اصل استحقاق زوجه بر مطالبه اجرت‌المثل

رأی دادگاه بدوی دادخواست خانم ه.ح. با وکالت خانم ت.ق. به طرفیت شوهرش آقای ک.ط. دایر به مطالبه اجرت‌المثل ایام زوجیت به نظر دادگاه دعوی خواهان قابل اجابت نیست زیرا بر اساس مدلول تبصرة الحاقی به مادة 336 قانون مدنی از جمله شرایط مطالبة اجرت‌المثل این است که زوجه به قصد دریافت دستمزد امور خانه را انجام دهد و در مانحن‌فیه این قصد احراز نمی‌شود زیرا اولاً برابر عرف حاکم بر خانواده‬‌های ایرانی اساساً زن امور خانه را تبرعاً انجام می‌دهد و هیچگاه قصد او دریافت دستمزد نمی‌باشد ثانیاً عقل سلیم قبول نمی‌کند که کسی به قصد گرفتن اجرت در مدت زمان طولانی کار کند و در طول مدت هیچگاه مطالبه اجرت نکند و همچنان به کار خود ادامه دهد و پس از فوت زوج به طرفیت ورثه‌اش طرح دعوی نماید و از طرفی دعوی مذکور از شمول تبصره 6 ماده‌ واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق نیز خارج است زیرا مصداق تبصره مذکور منحصراً مربوط به موردی است که مرد بخواهد بدون دلیل منطقی همسرش را طلاق دهد. بنا به مراتب دعوی خواهان غیر ثابت تشخیص و مستنداً به مادة 197 قانون آئین دادرسی مدنی و مفهوم مخالف تبصرة مذکور حکم به رد دعوی خواهان صادر و اعلام می‌شود. رأی صادره حضوری و ظرف 20 روز قابل تجدیدنظرخواهی در مرجع محترم تجدیدنظر استان تهران است. رئیس شعبة 277 دادگاه عمومی خانواده تهران احمدی‌نژاد رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم ه.ح. به ‬طرفیت آقای ک.ط. نسبت به دادنامه شماره 981 مورخه 1393/6/11 شعبه محترم 277 دادگاه عمومی حقوقی تهران در پرونده کلاسه 742 مبنی بر صدور حکم به رد دعوی مطالبه اجرت‌المثل کارهای انجام شده در طول سنوات زندگی مشترک، ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و امعان‬ نظر در اوراق و مندرجات آن، مفاد لایحه تجدیدنظرخواهی، مدلول دادنامه تجدیدنظر خواسته، رأی صادر شده دادگاه بدوی بر اساس مستندات موجود در پرونده صادر نگردیده و تجدیدنظرخواهی وارد تشخیص داده می‌شود زیرا اولاً ثابت و مسلم است که زوجه در طول سنوات زندگی مشترک کارهای متداول و معمول را که در زندگی مشترک مطابق عرف جامعه ایران بوده از جمله نگهداری و تربیت فرزند و نظافت و تهیه غذا انجام داده است. ثانیاً بر اساس نص تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی نسبت به کارهای انجام شده در طول زندگی مشترک حق مالی را برای زوجه در نظر گرفته است که با مراجعه به دادگاه امکان مطالبه آن وجود دارد. ثالثاً زوج در فرایند دادرسی هیچگونه دلیل موجهی که زوجه استحقاق مطالبه و اجرت‌المثل کارهای انجام شده در طول زندگی مشترک را ندارد ابراز ننموده است و اصولاً علی‌رغم ابلاغ قانونی در جلسه دادگاه حاضر نشده و دفاعی نکرده است. بنابراین ب. ت. ب. مراتب فوق، این دادگاه رأی صادر شده دادگاه بدوی را مخدوش دانسته و با استناد به مواد 358 و 365 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رأی صادر شده دادگاه بدوی را نقض و با استناد به تبصره ذیل ماده 336 قانون مدنی متناسب با سنوات زندگی مشترک زوج را به پرداخت مبلغ یکصد میلیون ریال بابت اجرت‌المثل کارهای انجام شده در طول زندگی مشترک محکوم می‌کند. این رأی غیابی است و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در همین دادگاه خواهد بود. رئیس و مستشار شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر استان تهران مرادی هرندی - روحانی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی اصل استحقاق زوجه بر مطالبه اجرت المثل در تاریخ 21 آبان 1393، رسیدگی به دعوی مربوط به مطالبه اجرت‌المثل ایام زوجیت در دادگاه عمومی خانواده انجام شد. دادگاه با استناد به تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی، دعوی را به دلیل عدم احراز قصد دریافت دستمزد و مطابق با عرف حاکم بر خانواده‌های ایرانی رد نمود. دادگاه بدوی بر این باور بود که زوجه به قصد دریافت اجرت، کارهای منزل را انجام نداده و از این‌رو، دعوی غیر ثابت است. این رای قابلیت تجدیدنظرخواهی در مهلت 20 روزه را داشت. پس از تجدیدنظرخواهی، دادگاه تجدیدنظر استان با بررسی مستندات پرونده، رای دادگاه بدوی را مخدوش دانسته و به این نتیجه رسید که زوجه در طول زندگی مشترک، کارهای متداولی را انجام داده است. بر اساس تبصره مذکور، دادگاه زوج را به پرداخت مبلغ یکصد میلیون ریال بابت اجرت‌المثل محکوم کرد. این رای به صورت غیابی صادر شده و ظرف 20 روز پس از ابلاغ، قابل واخواهی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/21 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اصل بر استحقاق زوجه بر مطالبه اجرت المثل است و زوج باید دلیل موجهی ارائه نماید که زوجه استحقاق مطالبه اجرت المثل کارهای انجام شده در طول زندگی مشترک را ندارد. دادخواست خانم ه.ح. با وکالت خانم ت.ق. به طرفیت شوهرش آقای ک.ط. دایر به مطالبه اجرت‌المثل ایام زوجیت به نظر دادگاه دعوی خواهان قابل اجابت نیست زیرا بر اساس مدلول تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی از جمله شرایط مطالبه اجرت‌المثل این است که زوجه به قصد دریافت دستمزد امور خانه را انجام دهد و در مانحن‌فیه این قصد احراز نمی‌شود زیرا اولا برابر عرف حاکم بر خانواده‌های ایرانی اساسا زن امور خانه را تبرعا انجام می‌دهد و هیچگاه قصد او دریافت دستمزد نمی‌باشد ثانیا عقل سلیم قبول نمی‌کند که کسی به قصد گرفتن اجرت در مدت زمان طولانی کار کند و در طول مدت هیچگاه مطالبه اجرت نکند و همچنان به کار خود ادامه دهد و پس از فوت زوج به طرفیت ورثه‌اش طرح دعوی نماید و از طرفی دعوی مذکور از شمول تبصره 6 ماده‌ واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق نیز خارج است زیرا مصداق تبصره مذکور منحصرا مربوط به موردی است که مرد بخواهد بدون دلیل منطقی همسرش را طلاق دهد. بنا به مراتب دعوی خواهان غیر ثابت تشخیص و مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی و مفهوم مخالف تبصره مذکور حکم به رد دعوی خواهان صادر و اعلام می‌شود. رای صادره حضوری و ظرف 20 روز قابل تجدیدنظرخواهی در مرجع محترم تجدیدنظر استان تهران است. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی خانواده تهران رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم ه.ح. به ‌طرفیت آقای ک.ط. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 1393/06/11 شعبه محترم --- دادگاه عمومی حقوقی تهران در پرونده کلاسه --- مبنی بر صدور حکم به رد دعوی مطالبه اجرت‌المثل کارهای انجام شده در طول سنوات زندگی مشترک، ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و امعان‌ نظر در اوراق و مندرجات آن، مفاد لایحه تجدیدنظرخواهی، مدلول دادنامه تجدیدنظر خواسته، رای صادر شده دادگاه بدوی بر اساس مستندات موجود در پرونده صادر نگردیده و تجدیدنظرخواهی وارد تشخیص داده می‌شود زیرا اولا ثابت و مسلم است که زوجه در طول سنوات زندگی مشترک کارهای متداول و معمول را که در زندگی مشترک مطابق عرف جامعه ایران بوده از جمله نگهداری و تربیت فرزند و نظافت و تهیه غذا انجام داده است. ثانیا بر اساس نص تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی نسبت به کارهای انجام شده در طول زندگی مشترک حق مالی را برای زوجه در نظر گرفته است که با مراجعه به دادگاه امکان مطالبه آن وجود دارد. ثالثا زوج در فرایند دادرسی هیچگونه دلیل موجهی که زوجه استحقاق مطالبه و اجرت‌المثل کارهای انجام شده در طول زندگی مشترک را ندارد ابراز ننموده است و اصولا علی‌رغم ابلاغ قانونی در جلسه دادگاه حاضر نشده و دفاعی نکرده است. بنابراین ب. ت. ب. مراتب فوق، این دادگاه رای صادر شده دادگاه بدوی را مخدوش دانسته و با استناد به مواد 358 و 365 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای صادر شده دادگاه بدوی را نقض و با استناد به تبصره ذیل ماده 336 قانون مدنی متناسب با سنوات زندگی مشترک زوج را به پرداخت مبلغ یکصد میلیون ریال بابت اجرت‌المثل کارهای انجام شده در طول زندگی مشترک محکوم می‌کند. این رای غیابی است و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در همین دادگاه خواهد بود. رئیس و مستشار شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران