اثر سوء نیت در ظهرنویسی چک

رأی خلاصه جریان پرونده پیرو گزارش جریان دادرسی در دادنامه شماره 711 - 1392/12/28 شعبه 5 دیوان‌عالی‌کشور در پرونده کلاسه 920598 مبنی بر نقض رأی فرجام‌خواسته به شماره دادنامه 258 - 1392/2/29 دادگاه عمومی بخش ... درخصوص صدور حکم بر بی‌حقی دارنده چک و ارجاع رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض، پرونده در تاریخ 1393/2/27 به شعبه 7 دادگاه عمومی تبریز ارجاع شده (ص 129) و به کلاسه 930141 ثبت و دادگاه متعاقب برگزاری جلسه دادرسی مورخ 1393/5/21 و مدافعات مفصل طرفین (ص 155 تا 160) مبادرت به صدور دادنامه شماره 477 - 1393/5/25 نموده که اجمالاً‌ چنین است: «... توجهاً‌ به رأی قطعی شماره 837 - 1391/7/23 شعبه 5 دادگاه تجدیدنظر آذربایجان شرقی مشعر بر محکومیت کیفری آقای ع.م. مبنی بر خیانت در امانت در مورد چک مورد خواسته (به‌ عنوان دارنده اولیه و ظهرنویس)، اصل عدم توجه ایرادات در اوصاف تجاری چک به لحاظ سوءنیت و ایراد تحصیل مجرمانه توسط ظهرنویس (دارنده اول) دچار تخدیش گردیده و خواهان اصلی هیچ دلیلی بر منشأ روابط حقوقی ارائه نکرده... لذا ب. ت. ب. اینکه خواهان اصلی (دارنده ثانویه چک) در دادخواست بدوی، ظهرنویس (دارنده اول) را طرف دعوی قرار نداده از باب تعاقب ایادی ضمن ارشاد خواهان اصلی به طرح دعوی مقتضی علیه ناقل چک (ظهرنویس)، به استناد ماده 1257 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی و حاکمیت اصل برائت ذمّه، حکم بر بی‌حقی خواهان اصلی صادر و اعلام می‌دارد...» (ص 162) این رأی توسط وکلای خواهان مورد فرجام‌خواهی قرارگرفته و پس از تبادل لوایح، پرونده به دیوان‌عالی‌کشور ارسال و در تاریخ 1393/9/16 به این شعبه ارجاع شده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور با عنایت به مفاد صورت‌جلسات مورخ 1389/4/27 و 1389/9/3 و تعهد بدون تاریخ آقای م. بر استرداد چک موضوع دعوی و صورت‌جلسه مورخ 1390/1/25 و مفاد صورت‌جلسه دادرسی مورخ 1393/5/21 (ص 155 تا 159) و ب. ت. ب. دادنامه شماره 385 - 1391/5/25 شعبه 101 دادگاه عمومی تبریز مبنی بر محکومیت دارنده اولیه چک (ظهرنویس) به اتهام خیانت در امانت همان چک و تأیید آن به موجب دادنامه شماره 837 - 1391/7/23 شعبه 5 دادگاه تجدیدنظر با تخفیف در مجازات، و نظر به استدلال دادگاه هم‌عرض در رأی صادره و پذیرش استدلال مذکور، مستنداً به مواد 367 و 408 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، رأی فرجام‌خواسته را ابرام می‌نماید. رئیس و مستشار شعبه 5 دیوان‌عالی‌کشور معینی - کریم زاده فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اثر سوء نیت در ظهرنویسی چک در تاریخ 18 بهمن 1393، دیوان عالی کشور دادنامه‌ای صادر کرد که به بررسی پرونده‌ای مرتبط با چک و وضعیت بی‌حقی دارنده آن پرداخته است. در این پرونده، دادگاه عمومی ابتدا حکمی مبنی بر بی‌حقی دارنده ثانویه چک صادر کرده و استدلال نموده است که خواهان اصلی هیچ دلیلی در خصوص منشاء روابط حقوقی ارائه نکرده و ظهرنویس (دارنده اولیه) به اتهام خیانت در امانت محکوم شده است. بر اساس ماده 1257 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، حکمی مبنی بر بی‌حقی خواهان اصلی صادر و او به طرح دعوی علیه ناقل چک ارشاد گردیده است. این رای توسط وکلای خواهان مورد فرجام‌خواهی قرار گرفت و پس از بررسی، دیوان عالی کشور با استناد به مواد 367 و 408 قانون آیین دادرسی، رای دادگاه عمومی را تایید و ابرام نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/11/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت صدور حکم خیانت در امانت دارنده اولیه (ظهرنویس چک)، اصل عدم توجه ایرادات، به دلیل سوء نیت و تحصیل مجرمانه قابل استناد نیست. رای خلاصه جریان پرونده پیرو گزارش جریان دادرسی در دادنامه شماره --- - 1392/12/28 شعبه --- دیوان‌عالی‌کشور در پرونده کلاسه --- مبنی بر نقض رای فرجام‌خواسته به شماره دادنامه --- - 1392/02/29 دادگاه عمومی بخش... در خصوص صدور حکم بر بی‌حقی دارنده چک و ارجاع رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض، پرونده در تاریخ 1393/02/27 به شعبه --- دادگاه عمومی تبریز ارجاع شده (ص 129 ) و به کلاسه --- ثبت و دادگاه متعاقب برگزاری جلسه دادرسی مورخ 1393/05/21 و مدافعات مفصل طرفین (ص 155 تا 160 ) مبادرت به صدور دادنامه شماره --- - 1393/05/25 نموده که اجمالا‌ چنین است: «... توجها‌ به رای قطعی شماره 837 - 1391/07/23 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر آذربایجان شرقی مشعر بر محکومیت کیفری آقای ع.م. مبنی بر خیانت در امانت در مورد چک مورد خواسته (به‌ عنوان دارنده اولیه و ظهرنویس)، اصل عدم توجه ایرادات در اوصاف تجاری چک به لحاظ سوءنیت و ایراد تحصیل مجرمانه توسط ظهرنویس (دارنده اول) دچار تخدیش گردیده و خواهان اصلی هیچ دلیلی بر منشا روابط حقوقی ارائه نکرده... لذا ب. ت. ب. اینکه خواهان اصلی (دارنده ثانویه چک) در دادخواست بدوی، ظهرنویس (دارنده اول) را طرف دعوی قرار نداده از باب تعاقب ایادی ضمن ارشاد خواهان اصلی به طرح دعوی مقتضی علیه ناقل چک (ظهرنویس)، به استناد ماده 1257 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی و حاکمیت اصل برائت ذمّه، حکم بر بی‌حقی خواهان اصلی صادر و اعلام می‌دارد...» (ص 162 ) این رای توسط وکلای خواهان مورد فرجام‌خواهی قرارگرفته و پس از تبادل لوایح، پرونده به دیوان‌عالی‌کشور ارسال و در تاریخ 1393/09/16 به این شعبه ارجاع شده است. رای شعبه دیوان عالی کشور با عنایت به مفاد صورت‌جلسات مورخ 1389/04/27 و 1389/09/03 و تعهد بدون تاریخ آقای م. بر استرداد چک موضوع دعوی و صورت‌جلسه مورخ 1390/01/25 و مفاد صورت‌جلسه دادرسی مورخ 1393/05/21 (ص 155 تا 159 ) و ب. ت. ب. دادنامه شماره --- - 1391/05/25 شعبه --- دادگاه عمومی تبریز مبنی بر محکومیت دارنده اولیه چک (ظهرنویس) به اتهام خیانت در امانت همان چک و تایید آن به موجب دادنامه شماره --- - 1391/07/23 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر با تخفیف در مجازات، و نظر به استدلال دادگاه هم‌عرض در رای صادره و پذیرش استدلال مذکور، مستندا به مواد 367 و 408 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، رای فرجام‌خواسته را ابرام می‌نماید. رئیس و مستشار شعبه --- دیوان‌عالی‌کشور