اثر پرداخت نفقه پس از صدور حکم دادگاه

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ن. ت. به طرفیت همسرش آقای ح. م.م. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش دادخواستی تقدیم دادگستری قم کرده که به شعبه 21 دادگاه خانواده ارجاع شده است. خواهان تصویر سند نکاحیه و ضمائم را پیوست نموده و وکیل وی ع. م. مرقوم داشته موکله خانم ن. ت. به موجب سند نکاحیه شماره ... مورخ ۱۳۸7/6/7 دفترخانه ... قم به طور دائم با خوانده محترم ازدواج کرده و به دلیل عدم پرداخت نفقه و مهریه توسط خوانده مبادرت به طرح دعوی در محاکم قضائی نموده و برابر دادنامه‌های فوق‌الاشعار خوانده محکوم به پرداخت نفقه معوقه و جاریه و مهریه گردیده است ولی زوج اقدامی نکرده است و خواهان را رها کرده و متواری شده است و ن. ب. ا. از زوج خبری نیست و به دلیل بلاتکلیف بودن زوجه دچار عسروحرج شده تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش را دارد. دادگاه با تعیین وقت دستور احضار طرفین داده و خوانده در لایحه‌ای که تقدیم نموده مرقوم نموده مهم‌ترین دلیل طولانی شدن دوران عقد من و همسرم که قریب 7 سال م. ب. ناشی از دخالت‌های زیاد خانواده همسرم خصوصاً پدر ایشان می‌شود من از کارکنان رسمی سپاه پاسداران قم بودم ولی به علت عدم تمایل پدر خانمم برای ماندن در این نهاد و اعتراض‌های متعدد وی در خصوص حقوق دریافتی بنای ناسازگاری گذاشتند و خود این مانع شکل‌گیری زندگی مشترک ما شد من طول این هفت سال نفقه همسرم را داده‌ام. مبلغی در حدود 10 میلیون تومان پرداخته‌ام. آقای ح. م. با تقدیم برگه وکالت در تاریخ ۱۳۹4/1/25 از سوی آقای ح. م. اعلام وکالت کرده است . مورخ ۱۳۹4/1/25 دادگاه با حضور خواهان و وکیل وی و وکیل خوانده تشکیل شده است. وکیل خواهان آقای … ع. م. اظهار داشته خواسته موکله ب. ش. د. تقدیمی است با این توضیح که صدور گواهی عدم امکان سازش به دلیل عدم رعایت بند 1 عقدنامه م. ب.. خوانده نفقه پرداخت نکرده است و صدور رأی دادگاه نیز در تحقق موضوع موثر نبوده است و رأی اجراء نشده است. لذا به استناد بند یک شرائط ضمن عقد تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش دارم. در ادامه وکیل محترم می‌گوید پس از تقدیم دادخواست خوانده برای چند ماهی هر ماه 150 هزار تومان به حساب خواهان واریز کرده وکیل خ. ا. د. مستند دادخواست مشخص نیست یعنی معلوم نیست به بند یک عقدنامه و یا به ماده 1129 قانون مدنی به هرحال دفاع خود را از موکل بدین شرح اعلام می‌دارم که موکل نفقه تعیین شده طی دادنامه 9009972515501423 مورخ ۱۳۹0/9/10 صادره از شعبه 19 طی فیش واریزی مورخ ۱۳۹0/12/2 به حساب سپرده دادگستری واریز کرده و نفقه تعیین شده طی دادنامه شماره 00610 مورخ ۱۳۹2/4/16 را طی فیش مورخ ۱۳۹2/4/24 واریز کرده است. همچنین بعد از ثبت دادخواست موضوع این پرونده احضاریه‌ای از سوی شعبه 6 اجرای اجکام مدنی بر پرداخت نفقه خواهان جهت ابلاغ به موکل صادر گردیده که در مورخه ۱۳۹3/12/9 طبق ماده 70 و از طریق الصاق در آدرس موکل ابلاغ گردیده است. موکل به علت اینکه در مسافرت بوده در مورخ ۱۳۹3/12/19 به محض رویت اخطار صادره تمامی مبلغ نفقه مطالبه شده به مبلغ 32/000/000 ریال به حساب معرفی شده خواهان در اجرای احکام واریز کرده است نکته قابل توجه اینکه تاریخ تقدیم دادخواست طلاق از سوی خواهان ۱۳۹3/12/2 بوده ولی تاریخ صدور حکم جلب ۱۳۹3/12/16 یعنی خواهان در زمان تقدیم دادخواست طلاق الزام قانونی موکل به پرداخت نفقه که مصداق بارز آن اعمال حکم جلب نفقه م. ب. را نتوانسته است تا شرط ضمن عقد محقق گردد و چنانچه طلاق به استناد مواد 1129 و 1130 قانون مدنی خواسته شده باشد با پرداخت نفقه‌ای از سوی موکل، عسروحرج ثابت نمی‌باشد. بنابراین تقاضای صدور حکم بر بی‌حقی خواهان را دارم. وکیل خواهان آقای … ع. م. اظهار داشته خوانده به علت عدم پرداخت 6 سکّه تمام بهار آزادی مهریه که منجر به صدور حکم جلب شماره 00560 ـ شده متواری م. ب. و پرداخت نفقه پس از ابلاغ، نشان‌دهنده اذیت و آزار خواهان پس از گذشت حدود 7 سال از ازدواج و عدم فراهم نمودن زندگی مشترک م. ب. که باعث عسروحرج خواهان شده است. لذا تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش دارم. دادگاه با صدور قرار ارجاع امر به داوری و انقضاء مهلت مقرر و تعیین دوران طرفین از سوی دادگاه به شرح برگ 28. داور زوجه اعلام داشته موفق به اصلاح نشده است (30) همچنین داور زوج به شرح برگ 32 اعلام داشته موفق به اصلاح نشده است. دادگاه به موجب دادنامه صادره به شماره 00309 ــ ۱۳۹4/3/2 با استناد به مدارک استنادی خواهان از جمله تصویر فیش‌های واریزی وجه به حساب سپرده دادگستری برای پرداخت به خواهان که خواهان و وکیل وی منکر نشده‌اند به استناد ماده 197 قانون آیین دادرسی حکم به بی‌حقی خواهان صادر و اعلام نموده است. خانم ن. ت. طی تقدیم لایحه‌ای که ضمیمه دادخواست نموده تقاضای تجدیدنظر از رأی صادره کرده پرونده به شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم ارجاع شده است. دادگاه مرجوع‌الیه برابر دادنامه شماره 00388 ــ ۱۳۹4/4/14 عیناً دادنامه تجدیدنظرخواسته را ابرام نموده است. با فرجام‌خواهی خانم ن. ت. و پس از تبادل لوایح پرونده به دفتر دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 00388 ــ ۱۳۹4/4/14 فرجام‌خواسته مشاوره نموده و با اکثریت چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی خانم ن. ت. به طرفیت آقای ح. م. نسبت به دادنامه شماره 00388 ــ ۱۳۹4/4/14 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم که متضمن تایید و استواری دادنامه شماره 00309 ــ ۱۳۹4/3/2 شعبه 21 دادگاه خانواده قم مشعر بر صدور حکم بر بی‌حقی ف. خ. د. دعوی مطروحه به طرفیت ف. خ. ب. خواسته صدور حکم به طلاق به لحاظ عسروحرج است، موجه بوده و دادنامه فرجام‌خواسته صحیحاً صادر نگردیده است. زیرا اولاً همانطور که محتویات پرونده و مستندات آن و لوایح طرفین و علی‌الخصوص لایحه ف. خ. د. تبادل لوایح دلالت دارد فرجام‌خوانده دو بار به پرداخت نفقه همسرش طی دادنامه‌های شماره 01423 ــ ۱۳۹0/9/10 شعبه 19 دادگاه خانواده قم و شماره 00558 ــ ۱۳۹2/5/29 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم در تایید و استواری دادنامه شماره 00610 ــ ۱۳۹2/4/16 شعبه 19 دادگاه عمومی حقوقی قم به پرداخت نفقه ماضیه و جاریه محکوم گردیده و هر بار نیز پس از صدور اجرائیه و توسل به قوه قاهره آن را پرداخت کرده است. بنابراین ب. ت. ب. اینکه از وظایف زوج پرداخت نفقه زوجه است و عدم پرداخت نفقه به نحو عادی و معمولی از سوی زوج و مراجعه زوجه به محکمه و توسل به قانون و نهایتاً اجبار آن از طریق قانونی موجب تحقق شرط ضمن‌العقد شده و همین امر نیز خود از مصادیق بارز عسروحرج بوده و پرداخت بعدی نفقه آن هم پس از توسل به قانون موجب زوال حق حاصل از شرط ضمن‌العقد نخواهد بود. ثانیاً ب. ت. ب. اینکه تاریخ عقد زوجین مزبور ۱۳۸7/6/7 بوده و علیرغم سپری شدن بیش از هفت سال تا حال آنان نتوانسته‌اند به تفاهم نسبی جهت شروع زندگی مشترک نائل گردند و وجود پرونده‌های متعدد مطروحه نیز حکایت از این امر دارد و ادامه این وضعیت نیز ب. ت. ب. اینکه زوج محکوم به پرداخت مهریه نیز شده است اثرات نامطلوبی بر زوجه دارد و به هر حال زوج نتوانسته است زمینه زندگی مشترک را ب. ت. ب. تکلیف قانونی خویش و حق حبس زوجه فراهم نماید این امر نیز بر تحقق عسروحرج زوجه می‌افزاید. ثالثاً در دعاوی غیرمالی همچون خواسته مطروحه، صدور حکم بر بی‌حقی صحیح نبوده و لازم می‌آید تا محکمه از واژه‌های دیگری چون بطلان دعوی، استفاده نماید. از این رو بنا به جهات مذکور ومستنداً به مواد 366 و 370 و بند 2 ماده 371 و 396 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام‌خواسته نقض و رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از محاکم هم‌عرض دادگاه صادر‌کننده حکم منقوض محول می‌گردد. مستشار و عضو معاون شعبه 47 دیوان عالی کشور اکبر فیض - سید صالح سجادی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اثر پرداخت نفقه پس از صدور حکم دادگاه در تاریخ 27 مهر 1400، دادنامه‌ای صادر شد که به بررسی پرونده‌ای مربوط به درخواست طلاق به علت عسر و حرج و کراهت شدید ناشی از رفتار نامناسب ی. ا. ط. می‌پردازد. خواهان ادعا کرده است که به دلیل رفتارهای توهین‌آمیز و عدم تمایل طرف مقابل به ادامه زندگی مشترک، از سال 1397 به طور جداگانه زندگی می‌کند. شورای حل اختلاف در ابتدا به این پرونده رسیدگی کرده و پس از عدم سازش، آن را به دادگاه ارسال نمود. دادگاه در تاریخ 19 اردیبهشت 1400، دعوی را به دلیل عدم احراز سوء رفتار و کراهت رد کرد. وکیل طرف مقابل به این تصمیم اعتراض و فرجام‌خواهی کرد، در حالی که طرف مقابل به پرداخت نفقه محکوم شده بود. دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 15 تیر 1400، رای بدوی را تایید کرد. در نهایت، هیات شعبه ب. ت. ب. نظریه داوران مبنی بر عدم سازش و سایر مستندات، رای داد که کراهت ی. ا. ط. و سوء رفتار طرف مقابل مصداق عسر و حرج است و با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی، دادنامه فرجام‌خواهی را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1400/07/27 پیام: برای زوجه ای که باید برای اخذ نفقه و هزینه های روزانه خود باید به محاکم مراجعه و با اخذ حکم و الزام زوج ان را دریافت نماید قطعا دچار عسر و حرج می‌شود./س رای خلاصه جریان پرونده در این پرونده م. گ. به وکالت از م. ن. در مورخه 99/9/20 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق با وجود عسر و حرج و کراهت شدید ناشی از سویر فتار و توهین زوج به طرفیت ا. ن. طرح دعوی نموده است. و اعلام کرده موکل از سال 97 به دلیل سوی رفتار جدا زندگی می کند و زوج با ارسال پیامک های توهین امیز عملا عدم تمایل به زندگی را اعلام نموده است. ابتدا پرونده در شورای حل اختلاف رسیدگی و با عدم سازش به دادگاه ارسال شده است. (پیامک توهین امیز ارسالی زوج زوج ص 53 ٫ 54 ٫ 55 ) پیامک زوج ص 55 که حکایت از این دارد. که قصد ادامه زندگی مشترک با زوجه را ندارد.) شعبه *در 1400/01/16 تشکیل جلسه داده است. وکیل زوجه به سوی رفتار زوج و عدم پرداخت حقوقی مالی زوجه و ارسال پیامک های توهین امیز و عدم علاقه به زوجه که موجب کراهت شدید شده اشاره نموده است. و تقاضای استماع شهادت را نموده است. خ. گ.: مخارج را دادم. حکم تمکین گرفتم. و اجازه ازدواج مجدد هم گرفتم. حاضرم همسرم برگردد. از شهود استماع شهادت شده است. 1 - م. ن.: عموی خواهان) من هر کاری کردم که وصلت ایجاد شود. نشد. خوانده طلاهای خواهان را برده و او را بیرون کرده است. 2 - ک. ن.: پدر زوجه) 4 سال است.که قهر کرده اند. تمام پول و دارایی فرزند م را برده است. فقط پیام داده است.ولی او را ندیدیم که توهین و فحاشی کند. پیامهای خوبی نداده است. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوجه نظر به عدم سازش داده است. ص 70 ) همچین داوران زوجین به شرح برگ 71 پرونده مشترکا نظر به عدم سازش و طلاق داده اند. و اینکه زوج راضی به زندگی مشترک نیست. دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/02/19 رای بر بطلان دعوی با عدم احراز سوی رفتار و کراهت و عسر و حرج داده است. اقای م. گ. به وکالت از ز. ن. ب. دادنامه بدوی اعتراض نموده است. زوج طبق دادنامه شورای حل اختلاف به پرداخت نفقه زوجه از *لغایت 98/7/1 محکوم شده است. و مضافا از 98/7/1 تا زمان اجرای حکم نفقه باید پرداخت شود. ص 81 2 - زوجه در مورخه 98/12/17 بعد از صدور حکم تمکین طی اظهارنامه اعلام کرده حاضر به تمکین م. ب.. ص 89 ) شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/04/15 دادنامه بدوی را تایید نموده است. وکیل زوجه از دادنامه فرجامخواهی نموده و به کراهت شدید موکل و بذل سه سکه از 14 سکه مهریه و اجرت المثل موکل خود اشاره و تقاضای نقض دادنامه را نموده است.که متن لایحه ایشان و پاسخ ف. خ. د. زمان شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده و پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 1400/04/15 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجامخواهی اقای م. گ. به وکالت از م. ن. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/04/15 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی ف. خ. از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه م. ب.. زیرا اولا ب. ت. ب. صراحت نظریه داوران زوجین به شرح ص 71 پرونده مبنی بر عدم صلح و سازش و اینکه اعلام شده زوج حاضر به زندگی مشترک نمیباشد. دادگاه بدوی و تجدیدنظر در راستای مفاد ماده 27 قانون حمایت خانواده در رد نظریه داوری و امکان سازش مستدلا اظهار نظری ننموده‌اند ثانیا اینکه زوجه اعلام کراهت شدید نموده و بابت کراهت خود حاضر به بذل بخشی از مهریه و حقوق مالی خود شده است. ب. ت. ب. اینکه 1 - کراهت امری درونی است. و صرفا بیان ان کافی است.و نیاز به ادله اثباتی ندارد. 2 - کراهت شدید ناشی از رفتار زوج و عدم تمایل به زندگی مشترک خود می‌تواند از مصادیق عسروحرج باشد. ثالثا اینکه متن بعضی از پیامک های توهین امیز زوج به شرح ص 53 و 54 و پیامک به شرح ص 55 حکایت از این دارد. که زوج تمایل به زندگی مشترک ندارد. و اخذ حکم تمکین نیز صرفا برای عدم پرداخت نفقه م. ب.. زیرا زوجه بعد از حکم تمکین با اظهارنامه تمایل خ. ر. ب. تمکین اعلام نموده است. مضافا به اینکه ارسال پیامک های دلیل بر استمرار سوی رفتار زوج م. ب.. رابعا اینکه زوج محکوم به پرداخت نفقه معوقه زوجه گردیده است.بدیهی است.برای زوجه ای که باید برای اخذ نفقه و هزینه های روزانه خود باید به محاکم مراجعه و با اخذ حکم و الزام زوج ان را دریافت نماید. قطعا دچار عسر و حرج می‌شود. خامسا اینکه مدت چهار سال از جدایی جسمانی زوجین گذشته و رفتار زوج نیز حکایت از عدم تمایل به زندگی مشترک دارد. بدیهی است.که نوعی طلاق عاطفی اتفاق افتاده است.و همین مطلب موجب کراهت زوجه گردیده است. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید./ا 400/8/8 رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. ت. در تاریخ 5 آبان 1394، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای مربوط به فرجام‌خواهی در خصوص حکم دادگاه تجدیدنظر استان قم رسیدگی کرد. خ. ب. ط. همسر خود، به منظور اخذ گواهی عدم امکان سازش، دعوی را به دلیل عدم پرداخت نفقه و مهریه و بلاتکلیفی مطرح نمود. خوانده در دفاعیات خود ادعا کرد که عدم سازگاری ناشی از دخالت خانواده خواهان بوده و نفقه را در مقاطع مختلف پرداخت کرده است. <br>دادگاه بدوی با استناد به عدم تحقق عسروحرج، حکم به بی‌حقی خواهان صادر کرد که این حکم در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید گردید. دیوان عالی کشور پس از بررسی مستندات، به این نتیجه رسید که عدم پرداخت نفقه و طولانی شدن دوران عقد، مصداق عسروحرج بوده و بر این اساس، حکم بی‌حقی خواهان را نقض و رسیدگی مجدد به شعبه دیگر محاکم همعرض را محول کرد. این تصمیم بر اساس مواد 366 و 370 و بند 2 ماده 371 و 396 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی اتخاذ شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/08/05 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: عدم پرداخت نفقه به شیوه معمول که منجر به مراجعه زوجه به محکمه، توسل به قانون و نهایتا اجبار زوج به پرداخت از طریق اجراییه دادگاه می‌شود، هم شرط ضمن عقد نکاح در رابطه با ترک انفاق را محقق می کند و هم از مصادیق عسر و حرج زوجه در زندگی مشترک است. بنابراین پرداخت نفقه پس از توسل به قانون موجب زوال حق حاصل از شرط ضمن عقد برای زوجه نیست. خانم ن. ت. به طرفیت همسرش آقای ح. م.م. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش دادخواستی تقدیم دادگستری قم کرده که به شعبه --- دادگاه خانواده ارجاع شده است. خواهان تصویر سند نکاحیه و ضمائم را پیوست نموده و وکیل وی ع. م. مرقوم داشته موکله خانم ن. ت. به موجب سند نکاحیه شماره... مورخ 1387/06/07 دفترخانه... قم به طور دائم با خوانده محترم ازدواج کرده و به دلیل عدم پرداخت نفقه و مهریه توسط خوانده مبادرت به طرح دعوی در محاکم قضایی نموده و برابر دادنامه‌های فوق‌الاشعار خوانده محکوم به پرداخت نفقه معوقه و جاریه و مهریه گردیده است ولی زوج اقدامی نکرده است و خواهان را رها کرده و متواری شده است و ن. ب. ا. از زوج خبری نیست و به دلیل بلاتکلیف بودن زوجه دچار عسروحرج شده تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش را دارد. دادگاه با تعیین وقت دستور احضار طرفین داده و خوانده در لایحه‌ای که تقدیم نموده مرقوم نموده مهم‌ترین دلیل طولانی شدن دوران عقد من و همسرم که قریب 7 سال م. ب. ناشی از دخالت‌های زیاد خانواده همسرم خصوصا پدر ایشان می‌شود من از کارکنان رسمی سپاه پاسداران قم بودم ولی به علت عدم تمایل پدر خانمم برای ماندن در این نهاد و اعتراض‌های متعدد وی در خصوص حقوق دریافتی بنای ناسازگاری گذاشتند و خود این مانع شکل‌گیری زندگی مشترک ما شد من طول این هفت سال نفقه همسرم را داده‌ام. مبلغی در حدود 10 میلیون تومان پرداخته‌ام. آقای ح. م. با تقدیم برگه وکالت در تاریخ 1394/01/25 از سوی آقای ح. م. اعلام وکالت کرده است. مورخ 1394/01/25 دادگاه با حضور خواهان و وکیل وی و وکیل خوانده تشکیل شده است. وکیل خواهان آقای … ع. م. اظهار داشته خواسته موکله ب. ش. د. تقدیمی است با این توضیح که صدور گواهی عدم امکان سازش به دلیل عدم رعایت بند 1 عقدنامه م. ب.. خوانده نفقه پرداخت نکرده است و صدور رای دادگاه نیز در تحقق موضوع موثر نبوده است و رای اجراء نشده است. لذا به استناد بند یک شرایط ضمن عقد تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش دارم. در ادامه وکیل محترم می‌گوید پس از تقدیم دادخواست خوانده برای چند ماهی هر ماه 150 هزار تومان به حساب خواهان واریز کرده وکیل خ. ا. د. مستند دادخواست مشخص نیست یعنی معلوم نیست به بند یک عقدنامه و یا به ماده 1129 قانون مدنی به هرحال دفاع خود را از موکل بدین شرح اعلام می‌دارم که موکل نفقه تعیین شده طی دادنامه --- مورخ 1390/09/10 صادره از شعبه --- طی فیش واریزی مورخ 1390/12/02 به حساب سپرده دادگستری واریز کرده و نفقه تعیین شده طی دادنامه شماره --- مورخ 1392/04/16 را طی فیش مورخ 1392/04/24 واریز کرده است. همچنین بعد از ثبت دادخواست موضوع این پرونده احضاریه‌ای از سوی شعبه --- اجرای اجکام مدنی بر پرداخت نفقه خواهان جهت ابلاغ به موکل صادر گردیده که در مورخه 1393/12/09 طبق ماده 70 و از طریق الصاق در آدرس موکل ابلاغ گردیده است. موکل به علت اینکه در مسافرت بوده در مورخ 1393/12/19 به محض رویت اخطار صادره تمامی مبلغ نفقه مطالبه شده به مبلغ 32/000/000 ریال به حساب معرفی شده خواهان در اجرای احکام واریز کرده است نکته قابل توجه اینکه تاریخ تقدیم دادخواست طلاق از سوی خواهان 1393/12/02 بوده ولی تاریخ صدور حکم جلب 1393/12/16 یعنی خواهان در زمان تقدیم دادخواست طلاق الزام قانونی موکل به پرداخت نفقه که مصداق بارز آن اعمال حکم جلب نفقه م. ب. را نتوانسته است تا شرط ضمن عقد محقق گردد و چنانچه طلاق به استناد مواد 1129 و 1130 قانون مدنی خواسته شده باشد با پرداخت نفقه‌ای از سوی موکل، عسروحرج ثابت نمی‌باشد. بنابراین تقاضای صدور حکم بر بی‌حقی خواهان را دارم. وکیل خواهان آقای … ع. م. اظهار داشته خوانده به علت عدم پرداخت 6 سکّه تمام بهار آزادی مهریه که منجر به صدور حکم جلب شماره 00560 - شده متواری م. ب. و پرداخت نفقه پس از ابلاغ، نشان‌دهنده اذیت و آزار خواهان پس از گذشت حدود 7 سال از ازدواج و عدم فراهم نمودن زندگی مشترک م. ب. که باعث عسروحرج خواهان شده است. لذا تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش دارم. دادگاه با صدور قرار ارجاع امر به داوری و انقضاء مهلت مقرر و تعیین دوران طرفین از سوی دادگاه به شرح برگ 28 . داور زوجه اعلام داشته موفق به اصلاح نشده است ( 30 ) همچنین داور زوج به شرح برگ 32 اعلام داشته موفق به اصلاح نشده است. دادگاه به موجب دادنامه صادره به شماره 00309 -- 1394/03/02 با استناد به مدارک استنادی خواهان از جمله تصویر فیش‌های واریزی وجه به حساب سپرده دادگستری برای پرداخت به خواهان که خواهان و وکیل وی منکر نشده‌اند به استناد ماده 197 قانون آیین دادرسی حکم به بی‌حقی خواهان صادر و اعلام نموده است. خانم ن. ت. طی تقدیم لایحه‌ای که ضمیمه دادخواست نموده تقاضای تجدیدنظر از رای صادره کرده پرونده به شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم ارجاع شده است. دادگاه مرجوع‌الیه برابر دادنامه شماره --- -- 1394/04/14 عینا دادنامه تجدیدنظرخواسته را ابرام نموده است. با فرجام‌خواهی خانم ن. ت. و پس از تبادل لوایح پرونده به دفتر دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- -- 1394/04/14 فرجام‌خواسته مشاوره نموده و با اکثریت چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی خانم ن. ت. به طرفیت آقای ح. م. نسبت به دادنامه شماره --- -- 1394/04/14 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم که متضمن تایید و استواری دادنامه شماره --- -- 1394/03/02 شعبه --- دادگاه خانواده قم مشعر بر صدور حکم بر بی‌حقی ف. خ. د. دعوی مطروحه به طرفیت ف. خ. ب. خواسته صدور حکم به طلاق به لحاظ عسروحرج است، موجه بوده و دادنامه فرجام‌خواسته صحیحا صادر نگردیده است. زیرا اولا همانطور که محتویات پرونده و مستندات آن و لوایح طرفین و علی‌الخصوص لایحه ف. خ. د. تبادل لوایح دلالت دارد فرجام‌خوانده دو بار به پرداخت نفقه همسرش طی دادنامه‌های شماره 01423 -- 1390/09/10 شعبه --- دادگاه خانواده قم و شماره 00558 -- 1392/05/29 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم در تایید و استواری دادنامه شماره --- -- 1392/04/16 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی قم به پرداخت نفقه ماضیه و جاریه محکوم گردیده و هر بار نیز پس از صدور اجراییه و توسل به قوه قاهره آن را پرداخت کرده است. بنابراین ب. ت. ب. اینکه از وظایف زوج پرداخت نفقه زوجه است و عدم پرداخت نفقه به نحو عادی و معمولی از سوی زوج و مراجعه زوجه به محکمه و توسل به قانون و نهایتا اجبار آن از طریق قانونی موجب تحقق شرط ضمن‌العقد شده و همین امر نیز خود از مصادیق بارز عسروحرج بوده و پرداخت بعدی نفقه آن هم پس از توسل به قانون موجب زوال حق حاصل از شرط ضمن‌العقد نخواهد بود. ثانیا ب. ت. ب. اینکه تاریخ عقد زوجین مزبور 1387/06/07 بوده و علیرغم سپری شدن بیش از هفت سال تا حال آنان نتوانسته‌اند به تفاهم نسبی جهت شروع زندگی مشترک نائل گردند و وجود پرونده‌های متعدد مطروحه نیز حکایت از این امر دارد و ادامه این وضعیت نیز ب. ت. ب. اینکه زوج محکوم به پرداخت مهریه نیز شده است اثرات نامطلوبی بر زوجه دارد و به هر حال زوج نتوانسته است زمینه زندگی مشترک را ب. ت. ب. تکلیف قانونی خویش و حق حبس زوجه فراهم نماید این امر نیز بر تحقق عسروحرج زوجه می‌افزاید. ثالثا در دعاوی غیرمالی همچون خواسته مطروحه، صدور حکم بر بی‌حقی صحیح نبوده و لازم می‌آید تا محکمه از واژه‌های دیگری چون بطلان دعوی، استفاده نماید. از این رو بنا به جهات مذکور ومستندا به مواد 366 و 370 و بند 2 ماده 371 و 396 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام‌خواسته نقض و رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از محاکم هم‌عرض دادگاه صادر‌کننده حکم منقوض محول می‌گردد. مستشار و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور در تاریخ 3 خرداد 1400، دادنامه‌ای در خصوص درخواست طلاق به دلیل عسر و حرج صادر شد که شامل اعطای وکالت به خواهان برای تحقق شرط ضمن عقد به طرفیت خوانده بود. خواهان با اشاره به وجود اختلافات شدید و ضرب و جرح‌های مکرر از سوی زوج، درخواست طلاق نمود. خوانده در مقابل، ادعای پرداخت نفقه و عدم تمایل به طلاق را مطرح کرد و همچنین خواهان را به ناشزه بودن متهم کرد. دادگاه بدوی با استناد به بند 4 ماده 1130 قانون مدنی، دعوی خواهان را رد کرد و اعلام نمود که ضرب و جرح‌های ادعایی به حدی نبوده که مستند عسر و حرج قرار گیرد. پس از تجدیدنظرخواهی، شعبه تجدیدنظر نیز با تایید دادنامه بدوی، حکم به بطلان دعوی خواهان صادر کرد. در نهایت، پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع شد و این دیوان با نقض دادنامه‌های قبلی، به استناد مواد 27 قانون حمایت خانواده و آیات 129 و 231 سوره نساء و بقره، بر عدم امکان صلح و سازش و لزوم رسیدگی مجدد تاکید و پرونده را به دادگاه هم‌عرض ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1400/03/03 پیام: پرداخت نفقه معوقه زوجه پس از محکومیت زوج، نافی تحقق شرط ضمن عقد نکاح نیست. ضمن آنکه دریافت نفقه پس از مراجعه به مراجع قضایی و طی نمودن مراحل دادرسی از موارد عسر وحرج تلقی می‌گردد. به حکایت محتویات پرونده خانم ف. خ. در تاریخ 1399/05/25 به طرفیت همسرش اقای ع. ی. دادخواستی به خواسته الزام زوج به طلاق به جهت عسر و حرج و تجویز اعمال وکالت به جهت تحقق شرط ضمن عقد به دادگاه خانواده *تقدیم نموده است.که جهت رسیدگی به شعبه هشتم ارجاع گردیده است.خ. د. ت. خواسته اعلام کرده است: اینجانبه به موجب سند ازدواج که تصویر ان به پیوست دادخواست تقدیم گردیده در تاریخ 1393/11/09 با خوانده ازدواج نموده به جهت وجود اختلاف فراوان مدت طولانی است.که در حالت متارکه به سر می برم و این امر موجب طلاق عاطفی میان اینجانبان شده است.علاوه بر موضوع مذکور متاسفانه زوج سوی معاشرت دارد. به نحوی که مکرر بنده را مورد ضرب و جرح قرارداده و مدام به من توهین می‌نماید. دادنامه شماره *حیه شده و نیز ب. ت. ب. طلاق عاطفی میان اینجانبان و عدم امکان ادامه زندگی مشترک برای بنده از حیث روحی و روانی و نفرت ایجاد شده درخواست صدور حکم به شرح خواسته م. ا.. دادنامه های مورد استناد خواهان ضمیمه گردیده است.خانم س. ع. ف. از ناحیه خواهان و خانم س. ج. از سوی خوانده اعلام وکالت نموده اند. طبق اعلام اجرای احکام شعبه *پرونده محکومیت اقای ع. ی. به پرداخت نفقه پس از اجرای حکم مختومه گردیده است.در جلسه مورخ 1399/06/05 وکیل خواهان ضمن تکرار خواسته اضافه کرده است.که زوج یکبار دیگر زوجه و مادرش را در خیابان و در انظار عموم مورد ضرب و جرح قرار داده است.که صورتجلسه پلیس 110 موید مطلب م. ب..وکیل خوانده ضمن اشاره به لایحه تقدیمی اعلام کرده است.موکل کلیه حقوق و نفقات زوجه را پرداخت نموده است. و راضی به طلاق نمی‌باشد. در خصوص محکومیت کیفری موکل باید عرض کنم که زوجه مهریه و نفقه خود را در حال دریافت است.و بدنبال جمع اوری بوده چرا که مهریه خویش را به بهترین وجه دریافت نموده است. و در خصوص ضرب وشتم ادعایی در *موکل بنده دارای شهود م. ب..که ادای شهادت داشته باشد. مبنی بر شروع ضرب و شتم از ناحیه زوجه و خانواده وی. وکیل ز. گ. ا..موکل بنده بدلیل خوف جانی حاضر به تمکین نگردیده است. زوج بارها اقدام به کتک کاری زوجه نموده است.و حتی طبق صورتجلسه کلانتری در ملای عام اقدام به کتک کاری موکله و مادر ایشان نموده است.دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است.داور ز. ا. ک. است: چندین بار مکررا جهت سازش زوجین با طرفین صحبت نمودم وتلاش خود را جهت سازش زوجین نمودم که متاسفانه مثمرثمر واقع نگردید.و زوجین به هیچ وجه حاضر به سازش و ادامه زندگی مشترک ننموده‌اند ب. ت. ب. اینکه زوجه در ملای عام از سوی زوج صدمه بدنی دیده بدلیل خوف جانی حاضر به ادامه زندگی مشترک نمی‌باشد. داور زوج نیز علیرغم تلاش و مراجعه به زوجه و بحث و رایزنی اعلام کرده است.زوجه به هیچ عنوان حاضر وراضی به ادامه زندگی مشترک علیرغم فراهم نمودن زمینه های زندگی مشترک توسط زوج نگردید. زوج علیرغم اخذ مجوز ازدواج مجدد به همسر خود وفادار مانده است.خواهان ادامه زندگی مشترک بوده و با طلاق مخالف است. قاضی مشاورعقیده به صدور رای به بطلان دعوی خ. ا. ک. است. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1399/06/29 پس از درج خلاصه پرونده چنین رای صادر نموده است: … از بند 4 ماده 1130 قانون مدنی چنین استنباط می‌گردد. که ضرب وشتم بایستی به طور مستمر بوده به طوریکه از ناحیه زوجه قابل تحمل نباشد. این در حالی است.که صرف یکبار ایراد صدمه و ان هم در حد چند کبودی مثبت عسر و حرج زوجه نبوده و مجوزی برای طلاق نمی‌باشد. ضمن اینکه در مورد استناد وی به صورتجلسه مامورین نیز صورتجلسه مذکور دلالتی بر ایراد صدمه از ناحیه زوج به زوجه و مادرش ندارد. بلکه مامور مذکور صرفا اظهارات طرفین در صورتجلسه منعکس نموده است.ثالثا در مورد مفارقت جسمانی زوجین مورد اشاره از ناحیه وکیل زوجه نیز به حکایت محتویات پرونده زوجه بدنبال صدور حکم تمکین و تهیه مقدمات ان از جمله منزل مستقل و اثاث البیت حاضر به تمکین نشده و ناشزه شده است.که این امر نیز ناشی از اقدام زوجه علیه خود است.چه اینکه خواهان (خوانده صحیح است) در لوایح تقدیمی نیز اصرار به ادامه زندگی داشته و همواره اظهار داشته که به همسرش علاقه دارد. و لذا عسر و حرج مستند به فعل زوج نمیباشد. نظر به مراتب دادگاه دعوی مطروحه را غیر وارد تشخیص ومستفاد از مفهوم مواد 1129 و 1120 قانون مدنی و لحاظ نمودن نظر قاضی محترم مشاور که با نظر قاضی انشای کننده رای منطبق است.حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می‌نماید. د. ا. م. اقای ا. ز. ب. وکالت از سوی زوجه را به عهده گرفته و بدادنامه مذکور اعتراض نموده است.شعبه *به موجب دادنامه فرجامخواسته ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است.سپس براساس فرجامخواهی وکیل زوجه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.لوایح فرجامی تکرار مطالب قبلی است.در صورت لزوم هنگام شور قرائت خواهد گردید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- 1399/08/10 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد. دادنامه صادره از شعبه *به شماره 0899 مورخ 1399/08/10 به شرح زیر واجد نقص و ایراد م. ب.. 1 - به حکم ماده 27 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 دادگاه مکلف است.در صورت نپذیرفتن نظر داوران در رد ان استدلال نماید. هر دو داور در نظریه ابرازی اعلام کرده اند موفق به ایجاد صلح و سازش نشده اند دادگاه هیچ گونه استدلالی در جهت امکان صلح و سازش و ادامه زندگی تبیین ننموده است.به دلالت ایه شریفه شماره 129 سوره مبارکه نسای معلق و رها شدن زن مورد نهی خداوند واقع شده است. 2 - خ. د. د. تقدیمی اعلام کرده بارها از ناحیه خوانده مورد ضرب و جرح قرار گرفته ارائه یک دادنامه محکومیت کیفری زوج موید صحت اظهارات زوجه است.نه دلالت بر وقوع فقط یک مورد ضرب و جرح 3 - خ. د. د. تقدیمی اعلام کرده است.رفتار سوی زوج از یک سو موجب عسر و حرج و از سوی دیگر موجب تحقق شروط ضمن عقد سند نکاحیه شده و نیز ب. ت. ب. طلاق عاطفی میان اینجانبان و عدم امکان ادامه زندگی مشترک برای بنده از حیث روحی وروانی و نفرت ایجاد شده … نفرت اعلام شده از ناحیه زوجه موضوع ماده 1146 است.که ضرورت دارد. دادگاه محترم در این خصوص اظهار نظر نمایند و دادنامه از این جهت نیز واجد نقص است.عمق اختلاف فیمابین زوجین در حدی است.که در ملای عام منتهی به نزاع فیمابین زوجه و مادرش و زوج گردیده است.و نهایتا اینکه دعاوی متعدد کیفری و حقوقی مطروحه فیمابین زوجین وخانواده زوجه (مادر و برادران) حاکی متلاشی بودن زندگی و حرمت خانوادگی است. بنابه مراتب به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می‌نماید. پس از اعاده پرونده شعبه *پس از ملاحظه پرونده اقدام به صدور دادنامه فرجامخواسته نموده و به شرح ان با استدلال به اینکه یک بار محکومیت کیفری زوج عسر وحرج را اثبات نمی‌نماید. و زوجه با وصف محکومیت به تمکین ناشزه محسوب می‌گردد. و بنیاد مقدس خانواده می‌بایست حفظ شود. تجدید نظرخواهی ز. ن. ب. دادنامه بدوی را فاقد دلیل و مجددا با رد اعتراض وی دادنامه بدوی را تایید نموده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره*فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. فرجامخواهی خانم ف. خ. با وکالت اقای ا. ز. ب. نسبت به دادنامه صادره از شعبه *به شماره فوق الذکر که حسب مفاد ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به بطلان دعوی ف.خواه به طرفیت ف. خ. ب. خواسته طلاق به جهت عسر و حرج وتحقق شرط ضمن عقد صادر گردیده است.وارد است.زیرا 1 - برخلاف تصور دادگاه محترم مبنای خواسته خواهان هر دوجهت عسر وحرج و تحقق شرط ضمن عقدمی باشد. 2 - سوی رفتار و معاشرت زوج ب. ت. ب. محکومیت کیفری او به اتهام ضرب و جرح زوجه محقق است.زیرا این محکومیت موید ادعای زوجه مبنی بر ضرب وجرحهای مکرر م. ب.. 3 - پرداخت نفقه معوقه زوجه پس از محکومیت اولا نافی تحقق شرط با صدور حکم محکومیت نبوده ثانیا به فرض قابل دفاع بودن از جهت تحقق شرط اما خانم … که پس از مدتها زندگی بدون پرداخت نفقه از سوی زوج ناچار است.پس از مراجعه به مراجع قضایی و طی نمودن مراحل دادرسی نهایتا به حداقل هزینه زندگی نایل اید قطعا دچار عسر وحرج گردیده است. 4 - دادگاه اشعار داشته است.نباید نهاد مقدس خانواده از بین برود، خانواده ای که سالها است.بدلیل سوی رفتار و معاشرت زوج متلاشی شده است.ت. باقی نمانده است.تا حفظ شود. اگر دادگاه زوجین را شخصا به دادرسی دعوت و به نحوی سعی در اصلاح و حل معضل انان می نمود انگاه بنیاد خانواده تقدس خود را باز می یافت. 5 - کالمعلقه و بلاتکلیف رها کردن زن در ایه شریفه 129 سوره مبارکه نسای مورد نهی خداوند است. و در ایه شریفه 229 و 231 سوره مبارکه بقره می فرماید امساک بمعروف او تسریح باحسان و در این پرونده زوجه سالها است.بلاتکلیف است. بنا به مراتب مذکور به استناد بند 2 ماده 371 و شق ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه هم عرض دادگاه صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می‌نماید./ا 400/3/9 رییس شعبه: ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح.