رأی
حدود اسقاط خیار غبنبار اثبات اطلاع از قیمت مبیع در زمان معامله
حدود اسقاط خیار غبنبار اثبات اطلاع از قیمت مبیع در زمان معامله
خ. م.:
در تاریخ 22 اردیبهشت 1395، دادگاه بدوی به دعوی مرتبط با فسخ معامله مبایعهنامهای به دلیل وجود خیار تدلیس و غبن افحش رسیدگی نمود. خ. ه. ادعا کردند که قیمت واقعی آپارتمان مورد معامله بین 9 تا 10 میلیون تومان است، در حالی که خوانده آن را به قیمت 125,000,000 ریال به ازای هر متر مربع فروخته است. همچنین، ادعا شد که فروشنده در زمان معامله اعلام کرده که آپارتمان کلید نخورده است. در دفاعیات، خوانده به این نکته اشاره کرد که مشتری با مشاهده ملک اقدام به خرید کرده و بنابراین تمامی خیارات ساقط شده است. دادگاه بدوی با استناد به ماده 1257 قانون مدنی و عدم ارائه ادله کافی از سوی خواهانها، دعوی را رد کرد. سپس، در مرحله تجدیدنظر، تجدیدنظرخواهی خ. ه. مورد بررسی قرار گرفت. دادگاه تجدیدنظر با استناد به شرایط تحقق خیار غبن فاحش، از جمله عدم اطلاع مغبون از قیمت عادلانه و فوریت در اعمال خیار، حکم به موجه بودن دعوی خ. ه. صادر و دادنامه بدوی را نقض کرد. بر اساس مواد 416 و 417 قانون مدنی و مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به تایید و تنفیذ فسخ معامله و محکومیت خوانده به پرداخت هزینه دادرسی صادر گردید. این رای قطعی است.
تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/22
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورتی که طرفین قرارداد خیار غبن را ساقط کنند صرفا به منزله اسقاط غبن متعارف و قابل مسماحه است و اسقاط مزبور مشمول غبن فاحش(بیش از یک پنجم ارزش معامله) نیست؛بنابراین اگر غبن به مقداری باشد که اصلا به فکر طرفین معامله خطور نمی کرده، با اسقاط کلیه خیارات ساقط نمی شود. ادعای جهل به قیمت عادله مبیع یا مورد معامله در زمان وقوع معامله بدون دلیل از مدعی پذیرفتنی است؛ بنابراین مدعی اطلاع، مکلف به اثبات آگاهی طرف معامله از قیمت روز مبیع است. (بررسی: سایر آرا اصراری)
رای دادگاه بدوی
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/06/30
رای دادگاه
در خصوص دعوی خ. ه.
1 - آقای م. ص. فرزند م.
2 - آقای م. ص. فرزند م.
3 - خانم ن. ص. فرزند م. با خواهانهای ردیف دوم و سوم با ولایت آقای م. ص. و همگی با وکالت آقای م. ح. به طرفیت آقای ح. ح.الف.د. فرزند ج.ق. به خواسته تائید و تنفیذ فسخ معامله موضوع مبایعه نامه شماره 9897904 مورخ 93/6/3 اتحادیه کشوری صنف مشاوران املاک به لحاظ خیار تدلیس و غبن افحش به انضمام خسارات دادرسی؛ بدین شرح که خواهان ردیف اول اصالتاٌ از طرف خود و ولایتاٌ از طرف خ. ه. ردیف دوم و سوم طبق مبایعه نامه فوق الذکر مبادرت به خرید یکدستگاه آپارتمان به پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی مفروز و مجزی شده از 1529 فرعی بخش --- تهران به آدرس سعادت آباد خیابان علامه شمالی خیابان 20 شرقی پلاک --- طبقه 4 واحد 13 به قیمت 125000000 ریال برای هر متر مربع از خوانده دعوی نموده است و پس از تنظیم سند رسمی انتقال به شماره 3776 مورخ 93/10/8 دفتر خانه اسناد رسمی شماره 1369 تهران به خ. ه. ردیف دوم و سوم صلح عمری گردیده است ولی چون فروشنده در زمان انجام معامله اعلام کرده بوده است که آپارتمان کلید نخورده است و بعداٌ مشخص گردیده است که قبلاٌ هم افرادی در آنجا ساکن بوده اند و ثانیاٌ: اینکه قیمت عادله آپارتمان بین نه تا ده میلیون تومان برای هر متر مربع م. ب. و خوانده آپارتمان را با قیمت بالاتری به خواهان فروخته است، لذا خواهان تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را نموده اند. خوانده دعوی طی لایحه دفاعیه شماره 2517 مورخ 94/6/14 اعلام نموده است که مشتری با رویت ملک و بررسی آن مبادرت به خرید آپارتمان کرده است و کلیه خیارات ساقط شده است و قیمت فروخته شده نیز منطبق با قیمت متعارف با محل م. ب. ولذا تقاضای رد دعوی خ. ه. را کرده است. این دادگاه ب. ت. ب. اینکه اولاٌ در مبایعه نامه مورد استناد کلیه خیارات ساقط گردیده است ثانیاٌ: ادله کافی مبنی برغبن و تدلیس ارائه نشده است و مضافا اینکه ضرورتی ندارد که مقدار ثمن برابر بهای واقعی مبیع باشد و زیرا دنیای دادوستد دنیای سود جویی است و انچه بر قرار داد حاکمیت دارد اراده خریدار و فروشند است و قانون بر توافق انها احترام می گذارد و در ما نحن وفیه نیز طرفین به مفاد قرار داد توافق نمود ه اند و نادیده گرفتن ان نیز در تعارض با منافع اجتماعی است. ثالثاٌ: مبایعه نامه در تاریخ 93/6/3 منعقد گردیده است ولی اظهارنامه بیش از شش ماه بعد از ان توسط خواهان تنظیم و تحویل دفتر خدمات گردیده است و این در حالی استکه در فرض وجود خیار غبن و تدلیس نیز اعمال این خیارات فوریت دارند. رابعاٌ: با انجام نقل و انتقالات بعدی در فرض وجود خیار نیز ساقط میگردد و در مانحن فی پس از تنظیم مبایعه نامه سند رسمی دیگری نیز تنظیم شده است، لذا این دادگاه بنا به مراتب مذکور دعوی خ. ه. را غیر وارد تشخیص و مستنداٌ به ماده 1257 قانون مدنی حکم به رد دعوی خ. ه. صادر و اعلام مینماید. صادره حضوری محسوب و ظرف مدت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در محاکم محترم تجدید نظر استان تهران م. ب..
رئیس شعبه --- دادگاه حقوقی تهران - ابراهیم کرمی
رای دادگاه تجدیدنظر استان
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/02/22
رای دادگاه
در خصوص تجدید نظر خواهی آقای م. ص. اصالتا و ولایتا از طرف فرزندان صغیر به طرفیت ت. ن. خ. آقای ح. ح.الف.د. نسبت به دادنامه شماره --- صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن دعوی تایید و تنفیذ فسخ معامله موضوع مبایعه نامه شماره 9897904 مورخه 1393/06/03 اتحادیه صنف مشاوران املاک به لحاظ تحقق خیار غبن فاحش به انضمام خسارات دادرسی حکم به رد دعوی صادر گردیده است. بدلایل ذیل به نظر وارد و موجه تشخیص و رای مذکور مغایر با شرع و قانون بوده و مستلزم نقض م. ب. زیرا که در تحقق خیار غبن وجود سه شرط لازم و ضروری است الف - وجود غبن فاحش ب - عدم اطلاع مغبون به قیمت عادلانه روز ج - فوریت خیار، که هرسه شرط مزبور در پرونده وجود دارد. ن. ب. ا. هر چند طرفین به حکایت مبایعه نامه مذکور هنگام عقد خیار غبن را ساقط نمودهاند ولی این اسقاط حق منصرف به غبن متعارف و قابل مسامحه است و خیار غبن نامتعارف از نوع فاحش از دایره اسقاط و اراده طرفین خروج موضوعی دارد و چون طرفین معامله با اسقاط خیار غبن قصد تثبیت معامله و جلوگیری از تزلزل آن با اختلاف قیمت جزئی و قابل اغماض را دارند و قصد فریب یکدیگر را ندارند ولی در ما نحن فیه بیش از یک پنجم ثمن معامله در عرف جامعه مورد قبول نبوده و قابل اغماض نیست و بعضی از فقهای بزرگ متقدم و متاخر بر این اعتقادند در فرضی که خیار غبن فاحش یا افحش را طرفین معامله اسقاط نمودهاند خیار غبن ساقط نمی شود مگر نسبت به آن مقدار غبنی که در مثل این معامله محتمل بوده، نه بیشتر از آن، فلذا اگر غبن به مقداری باشد که اصلا در فکر و ذهن طرفین معامله خطور نمی کرده و با اسقاط کلیه خیارات ساقط نمی شود، چون از این مورد انصراف دارد، از آنجا که اثبات مغبونیت بر عهده خواهان نخستین بوده که نامبرده با جلب نظر کارشناس و نهایتا هیات سه نفره کارشناسان رسمی دادگستری این امر به اثبات رسیده و تفاوت قیمت مورد معامله بیش از یک پنجم بوده است و نظریه مذکور منطبق با اوضاع و احوال مسلم قضیه م. ب. و قابل متابعت م. ب. و ت. ن. خ. دلیلی بر رد آن اقامه ننموده است. ثانیا دلیل علم به قیمت عادله به عهده غابن (ت. ن. خ.) است و باید با اقامه دلیل آن را به اثبات برساند که خریدار در زمان معامله عالم به قیمت عادله ملک بوده و با این وصف اقدام به معامله نمود است و در آرای اصراری به شماره های 3799 مورخ 1339/12/17 و 8 - 1378/05/05 و 9 - 1387/05/01 هیات عمومی حقوقی دیوانعالی کشور تصریح شده که ادعای جهل به قیمت عادله مبیع یا مورد معامله در زمان وقوع معامله بدون دلیل از مدعی پذیرفتنی است و علی القاعده از خواهان غبن به امر عدمی نباید دلیل مطالبه نموده زیرا اصل عدم اطلاع تا این زمان با اوست و فروشنده (ت. ن. خ.) که مدعی اطلاع خریدار ازغبن فاحش قبل از این تاریخ است مدعی محسوب و بار اثبات ادعا بر عهده اوست، ثالثا ن. ب. ا. ب. ت. ب. محتویات پرونده تجدیدنظرخوه به محض اطلاع از قیمت عادله ملک در زمان معامله فورا با ارسال اظهارنامه رسمی مراتب فسخ معامله را به فروشنده (ت. ن. خ.) اعلام نموده و ن. ب. ا. در قانون برای تعیین زمان اعمال خیار تصریحی وجود ندارد و این موضوع فوریت زمان برای اعمال خیار عرفی است و هر زمان مغبون علم به غبن پیدا کرد میتواند اعمال حق خیار نماید هر چند مدت مدیدی از آن گذشته باشد ن. ب. ا. ت. ن. خ. دلیلی بر رد فوریت خیار اعمال شده ارائه ننموده است. رابعا انتقال بعدی مورد معامله مسقط حق خیار نیست ضمن اینکه انتقال آپارتمان مذکور بصروت صلح عمری د. ح. فرزندان صغیر صورت گرفته و حق فسخ مورد صلح برای مصالح باقی است و این نوع انتقال دلیل بر اعراض از حق اعمال خیار فسخ بدلیل غبن نیست، بنابر این تجدیدنظرخواهی از موارد نقض ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی تشخیص فلذا با استناد به مواد 416 و 417 و 420 قانون مدنی و مواد 198 و 519 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه معترض عنه، حکم بر تایید و تنفیذ فسخ معامله موضوع مبایعه نامه صدر الذکر به لحاظ اعمال خیار غبن فاحش بیش از یک پنجم مورد معامله و محکومیت ت. ن. خ. به پرداخت هزینه دادرسی مرحله بدوی و تجدیدنظرودستمزد کارشناس از باب قاعده تسبیب د. ح. ت. ن. خ. صادر و اعلام میگردد. رای صادره قطعی است.
شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار
مجتبی نورزاد - سید احمد جاویدی اقدم
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 51
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
نحوه انتقال امتیازات آب و برق و تلفن در پی انتقال ملک و قابلیت استناد انتقال به ادارات مربوط
مواد 198 و 511 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان ابطال مبایعه نامه و غرامت
مواد 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نقض دادنامه بدوی و رد دعوی مطالبه خسارت به دلیل عدم تخلیه ملک به علت وجود تصرف شخص ثالث و سند رسمی انتقال ملک
مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان بالتساوی به پرداخت روزانه مبلغ 10
-
رأی
هماستناد
طرح دعوای رفع تصرف از مشاعات از سوی مدیر ساختمان
مواد 198، 260، 303 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین مواد 132 و 1257 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط ابطال سند ملک مشاعی به میزان قدر السهم
مواد 198 و 503 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به ابطال سند ماخوذه اداره کل منابع طبی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از دیون متوفی
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط فاسخ و اثر آن بر انتقالات بعدی
ماده 198 از قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به ماده 189 قانون مدنی ونیز مواد 247
-
رأی
هماستناد
دعوی الزام به تنظیم سند رسمی ملک بازداشتی
مواد 198 و 519 و 520 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به فک رهن از ملک مور
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به دین تعیینی توسط کارشناس
مواد 198 ، 257 ، 515 ، 519 و 522 از قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 314/6
-
رأی
هماستناد
ابطال معامله و رد دعوای الزام به پرداخت ثمن به نرخ روز به دلیل عدم اثبات استحقاق خواهان
مواد 198، 257 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه سفته در فرض عدم رعایت شرایط قانونی
مواد 198، 515، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تفسیر «شرط پرداخت وجه التزام در صورت فسخ قرارداد»
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه استناد به اقاله قرارداد
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده مبنی بر الزام خوانده
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی جلب ثالث
مواد 198 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی و 265 و 352 و 365 قانون مدنی ضمن اعلام بطل
-
رأی
هماستناد
نقش وصول ثمن در انصراف از شرط فاسخ
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- ضمانت اجرای حضور در دفتر اسناد رسمی بدون همراه داشتن بقیه ثمن (2)- تکلیف دادگاه در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی
مواد 198 ، 515 ، 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر الزام خواندگان به فک رهن
-
رأی
هماستناد
تفسیر عرفی از شرط فاسخ
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود اختیارات وکیل در انتقال ملک
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی تقاضای رسیدگی و صدور حکم به شرح ستون خواست
-
رأی
هماستناد
چک صادره از موسسه مالی و اعتباری
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست تسلیم ملک به استناد قرارداد عادی فروش سرقفلی
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه خسارت تاخیر تادیه از بیمه گذار
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 178/0
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
مواد 198 و 417 و 425 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه --- - 93/3/25 این دادگاه ناظر به د
-
رأی
هماستناد
خوانده در دعاوی علیه شرکت مشمول قانون حمایت صنعتی و جلوگیری از تعطیلی کارخانه های کشور
مواد 198 و 503 و 515 و 519 و 522 از قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان ردیف 2 تا 6 را متضامنا به پرداخت
-
رأی
هماستناد
تفاوت مالکیت در اثر ارث و وصیتواخواهی از قرار رد دعوی الزام به تنظیم سند رسمی
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تجزیه و تحلیل دادخواست خلع ید و قلع و قمع بنا علیه آموزش و پرورش و نقض قرار ابطال در تجدیدنظر
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به رفع تصرف و خلع ید و قلع و قمع بنای
-
رأی
هماستناد
استناد به سرمای شدید در فصل زمستان به عنوان مصداق قوه قاهره
مواد 198، 197 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه از خسارت تعیینی کارشناس
مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
پیش بینی تعیین بخشی از ثمن توسط کارشناس
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خلع ید در فرض رابطه استیجاری با مالک سابقتاثیر تغییر مالک بر وضعیت اجاره
مواد 198، 515 و 519 از قانون آیین دادرسی مدنی و در رای تجدیدنظر شامل مواد 2 و 358 قانون
-
رأی
هماستناد
مفهوم سند مکتوم اعاده دادرسیشرط اعاده دادرسی مستند به سند مکتوم
مواد 198، 515، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تعهدات الحاقی به سند سفید امضاء
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خسارت دادرسی دعوای مطالبه قیمت عادله
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
توافق در پرداخت اقساط مهریه پس از تقسیط آن
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی مارالذکر حکم بر ابطال اجراییه موضوع خواسته
-
رأی
هماستناد
نقش کاربری قانونی در تعیین میزان اجرت المثل
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی استناد گردید
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه التزام تاخیر توسط موسسات مالی و اعتباری
مواد 198، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه قیمت ملک از وکیل در انتقال ملکمطالبه قیمت روز ملک در فرض انتقال آن توسط وکیل به خود
ماده 198 و 511 و 519 قانون آیین دادرسی در امور مدنی خوانده را به پرداخت 1/172/800/000
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه تا زمان اجرای حکم
مواد 198، 519، 520 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر تعویض چک بر حق فسخ تعیین شده برای عدم وصول وجه چک ابتداییاثر تعویض چک هی موضوع قرارداد بر حق فسخ فروشنده
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه چک تضمینی قبل از اثبات تخلف طرف قرارداد
ماده 198 و 515 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان دعوی اصلی را به پرداخت مبلغ 20/95
-
رأی
هماستناد
واخواهی در مهلت تجدیدنظرخواهی
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
مواد مرتبط 6
-
اعمال
از این صفحه
ماده 348 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی تشخیص فلذا با استناد به مواد 416 و 417 و 4
-
اعمال
از این صفحه
ماده 198 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
مواد 198 و 519 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه معترض عنه
-
اعمال
از این صفحه
ماده 416 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
قانون آیین دادرسی مدنی تشخیص فلذا با استناد به مواد 416
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1257 — قانون مدنی
ماده 1257 قانون مدنی و عدم ارائه ادله کافی از سوی خواهان ها
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 416 — قانون مدنی
مواد 416 و 417 قانون مدنی
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 198 — قانون مدنی
قانون مدنی و مواد 198
دکترین 5
-
مقاله
هماستناد
ارزیابی نادرست مال — درخواست طرفین بر خلاف تبصره ذیل ماده
ماده 416 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ارزیابی نادرست مال — فرض شکایت نسبت به مزایده از محل
ماده 416 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر قانون از جهت نوع تفسیر به
مواد 879 و 1257 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر اصولی تفسیری که متکی بر اصول
مواد 879 و 1257 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر اصولی تفسیری که متکی بر اصول
مواد 879 و 1257 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
