اصلاح گواهی انحصار وراثت

طبق ماده 1 قانون آیین دادرسی مدنی، تشریفات آیین دادرسی مدنی در امور حسبی نیز لازم‌الرعایه است مگر این‌که در قانون امور حسبی مقررات جداگانه‌ای در آن مبحث تعیین شده باشد. یکی از قواعد آیین دادرسی مدنی توجه به اعتبار امر مختومه م. ب. و بر اساس آن هنگامی که دادگاه رأی صادر نمود نمی‌تواند مجدداً وارد رسیدگی شود مگر در مواردی که قانون تجویز نموده‌ مانند رسیدگی به واخواهی و یا صدور رأی اصلاحی؛ این قاعده در خصوص حصر وراثت نیز جاری است، گواهی حصر وراثت در حقیقت یک حکم است، در قسمت اخیر ماده 362 قانونگذار به صراحت از آن به عنوان حکم یاد نموده، در مواد 366 و 369 نیز آن را رأی دانسته و ب. ت. ب. این مطلب که رأی یا به صورت حکم است یا قرار و از طرفی قرار دانستن حصر وراثت نیز منتفی است بنابراین به صورت قطعی می‌توان گفت گواهی حصر وراثت یک حکم، فلذا مقررات آیین دادرسی مدنی در خصوص احکام بر آن نیز تسری دارد، علی‌هذا در فرض سوال چنان‌چه دادگاه اعتراض به گواهی حصر وراثت را به عنوان اصلاح رأی پذیرفت در قالب صدور رأی اصلاحی اقدام می‌نماید و چنان‌چه از موارد اعتراض ثالث و یا اعاده دادرسی دانست مطابق مقررات خاص هر یک اقدام می‌نماید. این‌که بگوییم در حصر وراثت رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی الزامی نیست و دادگاه در هر صورت می‌تواند خود رأساً وارد رسیدگی مجدد شده و رأی جدید صادر نماید تأسیس جدیدی بوده و محمل قانونی ندارد. البته قانونگذار در ماده 369 قانون امور حسبی یک مورد را استثنا و رسیدگی مجدد را برای دادگاه بدوی تجویز نموده که باید توجه داشت این استثنا فقط به مصادیق همان ماده اختصاص داشته و نمی‌توان در موارد دیگر از این تجویز که خلاف مقررات آیین دادرسی م. ب. استفاده کرد. مواد 38، 40 و 44 قانون امور حسبی نیز به نوعی موید این نظر می‌باشند و می‌توان این موارد را بر مقررات آیین دادرسی مدنی حمل و تفسیر نمود.