دادنامه 140231390002341902 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری — 1402/09/08 — بخشنامه شماره 99/401/130107 – 1399/10/8 بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران

بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی * شماره پــرونـــده : هـ ع/0200178، 0200179 شماره دادنامه سیلور: 140231390002341902 تاریخ:1402/09/08 * شـاکــی : آقای … * طرف شکایت : بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران * مـوضـوع شکایت و خـواستـه : بخشنامه شماره 99/401/130107 – 1399/10/8 بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی د. ب. ط. بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران به خواسته ابطال بخشنامه مذکور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.: معاونین فنی محترم شرکت های سهامی بیمه ایران/ آسیا/ البرز/ دانا/ پارسیان/ پاسارگاد/ کارآفرین/ رازی/ معلم/ سامان/ سینا/ نوین/ دی/ ملت/ میهن/ ما/ امید/ حافظ/ ایران معین/ کوثر/ آرمان/ اسماری/ تعاون/ سرمد/ تجارت نو/ حکمت صبا با سلام و احترام؛ نظر به راهاندازی سامانه انتقال تخفیفات رشته بیمه شخص ثالث در نسخه 1. 5 وب سرویس رشته بیمه شخص ثالث و حسب بررسیهای صورت گرفته و شکایات واصله؛ در برخی از شرکتهای بیمه الزامات مقرر در تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری شخص ثالث (مصوب 1395) و آییننامه اجرایی آن رعایت نمیگردد؛ لذا موکداً اعلام مینماید: انتقال تخفیفات عدم خسارت (به واسطه نداشتن حوادث منجر به خسارت) در بیمهنامه شخص ثالث وسایل نقلیه موضوع قانون، صرفاً به (وسیله نقلیه دیگر از همان نوع که متعلق به) مالک وسیله نقلیه و یا همسر، والدین یا اولاد بلاواسطه او باشد، امکانپذیر است و انتقال تخفیفات به سایرین (خریدار خودرو و...) مجاز نبوده و به منزله عدم رعایت ضوابط مربوطه است. همچنین همانگونه که در نامه شماره 99/401/52028 مورخ 1399/5/6 اداره نظارت بر بیمههای خودرو نیز اعلام گردیده است، اخذ حق بیمه مدت زمان باقیمانده از بیمهنامه شخص ثالث به منظور انتقال تخفیفات مجاز نبوده و انتقال سوابق تخفیفات در زمان مورد درخواست انتقالدهنده، با صدور گواهی – و بدون دریافت/پرداخت حق بیمه- امکانپذیر است. بدیهی است بر اساس مندرجات بند (ت) ماده 8 آییننامه اجرایی مذکور، صدور بیمهنامه بر اساس سوابق بیمهای انتقالگیرنده صرفاً در زمان تمدید بیمهنامه مجاز است. نظر به اهمیت موضوع، خواهشمند است لزوم رعایت مقررات قانونی مذکور به واحدهای ستادی و اجرایی آن شرکت ابلاغ گردد. بدیهی است مسیولیت حسن اجرای آییننامه اجرایی مذکور بر عهده مدیران کلیدی ذیربط آن شرکت بوده و با موارد تخلف وفق مقررات برخورد خواهد شد. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : مصوبه مذکور مغایر موارد زیر است: 1- ماده 2 آیین نامه اجرایی شماره 95202/ت54232هـ - 1397/7/18 هیات وزیران 2- تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری شخص ثالث 3- قاعده فقهی لاضرر- آیه 90 سوره مبارکه نحل * در پاسخ به شکایت مذکور ، مدیر کل دفتر حقوقی بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران به موجب لایحه شماره 1400/202/172384 مورخ 1400/10/13 به طور خلاصه توضیح داده است که : 1- وفق تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه «کلیه تخفیفاتی که به واسطه «نداشتن حوادث منجر به خسارت» در قرارداد بیمه موضوع این قانون اعمال شده باشد، متعلق به انتقال دهنده است. انتقال دهنده می تواند تخفیفات مذکور را به وسیله نقلیه دیگر از همان نوع، که متعلق به او یا متعلق به همسر، والدین یا اولاد بلاواسطه وی باشد، منتقل کند.» 2- آیین نامه اجرایی ماده فوق طی مصوبه شماره 95202/ت54232هـ مورخ 1397/7/18 به تصویب هیات وزیران رسید و در ماده 2 این آیین نامه مقرر گردید «انتقال دهنده می تواند سابقه تخفیف مذکور را همزمان با انتقال مالکیت به انتقال گیرنده منتقل نماید یا هر زمان پس از آن سابقه مذکور را به وسله نقلیه دیگر از همان نوع که متعلق به وی یا متعلق به همسر، والدین یا اولاد بلاواسطه وی باشد منتقل نماید. 3- پس از تصویب آیین نامه اجرایی نحوه انتقال تخفیفات حاصل از نداشتن حوادث منجر به خسارت موضوع تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری، مواد 2 و 5 آیین نامه از سوی هیات تطبیق مصوبات با قوانین مجلس شورای اسلامی مورد ایراد قرار گرفت و مجلس طی نامه شماره 69807/هـ ب مورخ 1397/8/22 اعلام نمود «ماده 2 و تبصره آن به جهت به رسمیت شناختن امکان انتقال حق مزبور (تخفیفات ناشی از حوادث منجر به خسارت) به دیگر انتقال گیرندگان وسیله نقلیه و به دلیل توسعه شمول قانون مغایر با قانون است. 4- ب. ت. ب. ایراد مطروحه از سوی مجلس شورای اسلامی مبنی بر این که در «تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری نامی از انتقال گیرنده نبرده است و به جهت انتقال تخفیفات به انتقال گیرنده موجب توسعه شمول قانون شده است و این موضوع مغایر با قانون م. ب.. هیات وزیران مواد 2 و 5 آیین نامه را طی مصوبه شماره 137264/ت56132/هـ مورخ 1397/10/17 اصلاح و با توجه مغایرت قانون با امکان انتقال تخفیفات به انتقال گیرنده، این موضوع در آیین نامه مذکور اصلاح گردید. 5- لازم به ذکر است بیمه مرکزی در راستای انجام وظایف نظارتی و اختیارات خود مبنی بر تهیه مقررات برای حسن اجرای امر بیمه در ایران و در راستای اجرای تبصره ماده 6 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث و آیین نامه اجرایی آن اقدام به ابلاغ بخشنامه شماره 99/401/130107 مورخ 1399/10/8 به شرح ذیل نموده و صرفاً بر ضرورت اجرای دقیق قانون و آیین نامه اصلاحی هیات وزیران تاکید کرده است و ضوابط جدیدی ایجاد ننموده است و بر خلاف اظهارات شاکی، به هیچ وجه از جانب خود و بدون مستند قانونی و مقرراتی حق انتقال را محدود و مقید به والدین، همسر و اولاد ننموده و انتقال تخفیفات وسیله نقلیه به سایرین از جمله خیردار را ممنوع و غیرمجاز نشمرده است. *در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قایم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 102/35641 مورخ 1401/11/23 اعلام کرده است که: بخشنامه مورد شکایت خلاف شرع شناخته نشد. رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی ن. ب. ا. شورای محترم نگهبان به موجب نامه شماره 35641/102 مورخ 1401/11/23 اعلام کرده است: «موضوع بخشنامه شماره 130107/401/99 مورخ 8/10/ 1399 بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران در خصوص انتقال بیمه شخص ثالث، در جلسه مورخ 1401/11/5 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به شرح ذیل اعلام نظر می گردد: ـ بخشنامه مورد شکایت خلاف شرع شناخته نشد.» بنابه مراتب فوق و براساس بند (1) ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری که نظر فقهای شورای نگهبان را برای هیات عمومی یا هیات تخصصی لازم الاتباع دانسته است، بخشنامه مذکور مغایر با شرع نبوده و قابل ابطال نمی باشد. محمدجواد صالحی انصاری رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی