تأثیر عندالاستطاعه بودن مهریه در دعوی طلاق از جانب زوج

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9409987596200098 شماره دادنامه : 9409970907201383 تاریخ : 1394/12/15 خلاصه جریان پرونده درتاریخ 1394/1/23 آقای س. ع. به وکالت از آقای م. ش. به استناد تصاویر رونوشت عقدنامه وکارت شناسایی ملی ,دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به طرفیت خانم ف. ش.ع. تقدیم و چنین توضیح میدهد: حسب نکاحیه 4526 خوانده همسر رسمی و قانونی دائمی خواهان بوده که ب. ت. ب. تاریخ 1393/5/14یعنی زمان عقد مقرر بوده بعد فراهم شدن امکانات زندگی مشترک این امر آغاز شود لکن به علت حدوث اختلافاتی دردوران عقد علیهذا به نظر میرسد نیل به هدف مذکور یعنی زندگی مشترک امکان پذیر نبوده باشد علیهذا تصمیم زوج اجباراً بر متارکه و جدایی تعلق گرفته است بنابه مراتب وناگزیر تقاضای صدور حکم به شرح ستون خواسته از محضر دادگاه مورد استدعا ست .پرونده جهت رسیدگی به شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی (خانواده )شهرستان مشهد ارجاع میگردد آقای … و خانم … با تقدیم وکالتنامهای خ. ر. ب. عنوان وکیل زوجه معرفی میکنند شعبه مذکور در تاریخ1394/2/22 باحضور خانم ه. وکیل م. ا. زوجه تشکیل جلسه میدهد و اظهارمیدارد زوجه 11 ماه در عقد بوده است مهریه او 114 عدد سکه طلای بهار آزادی است زوجه تمکین خاص نیز نموده است و نمیداند چرا زوج قصد طلاق دارد به هر حال چنانچه زوج مایل است خانمش را طلاق بدهد بایستی مهریه را نقداً بپردازد- وکیل ز. ط. ل. ثبت شده شماره197-94/2/22 به دادگاه اعلام میکند اجمالاً زوجین تاکنون زندگی مشترک را شروع ننموده و در دوران عقد به سرمیبرند لذا چون شرایط حاد ذکر شده درخواست رسیدگی و اتخاذ تصمیم مقتضی رادارد ,دادگاه قرار ارجاع امر به داوری راصادر میکند داور زوج طی نظریه پیوست (صفحه 19 پرونده )نظر میدهد -به نظر اینجانب جدایی بصلاح طرفین خواهد بود ,داور زوجه نیز طی نظریه ثبت شده شماره464-1394/5/3 نظر خ. ر. ب. دادگاه تقدیم مینماید. دادگاه مجدداً در تاریخ 1394/6/15 با حضور طرفین و وکلای آنان تشکیل جلسه میدهد, وکیل ز. ا. د. زوج مصر به طلاق است وکیل زوجه در پاسخ اظهار داشت- نفقه ایام عده را نیز تقاضا داریم- نفقات ایام زوجیت جداگانه اقدام کرده ایم ,بعلاوه یک سفر حج عمره نیز ضمن مهریه قید گردیده است که تقاضای آن را نیز داریم و کتابهایی نیز بر ذمه زوج است به شرح سند نکاحیه...... وکیل زوج مجدداً اظهار داشت تمام این موارد عندالاستطاعه بوده است ,دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 957-1394/6/18 ضمن شرح دعوای خواهان چنین رأی میدهد :ب. ت. ب. محتویات پرونده حاضر و ملاحظه مندرجات دادخواست خواهان و لوایح پیوست خواهان پرونده مایل به ادامه زندگی نبوده قصد طلاق همسرش رادارد -خوانده دفاع نموده موجبی برای طلاق وجود ندارد وی در عقد تمکین خاص کرده و مایل به شروع زندگی مشترک است و چنانچه زوج قصد طلاق دارد بایستی حقوق ناشی از زوجیت را نقداً بپردازد با ملاحظه اینکه سعی دادگاه ومساعی داوران در انصراف زوج مؤثر واقع نشد وازطرفی طلاق از زمره حقوق اختصاصی زوجه است و وی قصد انصراف ندارد لذا با اختیار حاصله از مقررات قانون حمایت خانواده و مستنداً به ماده33 11 قانون مدنی ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش به زوج اجازه و اختیار میدهد که پس از قطعی شدن رأی صادره و پرداخت حقوق ناشی از زوجیت از قرار مهریه به تعداد 114 عدد سکه طلا ی بهار آزادی یک دوره تفسیر جامع 7جلدی ,یک دوره اصول کافی ,یک شاخه نبات , آینه وشمعدان هدیه 500 هزار تومان و هزینه سفر حج عمره و پرداخت نفقات ایام عده وی از قرار ماهانه 400٬000 تومان جمعاً 1٬200٬000 تومان با مراجعه به یکی از دفاتر طلاق وی را مطلقه و طلاق رجعی نموده و واقعه طلاق را به ثبت برساند بدیهی است عندالاستطاعه بودن مهریه در هنگام مطالبه آن از طرف زوجه بود در خصوص طلاق از طرف زوج قابل استفاده نمیباشد پس از ابلاغ رأی آقای م. ش. با وکالت آقای س. ع.نسبت به آن اعتراض و تقاضای تجدید نظر خواهی میکند شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی نسبت به موضوع رسیدگی و طی رأی شماره1319-1394/8/13 دادنامه تجدیدنظر خواسته عیناً تأیید و استوار مینماید- این رأی در تاریخ 1394/8/21ابلاغ و آقای م. شاد ور با وکالت آقای س. ع. در تاریخ 1394/9/12 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجام خواهی میکند پرونده جهت رسیدگی پس از جری تشریفات به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع میگردد مشروح مفاد لایحه فرجام خواهی به هنگام ملاحظه گزارش مطالعه خواهد شد. هیئت شعبه در در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد رأی شعبه دیوان عالی کشور درخصوص فرجامخواهی آقای م. ش. باوکالت آقای س. ع. نسبت به رأی شماره 1319 مورخ 1394/8/13 صادره از شعبه شانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی ن. ب. ا. به موجب ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/1 مجلس شورای اسلامی ثبت طلاق را موکول به تأدیه حقوق مالی زوجه نموده است قانونگذار در ماده مارالذکر به صراحت مقرر نموده :طلاق در صورت رضایت زوجه یا صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکوم به نیزثبت میشود. در ما نحن فیه زوج ب. ت. ب. عدم توانایی در پرداخت مهریه همسرش طی سند نکاحیه پیوست آن را عندالاستطاعه قید نموده است و این موضوع در سند لازم الاجرا در ج و مورد قبول فرجامخوانده ( زوجه) واقع گردیده است- درج عندالاستطاعه در سند ازدواج دلیلی بر عدم توانایی زوج درپرداخت یکجای مهریه به همسرش م. ب. لذا با این وصف وحذف یکجای تمام مهریه درهنگام ثبت طلاق دادنامه فرجامخواسته مستنداَبه ماده 403و370 قانون آیین دادرسی مدنی نتیجتاَ ابرام وپرونده عیناَ اعاده میگردد. وبدیهی است درصورت اثبات استطاعت و توانایی زوج توسط زوجه قطعاَ مهریه مشارالیها یکجا پرداخت خواهد شد. شعبه 12 دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار قدرت اله طیبی - حیدر علی حیدری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تأثیر عندالاستطاعه بودن مهریه در دعوی طلاق از جانب زوج در تاریخ 23 فروردین 1394، درخواست صدور حکم طلاق به طرفیت زوجه ارائه گردید. خ. ب. ا. به عقدنامه و کارت شناسایی ملی، به وجود اختلافات در دوران عقد اشاره کرده و ادامه زندگی مشترک را غیرممکن دانسته و درخواست طلاق نمود. زوجه از طریق وکیل خود به دفاع پرداخته و خواستار دریافت مهریه و نفقه ایام عده شد. در این راستا، دادگاه در ابتدا پرونده را به داوری ارجاع داد و پس از عدم تمایل زوجه به طلاق و عدم موفقیت در صلح، اقدام به صدور گواهی عدم امکان سازش و اجازه طلاق با پرداخت حقوق مالی زوجه نمود. پس از اعتراض خواهان به رای صادره، دادگاه تجدیدنظر نیز رای را تایید کرد. در نهایت، دیوان عالی کشور با استناد به ماده 29 قانون حمایت خانواده، ثبت طلاق را مشروط به پرداخت حقوق مالی ز. ا. ک. و رای تجدیدنظر را تایید نمود. این تصمیم بر اساس عدم توانایی زوج در پرداخت یکجا مهریه و درج عبارت "عندالاستطاعه" در سند ازدواج اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/12/15 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که در سند ازدواج، مهریه به صورت عندالاستطاعه درج شده باشد، وجود این قید و قبول آن توسط زوجه، بیانگر ناتوانی زوج در پرداخت یکجای مهریه است. بنابراین در دعوی طلاق از ناحیه زوج، لزومی به پرداخت یکجای مهریه جهت ثبت و اجرای صیغه طلاق نیست. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/12/15 در تاریخ 1394/01/23 آقای س. ع. به وکالت از آقای م. ش. به استناد تصاویر رونوشت عقدنامه وکارت شناسایی ملی ,دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به طرفیت خانم ف. ش.ع. تقدیم و چنین توضیح میدهد: حسب نکاحیه 4526 خوانده همسر رسمی و قانونی دائمی خواهان بوده که ب. ت. ب. تاریخ 1393/05/14 یعنی زمان عقد مقرر بوده بعد فراهم شدن امکانات زندگی مشترک این امر آغاز شود لکن به علت حدوث اختلافاتی دردوران عقد علیهذا به نظر میرسد نیل به هدف مذکور یعنی زندگی مشترک امکان پذیر نبوده باشد علیهذا تصمیم زوج اجبارا بر متارکه و جدایی تعلق گرفته است بنابه مراتب وناگزیر تقاضای صدور حکم به شرح ستون خواسته از محضر دادگاه مورد استدعا ست.پرونده جهت رسیدگی به شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی (خانواده)شهرستان مشهد ارجاع میگردد آقای … و خانم … با تقدیم وکالتنامهای خ. ر. ب. عنوان وکیل زوجه معرفی میکنند شعبه مذکور در تاریخ 1394/02/22 باحضور خانم ه. وکیل م. ا. زوجه تشکیل جلسه میدهد و اظهار می‌دارد زوجه 11 ماه در عقد بوده است مهریه او 114 عدد سکه طلای بهار آزادی است زوجه تمکین خاص نیز نموده است و نمیداند چرا زوج قصد طلاق دارد به هر حال چنانچه زوج مایل است خانمش را طلاق بدهد بایستی مهریه را نقدا بپردازد- وکیل ز. ط. ل. ثبت شده شماره 197 - 94/2/22 به دادگاه اعلام میکند اجمالا زوجین تاکنون زندگی مشترک را شروع ننموده و در دوران عقد به سرمیبرند لذا چون شرایط حاد ذکر شده درخواست رسیدگی و اتخاذ تصمیم مقتضی رادارد ,دادگاه قرار ارجاع امر به داوری راصادر میکند داور زوج طی نظریه پیوست (صفحه 19 پرونده)نظر میدهد -به نظر اینجانب جدایی بصلاح طرفین خواهد بود ,داور زوجه نیز طی نظریه ثبت شده شماره 464 - 1394/05/03 نظر خ. ر. ب. دادگاه تقدیم مینماید. دادگاه مجددا در تاریخ 1394/06/15 با حضور طرفین و وکلای آنان تشکیل جلسه میدهد, وکیل ز. ا. د. زوج مصر به طلاق است وکیل زوجه در پاسخ اظهار داشت- نفقه ایام عده را نیز تقاضا داریم- نفقات ایام زوجیت جداگانه اقدام کرده ایم ,به علاوه یک سفر حج عمره نیز ضمن مهریه قید گردیده است که تقاضای آن را نیز داریم و کتابهایی نیز بر ذمه زوج است به شرح سند نکاحیه...... وکیل زوج مجددا اظهار داشت تمام این موارد عندالاستطاعه بوده است ,دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1394/06/18 ضمن شرح دعوای خواهان چنین رای میدهد:ب. ت. ب. محتویات پرونده حاضر و ملاحظه مندرجات دادخواست خواهان و لوایح پیوست خواهان پرونده مایل به ادامه زندگی نبوده قصد طلاق همسرش رادارد -خوانده دفاع نموده موجبی برای طلاق وجود ندارد وی در عقد تمکین خاص کرده و مایل به شروع زندگی مشترک است و چنانچه زوج قصد طلاق دارد بایستی حقوق ناشی از زوجیت را نقدا بپردازد با ملاحظه اینکه سعی دادگاه ومساعی داوران در انصراف زوج موثر واقع نشد وازطرفی طلاق از زمره حقوق اختصاصی زوجه است و وی قصد انصراف ندارد لذا با اختیار حاصله از مقررات قانون حمایت خانواده و مستندا به ماده 33 11 قانون مدنی ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش به زوج اجازه و اختیار میدهد که پس از قطعی شدن رای صادره و پرداخت حقوق ناشی از زوجیت از قرار مهریه به تعداد 114 عدد سکه طلا ی بهار آزادی یک دوره تفسیر جامع 7 جلدی ,یک دوره اصول کافی ,یک شاخه نبات , آینه وشمعدان هدیه 500 هزار تومان و هزینه سفر حج عمره و پرداخت نفقات ایام عده وی از قرار ماهانه 400 ٬ 000 تومان جمعا 1 ٬ 200 ٬ 000 تومان با مراجعه به یکی از دفاتر طلاق وی را مطلقه و طلاق رجعی نموده و واقعه طلاق را به ثبت برساند بدیهی است عندالاستطاعه بودن مهریه در هنگام مطالبه آن از طرف زوجه بود در خصوص طلاق از طرف زوج قابل استفاده نمیباشد پس از ابلاغ رای آقای م. ش. با وکالت آقای س. ع.نسبت به آن اعتراض و تقاضای تجدید نظر خواهی میکند شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی نسبت به موضوع رسیدگی و طی رای شماره --- - 1394/08/13 دادنامه تجدیدنظر خواسته عینا تایید و استوار مینماید- این رای در تاریخ 1394/08/21 ابلاغ و آقای م. شاد ور با وکالت آقای س. ع. در تاریخ 1394/09/12 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجام خواهی میکند پرونده جهت رسیدگی پس از جری تشریفات به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع میگردد مشروح مفاد لایحه فرجام خواهی به هنگام ملاحظه گزارش مطالعه خواهد شد. هیات شعبه در در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص فرجامخواهی آقای م. ش. باوکالت آقای س. ع. نسبت به رای شماره --- مورخ 1394/08/13 صادره از شعبه شانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی ن. ب. ا. به موجب ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 مجلس شورای اسلامی ثبت طلاق را موکول به تادیه حقوق مالی زوجه نموده است قانونگذار در ماده مارالذکر به صراحت مقرر نموده:طلاق در صورت رضایت زوجه یا صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکوم به نیزثبت میشود. در ما نحن فیه زوج ب. ت. ب. عدم توانایی در پرداخت مهریه همسرش طی سند نکاحیه پیوست آن را عندالاستطاعه قید نموده است و این موضوع در سند لازم الاجرا در ج و مورد قبول فرجامخوانده (زوجه) واقع گردیده است- درج عندالاستطاعه در سند ازدواج دلیلی بر عدم توانایی زوج درپرداخت یکجای مهریه به همسرش م. ب. لذا با این وصف وحذف یکجای تمام مهریه درهنگام ثبت طلاق دادنامه فرجامخواسته مستنداَبه ماده 403 و 370 قانون آیین دادرسی مدنی نتیجتاَ ابرام وپرونده عیناَ اعاده میگردد. وبدیهی است در صورت اثبات استطاعت و توانایی زوج توسط زوجه قطعاَ مهریه مشارالیها یکجا پرداخت خواهد شد. شعبه --- دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار