بررسی حقوقی و قضایی پرونده مطالبه وجه چک سفید امضا و مراحل مختلف دادرسی شامل واخواهی، تجدیدنظر و اعاده دادرسی

بررسی حقوقی و قضایی پرونده مطالبه وجه چک سفید امضا و مراحل مختلف دادرسی شامل واخواهی، تجدیدنظر و اعاده دادرسی خ. م.: در خصوص دعوی مطرح شده به منظور مطالبه مبلغ سه میلیارد ریال ناشی از یک فقره چک، دادگاه بدوی با استناد به مواد 310، 314 و 320 قانون تجارت و همچنین مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی، خوانده را به پرداخت مبلغ خواسته و هزینه دادرسی محکوم نمود. خ. د. ج. دادگاه حضور نیافت و ادعای خواهان را رد نکرد. در مرحله واخواهی، خوانده با استناد به مواد 310 و 311 قانون تجارت و ادعای عدم اعتبار چک به دلیل سفید امضا بودن، خواستار رد دعوی گردید. با این حال، دادگاه بر اعتبار چک تاکید کرده و عدم وجود ایراد موجه را مورد توجه قرار داد و رای بدوی را تایید کرد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با بررسی مستندات و عدم ارائه دلایل قانع‌کننده از سوی تجدیدنظرخواه، مجدداً رای بدوی را تایید نمود. در نهایت، در مرحله اعاده دادرسی، دادگاه به این نتیجه رسید که دارنده چک دلیل قانع‌کننده‌ای برای حق خود در دریافت وجه چک ارائه نکرده و حکم به رد دعوی اولیه د. ا. م. صادر کرد. این رای قطعی و لازم‌الاجرا است. رای دادگاه بدوی شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1393/04/21 رای دادگاه در خصوص دعوی خواهان (الف. ش.) به طرفیت خوانده (م. ث.)دایر بر مطالبه مبلغ/ 000/000/000/3 ریال بابتوجه یک فقره چک با احتساب هزینه دادرسی و خسارت تاخیر تادیه، ن. ب. ا. مستند دعوی خواهان یک فقره چک به شماره 5520720 به تاریخ 24/11/91 ،عهده بانک سامان شعبه اکباتان، به مبلغ خواسته، منتسب به خوانده، به عنوان متعهد بوده که بقاء آن در ید خواهان ظهور بر اشتغال ذمه خوانده و استحقاق خواهان در مطالبه وجه خواسته دارد، ن. ب. ا. خوانده با وصف ابلاغ قانونی (ارسال اخطاریه به نشانی مندرج در گواهی عدم پرداخت صادره از بانک محال علیه) در دادگاه حضور نیافته ،ادعای خواهان و مستندات ابرازی ایشان را خدشه نکرده است، بنابراین دعوی خواهان به هیات حاضر محمول بر صحت تشخیص می‌شود و به استناد مواد 310 و 314 و 320 قانون تجارت و مواد 198 و 519 از ق آ.د.م ،دادگاه خوانده را به پرداخت مبلغ/ 000/000/000/3 ریال بابت اصل خواسته و مبلغ/ 60/062/000 ریال بابت هزینه دادرسی د. ح. خ. محکوم می‌نماید، ضمنا ً دایره اجرای احکام مدنی مکلف است خسارت تاخیر تادیه را از تاریخ سر رسید چک مورد ترافع لغایت اجرای حکم بر اساس شاخص بانک مرکزی محاسبه از م. ع. وصو ل و به محکوم له ایصال دارد و هزینه دا درسی را به نسبت مبلغ اخیر الذکر وصول نماید، رای صادره غیابی ظرف 20 روز قابل واخواهی در این دادگاه خواهد بود. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران -مدد شیرزاد شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/04/14 رای دادگاه در خصوص واخواهی آقای م. ث. با وکالت آقایان م.الف. امید وار 2 - م. اویسی، به طرفیت واخوانده (آقای …. ش.) نسبت به دادنامه شماره --- ...مورخ 1393/04/21 وکلای واخواه در توجیه واخواهی خود نوشته اند، ب. ت. ب. مادتین 310 و 311 قانون تجارت و لزوم رعایت شرایط شکلی آمرانه مندرج در مادتین مرقوم جهت استفاده از مزایای خاص اسناد تجاری و در صورت عدم رعایت شرایط شکلی و قانونی آن و مفهوم ماده 311 ، نوشته استنادی واخوانده چک محسوب نشده و فاقد اعتبار اسناد تجاری است، بلکه یک فقره سند عادی می‌شود و تبعا دفاعیات کسی که وجود یک فقره سند عادی، بر خلاف حقیقت اورا مدیون قلمداد نماید، مسموع بوده واین حق برای وی اجازه می دهد که برائت ذمه خود را ثابت نماید، و به شرح لایحه تکمیلی اضافه کرده اند، 1 - سند مورد ادعا به جهت عدم رعایت شرایط شکلی مندرج در ماده 311 قانون تجارت به لحاظ سفید متن و سفید امضا بودن چک مورد ترافع و نظریه کارشناسی رسمی دادگستری مضبوط در پرونده کلاسه --- شعبه --- دادگاه عمومی جزایی تهران موید این موضوع است. که به صراحت اعلام شده است، متن چک در تاریخ موخر از امضا آن تحریر یافته و شخصا توسط صادر کننده نوشته نشده است و همین امر منجر به برائت صادر کننده (واخواه) از اتهام صدور چک بلا محل شده است 2 - واخوانده دارنده با حسن نیت نیست. زیرا با علم و آگاهی نسبت به اینکه هیچ گونه دین از سوی واخواه نسبت به ایشان وجود نداشته، در جهت اخذ گواهی عدم پرداخت اقدام نموده و ضمن شکایت کیفری اقدام به اقامه دعوی حقوقی نیز کرده است، واخوانده بدون عوض معینی، مدعی در یافت سند مذکور از واخواه شده است در ضمن چک مزبور به صورت دو امضا بوده که صاحب امضا دیگر شخصی به نام بهروز یلتقیان خیابانی است که در زمانی شریک کاری آقای م. ث. بوده اند که آقای ث. به جهت انجام کارهای مربوط ودر هنگام خروج از کشور که چند برگ از دسته چک مشترک را امضاءنموده، ودر اختیار آقای … است که ایشان بتواند در شرایطی که مورد نیاز باشد با درج امضاءخود، صدور چک را تکمیل نموده و خرج نمایند، لکن پس از رجعت آقای ث. و حدوث اختلاف بین آنان، همه چک های سفید امضاءبجزء چک مورد ترافع به وی رد گردیده است و چک مذکور توسط ایشان در اختیار واخوانده قرار گرفته است وچک مذکور بر خلاف ادعای واخوانده توسط واخواه در اختیار وی قرار نگرفته است. النهایه واخوانده باید منشاء طلب خود را اثبات نماید ،واخوانده دفاعا متضرر شده است که چک مورد ترافع را واخواه در قبال بدهی آقای … که حال شده و عاجز از پرداخت دین خود بوده به من داده است ،صرف نظر از اینکه صرف سفید امضاءبودن سند، موجب بی اعتباری آن نخواهد بود زیرا ممکن است چنین تعبیر شود که امضاءکننده به دارنده اختیار داده است که آن را به دلخواه خود تنظیم نماید ،و امضاءذیل سند نیز علیه امضاءکننده آن دلیل محسوب می‌شود، ن. ب. ا. مدافعات وکلای واخواه علاوه بر اینکه مقرون به هیچ دلیل قاطعی نبوده، اساسا در خور توجه و امعان نظر نیست زیرا به موجب رای وحدت رویه شماره 2714 - 1336/04/20 دیوان عالی کشور((تاریخ استفاده از چک همان تاریخی است که در آن قید شده و نوشتن چک در زمان مقدم بر تاریخ پرداخت، سبب خروج آن از صورت چک نبوده واین قبیل اوراق چک محسوب می‌شود وصادر کننده آن ،مشمول مقرارت چک خواهد بود...)). بنا بر این ضمن رد اعتراض نامبرده رای واخواسته عینا تا ئید می‌گردد رای صادره ظرف 20 روز تجدید پذیر است. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران -مدد شیرزاد رای دادگاه تجدیدنظر استان شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/11 رای دادگاه در خصوص تجدیدنظرخواهی م. ث. با وکالت م.الف. امیدوار به طرفیت الف. ش. از دادنامه شماره --- مورخ 1394/04/14 شعبه محترم --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن واخواهی ت. ن. خ. نسبت به دادنامه غیابی شماره 338 مورخ 1393/04/21 همان شعبه رد گردید و به موجب رای غیابی ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ سه میلیارد ریال وجه یک فقره چک به شماره 5520720 به سررسید 1391/11/24 و خسارات قانونی و دادرسی د. ح. ت. ن. خ. محکوم شده ب. ت. ب. محتویات پرونده با احراز اصالت چک موضوع دعوی و صدور آن از ناحیه ت. ن. خ. و موثر نبودن ایراد سفید امضا بودن چک در نتیجه ن. ب. ا. ت. ا. و اعتراض موجهی که نقض دادنامه را ایجاب نماید به عمل نیاورده و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز ایراد و اشکالی به دادنامه موصوف به نظر نمی رسد بنابر این به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته عینا تایید می‌گردد این رای قطعی است. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران -رئیس و مستشار سیدعباس موسوی - مجتبی نوروزی شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/11 رای دادگاه در خصوص خواسته آقای م. ث. با وکالت آقای م.الف. امیدوار علیه آقای …. ش. مبنی بر اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره --- شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران که به موجب آن مفاد دادنامه شماره --- - 94/4/14 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران متضمن رد واخواهی خواهان اعاده دادرسی نسبت به دادنامه غیابی شماره 338 - 93/4/21 همان شعبه و محکومیت خواهان اعاده دادرسی به پرداخت مبلغ سه میلیارد ریال وجه یک فقره چک به شماره 5520720 به سررسید 91/11/24 عهده بانک سامان شعبه مرکزی د. ح. خوانده اعاده دادرسی مورد تایید قرار گرفته است با دقت در محتویات پرونده و مستندات ابرازی خواهان اعاده دادرسی و اظهارات طرفین در جلسه مورخ 94/11/5 این دادگاه در رابطه مستقیم میان صادر کننده و دارنده چک اصل ایراد ناپذیری در اسناد تجاری موضوعیت ندارد و صادر کننده مجاز به تعرض به نحوه وصول چک و رابطه معاملاتی مبنای آن م. ب. در این راستا آنچه در پرتو تشکیل جلسه دادرسی برای این دادگاه حاصل شد این بوده که دارنده چک (خوانده اعاده دادرسی) دلیل قانع کننده ای در باب اینکه امتیاز یا وجهی به صادر کننده چک (خواهان اعاده دادرسی) در ازای دریافت چک تادیه نموده و منشا استفاده از این چک ایجاد حقی بر پ. ی. رابطه حقوقی صحیح که واجد آثار قانونی باشد اقامه ننموده لذا بر این پایه استحقاق خوانده اعاده دادرسی جهت دریافت و چک مزبور محرز نبوده و از این حیث با انطباق خواسته خواهان اعاده دادرسی با بند 7 ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی به استناد تبصره ذیل ماده 435 قانون مزبور ضمن نقض دادنامه موضوع اعاده دادرسی و دادنامه های 338 - 93/4/21 و 329 مورخ 94/4/14 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران حکم به رد دعوای اولیه خوانده اعاده دادرسی در مرحله بدوی صادر و اعلام می‌نماید این رای قطعی است. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران -رئیس و مستشار سیدعباس موسوی - مجتبی نوروزی