تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر

تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر خ. م.: در تاریخ 6 اردیبهشت 1393، دادگاه بدوی به اتهام مشارکت در اختلاس به مبلغ 3.739.300.000 ریال و جعل مرتبط با آن، به شش متهم رسیدگی نمود. متهمان ردیف اول تا سوم به اختلاس و جعل وجوه دادگستری متهم شدند، در حالی که متهمان ردیف چهارم تا ششم به معاونت در ارتکاب این جرم متهم گردیدند. دادگاه با استناد به تبصره 2 ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری و دیگر مواد قانونی مرتبط، متهمان را به حبس تعزیری، انفصال موقت از خدمات دولتی، جزای نقدی و رد مال محکوم کرد. این رای صادره قابلیت تجدیدنظرخواهی داشت. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با رد اعتراضات متهمان، رای بدوی را تایید و بر شدت مجازات‌ها تاکید نمود. همچنین، درخواست آزادی مشروط یکی از محکومین به دلیل عدم احراز شرایط لازم، رد گردید. رای دادگاه قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/02/06 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: 1 -در فرض عدم اعتراض دادستان یا شاکی، دادگاه تجدیدنظر حق تشدید مجازات را ندارد حتی اگر مقررات قانونی رعایت نشده باشد. 2 -مرجع درخواست اعطای آزادی مشروط در مواردی که رای در دادگاه تجدیدنظر استان قطعی شده باشد، همان دادگاه تجدیدنظر م. ب.. 3 -توام بودن اختلاس با جعل تعدد معنوی جرم محسوب نمی شود، بلکه عنوان مجرمانه ی خاص است که سبب تشدید مجازات اختلاس می‌گردد. 4 -در تحقق جرم اختلاس بین محروم نمودن دائم یا موقت دستگاههای دولتی از اموال متعلقه، تفاوتی وجود ندارد و تنها در میزان مجازات جزای نقدی موثر است. 5 -مفهوم سپرده شدن وجوه در جرائم اختلاس و کلاهبرداری عرفی بوده و اعم از سپردن مستقیم و غیر مستقیم م. ب.. رای دادگاه بدوی در خصوص اتهام آقایان 1 - م.م. فرزند گ.، متولد 1355 ، اهل شهرری، مقیم تهران، کارمند دادسرای عمومی و انقلاب تهران، فاقد سابقه محکومیت کیفری 2 - م.ن. فرزند ص.، متولد 1355 ، اهل تبریز، مقیم تهران، کارمند دادسرای عمومی و انقلاب تهران، فاقد سابقه محکومیت کیفری، هر دو دایر بر مشارکت در اختلاس توام با جعل به مبلغ سه میلیارد و هفتصد و سی و نه میلیون و سیصد هزار ریال از وجوه دادگستری 3 - م.م. فرزند الف.، متولد 1353 ، اهل مشهد، مقیم تهران، فاقد سابقه محکومیت کیفری، دایر بر مشارکت با متهمان ردیف اول و دوم به میزان دو میلیارد و ششصد و سی و نه میلیون و سیصد هزار ریال و مخفی و معدوم نمودن اوراق و اسناد قضایی 4 - الف.م. فرزند گ.، متولد 1357 ، اهل شهرری، مقیم تهران، کارمند دادسرای تهران، فاقد سابقه محکومیت کیفری، 5 - م.ع. فرزند الف.، متولد 1353 ، اهل تویسرکان، مقیم تهران، کارمند دادگستری تهران، فاقد سابقه محکومیت کیفری 6 - ح.ف. فرزند ح.، متولد 1341 ، اهل و مقیم تهران، دارای سابقه محکومیت کیفری، متهمان ردیف چهارم الی ششم همگی دایر بر معاونت در اختلاس توام با جعل و آقای ….م. علاوه بر اتهام فوق نگه داری و استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره نیز متهم م. ب.. بدین توضیح که متهمان ردیف اول الی سوم که از کارکنان دادسرای کارکنان دولت بودند در برخی از پرونده ها که دارای قبوض سپرده دادگستری بوده را شناسایی پس از خارج کردن قبوض مربوطه اقدام به پشت نویسی و نامه نگاری های لازم نموده و با سوءاستفاده از مهر و امضا دادیار اجرای احکام و با معرفی افراد دیگری که بعضا توسط متهمان ردیف چهارم الی ششم معرفی می شدند قبوض را نقد و حاصل آن را به نسبت فوق الذکر بین خود (متهمان ردیف اول الی سوم) تقسیم می نمودند. حال دادگاه با عنایت به جمیع اوراق و محتویات پرونده، استعلام صورت گرفته از ذی حسابی دادگستری تهران و بانک ملی، گزارش حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه، اظهارات و اقرار صریح و مقرون به واقع متهمان ردیف اول الی سوم در نزد دادگاه و مراحل تحقیق، اقرار ضمنی متهمان ردیف چهارم الی ششم در مرحله دادسرا، اقرار آقای ….م. در معرفی افراد برای وصول چک و دریافت شیرینی در قبال کار خود، تحقیقات صورت گرفته توسط بازپرس محترم، استرداد بخشی از وجوه توسط متهمان ردیف اول الی سوم و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده دادگاه بزهکاری نامبردگان فوق را محرز دانسته، مستندا به تبصره 2 ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری، ماده 604 از قانون مجازات اسلامی و ماده 9 از قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره و با رعایت مواد 43 و 726 از قانون مجازات اسلامی برای متهمان ردیف چهارم الی ششم بند 5 ماده 22 قانون مجازات اسلامی به لحاظ جوانی و فقدان سابقه کیفری برای متهمان ردیف اول الی پنجم حکم به محکومیت م. ر. ا. به تحمل سه سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی انفصال موقت به مدت 5 سال از خدمات دولتی، پرداخت مبلغ دویست میلیون ریال جزای نقدی د. ح. صندوق و دولت و رد مبلغ اختلاس بالمناصفه د. ح. دادگستری تهران (رد مال با احتساب موارد مسترد شده توسط نامبرده محاسبه گردد)، متهم ردیف دوم به تحمل سه سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی، انفصال موقت به مدت 5 سال از خدمات دولتی پرداخت مبلغ یکصد میلیون ریال جزای نقدی د. ح. صندوق دولت و رد مال مورد اختلاس بالمناصفه با م. ر. ا. و سوم (رد مال احتساب مبلغ پرداختی توسط متهم م. ب.)، متهم ردیف سوم به تحمل دو سال حبس تعزیری، انفصال موقت به مدت 5 سال از خدمات دولتی، پرداخت مبلغ هفتاد میلیون ریال جزای نقدی د. ح. صندوق دولت و رد مبلغ مورد اختلاس بالمناصفه به نسبت مشارکت وی و با احتساب مبلغ مسترد شده توسط نامبرده د. ح. دادگستری و از حیث معدوم نمودن اوراق قضایی به تحمل 91 روز حبس تعزیری و متهمان ردیف چهارم و پنجم از حیث معاونت در اختلاس توام با جعل به تحمل یک سال حبس تعزیری و آقای ….م. متهم ردیف چهارم از حیث نگه داری و استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره به پرداخت یک میلیون ریال جزای نقدی د. ح. صندوق دولت و ضبط تجهیزات به نفع صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و متهم ردیف ششم از حیث معاونت به تحمل دو سال حبس تعزیری صادر و اعلام می دارد. رای صادره در خصوص متهمان ردیف اول الی پنجم حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ، قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. و در خصوص متهم ردیف ششم غیابی و ظرف مدت ده روز پس از ابلاغ، قابل واخواهی در همین دادگاه و پس از آن ظرف مدت بیست روز قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی جزایی تهران - ویژه رسیدگی به جرایم کارکنان دولت - حیدری رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقایان 1 - م.م. فرزند گ. 2 - ج.م. به وکالت از آقای م.م. فرزند الف. 3 - الف.م. فرزند گ. و 4 - الف.الف. و ک.ه. به وکالت از آقای م.ع. فرزند الف. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1391/12/09 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی جزایی تهران که طی آن متهمین ت. ن. خ. آقایان 1 - م.م. از حیث اتهام مشارکت در اختلاس توام با جعل به مبلغ سه میلیارد و هفتصد و سی و نه میلیون و سیصد هزار ( 739/300/000/3 ) ریال با متهمین آقایان م.ن. فرزند ص. و م.م. به تحمل سه سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی و انفصال موقت از خدمات دولتی به مدت پنج سال و پرداخت مبلغ دویست میلیون ریال جزای نقدی د. ح. دولت و رد مبلغ مورد اختلاس به نحو تساوی با سایر شرکاء د. ح. دادگستری کل استان تهران؛ 2 - م.م. از حیث اتهام مشارکت در اختلاس توام با جعل به مبلغ دو میلیارد و ششصد و سی و نه میلیون و سیصد هزار ( 639/300/000/2 ) ریال با متهمین آقایان م.م. و م.ن. به تحمل دو سال حبس تعزیری و انفصال موقت از خدمات دولتی به مدت پنج سال و پرداخت مبلغ هفتاد میلیون ریال جزای نقدی د. ح. دولت و رد مبلغ مورد اختلاس به نحو تساوی با سایر شرکاء د. ح. دادگستری کل استان تهران و از حیث اتهام مخفی و معدوم نمودن اوراق و اسناد قضایی به تحمل نود و یک روز حبس تعزیری؛ 3 - الف.م. از حیث اتهام معاونت در اختلاس توام با جعل به تحمل یک سال حبس تعزیری و از حیث اتهام نگه داری و استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره به پرداخت مبلغ یک میلیون ریال جزای نقدی د. ح. صندوق دولت و ضبط تجهیزات مذکور به نفع سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛ 4 - م.ع. از حیث اتهام معاونت در اختلاس به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم گردیده اند، وارد به نظر نمی رسد. چه آن که متهمین ت. ن. خ. آقایان م.م. و م.م. از زمره کارکنان و مستخدمین موضوع ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری شاغل در دادگستری استان تهران بوده که قبوض سپرده دادگستری به طور مستقیم و غیرمستقیم بنابر مقتضای وظیفه اداریش به آنان سپرده شده که وظیفه حفظ و حراست از اموال و وجوه دولتی را بر عهده داشته و به رغم منع و حذر قانون با سوءاستفاده از مقام و موقعیت شغلی و آن هم با سبق تصمیم و برنامه ای از پیش طراحی شده با توسل به یک سری اعمال به ظاهر قانونی ولی در اصل مغایر با قوانین و مقررات مجموعا با سایر شرکاء مبلغ شش میلیارد و سیصد و هفتاد و هشت میلیون و ششصد هزار ریال از وجوه تحت تصرف دادگستری را از طریق ساختن غیرواقعی اسناد مرتبط با قبوض سپرده دادگستری برداشت و تصاحب کرده اند. اضافه بر این که در این بین در اختیار شخص اداری قرار گرفتن وجوه مورد اختلاس که از جمله شرایط تحقق این جرم است به نظر می‌رسد در پرونده امر تحقق یافته است، چون آن چه از مفهوم سپرده شدن وجوه نقدی، مطالبات، حوالجات یا سهام و یا سایر اسناد و اوراق بهادار یا سایر اموال متعلق به هر یک از سازمان ها و موسسات مندرج در ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری به ذهن متبادر می‌گردد همان متفاهم عرفی است و سپرده شدن نیز از اعم از سپردن مستقیم و یا غیرمستقیم م. ب.. به عبارت دیگر چگونگی سپردن وجه یا مال اعم از این که به وسیله مقامات و یا افراد به موسسات و دستگاه های مورد نظر تحویل و بعد از طی مراحل اداری در اختیار کارمند قرار گرفته و این که توسط مقامات و یا افراد مستقیما به کارمندان مدنظر واگذار شده باشد ملاک تحقق سپرده شدن نبوده و فقط تحویل وجوه یا اموال به کارمندان آن هم حسب وظیفه مورد توجه م. ب. که چه به صورت واقعی و یا حکمی تحقق یابد و در باب بزه اختلاس تسلیم مال یا وجه ناشی از یک رابطه و قرارداد حقوقی ایجاد شده در چهارچوب مقررات حقوقی اداری است. علاوه بر این که برداشت و تصاحب وجوه مندرج در قبوض سپرده دادگستری بروز و ظهور پیدا کرده و متهمین به مثابه مالکی با اموال برخورد نموده‌اند که بدین جهت جرم به شکل تام واقع گردیده است. از طرفی در جرم اختلاس، بین محروم نمودن موقت یا دائم دستگاه های مذکور در ماده 5 قانون اخیرالذکر از اموال متعلقه، تفاوتی وجود ندارد و به محض این که اندیشه مرتکب بر محرومیت دستگاه های موصوف از آن اموال تعلق گرفت، در آن صورت، موقت یا دائم بودن قصد محرومیت، تاثیری در تحقق جرم نداشته و این امر صرفا در مواردی در مجازات جزای نقدی اثرگذار است. به علاوه استفاده یا عدم استفاده عملی شخص مرتکب از وجوه یا مال موضوع اختلاس تفاوتی در ماهیت جرم ایجاد نمی کند. در این جرم مقنن خروج وجه یا مال از مالکیت دولت و سایر دستگاه ها را ملازم با نفع خود یا شخص دیگری دانسته، خواه شخص مرتکب، از آن وجه یا مال بهره مند شده یا نشده باشد و نظر به این که مقنن در جرم اختلاس توام بودن آن با جعل را یکی از عوامل تشدید مجازات دانسته و آن را جرمی جداگانه و مستقل تلقی که ضمانت اجرایی خاص آن جرم باید اعمال گردد و افزون بر این که برخورداری از مزایای تعلیق اجرای مجازات حبس در بزه اختلاس منوط به آن است که متهم یا متهمین قبل از صدور کیفرخواست تمام وجه یا مال مورد اختلاس را مسترد نمایند که در پرونده کار هیچ یک از متهمین وجوه مورد اختلاس را به نحو تمام و کمال آن هم ب. ت. ب. میزان مسئولیت خود د. ح. دادگستری مسترد نداشته و تنها بخشی از آن را که به مراتب کمتر از آنچه بر عهده آنان است استرداد کرده اند. از سوی دیگر مدافعات متهم ت. ن. خ. آقای م.م. مبنی بر عدم هرگونه اقدامی در راستای مخفی و معدوم نمودن اوراق و اسناد قضایی قابل پذیرش نمی‌باشد. چرا که نامبرده برای کتمان حقیقت در پرونده کار قبوض سپرده و هم چنین مکاتبات پیرامون استرداد وجوه منعکس در قبوض را مخفی و معدوم نموده است که پاسخ استعلام های به عمل آمده ذی حسابی دادگستری خود تایید بر عدم صحت ادعای مشارالیه م. ب.. علاوه بر این متهمین آقایان ….م. و م.ع. از طریق همکاری و مساعدت مادی مسبوق به ارتکاب جرم با علم و عمد مرتکبین اصلی را در برداشت و تصاحب اموال و وجوه دولتی یاری رسانده و موجبات تسهیل وقوع جرم را در مانحن فیه فراهم آورده اند و وصول وجوه مندرج در قبوض سپرده دادگستری و هم چنین اخذ وجوه در قبال آن به عنوان دستمزد به دفعات آن هم به عنوان ذی نفع قبوض مذکور با علم به غیرواقعی بودن چنین امری خود موید صحت مراتب م. ب.. بناء علی هذا دادگاه با عنایت به مراتب با التفات به لوایح تجدیدنظرخواهی و نظر به این که از ناحیه تجدیدنظرخواهان ایراد و اعتراض موجه و موثری که اساس و ارکان دادنامه معترض عنه را متزلزل نموده و مآلا موجبات نقض و گسیختن آن را فراهم آورد، به عمل نیامده است و از طرفی بر مبانی استنباط و استدلال دادگاه نخستین خدشه و خللی مترتب نیست و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز اشکال اساسی که موثر در حکم بوده ملاحظه نمی گردد. النهایه ب. ت. ب. این که به موجب تبصره 6 ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری در صورت وجود جهات تخفیف دادگاه مکلف به رعایت مقررات تبصره یک ماده یک قانون مرقوم از لحاظ حداقل حبس و نیز بنا به مورد حداقل انفصال موقت و یا انفصال دائم خواهد بود و توجها به این که دادگاه بدوی در مانحن فیه با اعمال کیفیات مخففه قضایی، مجازات متهمین ت. ن. خ. ردیف های اول و دوم را از حبس تعزیری هفت تا ده سال و انفصال دائم از خدمات دولتی بر خلاف تبصره 6 ماده 5 قانون مرقوم به حبس تعزیری به مدت سه سال در مورد متهم آقای م.م. و به مدت دو سال در مورد آقای م.م. و هم چنین انفصال موقت از خدمات دولتی به مدت پنج سال تنزل داده است بر این مبنا رای تجدیدنظرخواسته واجد ایراد و اشکال است، اما چون صرفا متهمین درخواست تجدیدنظر نموده و شاکی خصوصی یا دادستان درخواست تجدیدنظر نکرده اند، دادگاه عنایتا به قاعده منع اصلاح به ضرر ت. ن. خ. در این باب به تذکار به دادگاه بدوی به سنده می کند. لهذا دادگاه ضمن رد تجدیدنظرخواهی توجها به بند الف ماده 257 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری نتیجتا دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید و استوار می‌نماید. رای دادگاه قطعی است. رئیس شبعه 68 دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه مسعودی مقام - بیک وردی رای دادگاه در خصوص درخواست آزادی مشروط م. ع. آقای ….م. فرزند گ. که طی دادنامه شماره --- مورخ 1392/06/31 صادره از این دادگاه به اتهام معاونت در اختلاس توام با جعل به تحمل یک سال حبس تعزیری محکومیت جزایی حاصل است؛ از عطف توجه به اوراق متشکله پرونده و نظر به عمل مجرمانه م. ع. و کیفیت و نحوه ارتکاب جرم معنونه و شرایط و اوضاع و احوال حاکم بر آن، دادگاه درخواست م. ع. را ناموجه و استحقاق وی در برخورداری از آزادی مشروط موضوع ماده 58 به بعد قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 را غیروارد تشخیص و به رد آن اظهارنظر می‌نماید. رای دادگاه قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه مسعودی مقام - شیخی