تأثیر شرط قراردادی در استحقاق دارنده چک

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی خواهان آقای م.ی.ف با وکالت خانم س.ت.ی. به‬ طرفیت خوانده آقای م.ج. با وکالت آقای م.خ. به خواسته مطالبه وجه دو فقره چک پرداخت‬ نشدنی به شماره‌‬های ... و ... به مبلغ 270000000 ریال به‬ شرح متن دادخواست تقدیمی با احتساب خسارت‌های قانونی، با عنایت به محتویات پرونده ن. ب. ا. منشاء صدور چک‬‌های مدرکیه، قرارداد منعقد فی‬مابین اصحاب پرونده تحت عنوان (سند همکاری تولید و پروش کرم خاکی) بوده و در بند 11 قرارداد مبحوث‬ عنه قید تصریح شده که چک بابت ضمانت به طرف دوم قرارداد تحویل گردیده و پس از پایان همکاری و تسویه حساب عودت خواهد شد لذا با این وصف، مطالبه وجه چک از سوی دارنده بدون توجه به قرارداد پایه، خارج از انصاف بوده و ایجاب می‌نماید به دلالت مفاد قرارداد، بدواً طرفین نسبت به تسویه‬ حساب و رسیدگی سود و زیان ایام همکاری اقدام، در صورت تعلق سود و احراز استنکاف به عودت سرمایه و منافع پس از کسر هزینه و ممانعت و خودداری خوانده (طرف دوم قرارداد) از این امر چک ضمانت قابلیت اجرا داشته و طرح دعوی به ‬واسطه آن اسناد میسور خواهد بود لذا با این وصف دعوی خواهان وارد و ثابت نبوده و دادگاه مستنداً به مواد 10 و 19 و 219 از قانون مدنی و ماده 197 از قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان را صادر و اعلام می‌نماید. رأی صادره ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 182 دادگاه عمومی حقوقی تهران آژیده رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای م.ی. به طرفیت آقای م.ج. نسبت به دادنامه شماره ... مورخ 1393/5/28 صادره از شعبه 182 دادگاه عمومی حقوقی تهران که طی آن راجع به دعوای ت. ن. خ. به خواسته مطالبه وجه دو فقره چک قرار رد دعوا صادر شده به گونه‌ای نیست که موجبات نقض آن را فراهم آورد و تجدیدنظرخواهی متضمن جهتی از جهات موضوع ماده 348 از قانون آئین دادرسی دادگاه‬های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیست زیرا به هر حال چک‌‬های مستند دعوی بابت ضمانت سرمایه موضوع قرارداد فی‬مابین صادر شده که از مفاد آن چنین مستفاد است که چنانچه سرمایه از بین برود ت. ن. خ. مستحق دریافت وجه چک‬ها خواهد بود. بنابراین قبل از اثبات مراتب، امکان مطالبه وجه آن‬ها نیست مستنداً به ماده 353 از همان قانون ضمن رد تجدیدنظرخواهی قرار تجدیدنظرخواسته را تأیید می‌نماید. این رأی قطعی است. رئیس و مستشار شعبه 51 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ترابی - حاجی حسنی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی تأثیر شرط قراردادی در استحقاق دارنده چک در تاریخ 17 آبان 1393، دادگاه بدوی به دعوی مطروحه در خصوص مطالبه وجه دو فقره چک به مبلغ 270,000,000 ریال با احتساب خسارت‌های قانونی رسیدگی کرد. دادگاه با استناد به قرارداد همکاری در زمینه تولید و پرورش کرم خاکی، اعلام نمود که چک‌ها به عنوان ضمانت تحویل داده شده و باید پس از تسویه حساب عودت گردند. بنابراین، مطالبه وجه چک‌ها بدون انجام تسویه حساب و بررسی سود و زیان همکاری، ناعادلانه تشخیص داده شد و دعوی رد گردید. بر اساس مواد 10، 19 و 219 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار رد دعوی صادر و امکان تجدیدنظر ظرف 20 روز پیش‌بینی گردید.<br>در مرحله تجدیدنظر، درخواست تجدیدنظرخواهی نسبت به رای بدوی رد گردید و دادگاه تجدیدنظر با استناد به ماده 348 قانون آیین دادرسی، اعلام کرد که چک‌ها به عنوان ضمانت سرمایه صادر شده‌اند و مطالبه وجه آن‌ها قبل از اثبات خسارت امکان‌پذیر نیست. در نتیجه، قرار تجدیدنظرخواسته تایید و رای به صورت قطعی اعلام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/17 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه چک مستند دعوا بابت ضمانت سرمایه موضوع قرارداد صادر شده باشد، قبل از اثبات از بین رفتن سرمایه، وجه چک مزبور قابل مطالبه نیست. در خصوص دعوی خواهان آقای م.ی.ف با وکالت خانم س.ت.ی. به‌ طرفیت خوانده آقای م.ج. با وکالت آقای م.خ. به خواسته مطالبه وجه دو فقره چک پرداخت‌ نشدنی به شماره‌های... و... به مبلغ 270000000 ریال به‌ شرح متن دادخواست تقدیمی با احتساب خسارت‌های قانونی، با عنایت به محتویات پرونده ن. ب. ا. منشاء صدور چک‌های مدرکیه، قرارداد منعقد فی‌مابین اصحاب پرونده تحت عنوان (سند همکاری تولید و پروش کرم خاکی) بوده و در بند 11 قرارداد مبحوث‌ عنه قید تصریح شده که چک بابت ضمانت به طرف دوم قرارداد تحویل گردیده و پس از پایان همکاری و تسویه حساب عودت خواهد شد لذا با این وصف، مطالبه وجه چک از سوی دارنده بدون توجه به قرارداد پایه، خارج از انصاف بوده و ایجاب می‌نماید به دلالت مفاد قرارداد، بدوا طرفین نسبت به تسویه‌ حساب و رسیدگی سود و زیان ایام همکاری اقدام، در صورت تعلق سود و احراز استنکاف به عودت سرمایه و منافع پس از کسر هزینه و ممانعت و خودداری خوانده (طرف دوم قرارداد) از این امر چک ضمانت قابلیت اجرا داشته و طرح دعوی به ‌واسطه آن اسناد میسور خواهد بود لذا با این وصف دعوی خواهان وارد و ثابت نبوده و دادگاه مستندا به مواد 10 و 19 و 219 از قانون مدنی و ماده 197 از قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان را صادر و اعلام می‌نماید. رای صادره ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای م.ی. به طرفیت آقای م.ج. نسبت به دادنامه شماره... مورخ 1393/05/28 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که طی آن راجع به دعوای ت. ن. خ. به خواسته مطالبه وجه دو فقره چک قرار رد دعوا صادر شده به گونه‌ای نیست که موجبات نقض آن را فراهم آورد و تجدیدنظرخواهی متضمن جهتی از جهات موضوع ماده 348 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیست زیرا به هر حال چک‌های مستند دعوی بابت ضمانت سرمایه موضوع قرارداد فی‌مابین صادر شده که از مفاد آن چنین مستفاد است که چنانچه سرمایه از بین برود ت. ن. خ. مستحق دریافت وجه چک‌ها خواهد بود. بنابراین قبل از اثبات مراتب، امکان مطالبه وجه آن‌ها نیست مستندا به ماده 353 از همان قانون ضمن رد تجدیدنظرخواهی قرار تجدیدنظرخواسته را تایید می‌نماید. این رای قطعی است. رئیس و مستشار شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران