اجرای شرط مالی ضمن عقد نکاح

رأی خلاصه جریان پرونده آقای س.ش. در تاریخ 17/2/91 دادخواستی با وکالت آقای ع.ن. به طرفیت خانم س.ب. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم نموده که شعبه دهم دادگاه عمومی اهواز تحت پرونده شماره 165/91 عهد ه دار رسیدگی شده است. وکیل خ. د. د. تقدیمی توضیح داده که موکلش به موجب سند ازدواج شماره 13744 مورخ 25/1/88 دفتر ازدواج شماره ... حوزه ثبتی خوزستان، خوانده را با صداقیه 70 میلیون ریال به عقد دائمی و رسمی خود درآورده است. حاصل این ازدواج یک فرزند مشترک دختر بنام خ. متولد 89 م. ب.. ب. ت. ب. ناملایمات و ناسازگاری در حیات زوجیت خواهان تقاضای صدور حکم طلاق دارد. پرونده بدواً جهت صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارجاع می گردد. شورا به علّت عدم حصول نتیجه پرونده را به دادگاه اعاده می نماید. خانم ب.ن. از ناحیه زوجه اعلام وکالت می نماید. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 12/4/91 با حضور وکلای زوجین تشکیل می گردد. وکیل خ. م. خ. را ب. ش. د. تقدیمی اعلام و اضافه می نماید زوج خواستار طلاق است و حاضر است کلیه حقوق شرعی و قانونی زوجه را بپردازد. وکیل خ. د. م. دفاع اظهار می دارد زوجه به علّت داشتن فرزند مشترک و عواقب سوء طلاق حاضر به طلاق نیست و در صورت اصرار زوج به طلاق باید کلیه حقوق شرعی و قانونی زوجه از قبیل مهریه، اجرت المثل، جهیزیه و نفقه معوقه از تاریخ 1/8/90 و ایّام عده و نفقه فرزند مشترک را بپردازد. د. ا. م. دادگاه مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نموده که پس از تعیین داوران و طی تشریفات، نظر آنان که مفاداً حکایت از عدم توفیق در برقراری صلح و سازش بین زوجین دارد، ارائه می شود. وکیل زوجه طـی لایحـه ای به اقلام جهیزیه زوجه و سایر حقوق مالی زوجه اشاره می نماید. در جلسه بعدی رسیدگی دادگاه به تاریخ 15/6/91 قرار ارجاع امر به کارشناس جهت تعیین نفقه صادر می نماید. کارشناس منتخب در نظریه مورخ 8/7/91 بابت اجرت المثل دوران زندگی مشترک از تاریخ 1/2/88 تا 31/6/90 مبلغ 14 میلیون ریال تعیین و بابت نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1/7/90 تا پایان سال 90 ماهانه 150 هزار تومان و برای سال 91 ماهانه 200 هزار تومان و بابت نفقه ایّام عده جمعاً 600 هزار تومان و بابت نفقه فرزند مشترک از زمان اجرای صیغه طلاق ماهانه 90 هزار تومان تعیین می نماید. وکیل زوجه ضمن اعتراض به نظریه کارشناس اعلام می دارد که زوج به شغل تجارت در دُبی مشغول است و درآمد بالایی دارد. هیأت سه نفره کارشناسان در نظریه مورخ 27/7/90 بابت اجرت المثل مبلغ 20 میلیون ریال و بابت نفقه معوقه زوجه در سال 90 ماهانه 170 هزار تومان و برای سال 91 ماهانه 230 هزار تومان و بابت نفقه ایّام عده 690 هزار تومان تعیین می نمایند. مجدداً وکیل زوجه به این نظریه اعتراض و موضوع به هیأت پنج نفره کارشناسان ارجاع می شود. هیأت مذکور بابت اجرت المثل مبلغ 20 میلیون ریال و بابت نفقه معوقه زوجه در سال 90 ماهانه 180 هزار تومان و برای سال 91 ماهانه 250 هزار تومان و بابت نفقه ایّام عده مبلغ 750 هزار تومان و بابت نفقه فرزند مشترک ماهانه 150 هزار تومان تعیین می نمایند. ن. ب. ا. در خصوص جهیزیه بین طرفین اختلاف وجود داشته چند جلسه در این مورد تشکیل و وکیل ز. ا. م. دارد بابت اقلام جهیزیه حاضر است مبلغ پنج میلیون تومان بپردازد ولی زوجه مدّعی است که ارزش آن ها معادل ده میلیون تومان بوده و نهایتاً قرار ایتان سوگند صادر می شود و زوجه لیست اقلام جهیزیه خود را طی 13 بند اعلام می دارد. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات طرفین و احراز رابطه زوجیت و اینکه مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد صلح و سازش مفید و مؤثر واقع نگردیده و زوج همچنان اصرار به طلاق دارد، ادعای خ. ر. و. دانسته و طی دادنامه شماره 110 مورخ 2/2/92 مستنداً به ماده 1133 و 1138 و 1148 و 1151 قانون مدنی، گواهی عدم امکان سازش صادر و به زوج اجازه می دهد با مراجعه به دفاتر رسمی طلاق با شرایط زیر زوجه را مطلقه نماید 1ـ زوج مکلف است مهریه زوجه را به مبلغ 50 میلیون ریال با محاسبه به نرخ روز بپردازد 2ـ زوج بابت اجرت المثل ایّام زوجیت مبلغ 20 میلیون ریال بپردازد 3ـ زوج بابت نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1/7/90 تا 30/2/91 به مدت 16ماه جمعاً مبلغ 000/800/35 ریال بپردازد 4ـ بابت نفقه ایّام عده مبلغ 750 هزار تومان بپردازد 5ـ بابت نفقه جاریه زوجه از تاریخ 1/11/91 تا زمان صدور حکم و اجرای صیغه طلاق ماهانه 250 هزار تومان پرداخت گردد 6ـ بابت نفقه فرزند مشترک از تاریخ 17/12/91 تا پایان سال 91 ماهانه 150 هزار تومان بپردازد 7ـ زوج اقلام سیزده گانه جهیزیه به شرح متن دادنامه را مسترد نماید. نوع طلاق رجعی است. حضانت فرزند مشترک تا سن 7 سالگی با مادر است زوج حق ملاقات به شرح متن دادنامه را دارد. پس از ابلاغ این رأی به وکیل زوجه نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خـود نسبت به نحوه ملاقات فرزند مشترک که قبلاً مورد لحوق حکم قرارگرفته اعتراض می نماید. شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان تجدیدنظرخواهی وکیل ز. ن. ب. دادنامه شماره 110 مورخ 2/2/92 شعبه دهم دادگاه عمومی اهواز را وارد ندانسته النهایه با اصلاح وقت ملاقات فرزند مشترک طی دادنامه شماره 810 مورخ 14/5/92 رأی تجدیدنظر خواسته را با اصلاح یادشده تأیید نموده است. این رأی در تاریخ 20/5/92 به وکیل ز. ا. گ. و نامبرده ظرف مهلت مقرر قانونی، اعتراض و دادخـواست فـرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. وکیل ف. خ. د. لایحه خود عمدتاً به عدم احتساب نصف دارایی زوج در شروط ضمن عقد قید گردیده معترض شده است. گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت می شود. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم س.ب. با وکالت خانم ب.ن. به دادنامه شماره 810 مورخ 14/5/92 شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان که در مقام اصلاح و تأیید دادنامه شماره 110 مورخ 2/2/92 شعبه دهم دادگاه عمومی اهواز اصدار گردیده و متضمّن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به خواسته زوج فرجام خوانده است وارد و موجه به نظر نمی رسد. زیرا بر اساس ماده 1133 قانون مدنی مرد می تواند هر وقت که بخواهد وفق مقررات همسرش را مطلقه نماید و مخالفت یا عدم رضایت زوجه مؤثر در مقام نیست النهایه دادگاه در این گونه موارد به موجب ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/91 مکلف گردیده ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش تکلیف حقوق شرعی و قانونی زوجه را مشخص نماید و ثبت طلاق موکول به تأدیه حقوق مالی زوجه خواهد بود. در این پرونده دادگاه مقرر داشته زوج قبل از اجرا و ثبت صیغه طلاق مهریه ما فی القباله را با محاسبه به نرخ روز به زوجه بپردازد. بابت اجرت المثل ایّام زندگی مشترک مبلغ 20 میلیون ریال پرداخت نماید. در مورد نفقه معوقه و جاریه و ایّام عده و نفقه فرزند مشترک نیز طبق نظریه هیأت پنج نفره کارشناسان تعیین تکلیف شده و اقلام جهیزیه نیز طی 13 بند مشخص گردیده که باید تسلیم زوجه شود. در مورد حق ملاقات فرزند مشترک نیز دادگاه تجدیدنظر اوقات ملاقات را اصلاح نموده است. عمده اعتراض وکیل ف. خ. عدم احتساب نصف دارایی زوج است که قابل پذیرش نیست زیرا اولاً ز. ف. خ. در هیچ یک از مراحل دادرسی اجرای شرط مالی موضوع بند الف شرط ضمن عقد مندرج در سند ازدواج را درخواست ننموده و به علاوه هیچ مالی که زوج در دوران زوجیت تحصیل نموده باشد تعرفه ننموده تا موجبات اعمال و اجرای شرط مذکور فراهم بوده باشد و درخواست اعمال شرط موردنظر د. ا. م. از دادرس آن هم بدون معرفی مال محصله در دوران زوجیت موقعیت قانونی ندارد. ثانیاً شرط تنصیف با اجرت المثل قابل جمع نمی باشد. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در حدود اعتراضات مطروحه از ناحیه ف. خ. فاقد ایراد و اشکال مستوجب نقض بوده و مستنداً به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رأی فرجام خواسته ابرام می گردد. رئیس شعبه 8 دیوان عالی کشور ـ مستشار ـ عضو معاون عباسیان ـ ناصح ـ کریمپور نطنزی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اجرای شرط مالی ضمن عقد نکاح موضوع این پرونده، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور طلاق است. خواهان به دلیل ناملایمات و ناسازگاری در زندگی مشترک، اقدام به طرح دعوی کرده و مستندات مربوط به ازدواج و فرزند مشترک را ارائه نموده است. وی درخواست طلاق و پرداخت حقوق مالی زوجه شامل مهریه، اجرت‌المثل و نفقه معوقه را مطرح کرده است. زوجه نیز به عدم تمایل به طلاق به دلیل وجود فرزند مشترک اشاره کرده و خواستار دریافت کلیه حقوق مالی خود شده است. <br>دادگاه پس از بررسی ادعاها و گزارش کارشناسان، گواهی عدم امکان سازش را صادر کرد و شرایطی برای طلاق تعیین نمود که شامل پرداخت مهریه، اجرت‌المثل و نفقه بود. در مراحل تجدیدنظر، اعتراض ز. ن. ب. نحوه ملاقات فرزند مشترک مورد بررسی قرار گرفت و اصلاحاتی در این زمینه انجام شد. در نهایت، دیوان عالی کشور با بررسی فرجام‌خواهی زوجه، عدم وجود ایراد در تصمیمات قبلی را تایید و دادنامه‌های صادره را بر اساس مواد 1133 و 29 قانون حمایت خانواده و ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی ابرام نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/09/27 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اجرای شرط مالی موضوع بند الف شروط ضمن عقد مندرج در سند ازدواج (تنصیف دارای)، منوط به درخواست زوجه و تعرفه مال از سوی وی است. رای خلاصه جریان پرونده آقای س.ش. در تاریخ 17/2/91 دادخواستی با وکالت آقای ع.ن. به طرفیت خانم س.ب. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم نموده که شعبه دهم دادگاه عمومی اهواز تحت پرونده شماره 165/91 عهد ه دار رسیدگی شده است. وکیل خ. د. د. تقدیمی توضیح داده که موکلش به موجب سند ازدواج شماره 13744 مورخ 25/1/88 دفتر ازدواج شماره... حوزه ثبتی خوزستان، خوانده را با صداقیه 70 میلیون ریال به عقد دائمی و رسمی خود درآورده است. حاصل این ازدواج یک فرزند مشترک دختر به نام خ. متولد 89 م. ب.. ب. ت. ب. ناملایمات و ناسازگاری در حیات زوجیت خواهان تقاضای صدور حکم طلاق دارد. پرونده بدوا جهت صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارجاع می‌گردد. شورا به علّت عدم حصول نتیجه پرونده را به دادگاه اعاده می‌نماید. خانم ب.ن. از ناحیه زوجه اعلام وکالت می‌نماید. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 12/4/91 با حضور وکلای زوجین تشکیل می‌گردد. وکیل خ. م. خ. را ب. ش. د. تقدیمی اعلام و اضافه می‌نماید زوج خواستار طلاق است و حاضر است کلیه حقوق شرعی و قانونی زوجه را بپردازد. وکیل خ. د. م. دفاع اظهار می‌دارد زوجه به علّت داشتن فرزند مشترک و عواقب سوء طلاق حاضر به طلاق نیست و در صورت اصرار زوج به طلاق باید کلیه حقوق شرعی و قانونی زوجه از قبیل مهریه، اجرت المثل، جهیزیه و نفقه معوقه از تاریخ 1/8/90 و ایّام عده و نفقه فرزند مشترک را بپردازد. د. ا. م. دادگاه مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نموده که پس از تعیین داوران و طی تشریفات، نظر آنان که مفادا حکایت از عدم توفیق در برقراری صلح و سازش بین زوجین دارد، ارائه می‌شود. وکیل ز. ط. ل. ای به اقلام جهیزیه زوجه و سایر حقوق مالی زوجه اشاره می‌نماید. در جلسه بعدی رسیدگی دادگاه به تاریخ 15/6/91 قرار ارجاع امر به کارشناس جهت تعیین نفقه صادر می‌نماید. کارشناس منتخب در نظریه مورخ 8/7/91 بابت اجرت المثل دوران زندگی مشترک از تاریخ 1/2/88 تا 31/6/90 مبلغ 14 میلیون ریال تعیین و بابت نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1/7/90 تا پایان سال 90 ماهانه 150 هزار تومان و برای سال 91 ماهانه 200 هزار تومان و بابت نفقه ایّام عده جمعا 600 هزار تومان و بابت نفقه فرزند مشترک از زمان اجرای صیغه طلاق ماهانه 90 هزار تومان تعیین می‌نماید. وکیل زوجه ضمن اعتراض به نظریه کارشناس اعلام می‌دارد که زوج به شغل تجارت در دُبی مشغول است و درآمد بالایی دارد. هیات سه نفره کارشناسان در نظریه مورخ 27/7/90 بابت اجرت المثل مبلغ 20 میلیون ریال و بابت نفقه معوقه زوجه در سال 90 ماهانه 170 هزار تومان و برای سال 91 ماهانه 230 هزار تومان و بابت نفقه ایّام عده 690 هزار تومان تعیین می نمایند. مجددا وکیل زوجه به این نظریه اعتراض و موضوع به هیات پنج نفره کارشناسان ارجاع می‌شود. هیات مذکور بابت اجرت المثل مبلغ 20 میلیون ریال و بابت نفقه معوقه زوجه در سال 90 ماهانه 180 هزار تومان و برای سال 91 ماهانه 250 هزار تومان و بابت نفقه ایّام عده مبلغ 750 هزار تومان و بابت نفقه فرزند مشترک ماهانه 150 هزار تومان تعیین می نمایند. ن. ب. ا. در خصوص جهیزیه بین طرفین اختلاف وجود داشته چند جلسه در این مورد تشکیل و وکیل زوج اظهار می‌دارد بابت اقلام جهیزیه حاضر است مبلغ پنج میلیون تومان بپردازد ولی زوجه مدّعی است که ارزش آن ها معادل ده میلیون تومان بوده و نهایتا قرار ایتان سوگند صادر می‌شود و زوجه لیست اقلام جهیزیه خود را طی 13 بند اعلام می دارد. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات طرفین و احراز رابطه زوجیت و اینکه مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد صلح و سازش مفید و موثر واقع نگردیده و زوج همچنان اصرار به طلاق دارد، ادعای خ. ر. و. دانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 2/2/92 مستندا به ماده 1133 و 1138 و 1148 و 1151 قانون مدنی، گواهی عدم امکان سازش صادر و به زوج اجازه می دهد با مراجعه به دفاتر رسمی طلاق با شرایط زیر زوجه را مطلقه نماید 1 - زوج مکلف است مهریه زوجه را به مبلغ 50 میلیون ریال با محاسبه به نرخ روز بپردازد 2 - زوج بابت اجرت المثل ایّام زوجیت مبلغ 20 میلیون ریال بپردازد 3 - زوج بابت نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1/7/90 تا 30/2/91 به مدت 16 ماه جمعا مبلغ 35/800/000 ریال بپردازد 4 - بابت نفقه ایّام عده مبلغ 750 هزار تومان بپردازد 5 - بابت نفقه جاریه زوجه از تاریخ 1/11/91 تا زمان صدور حکم و اجرای صیغه طلاق ماهانه 250 هزار تومان پرداخت گردد 6 - بابت نفقه فرزند مشترک از تاریخ 17/12/91 تا پایان سال 91 ماهانه 150 هزار تومان بپردازد 7 - زوج اقلام سیزده گانه جهیزیه به شرح متن دادنامه را مسترد نماید. نوع طلاق رجعی است. حضانت فرزند مشترک تا سن 7 سالگی با مادر است زوج حق ملاقات به شرح متن دادنامه را دارد. پس از ابلاغ این رای به وکیل زوجه نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خ. ن. ب. نحوه ملاقات فرزند مشترک که قبلا مورد لحوق حکم قرارگرفته اعتراض می‌نماید. شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان تجدیدنظرخواهی وکیل ز. ن. ب. دادنامه شماره --- مورخ 2/2/92 شعبه دهم دادگاه عمومی اهواز را وارد ندانسته النهایه با اصلاح وقت ملاقات فرزند مشترک طی دادنامه شماره --- مورخ 14/5/92 رای تجدیدنظر خواسته را با اصلاح یادشده تایید نموده است. این رای در تاریخ 20/5/92 به وکیل ز. ا. گ. و نامبرده ظرف مهلت مقرر قانونی، اعتراض و دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. وکیل ف. خ. د. لایحه خود عمدتا به عدم احتساب نصف دارایی زوج در شروط ضمن عقد قید گردیده معترض شده است. گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم س.ب. با وکالت خانم ب.ن. به دادنامه شماره --- مورخ 14/5/92 شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان که در مقام اصلاح و تایید دادنامه شماره --- مورخ 2/2/92 شعبه دهم دادگاه عمومی اهواز اصدار گردیده و متضمّن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به خواسته زوج فرجام خوانده است وارد و موجه به نظر نمی رسد. زیرا بر اساس ماده 1133 قانون مدنی مرد می‌تواند هر وقت که بخواهد وفق مقررات همسرش را مطلقه نماید و مخالفت یا عدم رضایت زوجه موثر در مقام نیست النهایه دادگاه در این گونه موارد به موجب ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/91 مکلف گردیده ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش تکلیف حقوق شرعی و قانونی زوجه را مشخص نماید و ثبت طلاق موکول به تادیه حقوق مالی زوجه خواهد بود. در این پرونده دادگاه مقرر داشته زوج قبل از اجرا و ثبت صیغه طلاق مهریه ما فی القباله را با محاسبه به نرخ روز به زوجه بپردازد. بابت اجرت المثل ایّام زندگی مشترک مبلغ 20 میلیون ریال پرداخت نماید. در مورد نفقه معوقه و جاریه و ایّام عده و نفقه فرزند مشترک نیز طبق نظریه هیات پنج نفره کارشناسان تعیین تکلیف شده و اقلام جهیزیه نیز طی 13 بند مشخص گردیده که باید تسلیم زوجه شود. در مورد حق ملاقات فرزند مشترک نیز دادگاه تجدیدنظر اوقات ملاقات را اصلاح نموده است. عمده اعتراض وکیل ف. خ. عدم احتساب نصف دارایی زوج است که قابل پذیرش نیست زیرا اولا ز. ف. خ. در هیچ یک از مراحل دادرسی اجرای شرط مالی موضوع بند الف شرط ضمن عقد مندرج در سند ازدواج را درخواست ننموده و به علاوه هیچ مالی که زوج در دوران زوجیت تحصیل نموده باشد تعرفه ننموده تا موجبات اعمال و اجرای شرط مذکور فراهم بوده باشد و درخواست اعمال شرط موردنظر د. ا. م. از دادرس آن هم بدون معرفی مال محصله در دوران زوجیت موقعیت قانونی ندارد. ثانیا شرط تنصیف با اجرت المثل قابل جمع نمی‌باشد. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در حدود اعتراضات مطروحه از ناحیه ف. خ. فاقد ایراد و اشکال مستوجب نقض بوده و مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رای فرجام خواسته ابرام می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار - عضو معاون عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی