تعیین تکلیف ثمن دردعوی الزام به تنظیم سند رسمی

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1394/10/12 ح. د. ب. بوکالت از م. الف. در دادگستری یزد علیه ح. الف. و م. الف. ب.الف. و م. ح. الف. اقامه دعوی و درخواست رسیدگی و صدور حکم به تنظیم سند رسمی انتقال مورد معامله پلاک ... فرعی از ... اصلی بخش 4 یزد مقوم بمبلغ 010 / 000 / 50 ریال و صدور دستور موقت بر منع از انتقال آنرا کرده است و با استناد به سند مالکیت و مبایعه نامه ی مورخ 1393/4/30 و وکالتنامه توضیح داده است م. ح. الف. بوکالت ملک را فروخته و حاضر به حضور در دفتر اسناد رسمی نیستند. رسیدگی به شعبه هفتم دادگاه عمومی یزد ارجاع گردیده است دادگاه وضعیت ثبتی ملک را استعلام کرده است پاسخ واصله دلالت بر مالکیت ح. الف. بر پلاک مزبور را دارد ( برگ 17 پرونده ) پس از صدور دستور موقت وقت رسیدگی تعیین و طرفین را بدادرسی دعوت و در تاریخ 1395/1/31 با حضور وکیل خواهان و الف. الف. وکیل ح. الف. بدون حضور بقیه تشکیل جلسه داده است در جلسه مزبور دادخواست تقابل شماره ی 950059 تسلیم شده است وکیل ح. الف. اظهار داشته در خصوص موضوع وکالت و انتقال سند موکل ادعایی ندارد لیکن باید ثمن معامله به موکل پرداخت شود لذا دعوی تقابل در این خصوص مطرح کرده ایم تقاضای رسیدگی داریم و چون طبق مواد 665 و 668 قانون مدنی وکالت در بیع وکالت در اخذ ثمن نیست باید ثمن پرداخت شود اگر دلیلی بر تأدیه ثمن دارند ارائه کنند و ثمن را به موکل نداده اند درخواست خسارت کاهش ارزش ثمن را دارم وکیل خواهان اصلی پاسخ داده خوانده اگر ادعایی در مورد ثمن دارد باید بطرفیت م. حسن الف. و ب.الف. طرح دعوی کند لذا درخواست رد دعوی علیه موکل را دارد. دادگاه تصمیم گرفته ن. ب. ا. دعوی تقابل علیه سایر خواندگان مطرح شده و ارتباط کامل با دعوی اصلی ندارد خارج از عنوان دعوی تقابل است لذا مقرر می دارد دادخواست تقابل تفکیک و جداگانه برای اتخاذ تصمیم به نظر برساند سپس ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه ی شماره ی 9509970301500196 - 1395/2/9 با استناد به قولنامه ی مورخ 95/4/30 و وکالتنامه ی رسمی شماره ... - 92/4/10 و اینکه مدافعات وکیل مالک درباره ثمن است و تأثیری در تعهد به انتقال مورد معامله ندارد و در پرونده دیگر جداگانه رسیدگی خواهد شد دعوی را با لحاظ پاسخ اداره ثبت نسبت به ح. الف. ثابت تشخیص و حکم به الزام وی به حضور در دفترخانه و انتقال رسمی پلاک مورد معامله صادر و در مورد دیگر خواندگان قرار عدم استماع دعوی را صادر کرده است. پس از ابلاغ رأی به وکیل خوانده و انقضاء موعد تجدیدنظرخواهی از آن فرجام خواهی نموده است ما حصل اعتراضات ف. خ. این است تکلیف ثمن را دادگاه روشن نکرده است بیع عبارت از تملیک مبیع به عوض معلوم است معلوم نشده ثمن پرداخت شده است یا نه طبق ادعای موکل وجهی از ثمن دریافت نشده است لذا تحقق بیع محل تردید است طبق مواد 377 و 378 قانون مدنی بایع و مشتری حق حبس دارند موکل تا هنگامی که ثمن داده نشده است حق دارد از تسلیم مبیع خود داری کند وکیل در بیع در اخذ ثمن هم نیست درخواست نقض دادنامه ی صادره می شود وکیل ف. خ. د. مقام تبادل لوایح پاسخ داده است طبق مبایعه نامه و چک تمام ثمن پرداخت شده است ادعای عدم پرداخت واهی است و ادعای وکیل ف. خ. با قانون مغایرت دارد چون با وقوع بیع طبق ماده 362 قانون مدنی مشتری مالک مبیع می شود الزام به تنظیم سند با تسلیم مبیع بوی مشتبه شده است پرونده بعد از تبادل لوایح بدیوان کشور ارسال و رسیدگی به آن در دستور کار این شعبه قرار گرفته است و لوایح طرفین در جلســـــه ی شـور قرائت می شود 0 هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق و محتویات پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور معامله ی موضوع قرار داد عادی منعقده بین طرفین فروش پلاک ثبتی ... فرعی از ... بخش 4 یزد در بخش راجع به ثمن ناخوانا است بیع از عقود رضائی و معاوضی است و چون خواسته الزام به تنظیم سند رسمی انتقال ملک است که حاکی از تملیک رسمی و قانونی مبیع است بدیهی است در این صورت باید تکلیف عوضین توأمان در دادگاه روشن شود بویژه که بایع با تسلیم دادخواست تقابل مدعی عدم پرداخت ثمن م. ب. و میزان ثمن و نحوه پرداخت آن نامعلوم است و دعوی تقابل ب. ت. ب. متحد المنشاء بودن با دعوی اصل و لزوم تعیین تکلیف عوض و معوض با یکدیگر باید با هم رسیدگی می شد تفکیک آن از دعوی اصلی توسط دادگاه مطابق قانون نبوده است و ب. ت. ب. عدم ارائه تصویر خوانا از قرار داد عادی و مجهول بودن وضع ثمن آثار مترتب بر رسیدگی به ثمن و عدم اقدام دادگاه در این باره دادنامه ی صادره مستنداً به بند 5 ماده 371 قانون آئین دادرسی مدنی نقض و رسیدگی بعدی با لحاظ بندهای الف مواد 401 و 405 همان قانون به دادگاه صادر کننده رأی ارجاع می شود . رئیس شعبه سوم دیوانعالی کشور - ح. غ. پ. مستشار دیوانعالی کشور- رسول شاملو فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی