تفسیر شرط پرداخت خسارت در فرض فسخ معامله

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست آقای پ. م. فرزند م. با وکالت آقای …. خ. و خانم ش. س.آ. به طرفیت خواندگان آقای ک. ت.ت. و ح.ح. ن.ن. با وکالت آقای ر. الف. بخواسته ابطال مبایعه نامه ( مالی غیر منقول ) صدور حکم بر بطلان شرط مندرج در قرارداد عادی مورخه 1392/6/20 و بطلان قرارداد م. ب. 51/000/000 ریال ارزش منطقه ای ملک 51/000/000 مطالبه خسارت دارسی وکیل خواهان درایضاح خواسته خود چنین اظهار داشته است که موکل با خواندگان محترم قرارداد عادی مورخه بیستم شهریور نودو دو تنظیم که در بند 11 آن شرایطی با این مضمون ذکر شده طرف فسخ مبایعه نامه مبلغ سه میلیارد ریال بعوان ضرر و زیان به طرف مقابل بپردازد ن. ب. ا. شرط مذکور فاقد مدت است و شرط فسخ مطابق ماده 399 و 400 و 401 قانو مدنی چنانچه فاقد مدت باشد هم خود باطل است و هم باعث بطلان قرارداد می شود دادگاه با عنایت به محتویات پرونده و ن. ب. ا. محتوای چنین عنوانی محتوی شرط فسخ نیست بلکه نتیجه اعمال حق فسخ اصلی یکی از متعاملین است چنین قیدی معطوف بر شروط فسخ به موجب شرایط برقرار شده در قرارداد یا شرایط قانونی است فی نفسه شرط نیست تاثیری در اصل معامله ندارد بلکه به این است که ی. ا. ط. قرارداد با اعمال حق فسخ بنا بر اختیار قراردادی یا قانونی یا طرف دیگر در نتیجه بر هم خوردن قرارداد خسارتی وارد سازد متضرر از برهم خوردن قرارداد منبعی برای جبران خسارت در اختیار داشته باشد عبارت مرقوم در قرارداد مورد استناد خواهان اتفاقا در همین راستا در جهت تثبیت قرارداد وضع شده علیهذا ب. ت. ب. مراتب چنین عبارتی در جهت بر هم خوردن قرارداد به حکم منطق حقوقی عرف رایج موجه نبوده و مورد حمایت قانون گذار نمی باشدعلیهذا دادگاه دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص مستندا به ماده 197 قانون آئین دادرسی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می دارد رای صادره حضوری ظرف مهلت بیست روز قابل اعتراض در محاکم محترم دادگاه تجدد نظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 13 دادگاه عمومی و حقوقی تهران - رمضانعلی صمدی رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای پ. ف. با وکالت ا. خ. و ش. س. به طرفیت آقایان 1- ح.ح. ن.ن. 2- ک. ت.ت. از دادنامه شماره 787-930 مورخ1393/7/30 صادره از شعبه 13 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن حکم به بطلان دعوای ت. ن. خ. مبنی بر ابطال مبایعه نامه عادی مورخ 1392/6/20 صادر گردیده است عمده دلایل تجدیدنظرخواهی این است که ت. ن. خ. مدّعی است به علت قید جمله دو طرف فسخ معامله به مبلغ سه میلیارد ریال به عنوان ضرر و زیان باید به طرف مقابل بپردازد یک شرط فسخی است که بدلیل نداشتن مدّت باطل بوده و موجب بطلان عقد م. ب. که ب. ت. ب. استدلال دادگاه بدوی و این که در عرف معاملاتی این شرط فسخ نبوده بلکه عنوان وجه التزام به معامله را داده و تزلزلی در ارکان و شرایط اساسی معامله ایجاد نمی نماید فلذا ب. ت. ب. محتویات پرونده و ادله و مستندات ابزاری طرفین و تحقیقات انجام شده تجدیدنظر خواهی مقرون به دلیلی نیست که موجبات فسخ دادنامه معترض عنه را فراهم آورد و رأی صادره از نظر استناد به مواد و منابع قانونی و رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز فاقد اشکال بوده و بر اساس موازین قانونی و مستنبط از اصول و قواعد حقوقی اصدار یافته است ، فلذا به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد تجدیدنظر خواهی ، دادنامه تجدیدنظر خواسته را عیناً تأیید و استوار می نماید ، این رأی حضوری و قطعی است. شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان تهران -مستشار و مستشار سیدفرخ مرتضوی - مجتبی شفیعی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی تفسیر شرط پرداخت خسارت در فرض فسخ معامله در تاریخ 18 مهر 1394، دادگاه عمومی و حقوقی تهران به دعوای ابطال مبایعه‌نامه عادی به تاریخ 20 شهریور 1392 رسیدگی نمود. خواهان ادعا کرد که شرط فسخ مندرج در قرارداد، که به پرداخت مبلغ سه میلیارد ریال به عنوان ضرر و زیان اشاره دارد، به دلیل عدم تعیین مدت، باطل است و این امر موجب بطلان قرارداد می‌شود. دادگاه بدوی با استناد به مواد 399، 400 و 401 قانون مدنی، این شرط را فاقد اثر حقوقی تشخیص داد و دعوی را غیر وارد دانست. بر این اساس، به استناد ماده 197 قانون آیین دادرسی، حکم به بطلان دعوی صادر گردید. این رای ظرف 20 روز قابل اعتراض بود. در مرحله تجدیدنظر، درخواست ابطال رای بدوی با استناد به دلایل مشابه مطرح شد، اما دادگاه تجدیدنظر با تاکید بر استدلالات دادگاه بدوی و عدم وجود دلیل کافی برای نقض رای، به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی، رای بدوی را تایید و استوار نمود. این رای نیز به صورت حضوری و قطعی اعلام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/07/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: شرط پرداخت خسارت در صورت فسخ عقد، در عرف معاملاتی، به عنوان وجه التزام تلقی می‌گردد بنابراین عدم ذکر مدت برای این شرط، تزلزلی در ارکان و شرایط اساسی معامله ایجاد نکرده و موجب بطلان شرط و عقد نیست. در خصوص دادخواست آقای پ. م. فرزند م. با وکالت آقای …. خ. و خانم ش. س.آ. به طرفیت خواندگان آقای ک. ت.ت. و ح.ح. ن.ن. با وکالت آقای ر. الف. به خواسته ابطال مبایعه نامه (مالی غیر منقول) صدور حکم بر بطلان شرط مندرج در قرارداد عادی مورخه 1392/06/20 و بطلان قرارداد م. ب. 51/000/000 ریال ارزش منطقه ای ملک 51/000/000 مطالبه خسارت دارسی وکیل خواهان درایضاح خواسته خود چنین اظهار داشته است که موکل با خواندگان محترم قرارداد عادی مورخه بیستم شهریور نودو دو تنظیم که در بند 11 آن شرایطی با این مضمون ذکر شده طرف فسخ مبایعه نامه مبلغ سه میلیارد ریال بعوان ضرر و زیان به طرف مقابل بپردازد ن. ب. ا. شرط مذکور فاقد مدت است و شرط فسخ مطابق ماده 399 و 400 و 401 قانو مدنی چنانچه فاقد مدت باشد هم خود باطل است و هم باعث بطلان قرارداد می‌شود دادگاه با عنایت به محتویات پرونده و ن. ب. ا. محتوای چنین عنوانی محتوی شرط فسخ نیست بلکه نتیجه اعمال حق فسخ اصلی یکی از متعاملین است چنین قیدی معطوف بر شروط فسخ به موجب شرایط برقرار شده در قرارداد یا شرایط قانونی است فی نفسه شرط نیست تاثیری در اصل معامله ندارد بلکه به این است که ی. ا. ط. قرارداد با اعمال حق فسخ بنا بر اختیار قراردادی یا قانونی یا طرف دیگر در نتیجه بر هم خوردن قرارداد خسارتی وارد سازد متضرر از برهم خوردن قرارداد منبعی برای جبران خسارت در اختیار داشته باشد عبارت مرقوم در قرارداد مورد استناد خواهان اتفاقا در همین راستا در جهت تثبیت قرارداد وضع شده علیهذا ب. ت. ب. مراتب چنین عبارتی در جهت بر هم خوردن قرارداد به حکم منطق حقوقی عرف رایج موجه نبوده و مورد حمایت قانون گذار نمی‌باشدعلیهذا دادگاه دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می‌دارد رای صادره حضوری ظرف مهلت بیست روز قابل اعتراض در محاکم محترم دادگاه تجدد نظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی و حقوقی تهران رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای پ. ف. با وکالت ا. خ. و ش. س. به طرفیت آقایان 1 - ح.ح. ن.ن. 2 - ک. ت.ت. از دادنامه شماره --- - 930 مورخ 1393/07/30 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن حکم به بطلان دعوای ت. ن. خ. مبنی بر ابطال مبایعه نامه عادی مورخ 1392/06/20 صادر گردیده است عمده دلایل تجدیدنظرخواهی این است که ت. ن. خ. مدّعی است به علت قید جمله دو طرف فسخ معامله به مبلغ سه میلیارد ریال به عنوان ضرر و زیان باید به طرف مقابل بپردازد یک شرط فسخی است که بدلیل نداشتن مدّت باطل بوده و موجب بطلان عقد م. ب. که ب. ت. ب. استدلال دادگاه بدوی و این که در عرف معاملاتی این شرط فسخ نبوده بلکه عنوان وجه التزام به معامله را داده و تزلزلی در ارکان و شرایط اساسی معامله ایجاد نمی‌نماید فلذا ب. ت. ب. محتویات پرونده و ادله و مستندات ابزاری طرفین و تحقیقات انجام شده تجدیدنظر خواهی مقرون به دلیلی نیست که موجبات فسخ دادنامه معترض عنه را فراهم آورد و رای صادره از نظر استناد به مواد و منابع قانونی و رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز فاقد اشکال بوده و بر اساس موازین قانونی و مستنبط از اصول و قواعد حقوقی اصدار یافته است، فلذا به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد تجدیدنظر خواهی، دادنامه تجدیدنظر خواسته را عینا تایید و استوار می‌نماید، این رای حضوری و قطعی است. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران -مستشار و مستشار