درخواست فسخ نکاح به دلیل سابقه ازدواج زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9409984439600092 شماره دادنامه : 9409970906800795 تاریخ : 1394/10/30 خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/2/13 آقای ح. سرافراز بوکالت از طرف آقای …. محمودی قزلجه بطرفیت خانم …. خضر لو دادخواستی بخواسته صدور حکم بر تایید و اعلان فسخ نکاح فیمابین زوجین تقدیم و در متن دادخواست توضیح داده که موکل حسب سند نکاحیه پیوست در تاریخ 1384/10/20 زوجه خوانده را به عقد دائمی خود در آورده که ب. ت. ب. شناسنامه زوجه ازدواج سابقی از ایشان ثبت نگردیده بود بعد از حدود ده سال کاشف بعمل آمده که خانم …. خضر لو مطلقه بوده و بموجب سند طلاق 1003 مورخ 83/12/19 مطلقه گردیده و از موضوع هیچگونه اطلاعی به زوج خود منتقل ننموده که موضوع از مصادیق ماده 1128 ناظر به مواد 1131 و 1132 قانون مدنی خواهد بود لذا صدور حکم بشرح خواسته م. ا. . دادخواست مطروحه در شعبه اول دادگاه خانواده شهرستان سلماس ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد . جلسه اول دادرسی بتاریخ 94/2/20 با حضور زوجین و قاضی مشاور دادگاه تشکیل گردیده وکیل خ. ب. ت. لایحه ای ضمن اعلام همان مطالب مندرج در دادخواست تقاضای رسیدگی و صدور حکم را نموده است . زوجه خوانده هم با تقدیم لایحه ای مدافعات خود را اعلام نموده است . در این جلسه خ. ا. د. خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است تقاضای صدور حکم مبنی بر تایید و اعلان فسخ نکاح موضوع سند نکاحیه پیوست دادخواست را دارم وکیلم عرایض خود را طی لایحه تقدیمی بیان نموده است ضمناً ب. ت. ب. شناسنامه زوجه ازدواج سابقی از ایشان ثبت نگردیده است که بعد از حدود ده سال کاشف بعمل آمد که زوجه خوانده مطلقه بوده و موضوع را به اینجانب اطلاع نداده است . زوجه خ. ا. د. در طی مدت سه روز با آقای … محرمیت جاری کردیم و بعد از سه روز صیغه طلاق جاری شد و من باکره بودم و مراتب را به نامبرده اطلاع داده بودم و من طلاقنامه را مشاهده نکردم. خ. د. پ. به سئوال دادگاه که چه دلیلی مبنی بر عدم اطلاع بعد از ده سال دارید اظهار داشت نه در شناسنامه و نه در سند ازدواج ، قید نشده است و این تنها دلیل من است . سپس دادگاه رونوشت طلاقنامه زوجه را از دفتر طلاق مربوطه مطالبه نموده که سر دفتر طلاق شماره 12 سلماس رو نوشت طلاقنامه شماره 1003 مورخ 83/12/19 را ارسال نموده که پیوست پرونده م. ب. و در این طلاقنامه زوجه خانم …. خ. ، دوشیزه معرفی و نوع طلاق هم بلحاظ دوشیزه و غیر مدخوله بودن زوجه بائن اعلام گردیده است . سر انجام دادگاه پس از اعلام نظر قاضی مشاور ضمن اعلام ختم دادرسی بموجب دادنامه شماره 435 مورخ 94/3/26 پس از ذکر مقدمه ای از چگونگی اقامه دعوی و خواسته خواهان با اعلام اینکه خیار فسخ فوری م. ب. و خواهان بعد از انقضای بیش از یک دهه مدعی عدم اطلاع از موضوع معنونه شده که امری بعید م. ب. و برای آن ادله ای نیز ارائه نکرده است لذا ب. ت. ب. نظریه قاضی مشاور دادگاه مستنداً بمواد 1131 و 1257 و 1258 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی صادر نموده است . دادنامه صادره در تاریخ 94/4/16 به وکیل خواهان ابلاغ شد و نامبرده در تاریخ 94/5/25 پس از انقضای مهلت تجدیدنظر و داخل در مهلت فرجامی با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است .لوایح طرفین بهنگام شور قرائت می گردد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس ازقرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای …. محمودی قزلجه با وکالت آقای ح. سر فراز نسبت به دادنامه شماره 435- 94 مورخ 94/3/26 شعبه اول دادگاه خانواده شهرستان سلماس متضمن حکم به بطلان دعوی ز. ف. خ. بخواسته تایید و اعلان فسخ نکاح با لحاظ بند 2 قسمت الف ماده 367 قانون آئین دادرسی مدنی قابل پذیرش بوده ولی وارد و موجه نیست زیرا اولاً: سند نکاحیه تنظیمی بین طرفین دعوی که تصویر مصدق آن پیوست پرونده بوده صراحتی بر اشتراط عدم وجود سابقه ازدواج برای زوجه ندارد تا کشف بعدی این موضوع موجب خیار فسخ برای ز. ف. خ. بوده باشد ثانیاً: در سند ازدواج ، زوجه فرجام خوانده بوصف دوشیزه توصیف گردیده و حتی در طلاقنامه مربوط به ازدواج قبلی زوجه هم که رونوشت آن پیوست پرونده بوده زوجه فرجام خوانده بعنوان طلاق داده شده صریحاً دوشیزه و نوع طلاق هم بلحاظ دوشیزه و غیر مدخوله بودن ایشان بائن اعلام گردیده است مراتب اشعاری مدلل میدارد که ازدواج سابق زوجه ، وصف کمال او را که همان دوشیزه و باکره بودن است زائل ننموده است و در چنین وضعیتی با فرض سکوت زوجه در مورد ازدواج سابق خود و عدم اطلاع آن به زوج در مذاکرات مقدماتی و در زمان وقوع عقد نکاح ، این امر عرفاً مصداق تدلیس و فریب در ازدواج را نداشته تا موجد حق فسخ برای زوج محسوب گردد مضافاً اینکه در نکاح بین پسر و دختر، مطلق عدم سابقه ازدواج برای هر یک از آنان عرفاً وصف مقصودی برای دیگری محسوب نبوده تا علیرغم عدم اشتراط صریح آن در عقد نکاح، عقد مبیناً بر آن واقع شده باشد از این رو عدم اطلاع ز. ف. خ. از ازدواج سابق زوجه فرجام خوانده بفرض صحت آن موثر درمقام نبوده و موجد هیچ حقی برای او نخواهد بود بنابراین و با توجه بمراتب اشعاری اساساً خیار فسخ برای ز. ف. خ. ثابت و محقق نبوده تا قابلیت اعمال را داشته و فوریت اعمال آن هم ضرورت قانونی داشته باشد از این رو دادنامه فرجامخواسته از حیث نتیجه موجهاً و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بر دادنامه فوق الذکر خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آنرا فراهم سازد فلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. دادنامه فرجام خواسته مستنداً بماده 370 قانون آئین دادرسی مدنی نتیجتاً ابرام می گردد. شعبه 8 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضومعاون حسن عباسیان - سیروس کیقبادی - جعفر پوربدخشان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی درخواست فسخ نکاح به دلیل سابقه ازدواج زوجه در تاریخ 30 دی ماه 1394، دیوان عالی کشور به یک پرونده رسیدگی نمود که در آن، خواهان درخواست صدور حکمی برای تایید و اعلام فسخ نکاح با خوانده را مطرح کرده بود. خواهان ادعا کرد که زوجه در زمان عقد، سابقه ازدواجی داشته که به وی اطلاع نداده است و این موضوع سبب ایجاد خیار فسخ برای وی م. ب.. در مقابل، زوجه مدعی شد که در زمان ازدواج با خواهان، دوشیزه بوده و به وی اطلاع رسانی کرده است. <br>دادگاه بدوی پس از بررسی، با استناد به مواد 1131 و 1257 و 1258 قانون مدنی، دعوی را به دلیل عدم وجود دلایل کافی برای خیار فسخ رد کرد. پس از ابلاغ حکم، خواهان به دیوان عالی کشور فرجام خواهی نمود. دیوان با ارزیابی مستندات، به این نتیجه رسید که عدم اطلاع خواهان از ازدواج قبلی زوجه به تنهایی حق فسخ ایجاد نمی‌کند و بنابراین، دادنامه بدوی را تایید کرد. این رای بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی ابرام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: درعقد نکاح، دوشیزه بودن زوجه وصف کمال برای وی محسوب می‌شود اما مطلق عدم سابقه ازدواج هرکدام از طرفین، عرفا وصف مقصودی برای دیگری محسوب نیست تا علیرغم عدم اشتراط صریح آن، عقد مبینا بر آن واقع شود. بنابراین در فرض باکره ماندن زوجه، عدم اطلاع زوج از ازدواج سابق وی، موثر درمقام نبوده و موجد هیچ حقی برای او نیست. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/30 در تاریخ 94/2/13 آقای ح. سرافراز به وکالت از طرف آقای …. محمودی قزلجه به طرفیت خانم …. خضر لو دادخواستی به خواسته صدور حکم بر تایید و اعلان فسخ نکاح فیمابین زوجین تقدیم و در متن دادخواست توضیح داده که موکل حسب سند نکاحیه پیوست در تاریخ 1384/10/20 زوجه خوانده را به عقد دائمی خود در آورده که ب. ت. ب. شناسنامه زوجه ازدواج سابقی از ایشان ثبت نگردیده بود بعد از حدود ده سال کاشف به عمل آمده که خانم …. خضر لو مطلقه بوده و به موجب سند طلاق 1003 مورخ 83/12/19 مطلقه گردیده و از موضوع هیچگونه اطلاعی به زوج خود منتقل ننموده که موضوع از مصادیق ماده 1128 ناظر به مواد 1131 و 1132 قانون مدنی خواهد بود لذا صدور حکم به شرح خواسته م. ا.. دادخواست مطروحه در شعبه اول دادگاه خانواده شهرستان سلماس ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. جلسه اول دادرسی به تاریخ 94/2/20 با حضور زوجین و قاضی مشاور دادگاه تشکیل گردیده وکیل خ. ب. ت. لایحه ای ضمن اعلام همان مطالب مندرج در دادخواست تقاضای رسیدگی و صدور حکم را نموده است. زوجه خوانده هم با تقدیم لایحه ای مدافعات خود را اعلام نموده است. در این جلسه خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است تقاضای صدور حکم مبنی بر تایید و اعلان فسخ نکاح موضوع سند نکاحیه پیوست دادخواست را دارم وکیلم عرایض خود را طی لایحه تقدیمی بیان نموده است ضمنا ب. ت. ب. شناسنامه زوجه ازدواج سابقی از ایشان ثبت نگردیده است که بعد از حدود ده سال کاشف به عمل آمد که زوجه خوانده مطلقه بوده و موضوع را به اینجانب اطلاع نداده است. زوجه خ. ا. د. در طی مدت سه روز با آقای … محرمیت جاری کردیم و بعد از سه روز صیغه طلاق جاری شد و من باکره بودم و مراتب را به نامبرده اطلاع داده بودم و من طلاقنامه را مشاهده نکردم. خ. د. پ. به سئوال دادگاه که چه دلیلی مبنی بر عدم اطلاع بعد از ده سال دارید اظهار داشت نه در شناسنامه و نه در سند ازدواج، قید نشده است و این تنها دلیل من است. سپس دادگاه رونوشت طلاقنامه زوجه را از دفتر طلاق مربوطه مطالبه نموده که سر دفتر طلاق شماره 12 سلماس رو نوشت طلاقنامه شماره 1003 مورخ 83/12/19 را ارسال نموده که پیوست پرونده م. ب. و در این طلاقنامه زوجه خانم …. خ.، دوشیزه معرفی و نوع طلاق هم به لحاظ دوشیزه و غیر مدخوله بودن زوجه بائن اعلام گردیده است. سر انجام دادگاه پس از اعلام نظر قاضی مشاور ضمن اعلام ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 94/3/26 پس از ذکر مقدمه ای از چگونگی اقامه دعوی و خواسته خواهان با اعلام اینکه خیار فسخ فوری م. ب. و خواهان بعد از انقضای بیش از یک دهه مدعی عدم اطلاع از موضوع معنونه شده که امری بعید م. ب. و برای آن ادله ای نیز ارائه نکرده است لذا ب. ت. ب. نظریه قاضی مشاور دادگاه مستندا به مواد 1131 و 1257 و 1258 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی صادر نموده است. دادنامه صادره در تاریخ 94/4/16 به وکیل خواهان ابلاغ شد و نامبرده در تاریخ 94/5/25 پس از انقضای مهلت تجدیدنظر و داخل در مهلت فرجامی با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.لوایح طرفین به هنگام شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس ازقرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای …. محمودی قزلجه با وکالت آقای ح. سر فراز نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 94/3/26 شعبه اول دادگاه خانواده شهرستان سلماس متضمن حکم به بطلان دعوی ز. ف. خ. به خواسته تایید و اعلان فسخ نکاح با لحاظ بند 2 قسمت الف ماده 367 قانون آیین دادرسی مدنی قابل پذیرش بوده ولی وارد و موجه نیست زیرا اولا: سند نکاحیه تنظیمی بین طرفین دعوی که تصویر مصدق آن پیوست پرونده بوده صراحتی بر اشتراط عدم وجود سابقه ازدواج برای زوجه ندارد تا کشف بعدی این موضوع موجب خیار فسخ برای ز. ف. خ. بوده باشد ثانیا: در سند ازدواج، زوجه فرجام خوانده بوصف دوشیزه توصیف گردیده و حتی در طلاقنامه مربوط به ازدواج قبلی زوجه هم که رونوشت آن پیوست پرونده بوده زوجه ف. خ. ب. عنوان طلاق داده شده صریحا دوشیزه و نوع طلاق هم به لحاظ دوشیزه و غیر مدخوله بودن ایشان بائن اعلام گردیده است مراتب اشعاری مدلل میدارد که ازدواج سابق زوجه، وصف کمال او را که همان دوشیزه و باکره بودن است زائل ننموده است و در چنین وضعیتی با فرض سکوت زوجه در مورد ازدواج سابق خود و عدم اطلاع آن به زوج در مذاکرات مقدماتی و در زمان وقوع عقد نکاح، این امر عرفا مصداق تدلیس و فریب در ازدواج را نداشته تا موجد حق فسخ برای زوج محسوب گردد مضافا اینکه در نکاح بین پسر و دختر، مطلق عدم سابقه ازدواج برای هر یک از آنان عرفا وصف مقصودی برای دیگری محسوب نبوده تا علیرغم عدم اشتراط صریح آن در عقد نکاح، عقد مبینا بر آن واقع شده باشد از این رو عدم اطلاع ز. ف. خ. از ازدواج سابق زوجه فرجام خوانده بفرض صحت آن موثر درمقام نبوده و موجد هیچ حقی برای او نخواهد بود بنابراین و با توجه بمراتب اشعاری اساسا خیار فسخ برای ز. ف. خ. ثابت و محقق نبوده تا قابلیت اعمال را داشته و فوریت اعمال آن هم ضرورت قانونی داشته باشد از این رو دادنامه فرجامخواسته از حیث نتیجه موجها و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بر دادنامه فوق الذکر خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. دادنامه فرجام خواسته مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی نتیجتا ابرام می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون در تاریخ 11 تیر 1391، دادخواستی به منظور فسخ نکاح به دلیل وجود سابقه ازدواج طرف مقابل و عدم اطلاع از آن، به دادگستری شیراز تسلیم شد. خ. ب. ا. به ماده 1128 قانون مدنی، خواستار فسخ نکاح به علت عدم آگاهی از سابقه ازدواج زوجه گردید. در جلسه دادگاه، زوجه حضور نیافت و دادگاه پس از بررسی مدارک و استعلام از دفترخانه، حکم به فسخ نکاح صادر کرد. زوجه به این حکم تجدیدنظرخواهی کرد و در این مرحله، ایراداتی از جمله عدم حضور به دلیل تاخیر جزئی و آگاهی خواهان از سابقه ازدواج مطرح نمود. دادگاه تجدیدنظر با نقض حکم بدوی، ادعای خواهان را رد کرد و اعلام نمود که خواهان هیچ مدرکی دال بر شرط عدم سابقه ازدواج زوجه ارائه نکرده است. وکیل خواهان به این حکم فرجام‌خواهی کرد و در نهایت، دیوان عالی کشور با بررسی محتویات پرونده، حکم دادگاه تجدیدنظر را تایید کرد و ایرادی بر آن وارد ندانست. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/01/10 پیام: چنانچه در هنگام خواستگاری یا زمان عقد، به طور صریح یا ضمنی عدم سابقه ازدواج زوجه مطرح نشده باشد دعوی فسخ نکاح توسط زوج به جهت ازدواج سابق زوجه وارد نیست. در تاریخ 11/4/91 آقای م.چ. دادخواستی مبنی بر فسخ نکاح به علت سابقه ازدواج خوانده و عدم اعلام به وی به طرفیت خوانده تسلیم دادگستری شیراز نموده که به شعبه --- دادگاه عمومی ارجاع شده است. زوج توضیح داده من با شرط عدم سابقه ازدواج با زوجه ازدواج کردم و طبق ماده 1128 ق.م. تقاضای مجوز فسخ نکاح را دارم. دادگاه طرفین را دعوت نموده است. در جلسه تعیین شده زوجه حاضر نشده است و زوج خواسته را تکرار نموده است. دادگاه با استعلام از دفترخانه پاسخ داده شد که زوجه سابقه ازدواج داشته و طلاق گرفته و طلاق بائن و زوجه غیر مدخوله بوده است. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 25/5/91 با لحاظ تحقق موضوع ماده 1128 ق.م. رای به فسخ نکاح صادر کرده است. از این رای توسط زوجه تجدیدنظرخواهی شد و پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس ارجاع شده است. خلاصه ایراد زوجه این است 1 - دادگاه بدوی تاخیر 5 دقیقه ای بنده را عدم حضور اعلام نموده است و از حضورم امتناع کرده است. 2 - خواهان از بستگان و آشنایان ما م. ب. کاملا از ازدواج سابق مطلع بوده است که شاهد دارم. 3 - پس از مراودات فراوان و مشکلات فی مابین من مهریه را به اجرا گذاشتم و ایشان به همین خاطر این دعوی را طرح کرده است. 4 - در سند ازدواج باکره بودن اقتضاء ذات عقد است که باکره هستم حاضرم به پزشکی قانونی مراجعه کنم. تقاضای نقض رای و ردّ ادعای خواهان را دارم. پاسخ ت. ن. خ. این است مسئله عدم ازدواج سابق برای من مهم بود وی تدلیس کرده است و تخلّف از وصف شده است و پدر زوجه به صراحت پیش افراد اقرار نموده که اشتباه کردم این مسئله را بیان نکردم. دادگاه تجدیدنظر با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 16/10/91 با این استدلال قطع نظر از اینکه زوج حسب اظهار زوجه از بستگان زوجه بوده است و در جریان ازدواج بوده است و قطع نظر از اینکه طبق گواهی دفترخانه زوجه مطلقه غیر مدخوله م. ب. زوج هیچ گونه دلیل و مدرکی که هنگام ازدواج شرط صریح یا ضمنی شده باشد که زوجه سابقه ازدواج نداشته باشد ندارد. با نقض رای بدوی حکم به ردّ ادعای خواهان صادر و اعلام نموده است. از این رای توسط وکیل ز. ف. خ. شد و پرونده به این شعبه ارجاع شده است. خلاصه ایراد وکیل زوج این است که شرط بنائی بوده است در شناسنامه زوجه سابقه ازدواج نیامده است و پدر زوجه در حضور افراد گفت اشتباه کردم که سابقه ازدواج زوجه را نگفته ام و موکل هیچ نسبتی با زوجه ندارد. پاسخ زوجه هم تکرار پاسخ گذشته م. ب.. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 16/10/91 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: ب. ت. ب. محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی طرفین بر دادنامه فرجام خواسته ایرادی وارد نمی‌باشد، ابرام می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار