درخواست فسخ نکاح به دلیل فقدان وصف

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/3/17 آقای …. غ. بوکالت از طرف خانم م. خ. بطرفیت آقای ر. الف. دادخواستی بخواسته اثبات فسخ نکاح دائم به جهت تخلف از وصف حین العقد موضوع ماده 1128 قانون مدنی تقدیم و در متن دادخواست توضیح داده که موکل که دارای مدارک کارشناسی بوده و خانواده ایشان هم تماماً دارای تحصیلات عالیه و دانشگاهی بوده اند بنابر تقاضای خوانده دعوی و با این وصف که نامبرده نیز حداقل هم کف ( عضو ممیز - هم کفو صحیح است) ایشان و خانواده وی و دارای مدرک تحصیلی لیسانس م. ب. طی سند نکاحیه پیوست در تاریخ 1392/8/2 به عقد دائم نامبرده در آمده که در صفحه مشخصات زوج ایشان خود را کارمند و لیسانس معرفی نموده است لیکن پس از حدوث اختلافات فیمابین طرفین موکل در صدد تحقیق در خصوص وضعیت اخلاقی و رفتاری خوانده بر آمده و در این راستا به حراست دانشگاه محل تحصیل خود مراجعه نموده که اتفاقاً در نیمه دوم فروردین 1394 و با بررسی سوابق انضباطی خوانده متوجه گردید ایشان دانشجوی اخراجی بوده و اصولاً مدرک تحصیلی لیسانس اخذ ننموده و علیرغم متصف نمودن خود به وصف داشتن مدرک تحصیلی لیسانس اصولاً چنین مدرکی نداشته است لذا خواهان با رعایت قید فوریت از تاریخ اطلاع از این مسئله و طی اظهار نامه شماره 1720- 94/1/29 مراتب اعلام فسخ نکاح دائم فیمابین را به جهت تخلف وصف صورت گرفته مستنداً بماده 1128 قانون مدنی به خوانده دعوی اعلام نموده که اظهار نامه مذکور در تاریخ 94/2/5 به خوانده ابلاغ واقعی گردیده است لذا نظر باینکه وصف فوق بصورت صفت ضمن عقد و طی سند رسمی ازدواج قید و درج گردیده و خوانده ضمن اظهارنامه بر فقدان صفت موصوف اقرار نموده و توجها باینکه سایر اعضاء خانواده موکل دارای تحصیلات عالیه دانشگاهی بوده و موکل نیز دارای تحصیلات دانشگاهی و مدرک لیسانس بوده و ب. ت. ب. وضعیت اجتماعی ایشان و خانواده و وجود مدرک لیسانس حاضر به قبول ازدواج با خوانده گردیده و نظر به اعلام فسخ صورت گرفته با رعایت فوریت از تاریخ اطلاع از تخلف وصف و حق خیار صدور حکم بر اثبات فسخ نکاح دائم بشرح دادخواست تقدیمی و اظهار نامه ارسالی م. ا. دادخواست مطروحه در شعبه 38 دادگاه خانواده مشهد ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد . آقای … م. ه. وکیل پ. ی. د. ب. ت. و. از جانب زوج خوانده اعلام وکالت نموده است . جلسه اول دادرسی بتاریخ 94/4/13 با حضور وکلای طرفین و زوج خوانده تشکیل گردید در این جلسه وکیل خواهان همان مطالب مطروحه در دادخواست را بیان نموده ووکیل خ. ا. د. موکل دارای مدرک کاردانی م. ب. که در سال 85 فارغ التحصیل و مجدداً در همان سال در مقطع تحصیلی کارشناسی پذیرفته میشود و با گذراندن تعدادی از و الف. ها به دلیل مشکلات مالی از ادامه تحصیل باز می ماند. موکل با زوجه خویشاوندی نزدیک دارد دائی زوجه شوهر خواهر زوج م. ب. ایشان مدت 22 سال است که با خواهر زوج ازدواج نموده است لذا کاملاً به وضعیت زوج بلحاظ تحصیلی واقف بوده است و در زمان عقد با عنایت به اطلاع از سابقه زوج این وصلت صورت پذیرفته است و توافق طرفین البته با اصرار زوجه بر این بوده است که با توجه باینکه با گذراندان تعداد کمی از و الف. های تحصیلی زوج می تواند حائز مدرک لیسانس گردد لذا مشارٌالیه لیسانس معرفی گردد که این موضوع با حضور شهود صورت گرفته قابل اثبات است . بر خلاف اظهارات وکیل خواهان موکل بدلیل عدم مراجعه به دانشگاه از دانشگاه اخراج شده است و هیچ دلیل اخلاقی از ناحیه موکل وجود نداشته است. مطابق 1128 می بایست صفت خاصی قید گردد که عقد بر همین مبنا جاری گردد و موضوع داشتن مدرک لیسانس بعنوان صفت خاص در عقد شرط نشده است چرا که صرفاً در قسمت مشخصات زوج واژه لیسانس قید شده است که نمی تواند به داشتن صفت خاص شرط شده باشد بنابراین تقاضای رد دعوی مطروحه م. ا. سپس دادگاه با اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه شماره 710 مورخ 1394/4/15 با استدلال اینکه چون وکیل خواهان با این استناد که در سند نکاحیه و در قسمت مشخصات زوج قید گردیده لیسانس و اکنون احراز گردیده ایشان فاقد مدرک لیسانس بوده بدلیل تخلف از شرط صفت مندرج در ماده 1128 قانون مدنی تقاضای صدور حکم بر اثبات فسخ نکاح را نموده در حالیکه آنچه در ماده فوق الذکر مورد توجه قانونگذار بوده است صفتی م. ب. که عقد نکاح صراحتاً یا متبانیاً بر آن واقع شده باشد و این امر در دعوی مطروحه بعنوان شرایط ضمن عقد و یا این صفت که عقد بر آن واقع شده باشد نبوده بلکه صرفاً در مقام ذکر مشخصات زوجین بوده است و این مورد از موارد تخلف از ماده 1128 قانون مدنی نمی باشد لذا خواسته مطروحه را قابل پذیرش ندانسته و حکم برد دعوی خواهان صادر نموده است . پس از ابلاغ رای صادره وکیل ز. ن. ب. آن تجدیدنظر خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی شعبه شانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی بموضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره 982- 94 مورخ 1394/6/14 اعتراض ت. ن. خ. را غیر موجه و دادنامه تجدیدنظر خواسته را منطبق بر موازین قانون تشخیص و ضمن رد اعتراض مطروحه دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است دادنامه اخیرالصدور در تاریخ 1394/6/24 بوکیل ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 1394/7/4 با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است . لوایح طرفین بهنگام شور قرائت می گردد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ع. یان عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور هشتم دیوان عالی کشورفرجام خواهی خانم م. خ. با وکالت آقای …. غ. نسبت به دادنامه شماره 982-94 مورخ 1394/6/14 شعبه شانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی که در جهت تایید دادنامه بدوی متضمن حکم به رد دعوی ف. خ. بخواسته اعلام فسخ نکاح انشاء گردیده ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد . در سند ازدواج تنظیمی بین طرفین که تصویر آن پیوست پرونده بوده ، وجود مدرک لیسانس بعنوان صفتی برای زوج فرجام خوانده تحت عنوان شرطی که عقد نکاح بر مبنای آن واقع گردیده باشد بطور صریح شرط نشده و بعلاوه این امر عرفاً هم یک شرط ضمنی محسوب نمیگردد که علیرغم عدم اشتراط و تصریح آن در سند ازدواج، عقد نکاح بین طرفین مبنیاً بر آن واقع شده باشد و صرف قید واژه لیسانس در صفحه مربوط به مشخصات زوج در سند ازدواج نمی تواند دلالت بر اشتراط صریح صفت مذکور برای زوج بنحویکه عقد نکاح بین طرفین بر اساس این وصف زوج فرجام خوانده منعقد گردیده باشد داشته باشد بنابراین استنباط و تشخیص دادگاه صائب و موجه بوده و از این رو دادنامه فرجام خواسته ب. ت. ب. مجموع اوراق پرونده و اظهارات وکلای طرفین در جلسه دادرسی موجهاً و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حدو کیفیتی نبوده که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازدفلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. مستنداً بماده 370 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد. شعبه 8 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضومعاون حسن عباسیان - مسعود کریم پورنطنزی - جعفر پوربدخشان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی درخواست فسخ نکاح به دلیل فقدان وصف در تاریخ 25 آذر 1394، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن خواسته اصلی اثبات فسخ نکاح دائم به دلیل تخلف از وصف حین العقد، مطابق با ماده 1128 قانون مدنی، مطرح شده بود. خواهان ادعا کرد که طرف مقابل خود را دارای مدرک تحصیلی لیسانس معرفی کرده است، در حالی که پس از بررسی‌ها مشخص گردید که وی دانشجوی اخراجی بوده و فاقد مدرک لیسانس است. در پاسخ، وکیل طرف مقابل ادعا کرد که موکلش دارای مدرک کاردانی است و زوجه در زمان عقد از وضعیت تحصیلی وی آگاه بوده و با علم به آن اقدام به ازدواج کرده است.<br>دادگاه بدوی با استناد به این نکته که قید لیسانس در سند ازدواج به عنوان صفت خاص شرط نشده و تنها در مشخصات ذکر گردیده است، دعوی را رد کرد. دادگاه تجدیدنظر نیز این حکم را تایید نمود. در پی این امر، خواهان بر اساس رای صادره فرجام‌خواهی کرد. دیوان عالی کشور، پس از بررسی‌های لازم، اعلام کرد که قید لیسانس به عنوان شرط ضمن عقد محسوب نمی‌شود و استنباط دادگاه‌ها را صحیح ارزیابی کرد. لذا، فرجام‌خواهی رد و دادنامه‌های قبلی تایید شد. این رای بر مبنای ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/25 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: صرف قید واژه لیسانس در صفحه مربوط به مشخصات زوج در سند ازدواج، نمی تواند دلالت بر اشتراط صریح صفت مذکور برای زوج به نحوی که عقد نکاح بین طرفین بر اساس آن منعقد شده، داشته باشد؛ به علاوه؛ این امر عرفا هم یک شرط ضمنی محسوب نمی شود که علیرغم عدم اشتراط و تصریح آن در سند ازدواج، عقد نکاح مبنیا بر آن واقع شود بنابراین دادخواست فسخ نکاح به دلیل فقدان وصف مذکور، محکوم به رد است. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/3/17 آقای …. غ. به وکالت از طرف خانم م. خ. به طرفیت آقای ر. الف. دادخواستی به خواسته اثبات فسخ نکاح دائم به جهت تخلف از وصف حین العقد موضوع ماده 1128 قانون مدنی تقدیم و در متن دادخواست توضیح داده که موکل که دارای مدارک کارشناسی بوده و خانواده ایشان هم تماما دارای تحصیلات عالیه و دانشگاهی بوده اند بنابر تقاضای خوانده دعوی و با این وصف که نامبرده نیز حداقل هم کف (عضو ممیز - هم کفو صحیح است) ایشان و خانواده وی و دارای مدرک تحصیلی لیسانس م. ب. طی سند نکاحیه پیوست در تاریخ 1392/08/02 به عقد دائم نامبرده در آمده که در صفحه مشخصات زوج ایشان خود را کارمند و لیسانس معرفی نموده است لیکن پس از حدوث اختلافات فیمابین طرفین موکل در صدد تحقیق در خصوص وضعیت اخلاقی و رفتاری خوانده بر آمده و در این راستا به حراست دانشگاه محل تحصیل خود مراجعه نموده که اتفاقا در نیمه دوم فروردین 1394 و با بررسی سوابق انضباطی خوانده متوجه گردید ایشان دانشجوی اخراجی بوده و اصولا مدرک تحصیلی لیسانس اخذ ننموده و علیرغم متصف نمودن خود به وصف داشتن مدرک تحصیلی لیسانس اصولا چنین مدرکی نداشته است لذا خواهان با رعایت قید فوریت از تاریخ اطلاع از این مسئله و طی اظهارنامه شماره 1720 - 94/1/29 مراتب اعلام فسخ نکاح دائم فیمابین را به جهت تخلف وصف صورت گرفته مستندا به ماده 1128 قانون مدنی به خوانده دعوی اعلام نموده که اظهارنامه مذکور در تاریخ 94/2/5 به خوانده ابلاغ واقعی گردیده است لذا ن. ب. ا. وصف فوق به صورت صفت ضمن عقد و طی سند رسمی ازدواج قید و درج گردیده و خوانده ضمن اظهارنامه بر فقدان صفت موصوف اقرار نموده و توجها به اینکه سایر اعضاء خانواده موکل دارای تحصیلات عالیه دانشگاهی بوده و موکل نیز دارای تحصیلات دانشگاهی و مدرک لیسانس بوده و ب. ت. ب. وضعیت اجتماعی ایشان و خانواده و وجود مدرک لیسانس حاضر به قبول ازدواج با خوانده گردیده و نظر به اعلام فسخ صورت گرفته با رعایت فوریت از تاریخ اطلاع از تخلف وصف و حق خیار صدور حکم بر اثبات فسخ نکاح دائم ب. ش. د. تقدیمی و اظهارنامه ارسالی م. ا. دادخواست مطروحه در شعبه --- دادگاه خانواده مشهد ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. آقای … م. ه. وکیل پ. ی. د. ب. ت. و. از جانب زوج خوانده اعلام وکالت نموده است. جلسه اول دادرسی به تاریخ 94/4/13 با حضور وکلای طرفین و زوج خوانده تشکیل گردید در این جلسه وکیل خواهان همان مطالب مطروحه در دادخواست را بیان نموده ووکیل خ. ا. د. موکل دارای مدرک کاردانی م. ب. که در سال 85 فارغ التحصیل و مجددا در همان سال در مقطع تحصیلی کارشناسی پذیرفته میشود و با گذراندن تعدادی از و الف. ها به دلیل مشکلات مالی از ادامه تحصیل باز می ماند. موکل با زوجه خویشاوندی نزدیک دارد دائی زوجه شوهر خواهر زوج م. ب. ایشان مدت 22 سال است که با خواهر زوج ازدواج نموده است لذا کاملا به وضعیت زوج به لحاظ تحصیلی واقف بوده است و در زمان عقد با عنایت به اطلاع از سابقه زوج این وصلت صورت پذیرفته است و توافق طرفین البته با اصرار زوجه بر این بوده است که ب. ت. ب. اینکه با گذراندان تعداد کمی از و الف. های تحصیلی زوج می‌تواند حائز مدرک لیسانس گردد لذا مشارٌالیه لیسانس معرفی گردد که این موضوع با حضور شهود صورت گرفته قابل اثبات است. بر خلاف اظهارات وکیل خواهان موکل بدلیل عدم مراجعه به دانشگاه از دانشگاه اخراج شده است و هیچ دلیل اخلاقی از ناحیه موکل وجود نداشته است. مطابق 1128 می‌بایست صفت خاصی قید گردد که عقد بر همین مبنا جاری گردد و موضوع داشتن مدرک لیسانس به عنوان صفت خاص در عقد شرط نشده است چرا که صرفا در قسمت مشخصات زوج واژه لیسانس قید شده است که نمی تواند به داشتن صفت خاص شرط شده باشد بنابراین تقاضای رد دعوی مطروحه م. ا. سپس دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1394/04/15 با استدلال اینکه چون وکیل خواهان با این استناد که در سند نکاحیه و در قسمت مشخصات زوج قید گردیده لیسانس و اکنون احراز گردیده ایشان فاقد مدرک لیسانس بوده بدلیل تخلف از شرط صفت مندرج در ماده 1128 قانون مدنی تقاضای صدور حکم بر اثبات فسخ نکاح را نموده در حالی که آنچه در ماده فوق الذکر مورد توجه قانونگذار بوده است صفتی م. ب. که عقد نکاح صراحتا یا متبانیا بر آن واقع شده باشد و این امر در دعوی مطروحه به عنوان شرایط ضمن عقد و یا این صفت که عقد بر آن واقع شده باشد نبوده بلکه صرفا در مقام ذکر مشخصات زوجین بوده است و این مورد از موارد تخلف از ماده 1128 قانون مدنی نمی‌باشد لذا خواسته مطروحه را قابل پذیرش ندانسته و حکم برد دعوی خواهان صادر نموده است. پس از ابلاغ رای صادره وکیل ز. ن. ب. آن تجدیدنظر خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی شعبه شانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/06/14 اعتراض ت. ن. خ. را غیر موجه و دادنامه تجدیدنظر خواسته را منطبق بر موازین قانون تشخیص و ضمن رد اعتراض مطروحه دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است دادنامه اخیرالصدور در تاریخ 1394/06/24 بوکیل ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 1394/07/04 با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. لوایح طرفین به هنگام شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ع. یان عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور هشتم دیوان عالی کشورفرجام خواهی خانم م. خ. با وکالت آقای …. غ. نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/06/14 شعبه شانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی که در جهت تایید دادنامه بدوی متضمن حکم به رد دعوی ف. خ. ب. خواسته اعلام فسخ نکاح انشاء گردیده ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد. در سند ازدواج تنظیمی بین طرفین که تصویر آن پیوست پرونده بوده، وجود مدرک لیسانس به عنوان صفتی برای زوج فرجام خوانده تحت عنوان شرطی که عقد نکاح بر مبنای آن واقع گردیده باشد به طور صریح شرط نشده و به علاوه این امر عرفا هم یک شرط ضمنی محسوب نمیگردد که علیرغم عدم اشتراط و تصریح آن در سند ازدواج، عقد نکاح بین طرفین مبنیا بر آن واقع شده باشد و صرف قید واژه لیسانس در صفحه مربوط به مشخصات زوج در سند ازدواج نمی تواند دلالت بر اشتراط صریح صفت مذکور برای زوج به نحویکه عقد نکاح بین طرفین بر اساس این وصف زوج فرجام خوانده منعقد گردیده باشد داشته باشد بنابراین استنباط و تشخیص دادگاه صائب و موجه بوده و از این رو دادنامه فرجام خواسته ب. ت. ب. مجموع اوراق پرونده و اظهارات وکلای طرفین در جلسه دادرسی موجها و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حدو کیفیتی نبوده که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازدفلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون