رأی
دعوای اعلام بطلان تقسیمنامه پس از اجرای آن
رأی خلاصه جریان پرونده
آقایان و خانم ها 1 ـ ر.ت.
2 ـ ب.الف.
3 ـ م. الف.
4 ـ پ.الف.
5 ـ ب.الف.
6 ـ ع.الف.
7 ـ م.الف.
8 ـ ح.الف. با وکالت آقای ….الف. وکیل دادگستری د. ب. ط. آقایان:
1 ـ ع.
2 ـ ع.
3 ـ م.
4 ـ م. شهرت همگی ج. به خواسته اعلام بطلان قرارداد مورخ 17/12/1363 تقدیم دادگاه های عمومی شهرکرد نموده اند که پرونده به شعبه ششم ارجاع شده است. وکیل خ. ه. د. دادخواست تقدیمی این گونه توضیح داده است که موکلین حسب سوابق موجود در اداره ثبت اسناد املاک شهرکرد و اسناد مالکیت پیوست دادخواست مالک قسمتی از اراضی پلاک 53 اصلی چالشتر بوده اند که تعدادی از آن ها به موجب پرونده کلاسه بایگانی 870806 - ح3 شهرکرد دادخواستی به خواسته خلع ید از اراضی متنازع ٌفیه مطرح کرده اند که خواندگان قرارداد مورخ 17/12/63 را ارائه کرده (قراردادی که هیچ وقت اصل آن ارائه نشده است) و نهایتاً شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان خلع ید را منوط به اثبات ابطال قرارداد مذکور دانسته و حال ب. ت. ب. اینکه قرارداد مذکور بدون حضور موکلین تنظیم شده (علی الظاهر مبین تقسیم بین افراد است) و بعداً نیز توسط هیچ یک از موکلین تنفیذ یا تأیید نشده است و در ماهیت نیز واجد اشکالات اساسی م. ب. لذا به شرح ستون خواسته تقاضای صدور حکم نموده است که متعاقباً آقای ع.م. وکیل دادگستری نیز با تقدیم وکالت نامه خ. ر. ب. عنوان وکیل خواندگان به دادگاه معرفی نموده است. مشارٌالیه طی لایحه ای که به تاریخ 14/12/90 تقدیم دادگاه شده است دفاعیاتی را به شرح و خلاصه زیر بیان کرده است:
1ـ تقسیم نامه 17/12/63 که درخواست بطلان آن شده است، تصرف مالکین و متصرفین ملکی است که به دانگ پنجم شهرت دارد که آن را اشخاصی چون ر.ت. (خواهان ردیف اول) و مرحوم ح.الف. مورث خانم ها ع.، ح.، م.، ب. و پ.الف. (تعداد دیگری از خ. ه.) امضاء کرده اند. اراضی این تقسیم نامه که به موجب آن دانگ پنجم مورد تقسیم قرارگرفته مالکین و متصرفین متعددی دارد من جمله سایر ورثه مرحوم ح.الف. مانند آقایان غ. و ک.الف. و الف.الف. با این وصف طرح دعوی اعلام بطلان تقسیم نامه 17/12/63 قانوناً می بایست به طرفیت تمامی شرکا مطرح شود و اقامه دعوی صرفاً به طرفیت 4 نفر از آنان که ورثه احد از تقسیم کنندگان می باشند قانوناً قابلیت استماع ندارد. علی هذا و توجهاً به اینکه اراضی دانگ پنجم تحت مالکیت اشخاص زیادی م. ب. که فقط برخی از آنان نام برده شده اند صدور قرار عدم استماع دعوی م. ا..
2 ـ خواهان های دعوی دادنامه 301225 شعبه 3 دادگاه تجدیدنظر را پیوست دادخواست خود نموده اند و چنین الغاء می کنند که خلع ید منوط و موکول به اثبات بطلان قرارداد مذکور اعلام شده است درحالی که از محتوای دادنامه مزبور بی اعتباری قرارداد 17/12/63 برداشت نمی شود بلکه منظور دادگاه این بوده که ب. ت. ب. وجود تقسیم نامه معتبر خلع ید امکان پذیر نیست.
3 ـ در خصوص اعلام آقای … ها مبنی بر اینکه قرارداد مذکور توسط هیچ یک از موکلین وی تنفیذ یا تأیید نشده به استحضار می رساند که تقسیم نامه توسط آقای ر.ت. امضاءشده و مورث خانم ها …. یعنی مرحوم ح. هم امضاءشده و به علاوه قریب 30 سال است که برابر تقسیم نامه 17/12/63 اراضی معروف به دانگ پنجم در تصرف شرکا ی. ق. م. آنان م. ب. و نهایتاً درخواست ردّ دعوی بلاوجه خ. ه. را از دادگاه نموده است. در تاریخ 14/12/90 در جلسه دادگاه که با حضور وکلای طرفین و تعدادی از طرفین تشکیل شده است وکیل خ. ه. ا. داشته دعوی ب. ش. د. است و با اشاره به تصرفات موکلین خود که سال ها در اراضی مذکور متصرف بوده اند و ازآنجاکه قسمتی از اراضی توسط خواندگان تصرف عدوانی شده است تعدادی از موکلین درخواست خلع ید مطرح کرده اند که به کلاسه 870806 شعبه سوم دادگاه عمومی شهرکرد رأی به خلع ید اراضی موصوف صادر شد و خواندگان اعتراض نمودند که با استناد به تقسیم نامه 17/12/63 مدعی تقسیم بر روی پلاک های فوق شدند هرچند اصل تقسیم نامه ارائه نشده لیکن دادگاه تجدیدنظر دعوی خلع ید را قبل از طرح دعوی ابطال تقسیم نامه قابل استماع ندانست و با تکرار مطالب قبلی در خصوص دلایل بطلان تقسیم نامه و عدم امضای موکلین در تقسیم نامه و با تکذیب هرگونه امضای آن ها در تقسیم نامه و با بیان ایراداتی نسبت به آن ب. ش. د. تقاضای رسیدگی و صدور حکم نموده است وکیل خواندگان در پاسخ اظهارات وکیل خ. ه. ا. داشته که مطالب اینجانب به شرح لایحه تقدیمی است و با تکرار ایراد قبلی در مورد اینکه تقسیم نامه مربوط به اشخاص دیگری غیر از خ. ه. و موکلین بنده هم می شود و لذا دعوی قابلیت استماع ندارد و نیز یا تکرار مدافعات قبلی خود در مورد دادنامه دادگاه تجدیدنظر که منظور از آن در واقع این است که با وجود تقسیم نامه معتبر امکان خلع ید وجود ندارد تقاضای ردّ دعوی را نموده است. در ادامه رسیدگی از سوی 8 نفر خواهان های پرونده با وکالت آقای ….الف. به طرفیت آقایان1 ـ ع.
2 ـ ع.
3 ـ م.
4 ـ م. ج. خواندگان اولیه و 51 نفر دیگر اشخاص مفصله الاسامی مذکور در دادخواست، دعوی جلب ثالث در پرونده مطروحه تقدیم شده که خواسته آن نیز کماکان ابطال تقسیم نامه م. ب. که دادگاه دستور تعیین مجدد وقت رسیدگی برای هر دو پرونده را صادر (پرونده ها توأماً مورد رسیدگی قرارگرفته) نموده است که تعدادی از خواندگان جلب ثالث طی لایحه ای اعلام کرده اند که تقسیم نامه 17/12/63 موردقبول آنان نیست و اصولاً نسـبت به اصل چنین قراردادی تردید است و نسبت به امضای آقای ن.د. نیز شدیداً آن را تکذیب کرده اند (توضیحاً خواندگانی که لایحه فوق را تقدیم داشته اند وراث مرحوم ن.د. می باشند) و اضافه کرده اند ب. ت. ب. اینکه قرارداد 17/12/63 توسط کلیه مالکین دانگ پنجم امضاء نشده است مشخص نیست آقای خ.د. که مالک یک فرد معادل 5/1 حبه طبق قرارداد 23/6/59 سهم خود را فروخته و حقی به این قسمت ندارم، در قرارداد 17/12/63 مقدار 500 مترمربع زمین برای آقای م.د. ( برادر خ.د.) در نظر گرفته شده که مبنای واگذاری نامشخص است و معلوم نیست این 500 متر از سهم چه کسانی منظور شده اسـت و خلاصـه اینکه قرارداد 17/12/63 به لحاظ ماهـیتی به علت عدم حضور کلیه مالکین دانگ پنجم صحیح نمی باشد یا اینکه سهم خ.ج. که برابر دو فرد معادل 3 حبه است در قرارداد یادشده 5/3 فرد ذکرشده است و این قرارداد به هیچ وجه تقسیم ملک نیست زیرا تقسیم ملک به صورت مفروزی است درحالی که چنین برداشتی از این قرارداد نمی شود همچنین آقای ع.د. احد از مجلوبین ثالث دیگر نیز طی لایحه ای با اعلام اسامی 7 نفر مالکین دانگ پنجم و میزان مالکیت آنان با پذیرش ادعای خ. ه. درنهایت اعلام داشته که ادعای خ. ه. مبنی بر بطلان تقسیم نامه به دلایل ذکرشده در لایحه قابل قبول است. وکیل خواندگان اولیه آقای ع.م. مجدداً طی لایحه دیگری مطالب و مدافعاتی را مطرح نموده که خلاصه آن از این قرار است: خواهان های حاضر قبلاً دعوی ابطال تقسیم نامه 17/12/63 را تقدیم دادگاه کرده اند که ماحصل آن این است که قرارداد 17/12/63 به جهت عدم امضاء یا تنفیذ قرارداد باطل است و درخواست اعلام بطلان آن را کـرده انـد که مـدافـعـات لازم در خـصـوص دادخـواسـت به استحضار رسیده است که ب. ت. ب. تعداد مالکین پلاک موضوع دعوی، متعاقباً طرح دعوی جلب ثالث به عمل آمده است. وی در ادامه با اشاره به قرارداد مورخ 3/12/85 که مابین آقایان ب. و م.الف. یا موکلین م. ب. به عنوان دلیلی بر تنفیذ و پذیرش و قبول تقسیم نامه به این ترتیب که نامبردگان به موجب این قرارداد بخشی از حصه خود را که به موجب قرارداد 17/12/63 در سهم آنان قرارگرفته و امّا قطعه زمین متعلق به موکلین معاوضه کرده اند. و کلاً اینکه خواهان های دعوی با انجام تصرفات محلی و حقوقی در آنچه به موجب تقسیم نامه که فعلاً درخواست بطلان آن را دارند، آن را پذیرفته اند و حتی بخش هایی از آن را ب. غ. واگذار کرده اند من جمله آقای ح.الف. که جزء امضاء کنندگان تقسیم نامه بوده به موجب قراردادهایی بخشی از سهام خود را فروخته و لذا ردّ دعوی را خواستار شده است. تعداد دیگری از خواندگان جلب ثالث آقایان و خانم ها ….الف.، غ.الف.، ط. و ج.الف. فرزندان ح. نیز قرارداد یادشده را به لحاظ عدم امضای همه مالکین صحیح ندانسته اند آقای ….الف. وکیل خ. ه. نیز طی لایحه ای با تقدیم لایحه دیگری در تاریخ 27/3/91 اعلام نموده که ایراد وکیل خواندگان که دادخواست باید به طرفیت کلیه شرکا باشد که این چنین نبوده اظهار داشته که دعوی ابطال یک فقره تقسیم نامه مورخ 17/12/63 م. ب. که بین چند نفر م. ب. و تبعاً دعوی باید به طرفیت امضاء کنندگان تقسیم نامه باشد که چنین است و ادعای قبولی تقسیم نامه از سوی موکلین قابل قبول نیست وی طی مدافعات دیگری در ماهیت دعوی با استناد به نظریه هیأت کارشناسان مورخ 25/8/88 که مؤید میزان مالکیت و تناقضات تقسیم نامه م. ب. صدور حکم به بطلان تقسیم نامه را خواسته است. امّا دادگاه در ادامه رسیدگی موضوع را به کارشناسی ارجاع نموده است که کارشناس منتخب با بررسی اسناد طرفین و معاینه محل وضعیت مالکیت مورث خ. ه. و شخص خود خ. ه. را روشن و در صورت احراز مالکیت آنان اعلام نمایند آیا ملک وی جزء موارد تقسیم بوده یا خیر؟ و میزان مالکیتی که مشمول تقسیم شده چقدر است و حصه کدام یک از طرفین تقسیم شده به دادگاه اعلام نمایید. به علاوه از اداره ثبت اسناد نیز، استعلام شود که میزان مالکیت خ.ج. و خ.الف. و نقل وانتقال بعدی آن چگونه است و بالاخره از امور اراضی نیز در خصوص پلاک 53 اصلی قریه چالشتر و ادعای تردید ورثه ح.الف.، ن.د.، ن.د. و ی.د. اظهارنظر شود و همچنین مالکیت مورث بقیه خ. ه. نیز استعلام شود پاسخ اداره ثبت و امور اراضی واصل شده که پیوست پرونده است. امور اراضی اعلام کرده که پلاک 53 اصلی قریه چالشتر بنام خ.ج. به میزان 4/3 حبه از 72 حبه شش دانگ را مالک است و خ.الف. نیز 4/3 حبه از پلاک را مالک است و 9 سهم از 762 سهم پلاک مذکور بنام آقای ر.ت. و 12 سهم از پلاک فوق بنام آقای ح.الف. ثبت شده که وی فوت کرده و وراث وی عبارت اند از الف.، غ.، پ.، ب.، ح. و ج.، ع. و ط.، م. شهرت همگی الف. فرزندان و ف.الف. همسر می باشند و خ.الف. نیز 18 سهم از پلاک فوق را مالک است که نامبرده هم فوت کرده و ورثه وی عبارت اند از م.، ب.، ع. د.، م.، ف.، گ.، (فرزندان) و ر.س. و ح.س. (همسران) که بنام دو نفر از وراث م. و ب. در دفتر ثبت شده است و از سایر نقل و انتقالات سابقه ای مشاهده نشده پاسخ اداره ثبت نیز که در دو صفحه م. ب. به تفصیل وضعیت ثبتی مالکین و میزان مالکیت پلاک 53 اصلی را اعلام نموده است. به علاوه امور اراضی نیز در پاسخ استعلام دادگاه در 4 بند بر اساس سوابق موجود در پرونده اجرایی قریه چالشتر پلاک 53 اصلی اعلام نموده 1 ـ آقای خ.ج. به عنوان زارع 27 سهم مشاع 2 ـ ح.الف. به عنوان زارع 12 سهم مشاع با این توضیح که بر اساس توضیح مقابل نام وی مشارٌالیه 6 سهم مشاع نسق آقای م.ط. را خریداری کرده است که البته احراز صحت وسقم آن منوط به تأیید مراجع ثبتی است 3 ـ از آقای ر.ت. نامی مشاهده نشده ولی حسب توضیح مقابل نام ورثه الف.ت. نامبرده سهم الارث سایر وراث را خریده است که احراز صحت وسقم آن منوط به تأیید مراجع ثبتی است و 4 ـ آقای خ.الف. نیز به عنوان زارع 18 سهم مشاع از 762 سهم از جهات شمول از 72 حبه شش دانگ قلمداد شده اند که نسق های فوق در اجرای مقررات اصلاحات ارضی طی در دو نوبت فروش به نامبردگان فوق الذکر شده است و این مدیریت اطلاعاتی در خصوص انجام نقل و انتقالات در اختیار ندارد امّا نظریه کارشناسی نیز که در تاریخ 7/9/91 به دادگاه تقدیم شـده اسـت خـلاصـتاً حـاوی ایـن مـطالـب اسـت کـه . . . :
1 ـ شش دانگ پلاک 53 اصلی چالشتر شامل 864 سهم م. ب. که 762 شهم آن مشمول قوانین و مقررات اصلاحات ارضی شده و تحت عنوان نسق زراعی به زارعین صاحب نسق واگذار گردیده و 102 سهم دیگر مربوط شخص کاران شناخته شده است که هر یک اسناد مربوطه خود رادارند. هر دانگ 12 حبه یا 8 فرد، هر حبه 12 سهم و هر فرد 5/1 حبه معادل چهار پا (واحد محلی) م. ب..
2 ـ مورد اختلاف در دانگ پنجم معروف به دانگ ح.الف. و شرکا است و سپس به اعلام میزان مالکیت آقایان خ.ج. 2 فرد (3 حبه)، خ.الف. 1 فرد (5/1 حبه) م.ج. 5/0 فرد (4/3 حبه) ر.ت. 5/0 فرد (4/3 حبه) ح.الف. 1 فرد (5/1 حبه) ی. و الف.د. 1 فرد (5/1 حبه)، ن.د. 1 فرد (5/1 حبه) که جمعاً مقدار 7 فرد (5/10 حبه) م. ب. پرداخته و در ادامه میزان تصرفات آقای خ.ج. را 22590 مترمربع محاسبه و اعلام کرده که مقدار 3148 مترمربع بیشتر از سهم خود در تصرف دارد در ادامه میزان تصرفات سایر مالکین دانگ پنجم را با اعلام کسری یا مازاد تصرفات آن ها را نیز تعیین کرده است. در نظریه مذکور اشاره که امضاهای ذیل صورت جلسه مذکور تمامی شرکا را پوشش نمی دهد. در تقسیم نامه مالکیت آقای خ.ج. 5/3 فرد در تقسیم نامه ذکرشده درحالی که بر اساس سوابق مالکیت ایشان 2 فرد معادل 3 حبه اعلام شده است. در تقسیم نامه مذکور آمده است که تقسیم های قبلی به هم نخورد درحالی که برای یک فرد سهم ن.د. عرض 25/29 متر در صورت جلسه مذکور در نظر گرفته شده ولی در قراردادهای قبلی 5/28 متر عرض در بیله منظور شده که درهرصورت تغییر در عوض کلیه تقسیمات قبلی مربوط به شرکا دیگر را به هم می ریزد و مختل می کند. همین طور در مورد سهم آقای ح.الف. مغایرت در تقسیم نامه وجود دارد. آقای خ.د. سهم خود را فروخته درحالی که در صورت جلسه 17/12/63-500 مترمربع زمین برای آقای م.د. (برادر خ.) منظور شده که مبنا و منشـأ آن معلوم نیسـت لذا به نظر اینجانب با ع. به مطالب معروضه به طور کامل و قاطع قابلیت استنادی و اجرایی ندارد و به همین ترتیب در خصوص میزان مالکیت خ.ج.، ع.ج.، ن.د.، الف. و ی.د.، ح.الف.، ر.ت. و ب.الف. کسری زمین اعلام شده و در نتیجه گیری و جمع بندی نظریه کارشناسی آمده است که اصحاب دعوی همگی و تماماً در پلاک 53 اصلی مذکور مالکیت دارند و مالکیت آن ها مشاعی است طی سوابق و صورت جلسات مختلف برای تقسیم ، تفکیک و افراز قطعات به قدرالسهم مالکیت هر یک از مالکین اقداماتی صورت گرفته، به خاطر چگونگی عملکرد بعضی شرکا درگذشته و یا ابهامات و اشکالات و نارسائی هایی که در نوشتجات عادی و تنظیمی قدیمی وجود داشته مشکلاتی حادث شده که حاصل آن پرونده حاضر است. وکیل خواندگان پس از ابلاغ نظریه کارشناس نسبت به نظریه مذکور اعتراض کرده و نظریه کارشناس را خارج از موضوع کارشناسی دانسته و توضیح داده است که زمین موضوع قرارداد 17/12/63 سال ها قبل به موجب تقسیم نامه 23/6/59 در سهم موکلین وی قرارگرفته و معلوم نیست چگونه زمینی که به موجب تقسیم نامه در سهم موکلین قرارگرفته متعلق به خواهان هاست درحالی که تقسیم نامه 23/6/59 موردقبول خ. ه. م. ب. و نسبت به آن ادعایی ندارند و یا اعلام اشتباه بودن نظریه کارشناس و ردّ دعوی را خواستار شده است. وکیل تعدادی از خ. ه. آقای ….الف. نیز طی لایحه ای لایحه وکیل خواندگان را فاقد استنادات حقوقی اعلام و ب. ت. ب. اینکه قرارداد 17/12/63 حقوق موکلین وی را تضییع نموده تقاضای رسیدگی و صدور حکم قانونی را نموده است. دادگاه سپس موضوع را به هیأت سه نفره کارشناسان رسمی دادگستری ارجاع کرده است هیأت کارشناسی مذکور نیز نظریه مشروح و مفصل خ. ر. ب. دادگاه تقدیم داشته که در قسمت هایی از نظریه مذکور آمده است که ب. ت. ب. مفاد قراردادها و تقسیم نامه های قبلی و مقایسه آن ها با قرارداد 17/12/63 میزان مالکیت و تصرفات آقای ج. ب. ت. ب. شرح قبلی پیش از قدرالسهم و قدرالحصه مالکیت وی بوده و ب. ت. ب. مفاد قراردادهای قبلی تناقضات آشکار بین قرارداد های قبلی و قرارداد 27/12/63 وجود دارد و بر این اساس می توان نتیجه گرفت که مالکیت مورث خواندگان بر اساس قرارداد موردقبول همه اعضای دانگ تقسیم نشده است. و ب. ت. ب. نقشه ترسیمی که با اوضاع واحوال محلی مطابقت دارد مورد اختلاف عبارت از یک قطعه زمین مسکونی واقع در جلو منزل مسکونی ح.س. است که خواندگان ردیف های 1 تا 8 آن را بر اساس تقسیم نامه 27/12/63 متعلق به خود می دانند امّا خواهان های پرونده تقسیم نامه مزبور را قبول نداشته و به اصل آن ایراد و اشکال دارند با این وجود قسمت های دیگری از اراضی دانگ پنجم قبلاً بین اعضاء تقسیم شده و هرکس حصه خود را در تصرف داشته و یا به دیگران فروخته است و نقشه موجود که تصویر آن نیز پیوست نظریه تقدیم شده نشانگر این است که خواندگان بیش از قدرالسـهم خود در تصـرف دارند و حاضـر به جبران و استرداد کسری اراضی تعدادی از اعضای دیگر دانگ نمی باشند و این کسری ها بایستی از همان قطعه واقع در جلو منزل ح.س. تأمین شود. به علاوه اسناد اراده شده توسط خواندگان ارتباطی با عرصه متنازع ٌفیه ندارد و مربوط به زمین جنب مدرسه راهنمایی ر. است که ارتباطی با زمین متنازع ٌفیه ندارد. این نظریه نیز مورد اعتراض وکیل خواندگان قرارگرفته است و ردّ دعوی را خواستار شده است و سرانجام دادگاه طی دادنامه شماره 600448-20/4/92 خلاصتاً این گونه رأی داده است: ب. ت. ب. نظر کارشناسان که در دو نوبت یک نفره و 3 نفره نسبت به موضوع اظهارنظر نموده اند و نظریه هیأت سه نفره در فرجه قانونی از اعتراض مصون مانده است و ن. ب. ا. قرارداد موضوع دعوی تقسیم نامه م. ب. که حسب اقرار خ. ر. ا. بعد از فوت مورث خواهان های ردیف دوم و سوم و بدون حضور خواهان های مزبور انجام گرفته و به علاوه حسب نظریه هیأت کارشناسان در تقسیم نامه سهم همه شرکا تأمین نشده (به میزان مالکیت آن ها) و زمین بیشتری در سهم خواندگان قرارگرفته و خواندگان نیز دلیلی بر تنفیذ تقسیم نامه بعد از تنظیم آن از سوی خ. ه. ارائه نکرده اند لذا به لحاظ عدم اذن خ. ه. و غلط بودن تقسیم و عدم رعایت سهم الشرکه شرکا صرف نظر از اینکه ورثه ح.الف.، ن.د.، و ی.د. امضای مورث خود را ذیل تقسیم نامه مورد انکار و تردید قرار داده اند لذا دعوی مطروحه را ثابت دانسته و حکم به اعلام بطلان قرارداد 3/12/63 صادر نموده که نسبت به تعدادی از خواندگان آن را غیابی و قابل واخواهی در این دادگاه نسـبت به خواندگان دعوی اصلی و مجلوبین ثالث رأی را حضوری اعلام نموده است که این رأی د. ا. م. مورد فرجام خواهی آقایان و خانم ها ع.ج.، ع.ج.، ه.ج.، م. و م. و ز.ج. قرارگرفته است که وکالت آنان را آقای ع.م. عهده دار م. ب. و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شده که به این شعبه ارجاع و توسط دفتر ثبت و تکمیل شده و اینک تحت نظر قرار دارد لایحه اعتراضیه وکیل خواهان هنگام شور قرائت خواهد شد.
رأی شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی نسبت به دادنامه فرجام خواسته وارد و صائب است. استدلال دادگاه صادرکننده رأی در دادنامه فرجام خواسته مشعر بر این است که تقسیم نامه مستند دعوی به امضای برخی از شرکا ملک مشاع موضوع پرونده یعنی دانگ پنجم معروف به دانگ ح.الف. از پلاک 52 اصلی چالشتر ازجمله آقایان ب. و م.الف. نرسیده است. و امضاهای آقایان ح.الف. و ر.ت. نیز مخدوش است و مورد تردید م. ب. و در مورد خواهان های ردیف دوم و سوم نیز بدون حضور آنان انجام یافته است (ب.الف. و م.الف.)
2 ـ در تقسیم نامه سهم همه شرکا ب. ت. ب. میزان مالکیت آنان تأمین نشده و زمین بیشتری در سهم خواندگان قرارگرفته و به عبارت دیگر عدم رعایت سهم الشرکه شرکا موجب غلط بودن تقسیم نامه م. ب. و صرف نظر از اینکه بعضی از خ. ه. (ورثه ح.الف.، ن.د. و ی.د. امضای مورث خوانده ذیل تقسیم نامه را مورد تردید قرار داده اند) و به این دو علت دادگاه دعوی را ثابت دانسته و حکم به اعلام بطلان قرارداد موضوع دعوی صادر نموده است استدلال مذکور یکسره ناصواب و غیر صحیح است به کیفیتی که رأی صادره را به لحاظ اینکه اصول و مبنای آن بر استدلال مخدوش متکی است واجد اشکال قانونی ساخته و لذا آن را درخور ابرام نمی داند دلایل نقض در قسمتی که دلیل رأی فرجام خواسته بر عدم حضور تعدادی از خواندگان اشعار دارد این استدلال ازاین جهت ناصحیح است که آقای ر.ت. و مرحوم ح.الف. مورث خانم ها ع. و ح. و م. و ب. و پ.الف. ذیل تقسیم نامه استنادی را امضاء نموده اند و علی فرض اینکه از سوی خ. ه. تردید یا تکذیبی نسبت به امضای آنان وجود دارد دادگاه می بایست از طریق تحقیق از شهود و یا کارشناسی نسبت به اصالت امضای آنان رسیدگی و سپس به انشاء رأی اقـدام می کـرد و قطع نظر از اینکه تصرفات سی سـاله طرفین بر رقباتی که در سهم آنان قرارگرفته و عدم اعتراض طرفین در خلال مدت مذکور و حتی وقوع یک رشته نقل و انتقالات نسبت به این تصرفات از طرف مالکین یا وراث آنان حکایت از تمکن آنان و پذیرش ضمنی این تقسیم نامه دارد ازجمله قرارداد 4/12/85 که به موجب آن آقایان …. قسمتی از سهام خود را یا بخشی از سهام خواندگان معاوضه کرده اند و یا آقایان ب. و م.الف. قسمتی از سهام خ. ر. ب. دیگری واگذار کرده بنابراین اصولاً ادعای اینکه خواهان های ردیف های 4 به بعد یعنی ورثه مرحوم ح.الف. تقسیم نامه را امضاء نکرده است ب. ت. ب. امضای مورث آنان در ذیل تقسیم نامه تأثیری در موضوع ندارد. افزون به موارد یادشده تعددی از فرجام خواندگان پس از طرح یک شکایت کیفری در خصوص مورد دادخواستی به خواسته تنفیذ قرارداد 6/7/63 داده اند که پایه و اسـاس تقسیـم نامه 17/12/63 بوده اسـت که دلالـت بر قبول قرارداد مذکور می نماید. امّا در مورد اصل دیگر اعلام بطلان قرارداد 17/12/63 مبنی بر اینکه این تقسیم به غلط واقع شده نیز استدلال دادگاه محل تأمل است زیرا اولاً همان گونه که فوقاً بیان شد پس از امضای قرارداد سال های طولانی موردتوافق اجرا بوده که درواقع عملاً هر نوع ایراد و اعتراض و شائبه ای در تنظیم آن ب. ت. ب. فعل وانفعالات و نقل و انتقالات بعدی را منتفی می سازد و عملاً مورد تأیید و تنفیذ شرکا در سال های طولانی قرار داشته و این تقسیم درواقع نوعی سازش برای فیصله دادن به اختلافات و ادعاهای مطروحه بوده است که بر اساس توافقات قبلی و بر مبنای آن ها صورت گرفته که این توافقات قبلی مورد تأیید طرفین بوده و حتی درخواست تنفیذ آن شده است و حتی در قرارداد 6/7/63 هم که مبنا اساس قرارداد 17/12/63 بوده به آن اشاره شده است مبنی بر اینکه هر یک از شرکا زمینی را که قبلاً مشخص شده به غیراز حریم دکل ها و یا همان عرض در اختیار داشته باشد بنابراین این استدلال که تقسیم به غلط واقع شده توجهاً به مراتب فوق مستند و مدلل به نظر نمی رسد بلکه توافقی از سوی کلیه مالکین بوده بر اساس سازش ها و طی قراردادهای قبلی که مورد تأیید و تنفیذ شرکا قرار داشته است مضافاً اینکه ادعای تعدادی از شرکا در خصوص ابطال قرارداد مذکور که مسبوق به سابقه اجرایی در حدود 30 سال بین شرکا م. ب. مبنا و منشأ تصمیم گیری ها و اقدامات بعدی مالکین بوده و نسبت به آن اقداماتی صورت گرفته که طبعاً موردنظر سایر شرکا نمی باشد بناء علی هذا و توجهاً به مراتب مذکور در فوق ازآنجاکه رأی صادره برخلاف مفاهیم فوق صادرشده واجد اشکال قانونی تشخیص و درخور نقص است و به استناد بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن به تجویز بند ج ماده 401 همین قانون پرونده را جهت رسیدگی به شعبه دیگر دادگاه عمومی شهرکرد ارجاع می نماید.
رئیس شعبه 5 دیوان عالی کشور ـ مستشار
معینی ـ جلیلی تقویان
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
دعوای اعلام بطلان تقسیم نامه پس از اجرای آن
در تاریخ 16 بهمن 1392، دیوان عالی کشور دادنامهای صادر کرد که به بررسی دعوی ابطال قراردادی میان چندین خواهان و خوانده پرداخته است. خ. ه. درخواست ابطال این قرارداد را به دلیل عدم حضور خود در زمان تنظیم آن و وجود اشکالات اساسی در ماهیت قرارداد مطرح کردند. خواندگان با ارائه دفاعیات مختلف، به اعتبار تقسیمنامه و تصرفات طولانیمدت خود بر اراضی مورد نظر اشاره کرده و ادعا نمودند که دعوی خ. ه. ب. دلیل عدم حضور تمامی شرکا قابلیت استماع ندارد. <br>دادگاه بدوی با استناد به نظریات کارشناسی و عدم رعایت سهم الشرکه شرکا، حکم به ابطال قرارداد صادر کرد. اما دیوان عالی کشور در بررسی فرجامخواهی، استدلالهای دادگاه بدوی را نادرست تشخیص داد و اعلام کرد که عدم حضور برخی از شرکا در تنظیم قرارداد مانع از اعتبار آن نیست و تصرفات طولانیمدت و توافقات قبلی نیز نشاندهنده پذیرش تقسیمنامه توسط طرفین است. در نتیجه، با استناد به بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی، رای دادگاه بدوی نقض و پرونده به شعبه دیگری از دادگاه عمومی ارجاع شد.
تاریخ دادنامه قطعی: 1392/11/16
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورت اجرای طولانی مدت تقسیم نامه و عدم اعتراض به آن در خلال این مدت و انجام نقل و انتقالات سهم برخی مالکین بر مبنای تقسیم نامه، دعوای اعلام بطلان تقسیم نامه مسموع نخواهد بود.
رای خلاصه جریان پرونده
آقایان و خانم ها 1 - ر.ت.
2 - ب.الف.
3 - م. الف.
4 - پ.الف.
5 - ب.الف.
6 - ع.الف.
7 - م.الف.
8 - ح.الف. با وکالت آقای ….الف. وکیل دادگستری د. ب. ط. آقایان:
1 - ع.
2 - ع.
3 - م.
4 - م. شهرت همگی ج. به خواسته اعلام بطلان قرارداد مورخ 1363/12/17 تقدیم دادگاههای عمومی شهرکرد نمودهاند که پرونده به شعبه ششم ارجاع شده است. وکیل خ. ه. د. دادخواست تقدیمی این گونه توضیح داده است که موکلین حسب سوابق موجود در اداره ثبت اسناد املاک شهرکرد و اسناد مالکیت پیوست دادخواست مالک قسمتی از اراضی پلاک --- اصلی چالشتر بوده اند که تعدادی از آن ها به موجب پرونده کلاسه بایگانی --- - ح 3 شهرکرد دادخواستی به خواسته خلع ید از اراضی متنازع ٌفیه مطرح کرده اند که خواندگان قرارداد مورخ 17/12/63 را ارائه کرده (قراردادی که هیچ وقت اصل آن ارائه نشده است) و نهایتا شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان خلع ید را منوط به اثبات ابطال قرارداد مذکور دانسته و حال ب. ت. ب. اینکه قرارداد مذکور بدون حضور موکلین تنظیم شده (علی الظاهر مبین تقسیم بین افراد است) و بعدا نیز توسط هیچ یک از موکلین تنفیذ یا تایید نشده است و در ماهیت نیز واجد اشکالات اساسی م. ب. لذا به شرح ستون خواسته تقاضای صدور حکم نموده است که متعاقبا آقای ع.م. وکیل دادگستری نیز با تقدیم وکالت نامه خ. ر. ب. عنوان وکیل خواندگان به دادگاه معرفی نموده است. مشارٌالیه طی لایحه ای که به تاریخ 14/12/90 تقدیم دادگاه شده است دفاعیاتی را به شرح و خلاصه زیر بیان کرده است:
1 - تقسیم نامه 17/12/63 که درخواست بطلان آن شده است، تصرف مالکین و متصرفین ملکی است که به دانگ پنجم شهرت دارد که آن را اشخاصی چون ر.ت. (خواهان ردیف اول) و مرحوم ح.الف. مورث خانم ها ع.، ح.، م.، ب. و پ.الف. (تعداد دیگری از خ. ه.) امضا کرده اند. اراضی این تقسیم نامه که به موجب آن دانگ پنجم مورد تقسیم قرارگرفته مالکین و متصرفین متعددی دارد من جمله سایر ورثه مرحوم ح.الف. مانند آقایان غ. و ک.الف. و الف.الف. با این وصف طرح دعوی اعلام بطلان تقسیم نامه 17/12/63 قانونا میبایست به طرفیت تمامی شرکا مطرح شود و اقامه دعوی صرفا به طرفیت 4 نفر از آنان که ورثه احد از تقسیم کنندگان میباشند قانونا قابلیت استماع ندارد. علی هذا و توجها به اینکه اراضی دانگ پنجم تحت مالکیت اشخاص زیادی م. ب. که فقط برخی از آنان نام برده شده اند صدور قرار عدم استماع دعوی م. ا..
2 - خواهان های دعوی دادنامه --- شعبه --- دادگاه تجدیدنظر را پیوست دادخواست خود نمودهاند و چنین الغاء می کنند که خلع ید منوط و موکول به اثبات بطلان قرارداد مذکور اعلام شده است درحالی که از محتوای دادنامه مزبور بی اعتباری قرارداد 17/12/63 برداشت نمی شود بلکه منظور دادگاه این بوده که ب. ت. ب. وجود تقسیم نامه معتبر خلع ید امکان پذیر نیست.
3 - در خصوص اعلام آقای … ها مبنی بر اینکه قرارداد مذکور توسط هیچ یک از موکلین وی تنفیذ یا تایید نشده به استحضار می رساند که تقسیم نامه توسط آقای ر.ت. امضاءشده و مورث خانم ها …. یعنی مرحوم ح. هم امضاءشده و به علاوه قریب 30 سال است که برابر تقسیم نامه 17/12/63 اراضی معروف به دانگ پنجم در تصرف شرکا ی. ق. م. آنان م. ب. و نهایتا درخواست ردّ دعوی بلاوجه خ. ه. را از دادگاه نموده است. در تاریخ 14/12/90 در جلسه دادگاه که با حضور وکلای طرفین و تعدادی از طرفین تشکیل شده است وکیل خ. ه. ا. داشته دعوی ب. ش. د. است و با اشاره به تصرفات موکلین خود که سال ها در اراضی مذکور متصرف بوده اند و ازآنجاکه قسمتی از اراضی توسط خواندگان تصرف عدوانی شده است تعدادی از موکلین درخواست خلع ید مطرح کرده اند که به کلاسه --- شعبه سوم دادگاه عمومی شهرکرد رای به خلع ید اراضی موصوف صادر شد و خواندگان اعتراض نمودند که با استناد به تقسیم نامه 17/12/63 مدعی تقسیم بر روی پلاک های فوق شدند هرچند اصل تقسیم نامه ارائه نشده لیکن دادگاه تجدیدنظر دعوی خلع ید را قبل از طرح دعوی ابطال تقسیم نامه قابل استماع ندانست و با تکرار مطالب قبلی در خصوص دلایل بطلان تقسیم نامه و عدم امضای موکلین در تقسیم نامه و با تکذیب هرگونه امضای آن ها در تقسیم نامه و با بیان ایراداتی نسبت به آن ب. ش. د. تقاضای رسیدگی و صدور حکم نموده است وکیل خواندگان در پاسخ اظهارات وکیل خ. ه. ا. داشته که مطالب اینجانب به شرح لایحه تقدیمی است و با تکرار ایراد قبلی در مورد اینکه تقسیم نامه مربوط به اشخاص دیگری غیر از خ. ه. و موکلین بنده هم میشود و لذا دعوی قابلیت استماع ندارد و نیز یا تکرار مدافعات قبلی خود در مورد دادنامه دادگاه تجدیدنظر که منظور از آن در واقع این است که با وجود تقسیم نامه معتبر امکان خلع ید وجود ندارد تقاضای ردّ دعوی را نموده است. در ادامه رسیدگی از سوی 8 نفر خواهان های پرونده با وکالت آقای ….الف. به طرفیت آقایان 1 - ع.
2 - ع.
3 - م.
4 - م. ج. خواندگان اولیه و 51 نفر دیگر اشخاص مفصله الاسامی مذکور در دادخواست، دعوی جلب ثالث در پرونده مطروحه تقدیم شده که خواسته آن نیز کماکان ابطال تقسیم نامه م. ب. که دادگاه دستور تعیین مجدد وقت رسیدگی برای هر دو پرونده را صادر (پرونده ها تواما مورد رسیدگی قرارگرفته) نموده است که تعدادی از خواندگان جلب ثالث طی لایحه ای اعلام کرده اند که تقسیم نامه 17/12/63 موردقبول آنان نیست و اصولا نسبت به اصل چنین قراردادی تردید است و نسبت به امضای آقای ن.د. نیز شدیدا آن را تکذیب کرده اند (توضیحا خواندگانی که لایحه فوق را تقدیم داشته اند وراث مرحوم ن.د. میباشند) و اضافه کرده اند ب. ت. ب. اینکه قرارداد 17/12/63 توسط کلیه مالکین دانگ پنجم امضا نشده است مشخص نیست آقای خ.د. که مالک یک فرد معادل 5/1 حبه طبق قرارداد 23/6/59 سهم خود را فروخته و حقی به این قسمت ندارم، در قرارداد 17/12/63 مقدار 500 مترمربع زمین برای آقای م.د. (برادر خ.د.) در نظر گرفته شده که مبنای واگذاری نامشخص است و معلوم نیست این 500 متر از سهم چه کسانی منظور شده است و خلاصه اینکه قرارداد 17/12/63 به لحاظ ماهیتی به علت عدم حضور کلیه مالکین دانگ پنجم صحیح نمیباشد یا اینکه سهم خ.ج. که برابر دو فرد معادل 3 حبه است در قرارداد یادشده 5/3 فرد ذکرشده است و این قرارداد به هیچ وجه تقسیم ملک نیست زیرا تقسیم ملک به صورت مفروزی است درحالی که چنین برداشتی از این قرارداد نمی شود همچنین آقای ع.د. احد از مجلوبین ثالث دیگر نیز طی لایحه ای با اعلام اسامی 7 نفر مالکین دانگ پنجم و میزان مالکیت آنان با پذیرش ادعای خ. ه. درنهایت اعلام داشته که ادعای خ. ه. مبنی بر بطلان تقسیم نامه به دلایل ذکرشده در لایحه قابل قبول است. وکیل خواندگان اولیه آقای ع.