درخواست طلاق به دلیل محکومیت خلاف شوون خانوادگی زوج

درخواست طلاق به دلیل محکومیت خلاف شوون خانوادگی زوج خ. م.: در تاریخ 26 مهر 1393، دیوان عالی کشور حکمی در مورد درخواست طلاق که به دلیل رفتارهای غیرمتعارف طرف مقابل و سوابق کیفری وی ارائه شده بود، صادر کرد. خ. ب. ا. به ادعای عسروحرج ناشی از این رفتارها، درخواست طلاق و بذل نیم سکه از مهریه را مطرح نمود. دادگاه بدوی، ب. ت. ب. مستندات و سوابق کیفری طرف مقابل، گواهی عدم امکان سازش و اجازه طلاق را صادر کرد. اما دادگاه تجدیدنظر با استناد به این که محکومیت‌های طرف مقابل مغایر با حیثیت خانوادگی خواهان نیست، حکم به بی‌حقی وی صادر نمود. دیوان عالی کشور در بررسی فرجام‌خواهی، با تاکید بر عدم وجود دلایل کافی برای احراز تخلف از شروط ضمن عقد و عدم مغایرت محکومیت‌ها با شئون خانوادگی، حکم دادگاه تجدیدنظر را تایید و ابرام کرد. این تصمیم بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/07/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه زوج به جرم کلاهبرداری و تهدید با چاقو محکوم شده باشد و در عین حال براداران زوجه هم به لحاظ ارتکاب جرائم دیگری در زندان باشند؛ محکومیت زوج خلاف شوون خانوادگی زوجه محسوب نشده و شرط مندرج در عقد نکاح محقق نمی‌باشد. رای خلاصه جریان پرونده خانم ش.ب. در تاریخ 5/12/92 دادخواستی با وکالت آقای م. به طرفیت آقای م.ن. به خواسته اذن اعمال وکالت برای انجام طلاق تقدیم نموده که شعبه نوزدهم دادگاه عمومی قم تحت پرونده شماره 92/1877 عهده دار رسیدگی شده است. وکیل خ. د. د. تقدیمی توضیح داده که موکلش به موجب سند ازدواج شماره 2915 مورخ 26/2/81 دفتر ازدواج شماره 25 حوزه ثبتی قم با صداقیه 200 سکه بهار آزادی به عقد دائمی و رسمی خوانده درآمده است. زوج با اعمال غیرمتعارف خود موجب اذیت و آزار زوجه شده و به علت کلاهبرداری های متعدد و تهدید با چاقو اکنون مدت هاست که در زندان به سر می برد. با استعلام از اداره تشخیص هویت سوابق زوج روشن می‌شود. فلذا به علت عسروحرج زوجه و تخلف زوج از بندهای 2 و 9 شروط ضمن عقد تقاضای طلاق دارد. زوجه حاضر است در قبال طلاق نیم سکه از مهریه اش را بذل نماید. دادگاه بدوا سوابق احتمالی زوج را از اداره تشخیص هویت استان قم استعلام می‌نماید. سوابق ارسالی حاکی از این است که زوج یک مورد در تاریخ 16/6/92 محکومیت مالی داشته است. یک بار در تاریخ 18/6/92 محکومیت مالی داشته، یک بار به اتهام فروش مال غیر در تاریخ 19/6/92 تحت تعقیب قرار گرفته است. یک بار به اتهام انتقال مال غیر در تاریخ 24/6/92 به تحمل سه سال حبس و پرداخت جزای نقدی محکوم شده است. یک بار تصادف منجر به جرح داشته و یک بار به اتهام تهدید با چاقو محکومیت تحصیل نموده است. تصویر دادنامه شماره --- مورخ 19/8/92 شعبه --- دادگاه جزایی قم مبنی بر محکومیت زوج به اتهام تهدید با چاقو نسبت به زوجه به پرداخت 2 میلیون تومان جزای نقدی ارائه می‌شود. تصویر دادنامه شماره --- مورخ 30/4/90 شعبه --- دادگاه جزایی قم حاکی از این است که زوج به اتهام فروش مال غیر نسبت به دو دستگاه اتومبیل پراید و پژو به تحمل دو سال حبس و پرداخت جزای نقدی و رد مال محکوم شده است و حسب گزارش دادیار شعبه دوم اجرای احکام کیفری قم زوج در حال حاضر به جرم انتقال مال غیر در حال تحمل حبس م. ب.. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 17/12/92 با حضور خوانده و وکیل خواهان تشکیل می‌گردد. وکیل زوجه اظهار می‌دارد زوجه در سال 81 به عقد دائمی زوج درآمده و دارای دو فرزند مشترک دختر به اسامی م. 10 ساله و ف. 5 ساله می‌باشند. زوج سوابق کیفری دارد و در حال حاضر به اتهام فروش مال غیر به دو سال حبس و رد مال و پرداخت جزای نقدی محکوم شده و در زندان به سر می برد. ضمن اینکه زوج به اتهام تهدید با چاقو نسبت به زوجه محکومیت کیفری تحصیل نموده است. بنابراین به لحاظ تخلف زوج از بندهای 2 و 9 شروط ضمن عقد و اعلام کراهت ز. ن. ب. زوج و بذل نیم سکه از مهریه در قبال طلاق خواستار رسیدگی و صدور حکم طلاق می باشیم. خ. د. م. دفاع اظهار می‌دارد من طلاق نمی دهم و برای عدم انجام تعهدات مالی زندانی شده ام ضمن اینکه شروط ضمن عقد را امضا نکرده ام و هیچ شرطی را قبول ندارم وکیل زوجه می گوید طبق سند ازدواج امضا منتسب به زوج م. ب. و اگر ادعایی دارد باید به محضر مربوطه مراجعه نماید. د. ا. م. دادگاه مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نموده که پس از تعیین داوران و طی تشریفات، نظر آنان که مفادا حکایت از عدم توفیق در برقراری صلح و سازش بین زوجین دارد، ارائه می‌شود. ز. ط. ل. ای که از زندان ارسال نموده و در گزارش داوری درج شده اعلام کرده که در حال حاضر به جرم انتقال مال غیر به دو سال حبس محکوم شده و در زندان لنگرود به سر می برم و مدت شش ماه حبس را تحمل کرده و به زودی آزاد می شوم. زوجه تقاضای نفقه نمود و چون به دادگاه نیامد قرار ردّ صادر شد. زوجه محکوم به تمکین شده و ناشزه محسوب می‌گردد و مستحق دریافت نفقه نیست. زوجه تعداد 186 سکه از مهریه اش را قبلا به من بخشیده است ولی حاضر به طلاق نیستم. در گزارش داوری از قول زوجه اعلام شده که شوهرم کتک می زند. اخلاق و رفتار خوبی ندارد. همیشه در زندان به سر می برد. مدت زیادی است که نفقه نمی دهد دادگاه ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات طرفین و اینکه مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد صلح و سازش مفید و موثر واقع نگردیده و زوجه و وکیل و. ب. ا. به سوابق کیفری زوج و زندانی بودن وی به اتهام فروش مال غیر و عدم پرداخت نفقه مدعی عسر و حرج زوجه و تخلف زوج از بندهای 2 و 9 شروط ضمن عقد گردیده و با عنایت به اینکه زوج از طریق شعبه --- جزایی به دو سال حبس و ردّ مال و پرداخت جزای نقدی محکوم شده و حکم صادره در حال اجرا م. ب. و در ارتباط با تهدید با چاقو محکوم به پرداخت جزای نقدی شده از این رو تحقق بندهای 2 و 9 شروط ضمن عقد قابل احراز است و ن. ب. ا. ز. د. م. دفاع اعلام نموده با طلاق مخالفم و بر اثر عدم انجام تعهدات مالی زندانی شده ام و شروط ضمن عقد را امضا نکرده ام. ادعای خ. م. ب. تخلف زوج از بند 9 شروط ضمن عقد مندرج در سند ازدواج را وارد دانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 11/1/93 مستندا به مواد 234 و 237 و 1119 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده، گواهی عدم امکان سازش صادر و به زوجه اجازه می دهد با مراجعه به دفاتر رسمی طلاق و بذل نیم سکه از مهریه خ. ر. ب. طلاق خلع مطلقه نماید. اعتبار این گواهی سه ماه از تاریخ قطعیت است. فرزند بزرگ از مدار حضانت خارج بوده و حضانت فرزند کوچک با مادر است. پس از ابلاغ این رای به زوج، نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خود توضیح می دهد که اولا: زوجه طی رسید عادی از 200 سکه مهریه اش تعداد 186 سکه را بذل نموده است و حق طلاق ر. ا. خ. سلب نموده است ثانیا: محکومیت اینجانب بخاطر تعهدات مالی خانواده زوجه بوده است و به هیچ وجه با شئون خانوادگی زوجه مغایرت نداشته زیرا به صورت خانوادگی سوابق متعدد حقوقی و کیفری دارند. زوجه از تاریخ 15/6/92 زندگی مشترک را ترک نموده و محکوم به تمکین شده است. شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان قم به موضوع رسیدگی و پس از استماع توضیحات طرفین در جلسه رسیدگی مورخ 3/4/93 ختم دادرسی را اعلام و تجدیدنظرخواهی ز. ن. ب. دادنامه شماره --- مورخ 11/1/93 شعبه --- دادگاه عمومی قم را وارد دانسته و توضیح داده که با عنایت به اظهارات زوجین در جلسه مورخ 3/4/93 و اینکه زوج اظهار نموده در حال تحمل کیفر در زندان م. ب. و این زندانی بودن با شئون خانوادگی زوجه منافات ندارد زیرا برادران زوجه محکومیت های کیفری داشته اند و زوجه نیز اقرار نموده که برادرم م. دو یا سه محکومیت بیشتر ندارد برای مواد مخدر به یک سال حبس و برای مشروبات به یک سال و نیم حبس محکوم شده و برادر دیگرم م. زندانی کشیده و آزاد شده و برادر دیگرم م. به خاطر مواد مخدر 8 ماه زندانی کشیده با یک میلیون جریمه و هر سه برادرم محکومیت دارند. با این اوصاف محکومیت ت. ن. خ. منافی و مغایر با حیثیت خانوادگی زوجه نیست و بند 9 شروط ضمن عقد محقق نگردیده است. بنابراین طی دادنامه شماره --- مورخ 30/4/93 ضمن نقض رای تجدیدنظرخواسته حکم بر بی حقی زوجه صادر نموده است. این رای در تاریخ 15/3/93 به ز. ا. گ. و نامبرده ظرف مهلت مقرر قانونی، اعتراض و دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت می‌شود. رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم ش.ب. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 30/4/93 شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان قم که در مقام نقض دادنامه شماره --- مورخ 11/1/93 شعبه نوزدهم دادگاه عمومی قم اصدار گردیده و متضمن حکم بر بی حقی زوجه به خواسته طلاق است، وارد و موجه به نظر نمی رسد. زیرا زوجه و وکیل و. د. د. تقدیمی و مراحل دادرسی و لوایح ارائه شده با اشاره به سوء رفتار زوج و تهدید با چاقو و داشتن سوابق متعدد کیفری از قبیل کلاهبرداری و فروش مال غیر و زندانی بودن زوج مدعی تخلف زوج از بندهای 2 و 9 شروط ضمن عقد گردیده و دادگاه بدوی ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین و اخذ نظر داوران و پاسخ اداره زندان قم و اینکه زوج توسط شعبه --- دادگاه جزایی به دو سال حبس و ردّ مال و پرداخت جزای نقدی محکوم شده و در حال تحمل کیفر است و به اتهام تهدید با چاقو نسبت به زوجه محکوم گردیده تحقق بند 9 شروط ضمن عقد را محرز دانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 11/1/93 مبادرت به صدور حکم طلاق با شرایط مندرج در رای نموده است ولی شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان قم با این استدلال که محکومیت زوج با شئون خانوادگی زوجه مغایرتی ندارد زیرا سه برادر زوجه نیز محکومیت های کیفری داشته و زوجه این سوابق کیفری را قبول دارد بنابراین بند 9 شروط ضمن عقد را محقق ندانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 30/4/93 ضمن نقض رای تجدیدنظرخواسته حکم بر بی حقی زوجه صادر نموده است. که بر این تشخیص و استنباط دادگاه تجدیدنظر خدشه و خللی وارد نگردیده است. کما اینکه دادگاه بدوی صرفا به استناد تحقق بند 9 شروط ضمن عقد حکم طلاق صادر نموده در حالی که در این بند قید گردیده ارتکاب جرمی که مغایر با حیثیت خانوادگی و شئون زوجه باشد. تشخیص اینکه مجازات مغایر با حیثیت و شئون خانوادگی است ب. ت. ب. وضع و موقعیت زوجه و عرف و موازین دیگر با دادگاه است و در مانحن فیه با عنایت به سوابق کیفری متعدد برادران زوجه نمی توان تحقق بند 9 شروط ضمن عقد مندرج در سند ازدواج که به امضا زوجین رسیده را قابل احراز دانست. دلایل دیگری جهت اثبات سوء رفتار مستمر زوج نیز ارائه نشده است و چه بسا اگر زوجه مدعی عسروحرج خود به لحاظ زندانی شدن زوج می گردید موضوع قابل بررسی از سوی دادگاه بود. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در حدود اعتراضات مطروحه از ناحیه ف. خ. فاقد ایراد و اشکال مستوجب نقض بوده و مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رای فرجام خواسته ابرام می‌گردد./ رئیس شعبه --- دیوان‌عالی کشور - عضو معاون عباسیان - کریمپور نطنزی