استرداد ثمن در صورت مستحق‌للغیر بودن مبیع

رأی دادگاه بدوی درخصوص دعوی م.م. فرزند غ. با وکالت ی.ص. و م.ز. منفرداً و مجتمعاً به طرفیت پ.ح. فرزند س. با وکالت ز.م. و ج.ع. به خواسته ابطال مبایعه نامه مورخ 16/6/86 م. ب. مبلغ ـ /000/310 تومان (ص 20 پرونده) و الزام خوانده به استرداد ثمن به مبلغ هشت میلیون و دویست هزار تومان به جهت مستحق للغیر بودن مبیع، با احتساب خسارات دادرسی و حق الوکاله به استناد رونوشت مصدق بیع نامه و آراء بدوی، واخواهی و تجدیدنظر و محتویات پرونده کلاسه 85/102/292 شعبه (102) دادگاه کیفری ورامین. دادگاه با عنایت به مفاد دادخواست تقدیمی و محتویات پرونده، ن. ب. ا. مفاد و مندرجات بیع نامه عادی 16/6/86 حکایت از فروش یک باب منزل مسکونی واقع در اراضی قشلاق قوئینک زهری ورامین از سوی خوانده به خواهان به مبلغ هشت میلیون و دویست هزار تومان دارد و وفق مفاد و مندرجات بیع نامه، کل ثمن معامله به خوانده پرداخت شده است و ن. ب. ا. محتویات پرونده کیفری به کلاسه 85/102/292 شعبه (102) دادگاه کیفری ورامین (پرونده کلاسه 890160 اجرای احکام کیفری دادسرای ورامین)، حکایت از این دارد که ید اسبق خوانده درخصوص ملک مورد بحث (و.ش.) اقدام به فروش مال غیر درخصوص ملک مورد نظر نموده است و به این جهت با اعلام شکایت خانم ص.م. به عنوان اولین خریدار ملک، به اتهام فروش مال غیر به مجازات کلاهبرداری محکوم شده است و در اجرای رد مال ملاحظه می شود ملک از ید مستأجر خواهان خارج و تحویل شاکی (م.) شده است؛ به این ترتیب ملاحظه می شود مبیع مستحق للغیر بوده است و معامله طرفین به جهت عدم مالکیت خوانده و اعلام عدم رضایت مالک و متصرف (شاکی پرونده کیفری) باطل بوده است؛ و ن. ب. ا. وکیل خوانده در برای دعوی خواهان، دفاع موجهی ننموده است، بنابراین دادگاه دعـوی خـواهان را وارد تشخیـص می دهـد و به استناد مواد 247، 251 ، 263 و 391 قانون مدنی و مواد 2 و 198 قانون آیین دادرسی مدنی، ضمن اعلام ابطال بیع نامه عادی 16/6/86 بین طرفین درخصوص ملک مورد اختلاف، حکم بر محکومیت خوانده به استرداد مبلغ هشت میلیون و دویست هزار تومان د. ح. خ. صادر و اعلام می نماید. خوانده مکلف است مبلغ ـ /000/770/1 ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ ـ /000/952/2 ریال بابت حق الوکاله وکیل د. ا. م. د. ح. خ. پرداخت نماید. رأی دادگاه حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ در دادگاه تجدیدنظر استان تهران قابل تجدیدنظرخواهی است. رئیس شعبه 2 حقوقی دادگاه عمومی ورامین ـ شاه حسینی رأی دادگاه تجدیدنظر استان درخصوص تجدیدنظرخواهی آقای پ.ح. با وکالت آقای ج.ع. و خانم ز.م. به طرفیت آقای م.م. نسبت به دادنامه شماره 242 مورخ 17/4/91 صادره از شعبه 2 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ورامین، دائر بر محکومیت ت. ن. خ. به اعلام بطلان مبایعه نامه عادی 16/6/86 به لحاظ مستحق للغیر بودن مورد معامله و استرداد ثمن پرداخت شده به مبلغ 000/000/82 ریال به اضافه هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل. نظر به جمیع اوراق و محتویات پرونده و مستندات ابرازی طرفین و لایحه اعتراضیه تجدیدنظرخواه، اعتراض ت. ن. خ. در این قسمت حکم که به اعلام ابطال عقد بیع صادر شده صحیح است؛ زیرا خواسته خواهان بدوی صدور حکم به ابطال عقد بیع بوده است و حکم صادره خارج از خواسته است، فلذا دادگاه به استناد ماده 348 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی، این قسمت از دادنامه مورد اعتراض را نقض و ب. ت. ب. اینکه با احراز مستحق للغیر بودن مبیع، نیازی به درخواست ابطال یا اعلام بطلان معامله نیست زیرا بیع فاسد هیچ اثری در مالکیت ندارد و فی الواقع عقدی فاسد ایجاد شده که نیازی به ابطال ندارد و استرداد ثمن نتیجه قهری احراز مستحق للغیر بودن مال است. بنابراین در این قسمت دادگاه به استناد ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار عدم استماع دعوی خواهان بدوی را صادر و در قسمت دیگر که ناظر است به استرداد ثمن و خسارات دادرسی اعتراض وارد نیست و به شرحی که در فوق آمده حکم صادره در این قسمت صحیحاً و مطابق مقررات و قوانین موضوعه و جاری صادر گردیده بنابراین دادنامه اصدار یافته ضمن رد اعتراض معترض تأیید واستوار می گردد. رأی صادره حضوری و قطعی است. رئیس شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه موسوی ـ رحیمی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی استرداد ثمن در صورت مستحق للغیر بودن مبیع در تاریخ 5 مرداد 1392، دادگاه عمومی ورامین به دعوی مطرح‌شده در خصوص ابطال مبایعه‌نامه مورخ 16/6/86 و الزام به استرداد مبلغ هشت میلیون و دویست هزار تومان به دلیل مستحق‌للغیر بودن مبیع، رسیدگی نمود. دادگاه با استناد به مواد 247، 251، 263 و 391 قانون مدنی و مواد 2 و 198 قانون آیین دادرسی مدنی، به این نتیجه رسید که ملک مورد معامله به دلیل عدم مالکیت و محکومیت در پرونده کیفری بابت فروش مال غیر، مستحق‌للغیر بوده و به تبع آن، معامله باطل است. همچنین، هزینه دادرسی و حق‌الوکاله به عهده طرف مقابل قرار گرفت. <br>در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با تایید ابطال عقد بیع، به این نتیجه رسید که نیازی به درخواست مجدد ابطال نیست و استرداد ثمن به عنوان نتیجه قهری مستحق‌للغیر بودن مبیع محسوب می‌شود. لذا در این بخش، قرار عدم استماع دعوی صادر و حکم دادگاه بدوی در خصوص استرداد ثمن و خسارات دادرسی تایید گردید. رای صادره از دادگاه تجدیدنظر قطعی و حضوری است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/05/05 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: با احراز مستحق للغیر بودن مبیع، نیازی به درخواست ابطال یا اعلام بطلان معامله نیست و استرداد ثمن نتیجه قهری احراز مستحق للغیر بودن مال است. در خصوص دعوی م.م. فرزند غ. با وکالت ی.ص. و م.ز. منفردا و مجتمعا به طرفیت پ.ح. فرزند س. با وکالت ز.م. و ج.ع. به خواسته ابطال مبایعه نامه مورخ 16/6/86 م. ب. مبلغ - / 000/310 تومان (ص 20 پرونده) و الزام خوانده به استرداد ثمن به مبلغ هشت میلیون و دویست هزار تومان به جهت مستحق للغیر بودن مبیع، با احتساب خسارات دادرسی و حق الوکاله به استناد رونوشت مصدق بیع نامه و آراء بدوی، واخواهی و تجدیدنظر و محتویات پرونده کلاسه --- /292 شعبه ( 102 ) دادگاه کیفری ورامین. دادگاه با عنایت به مفاد دادخواست تقدیمی و محتویات پرونده، ن. ب. ا. مفاد و مندرجات بیع نامه عادی 16/6/86 حکایت از فروش یک باب منزل مسکونی واقع در اراضی قشلاق قوئینک زهری ورامین از سوی خوانده به خواهان به مبلغ هشت میلیون و دویست هزار تومان دارد و وفق مفاد و مندرجات بیع نامه، کل ثمن معامله به خوانده پرداخت شده است و ن. ب. ا. محتویات پرونده کیفری به کلاسه --- /292 شعبه ( 102 ) دادگاه کیفری ورامین (پرونده کلاسه --- اجرای احکام کیفری دادسرای ورامین)، حکایت از این دارد که ید اسبق خوانده در خصوص ملک مورد بحث (و.ش.) اقدام به فروش مال غیر در خصوص ملک مورد نظر نموده است و به این جهت با اعلام شکایت خانم ص.م. به عنوان اولین خریدار ملک، به اتهام فروش مال غیر به مجازات کلاهبرداری محکوم شده است و در اجرای رد مال ملاحظه می‌شود ملک از ید مستاجر خواهان خارج و تحویل شاکی (م.) شده است؛ به این ترتیب ملاحظه می‌شود مبیع مستحق للغیر بوده است و معامله طرفین به جهت عدم مالکیت خوانده و اعلام عدم رضایت مالک و متصرف (شاکی پرونده کیفری) باطل بوده است؛ و ن. ب. ا. وکیل خوانده در برای دعوی خواهان، دفاع موجهی ننموده است، بنابراین دادگاه دعوی خ. ر. و. تشخیص می دهد و به استناد مواد 247 ، 251 ، 263 و 391 قانون مدنی و مواد 2 و 198 قانون آیین دادرسی مدنی، ضمن اعلام ابطال بیع نامه عادی 16/6/86 بین طرفین در خصوص ملک مورد اختلاف، حکم بر محکومیت خوانده به استرداد مبلغ هشت میلیون و دویست هزار تومان د. ح. خ. صادر و اعلام می‌نماید. خوانده مکلف است مبلغ - / 1/770/000 ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ - / 2/952/000 ریال بابت حق الوکاله وکیل د. ا. م. د. ح. خ. پرداخت نماید. رای دادگاه حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ در دادگاه تجدیدنظر استان تهران قابل تجدیدنظرخواهی است. رئیس شعبه --- حقوقی دادگاه عمومی ورامین - شاه حسینی رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای پ.ح. با وکالت آقای ج.ع. و خانم ز.م. به طرفیت آقای م.م. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 17/4/91 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ورامین، دائر بر محکومیت ت. ن. خ. به اعلام بطلان مبایعه نامه عادی 16/6/86 به لحاظ مستحق للغیر بودن مورد معامله و استرداد ثمن پرداخت شده به مبلغ 82/000/000 ریال به اضافه هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل. نظر به جمیع اوراق و محتویات پرونده و مستندات ابرازی طرفین و لایحه اعتراضیه تجدیدنظرخواه، اعتراض ت. ن. خ. در این قسمت حکم که به اعلام ابطال عقد بیع صادر شده صحیح است؛ زیرا خواسته خواهان بدوی صدور حکم به ابطال عقد بیع بوده است و حکم صادره خارج از خواسته است، فلذا دادگاه به استناد ماده 348 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی، این قسمت از دادنامه مورد اعتراض را نقض و ب. ت. ب. اینکه با احراز مستحق للغیر بودن مبیع، نیازی به درخواست ابطال یا اعلام بطلان معامله نیست زیرا بیع فاسد هیچ اثری در مالکیت ندارد و فی الواقع عقدی فاسد ایجاد شده که نیازی به ابطال ندارد و استرداد ثمن نتیجه قهری احراز مستحق للغیر بودن مال است. بنابراین در این قسمت دادگاه به استناد ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار عدم استماع دعوی خواهان بدوی را صادر و در قسمت دیگر که ناظر است به استرداد ثمن و خسارات دادرسی اعتراض وارد نیست و به شرحی که در فوق آمده حکم صادره در این قسمت صحیحا و مطابق مقررات و قوانین موضوعه و جاری صادر گردیده بنابراین دادنامه اصدار یافته ضمن رد اعتراض معترض تایید واستوار می‌گردد. رای صادره حضوری و قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه