اثر توهین به همسر بر تعلق اجرت المثل و نحله

اثر توهین به همسر بر تعلق اجرت المثل و نحله خ. م.: در تاریخ 15 آبان 1392، دیوان عالی کشور حکمی را صادر کرد که به بررسی موضوع صدور گواهی عدم امکان سازش و درخواست طلاق اختصاص داشت. خ. ب. ا. به ماده 1133 قانون مدنی، به دلیل عدم تمکین زوجه و رفتارهای نامناسب او، تقاضای طلاق نمود. دادگاه بدوی پس از بررسی ادله، به صدور گواهی عدم امکان سازش و اجازه طلاق با تامین نفقه و مهریه زوجه رای داد. زوجه به این رای اعتراض کرده و خواستار اصلاح آن شد. شعبه تجدیدنظر با تایید رای بدوی، نفقه ایام عده را به دلیل یائسه بودن زوجه و عدم استحقاق اجرت المثل به دلیل تخلفات زوجه حذف کرد. در نهایت، دیوان عالی کشور با استناد به مواد 1133 و 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رای تجدیدنظر را تایید و اعتراض زوجه را به دلیل اقرار او به تخلفات و عدم ارائه مستندات کافی برای ادعای خود غیرموجه اعلام کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/08/15 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: محکومیت قطعی زوجه به دلیل توهین، تخریب و تهدید به مرگ زوج، از مصادیق تخلف از وظایف همسری به شمار می آید و موجب عدم تعلق اجرت المثل و نحله به زوجه می‌شود. رای خلاصه جریان پرونده آقای م.ف. در تاریخ 2/12/90 د. ب. ط. همسرش خانم ص.ح. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق تقدیم نموده که شعبه یازدهم دادگاه عمومی اراک تحت پرونده شماره 2387/90 عهده دار رسیدگی شده است. خ. د. د. تقدیمی توضیح داده که به موجب سند ازدواج شماره 8924 مورخ 26/3/87 دفتر ازدواج شماره... حوزه ثبتی اراک خوانده را با صداقیه 40 سکه بهار آزادی به عقد دائمی و رسمی خود درآورده ام. زوجه در طول مدت زناشویی در هیچ موردی تمکین نداشته و کرارا مرا و فرزندانم را مورد فحّاشی و توهین قرار داده و از منزلم پول سرقت کرده و با رفتار خودش آرامش و آسایش از من سلب نموده و دیگر قادر به ادامه زندگی مشترک با خوانده نمی باشم. برای اثبات ادعایم شاهد دارم. مستندا به ماده 1133 قانون مدنی تقاضای صدور حکم طلاق دارم. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 23/3/91 با حضور خواهان تشکیل می‌گردد. خوانده حضور ندارد. خ. م. خ. را ب. ش. د. تقدیمی اعلام و اضافه می‌نماید خوانده آبروی 80 ساله مرا برده و درب خانه ام را شکسته و مردم را درب منزل من جمع کرد. بیچاره ام کرده است. از ابتدای سال جدا از هم زندگی می کنیم نفقه سه ماه گذشته را با مامور آمده و گرفته است. فرزند مشترکی نداریم. همسرم حدود 70 سال سن دارد. جهیزیه نیاورده و اموال مرا برده است. د. ا. م. دادگاه مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نموده که پس از تعیین داوران و طی تشریفات، نظر آنان که مفادا حکایت از عدم توفیق در برقراری صلح و سازش بین زوجین دارد، ارائه می‌شود. دادگاه به منظور تعیین حقوق مالی زوجه قرار ارجاع امر به کارشناس صادر نموده و کارشناس منتخب در نظریه خود بابت نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1/4/91 ماهانه 120 هزار تومان و بابت نفقه ایّام عده 450 هزار تومان تعیین نموده است. تصویری از دادنامه شماره --- مورخ 20/4/91 شعبه --- دادگاه جزایی اراک موضوع محکومیت زوجه به اتهام توهین و تهدید و تخریب ارائه می‌شود. زوج به نظریه کارشناس اعتراض نموده و دادگاه در جلسه رسیدگی مورخ 24/4/91 قرار ارجاع امر به هیات سه نفره کارشناس صادر می‌نماید. زوجه نیز جداگانه به نظر کارشناس اعتراض می‌نماید. هیات سه نفره کارشناسان نیز نظر کارشناس بدوی را تایید می نمایند. تصویری از یک برگ سند عادی که طی آن زوجه اعلام نموده در تاریخ 23/6/90 معادل 2 عدد سکه از مهریه ام را از همسرم دریافت نموده ام ارائه می‌شود (برگ ردیف 37 پرونده). در گزارش داور زوج قید گردیده که زوج 82 سال سن دارد بعد از گذشت سه سال از فوت همسر سابقش به امید بازگشت آرامش به زندگی با خوانده ازدواج نمود غافل از اینکه خوانده قصد زندگی نداشته بلکه به امید چپاول حقوق مستمری بازنشستگی زوج و سایر اهداف مادی وارد این زندگی شده و طی این مدت زندگی مشترک را ترک نموده، وجوه نقد سرقت کرده، فحّاشی و توهین و تهدید نموده و عرصه را بر زوج تنگ کرده است در گزارش داور زوجه که از طرف دادگاه تعیین شده امکان سازش منتفی اعلام شده است. جلسه بعدی رسیدگی دادگاه به تاریخ 2/8/91 با حضور خواهان تشکیل می‌گردد. خوانده حضور ندارد و طی لایحه ای اعلام نموده که عازم کربلا م. ب. و امکان حضور در جلسه دادگاه نیست. زوج در این جلسه اظهار نموده در سال 87 با خوانده ازدواج کرده ام طی این مدت فرد ازکارافتاده بوده و مالی به دست نیاورده ام. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و احراز رابطه زوجیت و اینکه مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد صلح و سازش مفید و موثر واقع نگردیده و زوج همچنان اصرار به طلاق دارد ادّعای خ. ر. و. دانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 2/8/91 مستندا به مواد 1133 و 1146 قانون مدنی، گواهی عدم امکان سازش صادر و به زوج اجازه می دهد پس از پرداخت ماهانه 120 هزار تومان نفقه از تاریخ 1/4/91 تا زمان اجرای صیغه طلاق و مبلغ 450 هزار تومان بابت نفقه ایّام عده و پرداخت مهریه خوانده وی را مطلقه نماید. ب. ت. ب. یائسه بودن زوجه نوع طلاق خلع است. خواهان مالی در دوران زندگی مشترک به دست نیاورده و اموالی که زوجه ادعا کرده است به زوج تعلق دارد صرف نظر از اینکه دلیلی ارائه نکرده زوج نیز قبول ندارد. پس از ابلاغ این رای به زوجین هر دو طرف مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و ز. د. ل. خود توضیح داده که 1 - نوع طلاق مطابق ماده 1145 قانون مدنی ب. ت. ب. یائسه بودن زوجه بائن است 2 - ب. ت. ب. ماده 1155 قانون مدنی زن یائسه عده ندارد و تعیین مبلغ 450 هزار تومان بابت نفقه ایّام عده وجاهت ندارد 3 - پس از شکایت ترک انفاق زوجه مبلغ 210 هزار تومان بابت نفقه وی تا تاریخ 1/7/91 پرداخته ام و پرداخت مجدد نفقه وجاهت ندارد 4 - توان پرداخت یک جای مهریه که 40 سکه بوده را ندارم ضمن اینکه زوجه رسید داده که دو سکه را دریافت کرده و باید از کل مهریه کسر شود. ز. ن. د. لایحه تجدیدنظر خود توضیح داده که زوج مدت یک سال است مرا از خانه بیرون کرده و دو تن از پسرانش مرا کتک زده و تهمت دزدی و کار بد به من وارد نمودند. مدت پنج ماه است نفقه نپرداخته و ده ماه است که یارانه ام را گرفته و وسایلی که در منزل زوج داشته ام به من نمی دهد. تعدادی طلا داشتم که در منزل وی بوده و نمی دهد بدون اجازه فرزندانم با این آقا ازدواج کردم و فعلا جایی برای زندگی کردن ندارم. طی مدت چهار سال مثل یک خدمتکار برای زوج کارکرده ام ولی دادگاه اجرت المثل تعیین نکرده است. شعبه دوّم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی تجدیدنظرخواهی زوج با وکالت آقای س.پ. و ز. ن. ب. دادنامه شماره --- مورخ 2/8/91 شعبه یازدهم دادگاه عمومی اراک را بررسی و توضیح داده اولا: برخلاف تصور دادگاه بدوی برابر مفاد مواد 1144 و 1145 قانون مدنی نوع طلاق زوجه به لحاظ یائسه بودن او بائن است و در طلاق بائن عده طلاق وجود ندارد و برای شوهر حق رجوع نیست و درنتیجه تعیین نفقه برای زنی که عده ندارد مفهومی ندارد و این رقم از رای بدوی حذف می‌شود. ثانیا: چون طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء رفتار و اخلاق وی م. ب. لذا اجرت المثل به زوجه تعلق نمی گیرد ثالثا: برابر رسید موجود در پرونده تعداد دو سکه از 40 سکه مهریه زوجه توسط زوج پرداخت شده و درنتیجه میزان باقیمانده مهریه 38 سکه م. ب.. رابعا: زوجه به شرح صورت جلسه مورخ 16/2/92 این دادگاه اقرار نموده که مبلغ 510 هزار تومان بابت نفقه تا تاریخ 1/7/91 دریافت نموده لذا پرداخت نفقه مذکور در رای بدوی از تاریخ 1/4/91 به 1/7/91 اصلاح می‌شود. فلذا طی دادنامه شماره --- مورخ 19/2/92 رای تجدیدنظر خواسته با اصلاحات یادشده تایید می‌گردد. این دادنامه در تاریخ 27/2/92 به ز. ا. گ. و نامبرده ظرف مهلت مقرر قانونی، اعتراض و دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم ص.ح. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 19/2/92 شعبه دوّم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی که در مقام اصلاح و تایید دادنامه شماره --- مورخ 2/8/91 شعبه یازدهم دادگاه عمومی اراک اصدار گردیده و متضمّن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به خواسته زوج فرجام خوانده است، وارد و موجّه به نظر نمی رسد. زیرا براساس ماده 1133 قانون مدنی مرد می‌تواند هر وقت که بخواهد وفق مقررات همسرش را مطلقه نماید و مخالفت یا عدم رضایت زوجه موثر در مقام نیست النهایه در این گونه موارد زوج موظف است کلیه حقوق شرعی و قانونی زوجه را قبل از اجرا و ثبت صیغه طلاق نقدا د. ح. وی تادیه نماید. در این پرونده به موجب اصلاحاتی که دادگاه تجدیدنظر استان به عمل آورده ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش زوج را مکلف نموده که تعداد 38 سکه بابت مهریه و ماهانه مبلغ 120 هزار تومان از تاریخ 1/7/91 تا زمان اجرای صیغه عقد بابت نفقه به زوجه بپردازد ب. ت. ب. یائسه بودن زوجه، نفقه ایّام عده را منتفی دانسته و ب. ت. ب. اینکه تقاضای طلاق زوج ناشی از تخلف زوجه از وظایف همسری و سوء رفتار وی بوده وی را مستحق دریافت اجرت المثل یا نحله ندانسته است که بر این تشخیص و استنباط دادگاه تجدیدنظر استان خدشه و خللی وارد نگردیده است. عمده اعتراض زوجه پیرامون کسر دو سکه از مهریه و عدم لحاظ اجرت المثل است که هیچ کدام وارد نیست. زیرا زوجه به شرح رسید عادی مورخ 23/6/90 اقرار نموده که معادل 2 عدد سکه از مهریه ام را از همسرم دریافت نموده ام (برگ ردیف 37 پرونده) که این سند مورد انکار و تردید زوجه قرار نگرفته ضمن اینکه زوجه به موجب حکم قطعی دادگاه به اتهام توهین و تخریب و تهدید به مرگ زوج محکومیت حاصل نموده و تخلف وی از وظایف همسری محرز شده است. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در حدود اعتراضات مطروحه از ناحیه ف. خ. فاقد ایراد و اشکال مستوجب نقض بوده و مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رای فرجام خواسته ابرام می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار - عضو معاون عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی