حقوق مالکانه املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها

رأی شعبه بدوی دیوان عدالت اداری ن. ب. ا. قانون‌گذار با عنایت به اصل تسلیط و حرمت مالکیت مشروع و اینکه محرومیت اشخاص از اعمال حقوق مالکانه به مدت نامعلوم و نامحدود به بهانه وجود طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها مصوب مراجع و مقامات مختلف و در اشکال گوناگون به‌صورت علی‌الاطلاق را مغایر با اصول فوق‌الذکر و ناقض حق اعمال مالکیت و آثار مترتب بر آن دانسته، با وضع قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها مصوب 67، شهرداری‌ها مکلف شده‌اند که با انقضای مهلت و عدم اجرای طرح‌های مصوب، حق اعمال انحای حقوق مالکانه را برای تعیین وضع ملک مالکین به رسمیت بشمارند. در ما نحن‌فیه، صرف قرار گرفتن اراضی شکات در طرح توسعه آموزش عالی و عدم اجرای طرح توسط دستگاه مجری، اداره طرف شکایت را در راستای قانون صدرالذکر مکلف به رعایت حقوق شاکی می‌نماید و صرف اعلام مزروعی بودن اراضی به‌واسطه کاربری سابق، مسقط وظایف شهرداری را فراهم نمی‌سازد، بلکه شهرداری ب. ت. ب. وضعیت حادث‌شده، موضوع را به مراجع ذی‌ربط تصمیم‌گیری پیرامون طرح تفصیلی ارسال تا در صورت تعیین کاربری مناسب با خواسته شاکی برابر قانون صدرالاشعار اقدام نماید. لذا با توجه به‌مراتب فوق در اجرای مواد 11 و 63 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، حکم به ورود شکایت شاکی به شرح ستون خواسته را صادر و اعلام می‌دارد. این رأی ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ، قابل‌اعتراض در شعب تجدیدنظر م. ب.. رئیس شعبه 7 دیوان عدالت اداری بشارتی‌فر رأی شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ن. ب. ا. اعتراضات ت. ن. خ. به کیفیتی نیست که اساس استنباط شعبه بدوی را مخدوش نماید و یا سبب تزلزل و نتیجتاً نقض رأی معترض‌عنه شود و ازآنجایی‌که دادنامه مورد اعتراض منطبق با موازین قانونی اصدار یافته و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز عاری از اشکال و ایراد می‌باشد، لذا با رد تجدیدنظرخواهی با استناد به ماده 71 قانون دیوان، رأی معترض‌عنه عیناً تأیید و استوار می‌گردد. رأی صادره قطعی است. رییس شعبه هفتم تجدید‌نظر دیوان عدالت اداری - مستشار شعبه جباری - دلاوری فهرست شعبه بدوی دیوان عدالت اداری شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری نقد رأی حقوق مالکانه املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری ها در تاریخ 16 اردیبهشت 1392، شعبه دیوان عدالت اداری به درخواست یکی از شاکیان علیه شهرداری کرج، به بررسی موضوع تغییر کاربری پلاک ثبتی از ورزشی به خدماتی در طرح تفصیلی پرداخت. بر اساس گزارش دایره طرح تفصیلی، این تغییر کاربری به عنوان دلیلی جدید محسوب گردید. در لایحه دفاعی ارائه شده توسط شهرداری، تنها به کاربری ورزشی در سال 1390 اشاره شده و مصوبات کمیسیون ماده 5 به عنوان مانعی برای صدور پروانه مطرح گردید. دیوان عدالت اداری با استناد به ماده 17 قانون دیوان عدالت اداری، رای قبلی را نقض کرده و ب. ت. ب. تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها، حق مالکانه را پس از 5 سال از اعلام طرح مورد تاکید قرار داد. ب. ت. ب. گذشت نزدیک به 20 سال از اعلام طرح، دیوان حکم به ورود شکایت و صدور پروانه ساختمانی مسکونی صادر کرد. این رای قطعی و لازم‌الاجرا است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/02/16 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: بعد از انقضای 5 سال از اعلان طرح شهرداری، مالک می‌تواند بدون ابطال طرح از کلیه حقوق مالکانه از جمله احداث بنا، فروش و غیره برخوردار باشد. رای شعبه دیوان عدالت اداری در خصوص درخواست (ج. م) به وکالت از شکات به طرفیت شهرداری کرج مبنی بر اعمال ماده 17 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه فوق، ب. ت. ب. اسناد و مدارک ابرازی و بررسی و ملاحظه پرونده اصلی و نظر به این که طبق گزارش دایره طرح تفصیلی، پلاک ثبتی... کلا در طرح ورزشی قرار گرفته است (تاریخ گزارش 8/2/82 ) و بر اساس نقشه ارائه شده اعلام گردیده «موقعیت پلاک ثبتی... بر روی نقشه طرح تفصیلی سابق در سال 1372 که به صورت ورزشی بوده، در حال حاضر بر اساس بازنگری طرح تفصیلی دارای کاربری خدماتی م. ب.»;، اسناد ارائه شده دلیلی جدید محسوب می‌شود و نظر به این که طرف شکایت در لایحه دفاعیه (مورخ) 29/1/92 تنها به ورزشی بودن کاربری پلاک مذکور در سال 1390 اشاره کرده است و مانع صدور پروانه را مصوبات کمیسیون ماده 5 اعلام نموده است، بنابراین درخواست اعاده دادرسی موجه تشخیص و به استناد ماده 17 قانون دیوان عدالت اداری دادنامه شماره --- - 30/7/91 صادره از این شعبه نقض می‌گردد و نظر به این که تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری ها مصوب 1367 و اصلاحیه بعدی آن مقرر نموده است مالک بعد از انقضای 5 سال از اعلان طرح، می‌تواند بدون ابطال طرح از حقوق مالکانه از جمله احداث بنا، فروش و غیره برخوردار باشد و از زمان اعلام طرح در سال 1372 نزدیک به 20 سال می گذرد و تبدیل طرح در ماهیت امر چیزی را عوض نمی کند و وفق مقررات بند 24 ماده 55 قانون شهرداری ها، صدور پروانه ساختمانی از وظایف تخصصی شهرداری است، بنابراین شکایت موجه را تشخیص و به استناد مواد قانونی مذکور و مواد 7 ، 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری، حکم به ورود شکایت و صدور پروانه ساختمانی مسکونی وفق سایر مقررات قانونی صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است. رئیس شعبه --- دیوان عدالت اداری - مستشار شعبه جباری - پراینده شهرستانی در تاریخ 18 بهمن 1393، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت مالکین اراضی واقع در طرح توسعه آموزش عالی رسیدگی نمود. شاکیان با استناد به قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها مصوب 1367، خواستار رعایت حقوق مالکانه خود شدند و ادعا کردند که عدم اجرای طرح توسط دستگاه مجری، شهرداری را ملزم به تعیین وضعیت اراضی می‌سازد. شعبه بدوی با استناد به اصل تسلیط و حرمت مالکیت، حکم به ورود شکایت و الزام شهرداری به ارسال موضوع به مراجع ذیربط برای تعیین کاربری مناسب صادر کرد. این رای ظرف بیست روز قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر بود. در مرحله تجدیدنظر، اعتراضات معترضان به دلیل عدم تاثیر بر استنباط شعبه بدوی رد و رای صادره تایید شد. رای صادره قطعی است و تصمیمات بر اساس مواد 11 و 63 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و ماده 71 قانون دیوان اتخاذ گردیده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/11/18 پیام: محرومیت اشخاص از اِعمال حقوق مالکانه به مدت نامعلوم یا نامحدود، به بهانه وجود طرح های دولتی یا مربوط به شهرداری ها، مغایر با اصل تسلیط و حرمت مالکیت مشروع است. رای شعبه بدوی دیوان عدالت اداری ن. ب. ا. قانون‌گذار با عنایت به اصل تسلیط و حرمت مالکیت مشروع و اینکه محرومیت اشخاص از اعمال حقوق مالکانه به مدت نامعلوم و نامحدود به بهانه وجود طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها مصوب مراجع و مقامات مختلف و در اشکال گوناگون به‌صورت علی‌الاطلاق را مغایر با اصول فوق‌الذکر و ناقض حق اعمال مالکیت و آثار مترتب بر آن دانسته، با وضع قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها مصوب 67 ، شهرداری‌ها مکلف شده‌اند که با انقضای مهلت و عدم اجرای طرح‌های مصوب، حق اعمال انحای حقوق مالکانه را برای تعیین وضع ملک مالکین به رسمیت بشمارند. در ما نحن‌فیه، صرف قرار گرفتن اراضی شکات در طرح توسعه آموزش عالی و عدم اجرای طرح توسط دستگاه مجری، اداره طرف شکایت را در راستای قانون صدرالذکر مکلف به رعایت حقوق شاکی می‌نماید و صرف اعلام مزروعی بودن اراضی به‌واسطه کاربری سابق، مسقط وظایف شهرداری را فراهم نمی‌سازد، بلکه شهرداری ب. ت. ب. وضعیت حادث‌شده، موضوع را به مراجع ذی‌ربط تصمیم‌گیری پیرامون طرح تفصیلی ارسال تا در صورت تعیین کاربری مناسب با خواسته شاکی برابر قانون صدرالاشعار اقدام نماید. لذا با توجه به‌مراتب فوق در اجرای مواد 11 و 63 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، حکم به ورود شکایت شاکی به شرح ستون خواسته را صادر و اعلام می‌دارد. این رای ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ، قابل‌اعتراض در شعب تجدیدنظر م. ب.. رئیس شعبه --- دیوان عدالت اداری رای شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ن. ب. ا. اعتراضات ت. ن. خ. به کیفیتی نیست که اساس استنباط شعبه بدوی را مخدوش نماید و یا سبب تزلزل و نتیجتا نقض رای معترض‌عنه شود و ازآنجایی‌که دادنامه مورد اعتراض منطبق با موازین قانونی اصدار یافته و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز عاری از اشکال و ایراد می‌باشد، لذا با رد تجدیدنظرخواهی با استناد به ماده 71 قانون دیوان، رای معترض‌عنه عینا تایید و استوار می‌گردد. رای صادره قطعی است. در تاریخ 24 تیر 1394، رای شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در خصوص تجدیدنظرخواهی به خواسته اعتراض به رای شعبه بدوی صادر گردید. در رای بدوی، شکایت به دلیل عدم صلاحیت شهرداری در تغییر کاربری ملکی که در کاربری فضای سبز قرار دارد، رد شد. همچنین، کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی معماری و شهرسازی طرف دعوی نبوده و شهرداری قصد ابتیاع ملک را داشته است؛ از این رو، الزام به انجام خواسته فاقد توجیه قانونی اعلام گردید. در تجدیدنظرخواهی، شاکی با استناد به تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری مصوب 29 آبان 1367 و آرای هیات عمومی، ادعا نمود که بیش از پنج سال از تصویب طرح گذشته است. دیوان تجدیدنظر، ب. ت. ب. موجه بودن تجدیدنظرخواهی، رای صادره را نقض کرده و شعبه بدوی را مکلف به رسیدگی ماهوی نمود. این رای قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/04/24 پیام: در صورت موکول شدن اجرای طرح های شهرداری و تملک املاک واقع در آن به حداقل پنج سال پس از برنامه ریزی مصوب، مالکین املاک واقع در طرح های مزبور از کلیه حقوق مالکانه برخوردار می‌باشند. ن. ب. ا. اولا- ملک شاکی در کاربری فضای سبز واقع شده و تغییر کاربری با کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی معماری و شهرسازی است و از اختیارات شهرداری نیست، ثانیا- کمیسیون مذکور نیز طرف دعوی واقع نشده، ثالثا- شهرداری قصد ابتیاع ملک را دارد و با این وصف الزام به انجام خواسته فاقد توجیه قانونی است، قرار رد شکایت صادر می‌گردد. قرار صادره وفق ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ظرف 20 روز پس از ابلاغ، قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است. در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ک.ش. به وکالت از آقای ر. ر.ج. به خواسته اعتراض به رای شماره... صادره از شعبه --- بدوی، ب. ت. ب. محتویات پرونده، ن. ب. ا. شاکی مدعی است بیش از پنج سال از زمان تصویب طرح می گذرد، لذا به استناد تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری مصوب 1367/08/29 و آرای هیات عمومی 47 - 1378/02/05 و 394 - 1378/12/01 و 169 - 1381/05/27 و ماده 72 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، تجدیدنظرخواهی ت. ن. خ. را موجه تشخیص و قرار صادره معترضٌ عنه را نقض، و شعبه بدوی مکلف به رسیدگی ماهوی م. ب.. رای مذکور قطعی است. رییس و مستشار شعبه --- تجدید‌نظر دیوان عدالت اداری جواد جباری - علی اکابری