تفاوت دعاوی اعلام فسخ و اعلام بطلان عقد

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی خانم م.ق. با وکالت آقای ه.الف. به طرفیـت 1ـ خانم پ.ش. 2ـ آقای ….ر. با وکالت آقای م.ک. به خواسته اعلام بی اعتباری و بطلان قرارداد مورخ 19/8/86 و شرط داوری ذیل آن می باشد، وکلای خواهان در تبیین خواسته توضیح داده اند (موکل در تاریخ 19/8/86 قراردادی را در خصوص تقسیم ارثیه و ماترک مرحوم الف.ر. با خواندگان منعقد می نماید طی آن در ازای تملک دو قطعه زمین واقع در دماوند کلیه سهم الارث خود از آقای ….ر. را به خواندگان واگذار می نماید با این حال پس از مراجعه به شهرداری دماوند و أخذ اسناد مربوطه به پلاک ثبتی 1296/2 متوجه می گردد که این پلاک ثبتی که سابقاً به هنگام انعقاد قرارداد دارای 75/340 متر مربع مساحت بوده است با اصلاح مواجه شده و مساحت آن به 250 متر کاهش پیدا کرده است، لذا موکل پس از اطلاع از این مسأله مراتب فسخ و بی اعتباری قرارداد مورخ 19/8/86 را به علت حدوث عیب در حصه و سهم خود به خواندگان و داور منتخب اعلام می نماید، علی هذا صدور حکم مبنی بر اعلام بطلان و بی اعتباری قرارداد مورخ 19/8/86 را استدعا می نماید) دادگاه پس جری تشریفات قانونی و دعوت طرفین به دادرسی و استماع اظهارات و مدافعات وکلای طرفین به شرح لوایح و صورت مجلس دادگاه و بررسی محتویات اوراق پرونده و مستندات ابرازی و با مداقه در آن، نظـر به اینکه؛ اولاًـ هرگاه در معامله مقدار معین شرط نشده باشد یعنی کل ثمن در مقابل کل مبیع قرار گیرد و در زمان تسلیم و یا تحویل اضافه یا نقیصه درآید بایع و مشتری هیچ کدام حق فسخ معامله را ندارد و نمی تواند نسبت به اضافه یا نقیصه به یکدیگر مراجعه نماید و در توافقنامه مورخه 19/8/86 تنظیمی فی مابین طرفین، مساحت به عنوان وصف مورد معامله شرط نشده است بلکه شش دانگ پلاک ثبتی 1296/2 به عنوان عین خارجی و کل تجزیه ناپذیر موضوع قصد مشترک طرفین بوده است و مساحت آن به عنوان شرط صفت تراضی نشده و در واقع مساحت نقش تعیین کننده نداشته و به واقع شرط صفت نمی باشد و منصرف از <a class="artref" href="/ماده/ماده-355-a_0815110236002">ماده 355 قانون مدنی</a> است. ثانیاـ توافقنامه در مورخ 19/8/86 فی مابین طرفین تنظیم شده در مورخ 14/11/88 از داور درخواست شده که به موضوع اختلاف رسیدگی حکم خود را صادر نماید و داور نیز در موعد مقرر قبل از اتمام سه ماه در مورخ 21/8/87 مبادرت به صدور رأی نموده است در حالی که اعلام فسخ از سوی خواهان بعد از صدور رأی در تاریــخ 4/12/88 به داور ابلاغ شده است، علی هذا دادگاه بنا به مراتب فوق دعوی خواهان را غیروارد تشخیص و حکم به رد آن صادر و اعلام می دارد. رأی صادره حضوری است ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 108 دادگاه عمومی (حقوقی) تهران ـ ملکی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی خانم م.ق. با وکالت آقـای ه.الف. و خانــم ن.ن. به طرفیت خانم پ.ش. و آقای ….ر. با وکـالت آقای م.ک. نسبت به دادنامه شماره 239 مورخه 19/4/91 صادره از شعبه 108 دادگاه عمومی تهران که متضمن عدم اجابت دعوی تجدیدنظر خ. ه. ب. خواسته اعلام بطلان و بی اعتباری قرارداد 19/8/86 به علت وجود عیب در مبیع می باشـد وارد نبوده و رأی به اعتبار نتیجه شایسته تأیید م. ب. زیرا ایجاد حق فسخ و اعمـال آن مربــوط به معاملات صحیح م. ب. حال آنکه اعـلام بـطلان مربوط به معاملات فاسد بوده و هر یک آثار متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند، فلذا طرح دعوی اعلام بطلان به علت وجود عیب در مبیع فاقد وجاهت قانونی م. ب. و قطع نظر از استدلال دادگاه، رأی به اعتبار و نتیجه صحیحاً صادر گردیـده است با رد تجدیــدنظــرخواهی مستنــدآً به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را تأیید و استوار می نماید. این رأی قطعی است. رئیس شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه عشقعلی ـ جمشیدی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی تفاوت دعاوی اعلام فسخ و اعلام بطلان عقد در تاریخ 25 خرداد 1392، دادگاه بدوی به دعوی مطرح‌شده در خصوص درخواست ابطال قرارداد مورخ 19 آبان 1386 رسیدگی نمود. خواهان ادعا کرد که به دلیل کاهش مساحت پلاک ثبتی مورد معامله، اقدام به فسخ قرارداد کرده است. دادگاه بدوی با استناد به این نکته که مساحت به عنوان شرط اساسی معامله تعیین نشده و بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-355-a_0815110236002">ماده 355 قانون مدنی</a>، حق فسخ وجود ندارد، دعوی خواهان را رد کرد. همچنین مشخص شد که درخواست فسخ پس از صدور رای داور مطرح شده است. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با تایید رای بدوی، اعلام کرد که حق فسخ مختص معاملات صحیح بوده و بطلان به معاملات فاسد تعلق دارد، لذا دعوی خواهان فاقد وجاهت قانونی تشخیص داده شد. این رای بر اساس ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی تایید و قطعی اعلام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/03/25 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ایجاد حق فسخ و اعمال آن مربوط به معاملات صحیح است و اعلام بطلان مربوط به معاملات فاسد بوده و هریک آثار متفاوتی دارند بنابراین طرح دعوی اعلام بطلان به علت اعمال حق فسخ به لحاظ وجود عیب در مبیع فاقد وجاهت قانونی است. در خصوص دعوی خانم م.ق. با وکالت آقای ه.الف. به طرفیت 1 - خانم پ.ش. 2 - آقای ….ر. با وکالت آقای م.ک. به خواسته اعلام بی اعتباری و بطلان قرارداد مورخ 19/8/86 و شرط داوری ذیل آن می‌باشد، وکلای خواهان در تبیین خواسته توضیح داده اند (موکل در تاریخ 19/8/86 قراردادی را در خصوص تقسیم ارثیه و ماترک مرحوم الف.ر. با خواندگان منعقد می‌نماید طی آن در ازای تملک دو قطعه زمین واقع در دماوند کلیه سهم الارث خود از آقای ….ر. را به خواندگان واگذار می‌نماید با این حال پس از مراجعه به شهرداری دماوند و اخذ اسناد مربوطه به پلاک ثبتی --- متوجه می‌گردد که این پلاک ثبتی که سابقا به هنگام انعقاد قرارداد دارای 75/340 متر مربع مساحت بوده است با اصلاح مواجه شده و مساحت آن به 250 متر کاهش پیدا کرده است، لذا موکل پس از اطلاع از این مساله مراتب فسخ و بی اعتباری قرارداد مورخ 19/8/86 را به علت حدوث عیب در حصه و سهم خود به خواندگان و داور منتخب اعلام می‌نماید، علی هذا صدور حکم مبنی بر اعلام بطلان و بی اعتباری قرارداد مورخ 19/8/86 را استدعا می‌نماید) دادگاه پس جری تشریفات قانونی و دعوت طرفین به دادرسی و استماع اظهارات و مدافعات وکلای طرفین به شرح لوایح و صورت مجلس دادگاه و بررسی محتویات اوراق پرونده و مستندات ابرازی و با مداقه در آن، نظر به اینکه؛ اولا- هرگاه در معامله مقدار معین شرط نشده باشد یعنی کل ثمن در مقابل کل مبیع قرار گیرد و در زمان تسلیم و یا تحویل اضافه یا نقیصه درآید بایع و مشتری هیچ کدام حق فسخ معامله را ندارد و نمی تواند نسبت به اضافه یا نقیصه به یکدیگر مراجعه نماید و در توافقنامه مورخه 19/8/86 تنظیمی فی مابین طرفین، مساحت به عنوان وصف مورد معامله شرط نشده است بلکه شش دانگ پلاک ثبتی --- به عنوان عین خارجی و کل تجزیه ناپذیر موضوع قصد مشترک طرفین بوده است و مساحت آن به عنوان شرط صفت تراضی نشده و در واقع مساحت نقش تعیین کننده نداشته و به واقع شرط صفت نمی‌باشد و منصرف از <a class="artref" href="/ماده/ماده-355-a_0815110236002">ماده 355 قانون مدنی</a> است. ثانیا- توافقنامه در مورخ 19/8/86 فی مابین طرفین تنظیم شده در مورخ 14/11/88 از داور درخواست شده که به موضوع اختلاف رسیدگی حکم خود را صادر نماید و داور نیز در موعد مقرر قبل از اتمام سه ماه در مورخ 21/8/87 مبادرت به صدور رای نموده است در حالی که اعلام فسخ از سوی خواهان بعد از صدور رای در تاریخ 4/12/88 به داور ابلاغ شده است، علی هذا دادگاه بنا به مراتب فوق دعوی خواهان را غیروارد تشخیص و حکم به رد آن صادر و اعلام می دارد. رای صادره حضوری است ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی (حقوقی) تهران - ملکی رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی خانم م.ق. با وکالت آقای ه.الف. و خانم ن.ن. به طرفیت خانم پ.ش. و آقای ….ر. با وکالت آقای م.ک. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 19/4/91 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی تهران که متضمن عدم اجابت دعوی تجدیدنظر خ. ه. ب. خواسته اعلام بطلان و بی اعتباری قرارداد 19/8/86 به علت وجود عیب در مبیع م. ب. وارد نبوده و رای به اعتبار نتیجه شایسته تایید م. ب. زیرا ایجاد حق فسخ و اعمال آن مربوط به معاملات صحیح م. ب. حال آنکه اعلام بطلان مربوط به معاملات فاسد بوده و هر یک آثار متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند، فلذا طرح دعوی اعلام بطلان به علت وجود عیب در مبیع فاقد وجاهت قانونی م. ب. و قطع نظر از استدلال دادگاه، رای به اعتبار و نتیجه صحیحا صادر گردیده است با رد تجدیدنظرخواهی مستندآً به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را تایید و استوار می‌نماید. این رای قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه