تعیین نوع حج تعیین شده به عنوان مهریه

رأی خلاصه جریان پرونده آقای ….ر. به طرفیت خانم م.ض. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق مستنداً به ماده 1133 قانون مدنی و تصویر سند نکاحیه 30/2/1385 به لحاظ عدم امکان تداوم زوجیت و بروز اختلافات حادث در زندگی مشترک در محاکم عمومی تهران مطرح نموده که پرونده به شعبه 273 دادگاه خانواده ارجاع شده است در وقت دادرسی مورخ 17/2/92 که زوجین حضور داشته اند ز. گ. ا. من و همسرم به علّت مشکلات زیادی که برای زندگی فراهم آورده است دیگر نمی توانیم با هم زندگی کنیم اختلاف فرهنگی ما زیاد است من شهرستانی هستم و ایشان تهرانی هستند حق وحقوق متعلقه به ایشان را می پردازم خ. گ. ا. من با طلاق موافق نیستم مهریه ام را می خواهم من شرط نصف اموال را می خواهم نفقه ایّام عده را پرداخت نماید دادگاه مبادرت به صدور قرار کارشناسی برای تعیین نفقه ایّام عده و قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است ز. د. ل. ای که به دادگاه تقدیم نموده است (برگ 22 پرونده نصف دارایی زوج را که شامل نوزده میلیون تومان ودیعه مسکن استیجاری و یک خط سیم کارت 091249 بوده خواستار شده است در نامه ای دیگر سفر حج که به عنوان مهریه تعیین شده را نیز خواستار شده است داور خویش را نیز زوجه معرفی کرده است نظریه داور زوجه که مادرش بوده نیز در برگ 28 پرونده اعلام شده است نظریه کارشناس نفقه در مورد نفقه ایّام عده در برگ 30 پرونده با تعیین نه صد و پنجاه هزار تومان نفقه ایّام عده ب. ت. ب. اینکه مهریه زوجه یک قطعه سکه بهار آزادی است و زوجین فرزند مشترک ندارند اعلام شده است داور زوج در برگ 44 پرونده اعلام نظر نموده است. ز. د. ل. ای که در چهار صفحه با خط خودش نگاشته است از رفتار زوجه و خانواده اش که او را در طول این مدت تحقیر نموده اند گلایه داشته است مع الوصف اصرار بر طلاق داشته است. دادگاه در تاریخ 2/4/92 با اعلام ختم دادرسی مبادرت به صدور رأی موضوع دادنامه 92/434 ب. ت. ب. خواسته زوج و عدم توفیق داوران زوجین در اصلاح ذات البین مستنداً به ماده 1133 قانون مدنی نموده است و به زوج اجازه مطلقه کردن زوجه را به طلاق رجعی پس از قطعیت رأی و ظرف سه ماه مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق منوط به پرداخت مهریه مافی القباله زوجه و نیز پرداخت هزینه سفر حج عمره برابر عقدنامه و نیز پرداخت نفقه ایّام عده وفق نظریه کارشناس و پرداخت پنجاه میلیون ریال از بابت شرط تنصیف دارایی که مورد مطالبه زوجه واقع شده است صادر نموده ضمناً متذکر شده است جهیزیه زوجه مسترد شده و زوجین فاقد فرزند مشترک هستند از این رأی زوج تجدیدنظرخواهی نموده است خانم م.ض. (زوجه) نیز تجدیدنظرخواهی کرده است تجدیدنظرخواهی خانم م.ض. به آن قسمت از رأی است که هزینه یک سفر حج تمتع را که مقصود زوجین هنگام عقد زوجیت بوده است دادگاه به هزینه یک سفر حج عمره کاهش داده است و نامه مدیرکل حقوقی و قراردادهای سازمان حج و زیارت را بر صحت این ادعا پیوست نموده است (برگ 51 پرونده) چون رقم نصف اموال زوج را که شامل 19 میلیون تومان ودیعه مسکن استیجاری بوده است رقم نه میلیون و پانصد هزار تومان بوده و دادگاه محترم 5 میلیون تومان برای او در نظر گرفته است اصلاح رأی تجدیدنظر خواسته را در این دو مورد خواستار شده است ز. د. ل. پیوست دادخواست تجدیدنظرخواهی گفته است یک کارگر ساده و مبتلابه بیماری سیاتیک و دیسک و کمردرد و پارگی دو تا از دیسک ها L2 و L5 م. ب. ب. ت. ب. مستأجر بودن و هیچ گونه مالی جز 19 میلیون ودیعه محل اجاره نیست درخواست تجدیدنظر در رقم مذکور را نموده است پرونده به شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر ارجاع شده است هیأت شعبه به شرح دادنامه 92/824 تجدیدنظرخواهی زوجین را نسبت به رأی بدوی که بر اساس مدارک موجود در پرونده و اظهارات و دفاعیات و لوایح طرفین صادرشده است وارد تشخیص نداده است با عنایت به اینکه اعتراض موجهی که موجب نقض رأی شود یعنی نیامده است در خصوص شرط ضمن عقد مندرج در عقدنامه که بدین صورت ذکرشده است «ضمن عقد نکاح زوج تعهد نمود که یک سفر حج به اتفاق زوجه به حج مشرف شوند. »; ن. ب. ا. چنانچه حج تمتع مدنظر بوده بایستی ذکر می گردید و تشرف به حج مطابق عرف رایج با حج عمره نیز محقق می گردد. لذا این دادگاه با عنایت به مراتب مذکور ضمن ردّ دادخواست تجدیدنظرخواهی رأی صادره از دادگاه بدوی را مستنداً به مواد 358 و 365 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی تأیید و استوار می کند اکنون از این رأی خانم م.ض. فرجام خواهی نموده است که هنگام شور لایحه وی نیز با گزارش پرونده قرائت می شود. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم م.ض. نسبت به دادنامه 92/824 به آن قسمت است که دادگاه محترم بدوی و تجدیدنظر استحقاق او را بر شرط تنصیف دارایی علی رغم محرز بودن دارایی زوج که داشتن مبلغ نوزده میلیون تومان پول نقدی بوده که به عنوان ودیعه رهن محل استیجاری به موجر داده شده است که ازجمله هفت میلیون مازاد مبلغ ودیعه را تا سقف بیست وشش میلیون تومان زوجه پرداخته است که متعلق به او محسوب می شود. اعتراض ف. خ. این است که دادگاه در خصوص هفت میلیون متعلق به او که توسط زوج به موجر داده شده تعیین تکلیف ننموده و در مورد نوزده میلیون تومان نیز نصف آن نه و نیم میلیون تومان می شود که دادگاه او را از این بابت به میزان رقم مذکور مستحق ندانسته است. از طرفی دادگاه محترم بدوی و تجدیدنظر مهریه او که شامل سفر حج تمتع بوده است علی رغم نظریه کارشناس اداره حقوقی سازمان حج و اوقاف که سفر حج را محمول بر حج تمتع دانسته دادگاه محترم آن را به عمره تعبیر و تفسیر به نفع زوج مدیون نموده اند هیأت این شعبه ب. ت. ب. اینکه دادگاه زوجه را از بابت شرط " تا تنصیف دارایی" مستحق هفت میلیون تومان دانسته است و ب. ت. ب. مدت سنوات زندگی مشترک رقم تعیین شده که محمول بر استنباط قضایی شعبه بدوی و تجدیدنظر بوده است و مناسب به نظر می رسد بلااشکال است و در خصوص طلب زوجه از ودیعه سپرده شده نزد موجر بابت ملک استیجاری که هفت میلیون تومان است چون طلب او از موجر ارتباطی به زوج ندارد و مشارٌالیه حق مراجعه به موجر برای استرداد آن ب. ت. ب. قرارداد استیجاری منعقده خواهد داشت لذا اعتراض به عمل آمده در موارد مرقوم وارد به نظر نمی رسد النهایه در خصوص حج که ازجمله ارقام مهریه در نظر گرفته شده و دادگاه محترم عمره مفرده را سفر حج دانسته است چون نظریه کارشناس سازمان حج و اوقاف مفید این معناست که حج مندرج در بخش صداق سند ازدواج حج تمتع را شامل می شود که در اصطلاح عامه حج واجب است و رأی دادگاه از این حیث واجد ایراد به نظر می رسد النهایه چون در اساس دلالت بر استحقاق زوجه بر اخذ هزینه سفر حج دارد لیکن رقم میزان استحقاق او ب. ت. ب. نظریه کارشناس اعلام شده در حد سفر حج واجب است بنابراین رأی فرجام خواسته با اصلاح سفر حج عمره به تمتع مستنداً به مواد 370 و 403 قانون آیین دادرسی مدنی با اصلاح تأیید می گردد. رئیس شعبه 8 دیوان عالی کشورـ مستشار ـ عضو معاون عباسیان ـ ناصح ـ کریمپور نطنزی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تعیین نوع حج تعیین شده به عنوان مهریه در تاریخ 27 آذر 1392، دادنامه‌ای صادر شد که در آن، ی. ا. ط. درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق را بر اساس ماده 1133 قانون مدنی و به استناد سند نکاحیه مطرح کرد. خواهان به دلیل بروز اختلافات فرهنگی و عدم امکان ادامه زندگی مشترک، خواستار طلاق شد. در مقابل، طرف دیگر با طلاق مخالفت کرده و خواستار دریافت مهریه، نفقه ایام عده و نصف اموال بود. <br>دادگاه بدوی پس از بررسی ادعاها و مستندات، از جمله نظریه کارشناسان و داوران، رای خود را صادر کرد و اجازه طلاق را مشروط به پرداخت مهریه، نفقه ایام عده و مبلغی به عنوان شرط تنصیف دارایی اعلام نمود. هر دو طرف به رای بدوی اعتراض کردند و در نهایت، دادگاه تجدیدنظر، رای بدوی را تایید کرد. <br>زوجه به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی نمود و در این مرحله، دیوان با اصلاح بخشی از رای در خصوص سفر حج، استحقاق زوجه را در مورد مهریه تایید کرد و رای دادگاه تجدیدنظر را به دلیل عدم تطابق با نظریه کارشناسان اصلاح نمود. این تصمیم بر اساس مواد 370 و 403 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/09/27 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ازآنجاکه طبق نظریه کارشناس سازمان حج و اوقاف، حج مندرج در بخش صداق سند ازدواج منصرف به حج تمتع است که در اصطلاح عامه حج واجب نامیده می‌شود بنابراین در فرض اطلاق حج در عقدنامه ها، حمل بر حج تمتع می‌شود. رای خلاصه جریان پرونده آقای ….ر. به طرفیت خانم م.ض. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق مستندا به ماده 1133 قانون مدنی و تصویر سند نکاحیه 1385/02/30 به لحاظ عدم امکان تداوم زوجیت و بروز اختلافات حادث در زندگی مشترک در محاکم عمومی تهران مطرح نموده که پرونده به شعبه --- دادگاه خانواده ارجاع شده است در وقت دادرسی مورخ 17/2/92 که زوجین حضور داشته اند ز. گ. ا. من و همسرم به علّت مشکلات زیادی که برای زندگی فراهم آورده است دیگر نمی توانیم با هم زندگی کنیم اختلاف فرهنگی ما زیاد است من شهرستانی هستم و ایشان تهرانی هستند حق وحقوق متعلقه به ایشان را می پردازم خ. گ. ا. من با طلاق موافق نیستم مهریه ام را می خواهم من شرط نصف اموال را می خواهم نفقه ایّام عده را پرداخت نماید دادگاه مبادرت به صدور قرار کارشناسی برای تعیین نفقه ایّام عده و قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است ز. د. ل. ای که به دادگاه تقدیم نموده است (برگ 22 پرونده نصف دارایی زوج را که شامل نوزده میلیون تومان ودیعه مسکن استیجاری و یک خط سیم کارت 091249 بوده خواستار شده است در نامه ای دیگر سفر حج که به عنوان مهریه تعیین شده را نیز خواستار شده است داور خویش را نیز زوجه معرفی کرده است نظریه داور زوجه که مادرش بوده نیز در برگ 28 پرونده اعلام شده است نظریه کارشناس نفقه در مورد نفقه ایّام عده در برگ 30 پرونده با تعیین نه صد و پنجاه هزار تومان نفقه ایّام عده ب. ت. ب. اینکه مهریه زوجه یک قطعه سکه بهار آزادی است و زوجین فرزند مشترک ندارند اعلام شده است داور زوج در برگ 44 پرونده اعلام نظر نموده است. ز. د. ل. ای که در چهار صفحه با خط خودش نگاشته است از رفتار زوجه و خانواده اش که او را در طول این مدت تحقیر نموده‌اند گلایه داشته است مع الوصف اصرار بر طلاق داشته است. دادگاه در تاریخ 2/4/92 با اعلام ختم دادرسی مبادرت به صدور رای موضوع دادنامه --- ب. ت. ب. خواسته زوج و عدم توفیق داوران زوجین در اصلاح ذات البین مستندا به ماده 1133 قانون مدنی نموده است و به زوج اجازه مطلقه کردن زوجه را به طلاق رجعی پس از قطعیت رای و ظرف سه ماه مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق منوط به پرداخت مهریه مافی القباله زوجه و نیز پرداخت هزینه سفر حج عمره برابر عقدنامه و نیز پرداخت نفقه ایّام عده وفق نظریه کارشناس و پرداخت پنجاه میلیون ریال از بابت شرط تنصیف دارایی که مورد مطالبه زوجه واقع شده است صادر نموده ضمنا متذکر شده است جهیزیه زوجه مسترد شده و زوجین فاقد فرزند مشترک هستند از این رای زوج تجدیدنظرخواهی نموده است خانم م.ض. (زوجه) نیز تجدیدنظرخواهی کرده است تجدیدنظرخواهی خانم م.ض. به آن قسمت از رای است که هزینه یک سفر حج تمتع را که مقصود زوجین هنگام عقد زوجیت بوده است دادگاه به هزینه یک سفر حج عمره کاهش داده است و نامه مدیرکل حقوقی و قراردادهای سازمان حج و زیارت را بر صحت این ادعا پیوست نموده است (برگ 51 پرونده) چون رقم نصف اموال زوج را که شامل 19 میلیون تومان ودیعه مسکن استیجاری بوده است رقم نه میلیون و پانصد هزار تومان بوده و دادگاه محترم 5 میلیون تومان برای او در نظر گرفته است اصلاح رای تجدیدنظر خواسته را در این دو مورد خواستار شده است ز. د. ل. پیوست دادخواست تجدیدنظرخواهی گفته است یک کارگر ساده و مبتلابه بیماری سیاتیک و دیسک و کمردرد و پارگی دو تا از دیسک ها L 2 و L 5 م. ب. ب. ت. ب. مستاجر بودن و هیچ گونه مالی جز 19 میلیون ودیعه محل اجاره نیست درخواست تجدیدنظر در رقم مذکور را نموده است پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر ارجاع شده است هیات شعبه به شرح دادنامه --- تجدیدنظرخواهی زوجین را نسبت به رای بدوی که بر اساس مدارک موجود در پرونده و اظهارات و دفاعیات و لوایح طرفین صادرشده است وارد تشخیص نداده است با عنایت به اینکه اعتراض موجهی که موجب نقض رای شود یعنی نیامده است در خصوص شرط ضمن عقد مندرج در عقدنامه که بدین صورت ذکرشده است «ضمن عقد نکاح زوج تعهد نمود که یک سفر حج به اتفاق زوجه به حج مشرف شوند. »; ن. ب. ا. چنانچه حج تمتع مدنظر بوده بایستی ذکر می گردید و تشرف به حج مطابق عرف رایج با حج عمره نیز محقق می‌گردد. لذا این دادگاه با عنایت به مراتب مذکور ضمن ردّ دادخواست تجدیدنظرخواهی رای صادره از دادگاه بدوی را مستندا به مواد 358 و 365 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی تایید و استوار می کند اکنون از این رای خانم م.ض. فرجام خواهی نموده است که هنگام شور لایحه وی نیز با گزارش پرونده قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم م.ض. نسبت به دادنامه --- به آن قسمت است که دادگاه محترم بدوی و تجدیدنظر استحقاق او را بر شرط تنصیف دارایی علی رغم محرز بودن دارایی زوج که داشتن مبلغ نوزده میلیون تومان پول نقدی بوده که به عنوان ودیعه رهن محل استیجاری به موجر داده شده است که ازجمله هفت میلیون مازاد مبلغ ودیعه را تا سقف بیست وشش میلیون تومان زوجه پرداخته است که متعلق به او محسوب می‌شود. اعتراض ف. خ. این است که دادگاه در خصوص هفت میلیون متعلق به او که توسط زوج به موجر داده شده تعیین تکلیف ننموده و در مورد نوزده میلیون تومان نیز نصف آن نه و نیم میلیون تومان می‌شود که دادگاه او را از این بابت به میزان رقم مذکور مستحق ندانسته است. از طرفی دادگاه محترم بدوی و تجدیدنظر مهریه او که شامل سفر حج تمتع بوده است علی رغم نظریه کارشناس اداره حقوقی سازمان حج و اوقاف که سفر حج را محمول بر حج تمتع دانسته دادگاه محترم آن را به عمره تعبیر و تفسیر به نفع زوج مدیون نموده‌اند هیات این شعبه ب. ت. ب. اینکه دادگاه زوجه را از بابت شرط تا تنصیف دارایی مستحق هفت میلیون تومان دانسته است و ب. ت. ب. مدت سنوات زندگی مشترک رقم تعیین شده که محمول بر استنباط قضایی شعبه بدوی و تجدیدنظر بوده است و مناسب به نظر می‌رسد بلااشکال است و در خصوص طلب زوجه از ودیعه سپرده شده نزد موجر بابت ملک استیجاری که هفت میلیون تومان است چون طلب او از موجر ارتباطی به زوج ندارد و مشارٌالیه حق مراجعه به موجر برای استرداد آن ب. ت. ب. قرارداد استیجاری منعقده خواهد داشت لذا اعتراض به عمل آمده در موارد مرقوم وارد به نظر نمی رسد النهایه در خصوص حج که ازجمله ارقام مهریه در نظر گرفته شده و دادگاه محترم عمره مفرده را سفر حج دانسته است چون نظریه کارشناس سازمان حج و اوقاف مفید این معناست که حج مندرج در بخش صداق سند ازدواج حج تمتع را شامل می‌شود که در اصطلاح عامه حج واجب است و رای دادگاه از این حیث واجد ایراد به نظر می‌رسد النهایه چون در اساس دلالت بر استحقاق زوجه بر اخذ هزینه سفر حج دارد لیکن رقم میزان استحقاق او ب. ت. ب. نظریه کارشناس اعلام شده در حد سفر حج واجب است بنابراین رای فرجام خواسته با اصلاح سفر حج عمره به تمتع مستندا به مواد 370 و 403 قانون آیین دادرسی مدنی با اصلاح تایید می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار - عضو معاون عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی