تاریخ دادنامه: 1404/8/20

شماره دادنامه: 140431390002113800 تاریخ دادنامه: 1404/8/20 شماره پرونده: 0207131 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای … شکایت : وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 504/244 /د مورخ 1404/8/16 مدیرکل آموزش مداوم جامعه پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 504/244 /د مورخ 1404/8/16 مدیرکل آموزش مداوم جامعه پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " اخذ تعهّد کتبی پیوست نامه مورد شکایت به دلایل ذیل، مغایر موازین قانونی و علی الاصول اجرای آن خارج از صلاحیت، حدود وظایف و اختیارات وزارت مشتکیٌ عنه م. ب.. 1- برابر اصل 138 قانون اساسی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و با اختیار حاصل از قانون ذیل الذکر، شورای عالی آموزش مداوم جامعه پزشکی، حق دارند برای انجام وظایف اداری و تأمین اجرای قوانین، آیین نامه/ بخشنامه تنظیم نمایند. لیکن تدوین، ابلاغ و اجرای بخشنامه یا تصمیمات متّخذه نباید با متن و روح قوانین مصوّب مجلس شورای اسلامی، مخالف و در تعارض باشد. برابر اصل عدم صلاحیت در حقوق عمومی، وزارت مشتکیٌ عنه، برای کلّیه تصمیمات و اقدمات خود، بایستی مستندات قانونی را لحاظ نماید. الزام به سپردن کتبی متنازعٌ فیه، در واقع به نوعی خروج از اختیار و صلاحیت، تحدید حدود و تضییع حقوق و تعرّض به «حقوق اساسی» دندانپزشکان/ پزشکان؛ در حکم مجازات محسوب و مغایر اصول 20، 22، 36 و 138 قانون اساسی و مردود است. 2- به موجب ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوّب 1392/2/1 مجلس شورای اسلامی؛ هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده، جُرم محسوب می شود. بدیهی است اعمال هرگونه محدودیت، محتاج نصّ صریح قانونی بوده و اصول حقوقی نیز ایجاب می نماید به قدر متیقن و نصّ قانون اکتفا شود. آنچه محرز است این است که تصویب و الزام به اخذ تعهّد کتبی متنازعٌ فیه، مخالف قانون مرقوم، فی الواقع وضع و تأسیس جدید که از نظر ماهیت مغایر با نیّت مقنّن، به منزله اجتهاد در مقابل نص، مخالف «اصول تفسیر موسع در امور اداری» و «قاعده قبح عقاب بلابیان» و ممنوع م. ب.. 3- برابر اصول اباحه و شخصی بودن جُرم و مجازات؛ اصل، اباحه اشیاء و امور است و هر محدودیت و منعی محتاج به دلیل است؛ همچنین تنها کسی را می توان مجازات نمود که مرتکب جُرم مادی/ معنوی شده باشد یا در تحقّق اعمال مجرمانه، همکاری نموده باشد. هرکس برای تقصیری که مرتکب شده باشد، مؤاخذه می گردد و هیچکس را نمی توان برای فعلی که دیگری مرتکب شده، مسیول دانست، بنابرین اخذ تعهّد کتبی، مخالف اصول اخیرالذکر و ممنوع است. 4- مستفاد از تبصره 2 ماده 3 قانون آموزش مداوم جامعه پزشکی کشور مصوّب 1375/2/1 مجلس شورای اسلامی، شورای عالی مذکور مُجاز به تدوین و ابلاغ دستورالعمل های اجرایی لازم در چهارچوب قانون اخیرالذکر و ابلاغ به دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور برای اجرا است. بنابراین صدور بخشنامه معترضٌ عنه و الزام به اخذ تعهّد کتبی متنازعٌ فیه، نیاز به کسب اجازه شورای اخیرالذکر دارد که در مانحن فیه، کسب نشده است. 5- برابر قسمت اخیر ماده 6 اساسنامه و ماده 5 قانون مدنی، انجمن های علمی متعهّد و مکلّف به رعایت قوانین کشور جمهوری اسلامی ایران شده اند. بنابراین، تحصیل حاصل است. مع هذا، اخذ تعهّد کتبی مجدّد از دبیر/ مسیول برگزار کننده همایش علمی و ... ایجاد تکلیف مالایطاق بر دانشگاه های علوم پزشکی ذی مدخل، انجام اعمال مکرّر، توازی در امور، اتلاف منابع و غیر ضرور، مخالف تبصره 1 ماده 15 اساسنامه و مواد 124، 125، 395 و 386 قانون تجارت محسوب می شود. بنا به مراتب، نظر به این که تعهّد کتبی مزبور، موضوع پیوست بخشنامه معترضٌ عنه، به طور غیر قانونی و اجباراً، از اشخاص مذکور اخذ می شود، به استناد بند (الف) ماده 10 و بند 1 ماده 12 و ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری، مصوّب 1402/2/10 تقاضای ابطال و لغو اثر آن را از تاریخ صدور می نماید." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " نامه شماره 504/244 /د مورخ 1402/8/16 معاون محترم آموزشی دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی (سراسر کشور) ریاست محترم سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران ریاست محترم سازمان پزشکی قانونی ایران ریاست محترم سازمان نظام پرستاری ریاست محترم سازمان انتقال خون ریاست محترم فرهنگستان علوم پزشکی ریاست محترم انستیتو پاستور ایران ریاست محترم انجمن های علمی .... ریاست محترم پژوهشکده ... ریاست محترم مراکز تحقیقات ... ریاست محترم قطب علمی ... سلام علیکم؛ احتراماً پیرو مشکلات به وجود آمده در نحوه اجرا و برگزاری برنامه های آموزش مداوم جامعه پزشکی، ب. ت. ب. دستور ریاست مرکز حراست وزارت متبوع مقتضی است جهت اجرای برنامه های حضوری فرم پیوست توسط مراکز مُجری تکمیل و به صورت محرمانه در سامانه آموزش مداوم قرار گیرد. – مدیرکل آموزش مداوم جامعه پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعهّدنامه برگزاری برنامه های آموزش مداوم جامعه پزشکی همایش و کنگره/ سمینار/ سمپوزیوم/ کنفرانس یک روزه/ کنفرانس ادواری/ کارگاه/ مدون سلام علیکم احتراماً، با عنایت به برگزاری برنامه ............ با شناسه ........... در تاریخ .......... لغایت .......... توسط ........... اینجانب .......... به شماره ملی ........... به عنوان مسیول اجرایی، متعهّد می گردم مسیولیت ناشی از عدم رعایت کامل قوانین و مقرّرات کشور جمهوری اسلامی ایران در اجرای برنامه بر عهده اینجانب م. ب.. نام و نام خانوادگی نام و نام خانوادگی رییس/دبیر مسیول اجرایی برگزاری" علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/8/20 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با عنایت به این که مدیرکل آموزش مداوم جامعه پزشکی درخصوص ایجاد الزام برای سپردن تعهّد به رعایت قوانین و مقرّرات مربوطه دارای اختیارات قانونی نیست، لذا فارغ از نوع تعهّد اعلام شده نامه شماره 504/244 /د مورخ 1402/8/16 مدیرکل آموزش مداوم جامعه پزشکی در خصوص الزام به سپردن تعهّد کتبی جهت اجرای برنامه‌های آموزش مداوم گروه دندانپزشکی خارج از حدود اختیار مقام صادرکننده آن بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم ‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. / احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری