درخواست فسخ نکاح به دلیل ضعف بینایی زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده خواهان زوج آقای م.خ. طی دادخواست تقدیمی به ریاست محترم دادگاه عمومی بخش آباده طشک (استان فارس) پیوست کپی عقدنامه و غیره به طرفیت خوانده همسرش خانم س.ک. خانه‌دار محل اقامت زوجین آباده طشک روستای... تقاضای فسخ نکاح نموده و گفته طبق عقدنامه در تاریخ 1391/9/9 خوانده به عقد رسمی دائم اینجانب درآمد و پس از وقوع عقد متوجه وجود نقص بینایی شدید وی شدم به‌طوری‌که چشم راست وی کاملاً فاقد بینایی است ضمن اینکه خودش اقرار نموده که تن به عمل جراحی چشم داده. مع‌الوصف توفیقی نداشته است و خود و خانواده‌اش آن را کتمان کرده‌اند و نوشته گرچه در زمان عقد داشتن صفت خاصی در زوجه شرط نشده اما بدیهی است عقد متبانیاً بر سلامت کامل زوجه واقع شده لذا تقاضای صدور حکم مبنی بر فسخ نکاح را نموده است و پرونده در شعبه اول دادگاه عمومی بخش آباده طشک مطرح و در جلسه اولیه دادگاه نیز خواهان مطالب دادخواست را تکرار و اظهار داشته این خانم را برای من انتخاب کردند، من هم می‌خواستم، رفتم عقد کردم بعد فهمیدم چشم راست او خیلی کم‌بینا است و خودش بعد از عقد به من گفت که دکتر … و چشم خودم را عمل کردم ولی خوب نشدم. کم‌بینا است و خ. گ. من اصلاً قبول ندارم، من به خانواده این آقا گفتم که چشم خودم را عمل کرده‌ام به خواهرش هم گفتم و دادگاه پس از تحقیقات انجام‌شده بدون ارجاع به داوری در دادنامه شماره 001346- 1391/11/5 در مورد دادخواست آقای م.خ. به طرفیت خانم س.ک. به خواسته فسخ نکاح ب. ش. د. ب. ت. ب. محتویات پرونده و توضیحات خوانده ن. ب. ا. عیوب زن که موجب حق فسخ برای مرد م. ب. در ماده 1123 قانون مدنی ذکر شده و موضوع پرونده از مصادیق آن نمی‌باشد لذا دعوی خ. ر. و. ندانسته و حکم به بطلان دعوی صادر نموده است که از ناحیه زوج آقای م.خ. مورد اعتراض واقع شده و طی دادخواست تقدیمی تقاضای تجدیدنظر ندانسته لذا پرونده در شعبه 22 دادگاه تجدیدنظر استان فارس مطرح و در دادنامه شماره 000803- 1392/7/14 تجدیدنظرخواهی را وارد دانسته زیرا عقد ازدواج همیشه مبتنی بر سلامت طرفین از بیماری‌های غیرمتعارف است کاهش شدید بینایی عرفاً قابل اغماض* است و دفاعیات زوجه مبنی بر اینکه کاهش بینایی از عیوب خمسه مذکور در ماده 1123 قانون مدنی که موجب فسخ است نمی‌باشد مسموع ندانسته زیرا موضوع از مصادیق ماده 1128 م. ب. و دفاعیات دیگر زوجه را که اظهار داشته جراحی چشم را به خواهر زوج اعلام نموده کافی ندانسته به شرح دادنامه لذا تجدیدنظرخواسته را نقض و حکم به فسخ نکاح طرفین صادر کرده است که از ناحیه زوجه با وکالت آقای ع.م. مورد اعتراض و طی دادخواست فرجامی نسبت به دادنامه دادگاه تجدیدنظر مذکور فرجام‌خواهی نموده است. به دلیل این که نابینایی یا کم‌بینایی یک چشم در شرع مقدس اسلام از عیوبی که موجب فسخ نکاح م. ب. شمرده نشده است. لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته نموده است و زوج نیز با وکالت آقای ع.م. در پاسخ دادخواست فرجامی زوجه لایحه‌ای تقدیم و ضمیمه پرونده گردیده است. بدین جهت پرونده به دیوان‌عالی کشور ارسال و به این شعبه (26 دیوان‌عالی کشور) ارجاع گردیده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور در خصوص اعتراض فرجام‌خواهی زوجه خانم س.ک. با وکالت آقای ع.م. به طرفیت زوج آقای م.خ. نسبت به دادنامه شماره فوق صادره از شعبه 22 دادگاه تجدیدنظر استان فارس ب. ت. ب. محتویات پرونده نظر به این که اعتراض و فرجام‌خواهی زوجه وارد تشخیص به دلیل عدم شمول ماده 1128 قانون مدنی که مربوط به تدلیس است بر موضوع پرونده، فلذا ضمن نقض دادنامه فرجام‌خواسته پرونده به استناد بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به دادگاه محترم هم‌عرض صادرکننده رأی منقوض ارجاع می‌شود. رئیس و عضو معاون شعبه 23 دیوان عالی کشور انصاری - ربّانی نژاد فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی درخواست فسخ نکاح به دلیل ضعف بینایی زوجه در تاریخ 9 اسفند 1393، دیوان عالی کشور دادنامه‌ای در خصوص پرونده‌ای صادر کرد که در آن خواهان درخواست فسخ نکاح به دلیل نقص بینایی شدید همسر خود را مطرح کرده بود. خواهان ادعا کرده بود که این عیب را پس از عقد متوجه شده است. دادگاه اولیه با استناد به ماده 1123 قانون مدنی، دعوی را غیرموجه دانسته و حکم به بطلان آن صادر کرد. پس از اعتراض خواهان، پرونده به دادگاه تجدیدنظر ارجاع شد و در این مرحله، درخواست تجدیدنظرخواهی مورد پذیرش قرار گرفت و حکم به فسخ نکاح صادر شد. همسر خ. ن. ب. این حکم فرجام‌خواهی کرد و ادعا نمود که کم‌بینی به عنوان عیب فسخ‌کننده در شرع اسلامی محسوب نمی‌شود. دیوان عالی کشور با پذیرش اعتراض و نقض حکم تجدیدنظر، پرونده را به دادگاه همعرض ارجاع و اعلام کرد که بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی در این مورد قابل اعمال است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/09 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: کتمان ضعف شدید بینایی زوجه از موارد تدلیس و ایجاد حق فسخ در نکاح محسوب نمی شود. رای خلاصه جریان پرونده خواهان زوج آقای م.خ. طی دادخواست تقدیمی به ریاست محترم دادگاه عمومی بخش آباده طشک (استان فارس) پیوست کپی عقدنامه و غیره به طرفیت خوانده همسرش خانم س.ک. خانه‌دار محل اقامت زوجین آباده طشک روستای... تقاضای فسخ نکاح نموده و گفته طبق عقدنامه در تاریخ 1391/09/09 خوانده به عقد رسمی دائم اینجانب درآمد و پس از وقوع عقد متوجه وجود نقص بینایی شدید وی شدم به‌طوری‌که چشم راست وی کاملا فاقد بینایی است ضمن اینکه خودش اقرار نموده که تن به عمل جراحی چشم داده. مع‌الوصف توفیقی نداشته است و خود و خانواده‌اش آن را کتمان کرده‌اند و نوشته گرچه در زمان عقد داشتن صفت خاصی در زوجه شرط نشده اما بدیهی است عقد متبانیا بر سلامت کامل زوجه واقع شده لذا تقاضای صدور حکم مبنی بر فسخ نکاح را نموده است و پرونده در شعبه اول دادگاه عمومی بخش آباده طشک مطرح و در جلسه اولیه دادگاه نیز خواهان مطالب دادخواست را تکرار و اظهار داشته این خانم را برای من انتخاب کردند، من هم می‌خواستم، رفتم عقد کردم بعد فهمیدم چشم راست او خیلی کم‌بینا است و خودش بعد از عقد به من گفت که دکتر … و چشم خودم را عمل کردم ولی خوب نشدم. کم‌بینا است و خ. گ. من اصلا قبول ندارم، من به خانواده این آقا گفتم که چشم خودم را عمل کرده‌ام به خواهرش هم گفتم و دادگاه پس از تحقیقات انجام‌شده بدون ارجاع به داوری در دادنامه شماره --- - 1391/11/05 در مورد دادخواست آقای م.خ. به طرفیت خانم س.ک. به خواسته فسخ نکاح ب. ش. د. ب. ت. ب. محتویات پرونده و توضیحات خوانده ن. ب. ا. عیوب زن که موجب حق فسخ برای مرد م. ب. در ماده 1123 قانون مدنی ذکر شده و موضوع پرونده از مصادیق آن نمی‌باشد لذا دعوی خ. ر. و. ندانسته و حکم به بطلان دعوی صادر نموده است که از ناحیه زوج آقای م.خ. مورد اعتراض واقع شده و طی دادخواست تقدیمی تقاضای تجدیدنظر ندانسته لذا پرونده در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس مطرح و در دادنامه شماره --- - 1392/07/14 تجدیدنظرخواهی را وارد دانسته زیرا عقد ازدواج همیشه مبتنی بر سلامت طرفین از بیماری‌های غیرمتعارف است کاهش شدید بینایی عرفا قابل اغماض* است و دفاعیات زوجه مبنی بر اینکه کاهش بینایی از عیوب خمسه مذکور در ماده 1123 قانون مدنی که موجب فسخ است نمی‌باشد مسموع ندانسته زیرا موضوع از مصادیق ماده 1128 م. ب. و دفاعیات دیگر زوجه را که اظهار داشته جراحی چشم را به خواهر زوج اعلام نموده کافی ندانسته به شرح دادنامه لذا تجدیدنظرخواسته را نقض و حکم به فسخ نکاح طرفین صادر کرده است که از ناحیه زوجه با وکالت آقای ع.م. مورد اعتراض و طی دادخواست فرجامی نسبت به دادنامه دادگاه تجدیدنظر مذکور فرجام‌خواهی نموده است. به دلیل این که نابینایی یا کم‌بینایی یک چشم در شرع مقدس اسلام از عیوبی که موجب فسخ نکاح م. ب. شمرده نشده است. لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته نموده است و زوج نیز با وکالت آقای ع.م. در پاسخ دادخواست فرجامی زوجه لایحه‌ای تقدیم و ضمیمه پرونده گردیده است. بدین جهت پرونده به دیوان‌عالی کشور ارسال و به این شعبه ( 26 دیوان‌عالی کشور) ارجاع گردیده است. رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص اعتراض فرجام‌خواهی زوجه خانم س.ک. با وکالت آقای ع.م. به طرفیت زوج آقای م.خ. نسبت به دادنامه شماره فوق صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس ب. ت. ب. محتویات پرونده نظر به این که اعتراض و فرجام‌خواهی زوجه وارد تشخیص به دلیل عدم شمول ماده 1128 قانون مدنی که مربوط به تدلیس است بر موضوع پرونده، فلذا ضمن نقض دادنامه فرجام‌خواسته پرونده به استناد بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به دادگاه محترم هم‌عرض صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌شود. رئیس و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور