تجویز اعاده دادرسی به جهت تعارض حکم دادگاه و هیات منصفه

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: سازمان *درخصوص اتهام اقای ر. م. فرزند م. ح. مبنی بر نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی موضوع شکایت سرپرست تیپ زرهی ۲۱ ا. ر. ( ع ) ( درج خبر فوت یک بیمار در *( ع ) ناشی از تزریق پنی سیلین در نشریه خیام نامه ) کیفرخواست صادر و به استناد مواد ۶ و ۳۰ قانون مطبوعات و ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ از دادگاه تقاضای صدور حکم علیه متهم نامبرده را نموده ( برگ ۷۸ ) و پرونده به دادگاه کیفری دو شهرستان فوق ( شعبه *طبق دادنامه شماره *با استدلال اینکه بیمار موضوع خبر منتشرشده در نشریه خیام نامه در درمانگاه دیگری فوت کرده ، سوی نیت متهم را احراز نکرده و به استناد ماده ۴ قانون ایین دادرسی کیفری رای بر برائت وی صادر کرده است. ( برگ۸۵ پرونده ) شاکی از این حکم تجدیدنظر خواهی کرده و پرونده به شعبه *ارجاع شده و دادگاه مزبور با استدلال اینکه ، بزه ارتکاب یافته از سوی متهم ( مدیر مسئول هفته نامه خیام نامه ) از جمله جرایم مطبوعاتی بوده و رسیدگی به ان طبق بند ث ماده ۳۰۲ و ۳۰۵ قانون ایین دادرسی کیفری در صلاحیت دادگاه کیفری یک مرکز استان است.به استناد ماده/ ۴۵۰ و ۴۳۴ همان قانون ، دادنامه معترض عنه را نقض کرده است. پرونده به شعبه *فوق الاشاره ارجاع شده و این دادگاه پس از اجرای مقررات مواد ۳۸۷ و ۳۸۸ و ۳۸۹ قانون ایین دادرسی کیفری مقرر داشته تا وقت رسیدگی تعیین ، طرفین و وکیل متهم و اعضای هیات منصفه جهت رسیدگی دعوت شوند. ( برگ ۱۱۳۱۱۴ پرونده ) . جلسه دادرسی در تاریخ ۱۳۹۷/۷/۱۶ با حضور هیات حاکمه دادگاه ، نماینده شاکی و متهم و وکیل وی و ده نفر از اعضای هیات منصفه تشکیل شده ( دادگاه حضور دادستان را ضروری ندانسته است ) و نماینده شاکی اعلام کرده ، شکایت بشرح لایحه تقدیمی است.در هفته نامه خیام نامه به تصدی اقای ر. م. وی درخصوص فوت خانمی در اثر تزریق امپول پنی سیلین در *( ع ) موجب نشر اکاذیب شده در حالی که هیچگونه فوتی حتی به سبب مسایل دیگر هم در این درمانگاه در زمانی که این هفته نامه مدعی شده واقع نگردیده است. متهم پس از تفهیم مفاد مواد ۱۹۳ و۱۹۴ قانون ایین دادرسی کیفری و اتهام نشر اکاذیب و دلایل مربوط به وی ، در دفاع از خود بیان کرده که اتهام را قبول ندارد. خ. نامه براساس خبر دریافتی از نزدیکان متوفی مبادرت به چاپ خبر فوت یک خانم در *نمود ولی درخصوص مکان فوت بیمار مرتکب اشتباه شده و پس از ارسال جوابیه از سوی شاکی ضمن عذر خواهی ، مبادرت به چاپ ان نموده است. دادگاه پس از اخذ اخرین دفاع از متهم فوق و استماع مدافعات وکیل او و ملاحظه رای و نظر هیات منصفه با اعلام ختم دادرسی مبادرت به صدور رای به شرح دادنامه شماره *کرده است. لازم بذکر است.۶ نفر از اعضای هیات منصفه حاضر عقیده برائت متهم و ۲ نفر اعتقاد به بزهکاری متهم و ۲ نفر دیگر با اعتقاد به بزهکاری نامبرده ، و. مستحق تخفیف تشخیص داده اند. ( برگ های ۱۳۹ الی ۱۴۴ پرونده ) حکم دادگاه چنین است. درخصوص اتهام اقای ر. م. فرزند م. ح. ۴۹ ساله دارای سابقه کیفری با وکالت اقای م. ب. ر. و. دایر بر نشر اکاذیب بشرح کیفر خواست تنظیمی سازمان *( گردشکار ) بدین توضیح که در پی انتشار مطلبی تحت عنوان در خبرها نیامده بود که در روزهای گذشته خبرهایی مبنی بر فوت ناگهانی چند نفر از شهروندان در اثر تزریق پنی سیلین در برخی از مراکز درمانی شهر به گوش می رسید خبرهای دریافتی خیام نامه تا کنون متاسفانه حکایت از فوت ناگهانی یک خانم در پی مراجعه به ک.ک ا. ر. ( ع ) برای درمان سرماخوردگی دارد. تا کنون از علت واقعی فوت این شهروند خبری در دست نیست و جسد وی برای کالبد شکافی و تشخیص علت فوت به *منتقل شده است. پس از انتشار ان در هفته نامه خیام نامه با مدیر مسئولی متهم ، شکایتی از سوی تیپ زرهی ۲۱ ا. ر. علیه السلام که کلینیک متعلق به ان سازمان م. ب.. با عنوان انتشار اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی به سازمان *تقدیم که پس از انجام تحقیقات مقدماتی منجر به صدور کیفرخواست گردیده و به جهت اینکه جرم ارتکابی از سوی متهم ، جرم مطبوعاتی محسوب می گردد. پرونده به این دادگاه ارسال و ارجاع گردیده است.گه پس از جری تشریفات قانونی به برگزاری جلسه دادگاه درحضور هیات منصفه گردید. نماینده اداره شاکی در جلسه دادگاه طرح شکایت نموده و به خاطر انتشار خبر کذب و انتساب ان به *( ع ) از متهم به اتهام نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی شکایت نموده است.و در طی لایحه ای به تشریح موضوع پرداخته ، م. د. د. از اتهام انتسابی و تفهیم شده اظهارداشته اتهام را قبول ندارم. خیام نامه براساس خبر دریافتی از نزدیکان متوفی مبادرت به چاپ خبر فوت یک خانم در *( ع ) نموده که با هدف کاستن شایعات موجود در شهرستان که نماینده حقوقی سپاه هم به ان اذعان کرده نموده البته متاسفانه درخصوص مکان وقوع فوت سهوی صورت گرفته که به محض دریافت جوابیه تیپ ۲۱ ا. ر. مبادرت به چاپ جوابیه و عذرخواهی نمودیم دادگاه با عنایت به محتویات پرونده ، شکایت اداره شاکی ، گزارش و تحقیقات مرجع انتظامی ، کیفرخواست تنظیمی دادسرا و نظریه هیات منصفه و نحوه مدافعات غیرموجه متهم و وکیل ایشان در محضر دادگاه و اینکه اولا: خبر فوت در *( ع ) بصراحت قید گردیده که این هفته نامه محلی بوده افراد محلی به کلینیک مذکور جهت درمان مراجعه می نمایند با رویت و مشاهده این خبر موجب تشویش اذهان عمومی می گردد. ثانیا: متهم به عدم سوی نیت در انتشار خبر اشاره داشته که با متن خبر و جزیگویی و انتساب فوت به کلینیک ا. ر. ( ع ) چنین ادعایی بی اساس بوده در متن خبر پاراگراف اول بصورت کلی ذکر شده که در این قسمت ادعای م. م. ب. عدم داشتن سوی نیت مقرون به واقع می رسد لکن در پاراگراف دوم چنین ادعایی بی اساس بوده ثالثا: شکایت های متعددی از هفته نامه گرچه به هر دلیلی منجر به محکومیت متهم نگردیده حکایت از بی اعتنایی متهم در چاپ خبرها یدون در نظر گرفتن حقوق اشخاص داشته در یک فقره هم به حبس تعلیقی محکوم گردیده که به قطعیت هم رسیده است.لذا بنا به مراتب فوق و حصول علم عادی و متعارف برای دادگاه بزه انتسابی محرز بنظر رسیده مستندا به ماده / ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ و ماده ۳۰ قانون مطبوعات با رعایت ماده ۲۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ متهم را به تحمل یکسال حبس تعزیری و توقیف هفته نامه خیام نامه به مدت یکسال از باب مجازات تکمیلی محکوم می نماید. …. . دادنامه فوق به وکیل م. ع. و سازمان *و شاکی ابلاغ شده و وکیل م. ع. د. مهلت مقرر قانونی ( ابلاغ در تاریخ ۱۳۹۷/۸/۱ – فرجام خواهی در تاریخ ۱۳۹۷/۸/۲۰ ) از حکم محکومیت موکل خویش فرجام خواهی کرده است. لایحه متضمن فرجام خواهی که ثبت و پیوست پرونده شده هنگام شور خوانده می شود. عضوممیر ح. ق. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و ملاحظه نظریه کتبی اقای م. ع. دادیار دیوان عالی کشور مبنی بر با عنایت به اینکه نظریه اکثریت اعضای هیات منصفه دلالت بر بی گناهی متهم دارد. و علی الاصول صدور حکم محکومیت علی رغم قضاوت جامعه بر بیگناهی متهمی اساس فلسفه نهاد مذکور را مخدوش می سازد و از طرفی رفتار پیشینی متهم در درج اگهی جوابیه و عذر خواهی و وقوع امر در درمانگاهی دیگر دلالت بر فقدان رکن روانی بزه است.لذا به استناد بند ۴ قسمت ب ماده ۴۶۹ قانون ایین دادرسی کیفری تقاضای نقض و ارجاع به شعبه همعرض را دارم. در خصوص دادنامه فرجام خواسته مشاوره نموده به شرح ذیل رای میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه فرجام خواهی اقای م. ب. ر. و. به وکالت از م. ع. فوق نسبت به دادنامه فرجامخواسته موصوف وارد است.زیرا معاون درمان *بشرح منعکس در برگ ۷۲ پرونده اعلام کرده یک مورد فوت ناشی از تزریق پنی سیلین در *در سال ۱۳۹۵ گزارش شده ب. ت. ب. اینکه به حکایت برگ ۱۴۵ پرونده فردی بنام دکتر ش. در مصاحبه با نشریه خیام نامه در تاریخ ۲۰ اذر ۱۳۹۵ بیان کرده: ماجرا از این قرار بوده که خانم م. به همراه پسر سه ساله خود به علت سرماخوردگی شدید به پزشک مراجعه و پس از تزریق پنی سیلین دچار شوک شده و وعملیات احیای ثمری نداشته و متاسفانه منجر به فوت بیمار شده و م. ن. د. دفاعیات خویش به فوت بیمار ناشی از تزریق پنی سیلین تاکید داشته و اعلام کرده در درج خبر موصوف در هفته نامه خیام نامه مرتکب اشتباه شده و به جای *علیهما السلام را نوشته و ب. ت. ب. اینکه ۶ نفر از ده نفر اعضای هیات منصفه با اعتقاد بر بیگناهی م. ع. ، رای بر برائت او داده اند بنابراین دادنامه فرجام خواسته که با استناد به علم قضات صادرکننده ان بدون توجه به موارد فوق انشا شده شایسته ابرام نیست همچنین طبق تبصره ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ قرائن و امارات که نوعا علم اور باشند می توانند مستند علم قاضی قرارگیرند در حالی که دادگاه در جهت احراز بزهکاری م. ع. ب. قرائنی استناد کرده که نوعا علم اور نیست بنا به مراتب و با اختیار حاصل از بند ۴ ماده ۴۶۹ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه کیفری یک استان *ارجاع می شود. رییس شعبه *:ج. ا. مستشار: ح. ق. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی