مقدمه
تاثیر فسخ قرارداد بیع نسبت به تحقق جرم فروش مال غیر
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 10 دی 1399 در استان فارس برگزار شد، موضوع بررسی تاثیر فسخ قرارداد بیع بر وقوع جرم فروش مال غیر مورد بحث قرار گرفت. در این پرونده، شخص الف چندین قطعه زمین را به شخص ب فروخته و سپس به دلیل خیار غبن اقدام به فسخ قرارداد کرده است. هیات عالی به این نتیجه رسید که بزه فروش مال غیر به محض انتقال مال غیر محقق میشود و فسخ بعدی تاثیری بر وقوع جرم ندارد. نظر اکثریت نیز بر این نکته تاکید کرد که فسخ بیع پس از وقوع بزه انجام شده و نمیتواند موجب زوال بزه شود. در مقابل، نظر اقلیت بر اساس ماده 365 قانون مدنی بیان داشت که بیع فاسد تاثیری در تملک ندارد و ب. ت. ب. تایید فسخ در دادگاه حقوقی، دادسرا باید به شکایت رسیدگی کند و در صورت صدور رای قطعی مبنی بر تایید فسخ، قرار منع تعقیب صادر نماید. در غیر این صورت، در صورت نقض رای، به ادامه رسیدگی و صدور قرار جلب به دادرسی اقدام خواهد کرد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1399/10/10
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیرازموضوع
تاثیر فسخ قرارداد بیع نسبت به تحقق جرم فروش مال غیرپرسش
شخص الف در سال 1391 چند قطعه زمین به قیمت پآیین به شخص ب فروخته است. شخص الف که ساکن خارج از کشور بوده است بهواسطه وکیل مدنی خود در سال 1396 بخشی از زمینها را به شخص ثالث فروخته و بعد از چندین سال و در سال 1398 به ادعای خیار غبن از طریق محکمه حقوقی دادخواست مبنی بر تائید فسخ بیع نامه فیمابین خود و شخص ب ارائه نموده است. محکمه حقوقی پس از انجام کارشناسی اعلام نموده که قیمت زمینها در زمان فروش سه برابر مبلغ قید شده به عنوان ثمن معامله بوده است و لذا محکمه حقوقی به دلیل غبن افحش در سال 1399 حکم بر تائید فسخ بیعنامه صادر نموده است و هماکنون این حکم در مرحله تجدیدنظرخواهی م. ب.. شخص ب پس از صدور حکم دادگاه نخستین از شخص الف به اتهام فروش مال غیر شکایت نموده است. در پرونده شکایتی حسب نظر کارشناس مشخص شده است که شخص الف بدون اجازه سایر شرکا و سایر ورثه بیش از میزان سهم خود از زمینها، به شخص ب فروخته بوده است و مقداری از زمینها را جهت مسیر به شهرداری هبه نموده است و علاوه بر این قبل از صدور حکم از طرف محکمه حقوقی اقدام به انتقال این زمینها به شخص ثالث نموده است. ب. ت. ب. اینکه هماکنون حکم بر تائید فسخ بیعنامه منعقده بین شخص الف و ب صادر شده است که در مرحله تجدیدنظرخواهی است، آیا بزه فروش مال غیر محقق است؟ اگر حکم محکمه حقوقی در وقوع بزه تاثیر دارد، تکلیف دادسرا در این وضعیت چیست؟ آیا باید اناطه صادر نماید یا نیازی نیست؟
نظر هیات عالی
ن. ب. ا. اثر فسخ نسبت به آتیه است، مگر آنکه حق فسخ بهموجب حکم قانون باشد؛ نتیجتاً بزه فروش مال غیر که جرمی آنی است به محض انتقال مال غیر، محقق شده است.نظر اکثریت
بزه فروش مال غیر جرم آنی م. ب. و به محض انتقال مال غیر، جرم محقق شده است و فسخ عقد بیع حکم جدیدی است که بعد از وقوع بزه محقق شده است و اثر فسخ از زمان فسخ محقق میشود و نسبت به ماقبل خود فاقد اثر میباشد، لذا فسخ بعدی موجب زوال بزه انجام یافته سابق نمیگردد و بنابراین در فرض پرسش بزه انتقال مال غیر محقق شده است و موجبی برای صدور قرار اناطه نمیباشد.نظر اقلیت
حسب ماده 365 قانون مدنی، بیع فاسد، اثری در تملک ندارد و فساد بیع میتواند بهصورت بطلان عقد باشد یا انحلال عقد؛ بطلان، نتیجه فساد در ارکان عقد است؛ لکن انحلال نتیجه سببی است که بعد از عقد به وجود میآید. انحلال عقد نیز ممکن است به سه صورت محقق شود:
1- با اقاله یا تفاسخ، که سبب انحلال، رضایت طرفین عقد است
2- با فسخ، که مصداق بارز آن خیارات میباشد؛ مانند موضوع سوال خیار غبن
3 - به انفساخ یا انحلال قهری، که شامل مصادیق گوناگون انحلال قهری و ازجمله پایان مدّت قرارداد است.
در فرض پرسش ب. ت. ب. اینکه شخص الف مغبون شده درواقع بیع، بیعی فاسد بوده که انحلال آن با اعمال خیار غبن است؛ لذا ب. ت. ب. اینکه شخص ب بعد از صدور حکم دادگاه نخستین حقوقی اقدام به طرح شکایت نموده و رای غیرقطعی دادگاه حقوقی، تایید فسخ به دلیل غبن فاحش بوده و هرچند انتقال قبل از صدور رای دادگاه حقوقی صورت گرفته، لیکن دادسرا هماکنون که در حال تحقیق هست مواجه با رای دادگاه حقوقی شده و بایستی به شکایتی رسیدگی کند که اگر رای قطعی بر تایید فسخ در دادگاه تجدیدنظر صادر شود. نتیجه این است که بیع فاسد بوده و مبیع باید به فروشنده (الف) و سایر مالکین بازگردد و امکان رد مال به خریدار (شخص ب) نمیباشد؛ چه آنکه مالکیت وی نسبت به مبیع زایل شده است. لیکن چنانچه رای نخستین در مرحله تجدیدنظرخواهی باشد ب. ت. ب. تاثیر رای قطعی حقوقی لازم است دادسرا قرار اناطه صادر نماید و در صورت تائید فسخ، قرار منع تعقیب صادر و در غیر این صورت (در صورت نقض رای دادگاه نخستین) به رسیدگی ادامه و در صورت احراز سایر شرایط و ارکان بزه قرار جلب به دادرسی صادر نماید.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 41
آرای مرتبط 16
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای اشتباه در کاربری ملک خریداری شده
مواد 365 و 366 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط مجهول بر عقد
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثرعدم احراز مالکیت رسمی دردعوی رفع تصرف عدوانی
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
مواد 365 و 366 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
خسارت ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیع
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود تبعیت امر حقوقی از کیفری
ماده 365 ق.م
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از ورشکسته
مواد 365 و 366 و 709 و 711 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل جبران کامل خسارت ها
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ابطال سند رسمی انتقال مال غیرمنقول به دلیل تعارض با سند عادی مقدم
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
معامله مستقل پارکینگ آپارتمان
مواد 365 و 391 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود تبعیت امر حقوقی از کیفری
ماده 365 ق.م
-
رأی
هماستناد
وضعیت مزایده در فرض اشتباه در کاربری ملک خریداری شده
مواد 365 و 366 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط مجهول بر عقد
ماده 365 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل جبران کامل خسارت ها
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه تجدیدنظر استان
مواد 365 و 771 و 775 و 1257 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ابطال سند رسمی انتقال مال غیرمنقول به دلیل تعارض با سند عادی مقدم
مواد 365 و 366 از قانون مدنی
نظریات مشورتی 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/3039 مورخ 1396/12/08
ماده 365 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1114 مورخ 1401/10/17
ماده 365 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2927 مورخ 1395/11/17
ماده 365 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/72 مورخ 1402/05/20
مواد 365 و 391 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/48 مورخ 1402/04/30
ماده 365 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 365 — قانون مدنی
ماده 365 قانون مدنی
دکترین 19
-
مقاله
هماستناد
و در اختیار داد برده جدید داد باخته حکم قطعی منقوض قرار
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
با رخداد پیش آمده داد برده دادنامه نهایی ناچار است به استناد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
با رخداد پیش آمده داد برده دادنامه نهایی ناچار است به استناد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
و نقل و انتقال عادی چنین مالی اثر حقوقی در مشروعیت نداشته
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احکام قانونی ناظر بر عقود فاسد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احکام قانونی ناظر بر عقود فاسد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مسکن به دست آمده از جرم یا مناسبات نامشروع
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مسکن به دست آمده از جرم یا مناسبات نامشروع — مال به دست آمده از طریق نامشروع
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
دگرگونی مقررات و تشریفات قانونی — گاه در فاصله شروع به اجرای حکم
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ماده ۳۶۵ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — از تاریخ صدور دستور موقت و تامین
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — توقیف شده و ایجاد تعهد نسبت به
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — توقیف شده و ایجاد تعهد نسبت به
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — معیار آسان و در دسترس برای یافتن
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — یا به موجب ماده ۶۵۴ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — یا به موجب ماده ۶۵۴ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — دادرسی اقتضاء دارد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — بنابراین چنانچه در دعوای مبتنی بر خرید
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — بنابراین چنانچه در دعوای مبتنی بر خرید
ماده 365 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
