. ع. علیرغم ابلاغ اخطاریه حضور نیافته است ) . نماینده دادستان اظهار داشته ، وفق مفاد کیفرخواست تقاضای مجازات متهمان را دارم. دادگاه مفاد مواد ۱۹۳ و ۱۹۴ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ را به شاکی و متهمان تفهیم نموده و سپس به شاکی اعلام کرده تا شکایت خود را بیان کند. شاکی فوق اظهار داشته: اینجانب از سه نفر اقایان ق. ( م. ، م. و م. ) شکایت کردم ان موقع من شکایت ادم ربایی کردم. دخترم با رضایت خودش نرفته است.دخترم را به زور بردند و نگه داشتند. بعد از دو روز سالم و سلامت با یک توافقی به خانه ما امده یکی دو سال قبل ایشان خواستگار دخترم بوده که من به علت کمی سن دخترم راضی نبودم …. . متهم اقای م. ق. در مقام اخرین دفاع بیان داشته: فقط قضیه زوری بردن را نمی توانم قبول کنم ، دوست داشتن زوری نمی شود. به زور دختر مردم را نمی توانم ببرم حتی اگر ایشان را به زور برده باشم چطور ایشان را به زور نگه داشتم دختر خودش امد. متهمان اقای م. و م. ق. بعنوان اخرین دفاع اظهار داشته اند که مطالب لازم را در دفاع از خود در جلسه قبلی گفته ایم و حرف جدیدی نداریم. ( برگ های ۷۸٫۷۷٫۷۶ ) . ( خانم ح. ع. در تاریخ ۹۴/۸/۱۸ لایحه ای به دادگاه ارائه داده و در این لایحه ، گذشت قطعی و منجز خویش را نسبت به متهمان مزبور اعلام کرده است ) . ( برگ های ۷۹۷۷۷۶ ) . دادگاه فوق پس از اعلام ختم دادرسی مطابق دادنامه شماره/ ۱۱۰۹۱۳۹۴/۱۰/۲۸ متهم اقای م. ق. را با استناد به ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ به تحمل ۱۵ سال حبس تعزیری درجه ۲ محکوم کرده ولی نظر به گذشت شاکی و جوانی متهم مزبور و حسن سابقه وی با استناد به مواد ۳۷ و ۳۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مجازات فوق را به ۲ سال حبس تعزیری درجه ۵ تقلیل و تخفیف داده و متهمان اقای م. و م. ق. را با استناد به ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ و ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ به تحمل ۵ سال حبس تعزیری درجه ۵ محکوم کرده ولی به لحاظ گذشت شکات ( گذشت قبلی انان – برگ ۲۵ پرونده ) و جوانی متهمان و حسن سابقه مشارالیهما مجازات حبس موصوف به مدت یکسال تقلیل و تخفیف داده شده است. ( برگ های ۸۲۸۱۸۰ ) . دادنامه فوق الاشاره در تاریخ ۹۲/۲/۵ به م. ع. اقای م. ق. ( برگ ۸۸ پرونده ) و در تاریخ ۹۵/۲/۲۸ به محکوم علیهما اقایان م. و م. ق. و در تاریخ ۹۵/۳/۶ به شکات خانم ح. و اقای ا. ع. ( برگ های ۸۹ و ۱۰۳ ) ابلاغ شده است. محکوم علیهم مذکور در فوق در تاریخ ۱۳۹۵/۳/۱۷ از حکم محکومیت خود تجدیدنظرخواهی کرده که به شماره/ ۵۰۰۰۲۵۱۳۹۵/۳/۱۸ ثبت دفتر لوایح و پیوست پرونده شده است. ( لازم بذکر است.م. ع. اقای م. ق. در تاریخ ۹۵/۴/۹ لایحه ای به دادگاه تقدیم نموده و در ان لایحه اعلام کرده ، دادنامه صادرشده به وی ابلاغ نشده و از طریق متهمان دیگر از حکم مزبور مطلع شده و مامور ابلاغ نیز در برگ ابلاغ نوشته نشانی مخاطب شناخته نشده است.و دادگاه به دلیل اینکه مامور ابلاغ در برگ اخطاریه متذکر شده که مخاطب مورد شناسایی قرار نگرفته ، مقرر داشته تا دادنامه فوق به صورت حضوری به وی ابلاغ شود. و دفتر دادگاه نیز در تاریخ ۹۵/۴/۹ دادنامه مزبور را به وی ابلاغ کرده است ) . ( برگ های ۱۰۱ و ۱۰۲ پرونده ) . پرونده برای رسیدگی به تجدیدنظر خواهی تجدیدنظر خواهان به *شده و این دادگاه پس از تهیه گزارش مختصر از پرونده در اجرای صدر ماده/ ۴۵۰ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ ، مقرر داشته ، وقت رسیدگی تعیین و تجدیدنظر خواهان و تجدیدنظر خواندگان جهت رسیدگی دعوت شوند. جلسه دادرسی در تاریخ ۱۳۹۷/۵/۲۲ با حضور رییس و مستشار دادگاه و تجدیدنظر خواهان تشکیل شده ( نماینده دادستان و شکات حضور نیافته اند ) ، دادگاه به لحاظ اینکه رسیدگی به تجدیدنظر خواهی تجدیدنظر خواهان وفق مقررات ماده ۴۲۸ قانون اخیر در صلاحیت دیوان عالی کشور بوده پس از انعکاس اظهارات انان در صورتمجلس تنظیمی و امضای ذیل ان از سوی فرجام خواهان و سازمان *، بشرح رای شماره/ ۶۲۲۹۷/۵/۲۳ با استناد به مواد ۱۱ و ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و مواد ۳۱۱ و ۴۲۸ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ قرار عدم صلاحیت باعتبار صلاحیت دیوان عالی کشور صادر کرده و پرونده را به این مرجع فرستاده و پس از وصول و ثبت در دبیرخانه به این شعبه ارجاع شده است. عضوممی. ق. هیات شعبه در تاریخ بالاتشکیل گردید. پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای دکتر ج. ط. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر اینکه دادگاه صادرکننده دادنامه فرجام خواسته بدون رعایت مقررات ماده/۳۴۸ قانون ایین دادرسی کیفری جلسه دادرسی را برای محاکمه محکوم علیهم بدون حضور وکیل تشکیل داده ، عقیده بر نقض دادنامه فرجام خواسته و ارجاع پرونده به شعبه هم عرض که یکی از شعب دادگاه های کیفری یک *است.را دارم. درخصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دادنامه فرجام خواسته فوق بنا به جهات ذیل درخور ابرام نبوده و شایسته نقض است.زیرا قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ از تاریخ ۱۳۹۴/۴/۱ لازم الاجرا شده و مطابق تبصره۳ ماده ۲۹۶ همان قانون جرایمی را تا تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون در دادگاه ثبت شده ، از نظر صلاحیت رسیدگی تابع مقررات زمان ثبت و سایر مقررات رسیدگی طبق این قانون در همان شعب مرتبط انجام میشود. با عنایت به اینکه طبق ماده/۳۴۸ قانون مذکور در فوق در جرایم موضوع بندهای الف ، ب ، پلاک ، ت ماده ۳۰۲ قانون موصوف جلسه رسیدگی بدون حضور وکیل متهم تشکیل نمی شود. و چنانچه متهم ، خود وکیل معرفی نکند …. تعیین وکیل تسخیری الزامی است.ولی دادگاه صادرکننده دادنامه فرجام خواسته ، ن. ب. ا. بزه ادم ربایی از جمله جرایم تعزیری درجه سه موضوع ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ بوده ، بدون رعایت مقررات فوق الاشاره ( از حیث لزوم برخورداری متهمان از وکیل انتخابی یا تسخیری ) مبادرت به رسیدگی به اتهام فرجام خواهان مزبور نموده و انان را به مجازات های مقرر در دادنامه فرجام خواسته محکوم کرده است.بنا به مراتب با اجازه حاصل از بند ب ماده ۴۶۹ قانون ایین دادرسی کیفری دادنامه فرجام خواسته نقض و طبق بند ۴ همان ماده ، پرونده برای رسیدگی به دادگاه کیفری یک استان شعبه *ارجاع می شود. رییس خ :ج. ا. مستشار: ح. ق. فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی