اثر اسقاط مسئولیت بایع نسبت به مستحق للغیر بودن مبیع

رأی خلاصه جریان پرونده آقای م. ت.ز.ف. فرزند م. با وکالت آقای م.م. ع. د. ب. ط. آقای ع. الف.ز.ب. فرزند غ. و به خواسته اعلام بطلان معاوضه مورخ 92/10/23 م. ب. پنجاه میلیون و یکهزار ریال انضمام خسارت دادرسی تقدیم کرده و با استناد به سند عادی 92/10/23 و کپی دادنامه 700956-1393/8/14 شعبه 7 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد و ارجاع امر به کارشناس و استماع گواهی گواهان و معاینه محل توضیح داده است برابر مستندات پیوست موکل یک قطعه زمین زراعی خوانده را در قبال تملیک دو قطعه باغ متعلق به خویش و مبلغ هشتاد میلیون ریال وجه نقد خریداری کرده است ولی به دلیل محکومیت قطعی موکل به خلع ید از ملک مزبور و نظر به مالکیت اداره راه و شهرسازی ملک مذکور و ب. ت. ب. مستحق للغیر در آمدن عوض محرز و مسلم شده است بنابراین موکل مالک چیزی نشده و تملیک که مقتضای ذات عقد معاوضه است محقق نشده است لذا به استناد ماده 464 و بندهای 1 و 2 ماده 362 قانون مدنی و ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی صدورحکم به شرح خواسته را دارم. شعبه ششم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور وکیل خواهان و خوانده و وکیل او تشکیل شده است وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. است علاوه بر آن الزام خوانده به استرداد عوض یعنی دو قطعه باغ با مشخصات مندرج در مبایعه نامه و مبلغ هشتادمیلیون ریال وجه نقد نیز مورد تقاضاست که در این جلسه اضافه می شود و استرداد دو قطعه باغ معوض را به مبلغ 50/001/000 ریال تقدیم می نمایم . لازم به ذکر است که ملکی که خوانده منتقل نموده متعاقب آن مشخص شده متعلق به اداره راه و شهرسازی م. ب. در اینمورد علیه موکل حکم به خلع ید صادر و قطعی شده است دادنامه مربوطه پیوست است. وکیل خ. ا. د. به دلیل این که مدت های مدیدی است که در ملک مورد ترافع مبادرت به کشت و زرع می نمودند و هنگام معامله با تفهیم اینکه ملک دارای معارض دولتی است و اطلاع خواهان و به لحاظ مرغوبیت ملک خواهان معاوضه را انجام میدهد لذا بنابه مراتب مذکور و اینکه موکل در مورد باغ واگذاری هزینه های فراوانی نموده و آباد و احیا کرده است تقاضای تحقیق از شهود را دارم.وکیل خ. ا. د. شرط مذکور در سند خلاف مقتضای عقد است و لذا شرط و عقد هر دو باطل است ... خ. ا. د. بنده یک قطعه زمین کشاورزی به مساحت چهارهزارمترمربع در شهرک ولیعصر داشتم مقدار 2174 مترمربع آن را طی مبایعه نامه مورخه 92/10/23 به آقای م. ت. فروختم و در مقابل دو قطعه باغ واقع در روستای چ. و هشت میلیون تومان وجه نقد گرفتم قبل از فروش ملک اداره راه و شهرسازی نسبت به 300 متر مربع زمین من مدعی مالکیت بود و آقای ت. از این موضوع با خبر بود به ایشان گفتیم که گفت خودش پاسخ اداره راه و شهرسازی را می دهد در قولنامه قید کردیم من فقط پاسخ گوی اشخاص حقیقی باشم اما الان ب. ت. ب. ادعای راه و شهرسازی به من مراجعه و تقاضای ابطال معامله را کرده است ضمناً بنده در دو قطعه باغ معوض هزینه کرده ام از قبیل دیوارچینی اطراف آنها ساخت خانه باغ و حفر چاه -کاشت 300 اصله نهال ... دادگاه به لحاظ ضرورت اخذ توضیح از خواهان به منظور مواجهه راجع به کیفیت معامله و اینکه حین معامله از وضعیت ملک و ادعای اداره راه و شهرسازی مطلع بوده یا خیر وقت رسیدگی تعیین و طرفین را به منظور فوق دعوت کرده است و قید شده کسانی را که در حین معامله حضور داشته اند جهت تحقیق در جلسة دادگاه حاضر نمایند. وکیل خواهان مابه التفات هزینه دادرسی و تمبر مالیاتی وکالت نامه را طی لایحه شماره 2183-93/11/27 پرداخته است.دادگاه در وقت مقرر با حضور طرفین و وکلای آنان تشکیل شده است خ. ا. د. قبل از معامله - اداره راه و شهرسازی مدعی شده بود که سیصدمترمربع از این زمین متعلق به آنان است که بنده قبول نداشتم و زمین را به یک سوم قیمت فروختم چون سازمان مسکن مدعی مالکیت آن بود لذا شرط مندرج در سند را قید کردیم و گفتم اگر مدعی دولتی باشد من مسئولیتی ندارم. خ. ا. د. در حین معامله صحبتی از مالکیت سازمان مسکن و شهرسازی نشد به من گفتند که سازمان مسکن نسبت به سیصد مترمربع مدعی بود که اداره راه را محکوم کردیم و رأی را به من نشان دادند و زمین مذکور به نرخ روز و قیمت واقعی معامله شد مطالب پایان مبایعه نامه این بود که اگر کاربری زمین مشکل پیدا کرد من پاسخگو باشم منظور ما این نبوده که اگر مالکیت مشکل داشت من جواب بدهم هم اکنون از ملک خلع ید شده است اگر متوجه این موضوع بودم هرگز معامله نمی کردم. دادگاه از امضاءکنندگان ذیل معاوضه نامه آقایان ع. ت. و ع.الف. و ب. الف. به شرح اوراق جداگانه تحقیق کرده است آقای ع. الف.ز.ب. فرزند خ. ا. د. ملک پدرم به نرخ روز و واقعی فروخته شد به خریدار و استشهادیه محلی و رأی را ارائه کردیم که مالک ملک هستیم توافق شد اگر بابت کاربری که کشاورزی است اداره ای مدعی شد خریدار پاسخ گو باشد صحبت از مالکیت سازمان مسکن نبود چون آن زمان ما خودمان را مالک می دانستیم . آقای ب. الف. اظهار داشته موقع معامله صحبتی از ادعای مالکیت سازمان مسکن نشد و فقط به خریدار گفته شد کاربری زمین مسکونی نیست و اگر در این خصوص از جانب ادارت جلوگیری شود فروشنده جوابگو نیست زمین مذکور به قیمت واقعی و با کاربری کشاورزی معامله شد و توافق طرفین این نبود اگر سازمان مسکن یا اداره دیگری ادعای مالکیت کند و زمین را تصاحب کند فروشنده پاسخ گو نباشد فقط گفته شد اگر برای ساخت و ساز ممانعت شد فروشنده مسئولیتی ندارد در هنگام معامله فروشنده رأی ارائه کرد و گفت در گذشته سازمان مسکن مدعی مالکیت شده که محکوم شده است. آقای ع. ت. (مشاور املاک) اظهار داشت طرفین قبلاً زمین را دیده و پسندیده بودند و نزد املاک اینجانب آمدند به طرفین گفتم زمین بدون سند معامله نمی کنیم آقای …. گفتند زمین متعلق به خودم است و زمین شهری هیچگونه ادعایی ندارد بعد زمین را معامله نمودم و قرارداد را نوشتم منظور از قسمت توضیحات این بود که اگر ادارات شهرداری و آموزش و پرورش فردا برای عقب نشینی و تفکیک ادعائی داشتند آقای …. تعهدی ندارد. شعبه 6 دادگاه عمومی حقوقی بجنورد به موجب رأی شماره 600142-1394/2/15 درخصوص دعوی آقای م. ت. فرزند م. با وکالت آقای م.م. ع. نیا و به طرفیت آقای ع. الف.الف.ز.ب. با وکالت آقای م. م. و به خواسته صدور حکم بر ابطال عقد بیع موضوع مبایعه نامه مورخه 92/10/23 م. ب. پنجاه میلیون و یکهزار ریال به انضمام خسارت دادرسی به جهت مستحق للغیر در آمدن مبیع یعنی قطعه زمین زراعی مورد معامله واقع در حد فاصل ولیعصر 9 و 11 سمت شرق کمربندی شهرک فرهنگیان با این توضیح که خواهان مدعی شده بعد از خرید ملک موصوف از خوانده مشخص گردیده که مبیع و ملک موصوف به اداره کل راه و شهرسازی خراسان شمالی تعلق داشته است. دادگاه ب. ت. ب. مفاد دادخواست و مندرجات مبایعه نامه مورخه 92/10/23 و نظر به مفاد دادنامه شماره 956-93 صادر شده از شعبه هفتم دادگاه عمومی حقوقی بجنورد که بر تعلق ملک موصوف به اداره کل راه و شهرسازی خراسان شمالی و عدم مالکیت فروشنده (خوانده) دلالت دارد و همچنین اظهارات طرفین در جلسات دادرسی به جهت معاوضه بودن عقد بیع موضوع قرارداد یاد شده و مستحق للغیر درآمدن مبیع حین معامله و همچنین عدم اعتبار شرط زوال مسئولیت مندرج در قرارداد به استناد مواد 190 و 390 قانون مدنی و مواد 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان عقد بیع موصوف را صادر و اعلام کرده است زیرا اقتضای معاوضی بودن عقد بیع تملیک مبیع به خریدار و مسئولیت خوانده در قبال آن م. ب. و اسقاط این مسئولیت بموجب شرط و توافق مصداق بارز اکل مال به باطل بوده و مغایر با شرع است.با درخواست وکیل خ. ب. ش. لایحه شماره 930916-94/4/4 مبنی بر اینکه در پرونده مذکور در جلسه اول دادرسی، استرداد عوض نیز به آن افزوده و مطرح رسیدگی قرار گرفته است و در این قسمت حکم صادر نشده است شعبه ششم دادگاه عمومی حقوقی بجنورد به موجب رأی شماره 600369 درخصوص دعوی آقای م. ت. با وکالت آقای م.م. ع. به طرفیت آقای ع. الف. الف.ز.ب. با وکالت آقای م. م. و به خواسته الزام خوانده به استرداد دو قطعه باغ به مشخصات مندرج در قرارداد مورخه 92/10/23 و همچنین استرداد رقم هشتاد میلیون ریال بابت عوض قطعه زمین زراعی واقع در اراضی برج به مساحت 2174 مترمربع دادگاه در وضعیت فعلی قرار عدم استماع دعوی را صادرکرده است ...با تجدیدنظرخواهی آقای م. ت. با وکالت آقای م.م. ع. نسبت به دادنامه یادشده شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان شمالی بموجب رأی شماره 300750-94/7/16 و ب. ت. ب. اینکه خواسته مذکور در اولین جلسه دادگاه به خواسته قبلی اضافه شده که دادگاه اظهار نظر نکرده است و دادگاه تکلیف به رسیدگی در ماهیت داشته است قرار تجدیدنظر خواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی در ماهیت امر به دادگاه صادر کننده رأی اعاده نموده است. شعبه 6 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد با تعیین وقت رسیدگی طرفین را دعوت کرده است و با حضور وکلای طرفین دعوی در وقت مقرر تشکیل شده و پس از استماع اظهارات آنان به موجب رأی شماره 601319-1394/11/28 درخصوص دعوی آقای م.م. ع. با وکالت از آقای م. ت. و به طرفیت آقای ع. الف. الف.ز.ب. با وکالت آقای م. م. و به خواسته الزام خوانده به استرداد دو قطعه باغ با مشخصات مندرج در قرارداد مورخ 92/10/23 و نیز استرداد مبلغ هشتاد میلیون ریال وجه نقد با این شرح که حسب اظهارات خواهان ازآنجاکه بیع به لحاظ مستحق للغیر در آمدن مبیع باطل اعلام گردیده که می بایست عوض که به خوانده پرداخت شده است مسترد گردد دادگاه ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و اظهارات طرفین در جلسه دادرسی و اینکه به موجب دادنامه شماره 600142-94 همین شعبه حکم به بطلان عقد بیع صادر شده است و خوانده ضمن حضور در دادگاه دفاع مؤثری ننموده است حکم به محکومیت خوانده به استرداد هشتاد میلیون ریال و نیز دو قطعه باغ با مشخصات موجود در قرارداد د. ح. خ. را صادر و اعلام کرده است. آقای ع. الف. الف.ز.ب. با وکالت آقای م. م. با انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی دادنامه های 600142-94/2/15 و 601319-94/11/28 نسبت به دادنامه های فوق الذکر فرجام خواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ وکیل فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت می شود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای م. اسلامی عضو ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه های شماره 600142-94/2/15 و 601319-94/11/28 شعبه ششم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد مشاوره نموده چنین رأی صادر می دهد : رأی شعبه دیوان عالی کشور اعتراض ف. خ. ب. ت. ب. مندرجات پرونده و رسیدگیهای بعمل آمده وارد نیست و آراء دادگاه بنابه جهات و دلایل منعکس در آن و مستحق للغیر در آمدن مبیع ب. ت. ب. دادنامه شماره 700956-1393/8/14 شعبه هفتم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد و سایر قراین و امارات موجوده و منعکسه در پرونده و گواهی گواهان منطبق با موازین قانونی است لذا ضمن رد اعتراض به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی آراء صادر شده را ابرام و پرونده را اعاده می نماید. شعبه پنجم دیوان عالی کشوررئیس شعبه : م. اسلامی مستشار: احمدکریم زاده فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اثر اسقاط مسئولیت بایع نسبت به مستحق للغیر بودن مبیع در تاریخ 30 خرداد 1395، شعبه دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی نمود که در آن خ. ن. ب. بطلان قرارداد معاوضه‌ای به تاریخ 23 دی 1392 به ارزش 50,001,000 ریال و همچنین درخواست خسارت دادرسی اقدام کرده بود. خواهان ادعا کرد که به دلیل محکومیت قطعی به خلع ید از ملک مورد معامله و تعلق آن به اداره راه و شهرسازی، تملیک محقق نشده و مستحق للغیر بودن مبیع به وضوح مشخص است. دادگاه اولیه با استناد به مواد 190 و 390 قانون مدنی و مواد 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به بطلان عقد بیع صادر کرده و خوانده را به استرداد عوض (دو قطعه باغ و مبلغ هشتاد میلیون ریال) محکوم نمود. خوانده در دفاعیات خود به کشت و زرع در ملک و هزینه‌های انجام شده اشاره کرد و ادعا نمود که خواهان از وضعیت ملک آگاه بوده است. در نهایت، دیوان عالی کشور با رد اعتراض فرجام‌خواهی و تایید آراء دادگاه‌های پایین‌تر، به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی، حکم صادره را تایید و پرونده را اعاده نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: از آنجاکه اقتضای معاوضی بودن عقد بیع، تملیک مبیع به خریدار و مسئولیت بایع در قبال آن می‌باشد، اسقاط مسئولیت بایع در خصوص مستحق للغیر بودن مبیع، به موجب شرط و توافق، مصداق اکل مال به باطل بوده و مغایر با شرع است. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/03/30 - 09 : 57 قاضی: احمد کریم زاده قاضی: مهدی اسلامی آقای م. ت.ز.ف. فرزند م. با وکالت آقای م.م. ع. نیا د. ب. ط. آقای ع. اکبر الف.ز.ب. فرزند غ. و به خواسته اعلام بطلان معاوضه مورخ 92/10/23 م. ب. پنجاه میلیون و یکهزار ریال انضمام خسارت دادرسی تقدیم کرده و با استناد به سند عادی 92/10/23 و کپی دادنامه --- - 1393/08/14 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد و ارجاع امر به کارشناس و استماع گواهی گواهان و معاینه محل توضیح داده است برابر مستندات پیوست موکل یک قطعه زمین زراعی خوانده را در قبال تملیک دو قطعه باغ متعلق به خویش و مبلغ هشتاد میلیون ریال وجه نقد خریداری کرده است ولی به دلیل محکومیت قطعی موکل به خلع ید از ملک مزبور و نظر به مالکیت اداره راه و شهرسازی ملک مذکور و ب. ت. ب. مستحق للغیر در آمدن عوض محرز و مسلم شده است بنابراین موکل مالک چیزی نشده و تملیک که مقتضای ذات عقد معاوضه است محقق نشده است لذا به استناد ماده 464 و بندهای 1 و 2 ماده 362 قانون مدنی و ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی صدور حکم به شرح خواسته را دارم. شعبه ششم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور وکیل خواهان و خوانده و وکیل او تشکیل شده است وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. است علاوه بر آن الزام خوانده به استرداد عوض یعنی دو قطعه باغ با مشخصات مندرج در مبایعه نامه و مبلغ هشتادمیلیون ریال وجه نقد نیز مورد تقاضاست که در این جلسه اضافه می‌شود و استرداد دو قطعه باغ معوض را به مبلغ 50/001/000 ریال تقدیم می نمایم. لازم به ذکر است که ملکی که خوانده منتقل نموده متعاقب آن مشخص شده متعلق به اداره راه و شهرسازی م. ب. در اینمورد علیه موکل حکم به خلع ید صادر و قطعی شده است دادنامه مربوطه پیوست است. وکیل خ. ا. د. به دلیل این که مدت های مدیدی است که در ملک مورد ترافع مبادرت به کشت و زرع می نمودند و هنگام معامله با تفهیم اینکه ملک دارای معارض دولتی است و اطلاع خواهان و به لحاظ مرغوبیت ملک خواهان معاوضه را انجام میدهد لذا بنابه مراتب مذکور و اینکه موکل در مورد باغ واگذاری هزینه های فراوانی نموده و آباد و احیا کرده است تقاضای تحقیق از شهود را دارم.وکیل خ. ا. د. شرط مذکور در سند خلاف مقتضای عقد است و لذا شرط و عقد هر دو باطل است... خ. ا. د. بنده یک قطعه زمین کشاورزی به مساحت چهارهزارمترمربع در شهرک ولیعصر داشتم مقدار 2174 مترمربع آن را طی مبایعه نامه مورخه 92/10/23 به آقای م. تقی زاده فروختم و در مقابل دو قطعه باغ واقع در روستای چناران و هشت میلیون تومان وجه نقد گرفتم قبل از فروش ملک اداره راه و شهرسازی نسبت به 300 متر مربع زمین من مدعی مالکیت بود و آقای … از این موضوع با خبر بود به ایشان گفتیم که گفت خودش پاسخ اداره راه و شهرسازی را می دهد در قولنامه قید کردیم من فقط پاسخ گوی اشخاص حقیقی باشم اما الان ب. ت. ب. ادعای راه و شهرسازی به من مراجعه و تقاضای ابطال معامله را کرده است ضمنا بنده در دو قطعه باغ معوض هزینه کرده ام از قبیل دیوارچینی اطراف آنها ساخت خانه باغ و حفر چاه -کاشت 300 اصله نهال... دادگاه به لحاظ ضرورت اخذ توضیح از خواهان به منظور مواجهه راجع به کیفیت معامله و اینکه حین معامله از وضعیت ملک و ادعای اداره راه و شهرسازی مطلع بوده یا خیر وقت رسیدگی تعیین و طرفین را به منظور فوق دعوت کرده است و قید شده کسانی را که در حین معامله حضور داشته اند جهت تحقیق در جلسه دادگاه حاضر نمایند. وکیل خواهان مابه التفات هزینه دادرسی و تمبر مالیاتی وکالت نامه را طی لایحه شماره 2183 - 93/11/27 پرداخته است.دادگاه در وقت مقرر با حضور طرفین و وکلای آنان تشکیل شده است خ. ا. د. قبل از معامله - اداره راه و شهرسازی مدعی شده بود که سیصدمترمربع از این زمین متعلق به آنان است که بنده قبول نداشتم و زمین را به یک سوم قیمت فروختم چون سازمان مسکن مدعی مالکیت آن بود لذا شرط مندرج در سند را قید کردیم و گفتم اگر مدعی دولتی باشد من مسئولیتی ندارم. خ. ا. د. در حین معامله صحبتی از مالکیت سازمان مسکن و شهرسازی نشد به من گفتند که سازمان مسکن نسبت به سیصد مترمربع مدعی بود که اداره راه را محکوم کردیم و رای را به من نشان دادند و زمین مذکور به نرخ روز و قیمت واقعی معامله شد مطالب پایان مبایعه نامه این بود که اگر کاربری زمین مشکل پیدا کرد من پاسخگو باشم منظور ما این نبوده که اگر مالکیت مشکل داشت من جواب بدهم هم اکنون از ملک خلع ید شده است اگر متوجه این موضوع بودم هرگز معامله نمی کردم. دادگاه از امضاءکنندگان ذیل معاوضه نامه آقایان … و ع. اصغر زاده و برات احمدی به شرح اوراق جداگانه تحقیق کرده است آقای ….ز.ب. فرزند خ. ا. د. ملک پدرم به نرخ روز و واقعی فروخته شد به خریدار و استشهادیه محلی و رای را ارائه کردیم که مالک ملک هستیم توافق شد اگر بابت کاربری که کشاورزی است اداره ای مدعی شد خریدار پاسخ گو باشد صحبت از مالکیت سازمان مسکن نبود چون آن زمان ما خودمان را مالک می دانستیم. آقای … داشته موقع معامله صحبتی از ادعای مالکیت سازمان مسکن نشد و فقط به خریدار گفته شد کاربری زمین مسکونی نیست و اگر در این خصوص از جانب ادارت جلوگیری شود فروشنده جوابگو نیست زمین مذکور به قیمت واقعی و با کاربری کشاورزی معامله شد و توافق طرفین این نبود اگر سازمان مسکن یا اداره دیگری ادعای مالکیت کند و زمین را تصاحب کند فروشنده پاسخ گو نباشد فقط گفته شد اگر برای ساخت و ساز ممانعت شد فروشنده مسئولیتی ندارد در هنگام معامله فروشنده رای ارائه کرد و گفت در گذشته سازمان مسکن مدعی مالکیت شده که محکوم شده است. آقای … (مشاور املاک) اظهار داشت طرفین قبلا زمین را دیده و پسندیده بودند و نزد املاک اینجانب آمدند به طرفین گفتم زمین بدون سند معامله نمی کنیم آقای … متعلق به خودم است و زمین شهری هیچگونه ادعایی ندارد بعد زمین را معامله نمودم و قرارداد را نوشتم منظور از قسمت توضیحات این بود که اگر ادارات شهرداری و آموزش و پرورش فردا برای عقب نشینی و تفکیک ادعائی داشتند آقای …. شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی بجنورد به موجب رای شماره --- - 1394/02/15 در خصوص دعوی آقای م. تقی زاده فاروجی فرزند م. با وکالت آقای م.م. ع. نیا و به طرفیت آقای ع. اکبر الف.ز.ب. با وکالت آقای م. مکرمی و به خواسته صدور حکم بر ابطال عقد بیع موضوع مبایعه نامه مورخه 92/10/23 م. ب. پنجاه میلیون و یکهزار ریال به انضمام خسارت دادرسی به جهت مستحق للغیر در آمدن مبیع یعنی قطعه زمین زراعی مورد معامله واقع در حد فاصل ولیعصر 9 و 11 سمت شرق کمربندی شهرک فرهنگیان با این توضیح که خواهان مدعی شده بعد از خرید ملک موصوف از خوانده مشخص گردیده که مبیع و ملک موصوف به اداره کل راه و شهرسازی خراسان شمالی تعلق داشته است. دادگاه ب. ت. ب. مفاد دادخواست و مندرجات مبایعه نامه مورخه 92/10/23 و نظر به مفاد دادنامه شماره --- - 93 صادر شده از شعبه هفتم دادگاه عمومی حقوقی بجنورد که بر تعلق ملک موصوف به اداره کل راه و شهرسازی خراسان شمالی و عدم مالکیت فروشنده (خوانده) دلالت دارد و همچنین اظهارات طرفین در جلسات دادرسی به جهت معاوضه بودن عقد بیع موضوع قرارداد یاد شده و مستحق للغیر درآمدن مبیع حین معامله و همچنین عدم اعتبار شرط زوال مسئولیت مندرج در قرارداد به استناد مواد 190 و 390 قانون مدنی و مواد 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان عقد بیع موصوف را صادر و اعلام کرده است زیرا اقتضای معاوضی بودن عقد بیع تملیک مبیع به خریدار و مسئولیت خوانده در قبال آن م. ب. و اسقاط این مسئولیت به موجب شرط و توافق مصداق بارز اکل مال به باطل بوده و مغایر با شرع است.با درخواست وکیل خ. ب. ش. لایحه شماره 930916 - 94/4/4 مبنی بر اینکه در پرونده مذکور در جلسه اول دادرسی، استرداد عوض نیز به آن افزوده و مطرح رسیدگی قرار گرفته است و در این قسمت حکم صادر نشده است شعبه ششم دادگاه عمومی حقوقی بجنورد به موجب رای شماره --- در خصوص دعوی آقای م. تقی زاده فاروجی با وکالت آقای م.م. ع. نیا به طرفیت آقای ع. اکبر الف.ز.ب. با وکالت آقای م. مکرمی و به خواسته الزام خوانده به استرداد دو قطعه باغ به مشخصات مندرج در قرارداد مورخه 92/10/23 و همچنین استرداد رقم هشتاد میلیون ریال بابت عوض قطعه زمین زراعی واقع در اراضی برج به مساحت 2174 مترمربع دادگاه در وضعیت فعلی قرار عدم استماع دعوی را صادرکرده است...با تجدیدنظرخواهی آقای م. تقی زاده فاروجی با وکالت آقای م.م. ع. نیا نسبت به دادنامه یادشده شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان شمالی به موجب رای شماره --- - 94/7/16 و ب. ت. ب. اینکه خواسته مذکور در اولین جلسه دادگاه به خواسته قبلی اضافه شده که دادگاه اظهار نظر نکرده است و دادگاه تکلیف به رسیدگی در ماهیت داشته است قرار تجدیدنظر خواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی در ماهیت امر به دادگاه صادر کننده رای اعاده نموده است. شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد با تعیین وقت رسیدگی طرفین را دعوت کرده است و با حضور وکلای طرفین دعوی در وقت مقرر تشکیل شده و پس از استماع اظهارات آنان به موجب رای شماره --- - 1394/11/28 در خصوص دعوی آقای م.م. ع. نیا با وکالت از آقای م. تقی زاده فاروجی و به طرفیت آقای ع. اکبر الف.ز.ب. با وکالت آقای م. مکرمی و به خواسته الزام خوانده به استرداد دو قطعه باغ با مشخصات مندرج در قرارداد مورخ 92/10/23 و نیز استرداد مبلغ هشتاد میلیون ریال وجه نقد با این شرح که حسب اظهارات خواهان ازآنجاکه بیع به لحاظ مستحق للغیر در آمدن مبیع باطل اعلام گردیده که می‌بایست عوض که به خوانده پرداخت شده است مسترد گردد دادگاه ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و اظهارات طرفین در جلسه دادرسی و اینکه به موجب دادنامه شماره --- - 94 همین شعبه حکم به بطلان عقد بیع صادر شده است و خوانده ضمن حضور در دادگاه دفاع موثری ننموده است حکم به محکومیت خوانده به استرداد هشتاد میلیون ریال و نیز دو قطعه باغ با مشخصات موجود در قرارداد د. ح. خ. را صادر و اعلام کرده است. آقای ع. اکبر الف.ز.ب. با وکالت آقای م. مکرمی با انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی دادنامه های 600142 - 94/2/15 و 601319 - 94/11/28 نسبت به دادنامه های فوق الذکر فرجام خواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ وکیل فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای م. اسلامی عضو ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه های شماره --- - 94/2/15 و 601319 - 94/11/28 شعبه ششم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد مشاوره نموده چنین رای صادر می دهد: اعتراض ف. خ. ب. ت. ب. مندرجات پرونده و رسیدگیهای به عمل آمده وارد نیست و آراء دادگاه بنابه جهات و دلایل منعکس در آن و مستحق للغیر در آمدن مبیع ب. ت. ب. دادنامه شماره --- - 1393/08/14 شعبه هفتم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بجنورد و سایر قراین و امارات موجوده و منعکسه در پرونده و گواهی گواهان منطبق با موازین قانونی است لذا ضمن رد اعتراض به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی آراء صادر شده را ابرام و پرونده را اعاده می‌نماید.