م. مجددا طی لایحه دیگری مطالب و مدافعاتی را مطرح نموده که خلاصه آن از این قرار است: خواهان های حاضر قبلا دعوی ابطال تقسیم نامه 17/12/63 را تقدیم دادگاه کرده اند که ماحصل آن این است که قرارداد 17/12/63 به جهت عدم امضا یا تنفیذ قرارداد باطل است و درخواست اعلام بطلان آن را کرده اند که مدافعات لازم در خصوص دادخواست به استحضار رسیده است که ب. ت. ب. تعداد مالکین پلاک موضوع دعوی، متعاقبا طرح دعوی جلب ثالث به عمل آمده است. وی در ادامه با اشاره به قرارداد مورخ 3/12/85 که مابین آقایان ب. و م.الف. یا موکلین م. ب. به عنوان دلیلی بر تنفیذ و پذیرش و قبول تقسیم نامه به این ترتیب که نامبردگان به موجب این قرارداد بخشی از حصه خود را که به موجب قرارداد 17/12/63 در سهم آنان قرارگرفته و امّا قطعه زمین متعلق به موکلین معاوضه کرده اند. و کلا اینکه خواهان های دعوی با انجام تصرفات محلی و حقوقی در آنچه به موجب تقسیم نامه که فعلا درخواست بطلان آن را دارند، آن را پذیرفته اند و حتی بخش هایی از آن را ب. غ. واگذار کرده اند من جمله آقای ح.الف. که جزء امضا کنندگان تقسیم نامه بوده به موجب قراردادهایی بخشی از سهام خود را فروخته و لذا ردّ دعوی را خواستار شده است. تعداد دیگری از خواندگان جلب ثالث آقایان و خانم ها ….الف.، غ.الف.، ط. و ج.الف. فرزندان ح. نیز قرارداد یادشده را به لحاظ عدم امضای همه مالکین صحیح ندانسته اند آقای ….الف. وکیل خ. ه. نیز طی لایحه ای با تقدیم لایحه دیگری در تاریخ 27/3/91 اعلام نموده که ایراد وکیل خواندگان که دادخواست باید به طرفیت کلیه شرکا باشد که این چنین نبوده اظهار داشته که دعوی ابطال یک فقره تقسیم نامه مورخ 17/12/63 م. ب. که بین چند نفر م. ب. و تبعا دعوی باید به طرفیت امضا کنندگان تقسیم نامه باشد که چنین است و ادعای قبولی تقسیم نامه از سوی موکلین قابل قبول نیست وی طی مدافعات دیگری در ماهیت دعوی با استناد به نظریه هیات کارشناسان مورخ 25/8/88 که موید میزان مالکیت و تناقضات تقسیم نامه م. ب. صدور حکم به بطلان تقسیم نامه را خواسته است. امّا دادگاه در ادامه رسیدگی موضوع را به کارشناسی ارجاع نموده است که کارشناس منتخب با بررسی اسناد طرفین و معاینه محل وضعیت مالکیت مورث خ. ه. و شخص خود خ. ه. را روشن و در صورت احراز مالکیت آنان اعلام نمایند آیا ملک وی جزء موارد تقسیم بوده یا خیر؟ و میزان مالکیتی که مشمول تقسیم شده چقدر است و حصه کدام یک از طرفین تقسیم شده به دادگاه اعلام نمایید. به علاوه از اداره ثبت اسناد نیز، استعلام شود که میزان مالکیت خ.ج. و خ.الف. و نقل وانتقال بعدی آن چگونه است و بالاخره از امور اراضی نیز در خصوص پلاک --- اصلی قریه چالشتر و ادعای تردید ورثه ح.الف.، ن.د.، ن.د. و ی.د. اظهارنظر شود و همچنین مالکیت مورث بقیه خ. ه. نیز استعلام شود پاسخ اداره ثبت و امور اراضی واصل شده که پیوست پرونده است. امور اراضی اعلام کرده که پلاک --- اصلی قریه چالشتر به نام خ.ج. به میزان 4/3 حبه از 72 حبه شش دانگ را مالک است و خ.الف. نیز 4/3 حبه از پلاک را مالک است و 9 سهم از 762 سهم پلاک مذکور به نام آقای ر.ت. و 12 سهم از پلاک فوق به نام آقای ح.الف. ثبت شده که وی فوت کرده و وراث وی عبارت اند از الف.، غ.، پ.، ب.، ح. و ج.، ع. و ط.، م. شهرت همگی الف. فرزندان و ف.الف. همسر میباشند و خ.الف. نیز 18 سهم از پلاک فوق را مالک است که نامبرده هم فوت کرده و ورثه وی عبارت اند از م.، ب.، ع. د.، م.، ف.، گ.، (فرزندان) و ر.س. و ح.س. (همسران) که به نام دو نفر از وراث م. و ب. در دفتر ثبت شده است و از سایر نقل و انتقالات سابقه ای مشاهده نشده پاسخ اداره ثبت نیز که در دو صفحه م. ب. به تفصیل وضعیت ثبتی مالکین و میزان مالکیت پلاک --- اصلی را اعلام نموده است. به علاوه امور اراضی نیز در پاسخ استعلام دادگاه در 4 بند بر اساس سوابق موجود در پرونده اجرایی قریه چالشتر پلاک --- اصلی اعلام نموده 1 - آقای خ.ج. به عنوان زارع 27 سهم مشاع 2 - ح.الف. به عنوان زارع 12 سهم مشاع با این توضیح که بر اساس توضیح مقابل نام وی مشارٌالیه 6 سهم مشاع نسق آقای م.ط. را خریداری کرده است که البته احراز صحت وسقم آن منوط به تایید مراجع ثبتی است 3 - از آقای ر.ت. نامی مشاهده نشده ولی حسب توضیح مقابل نام ورثه الف.ت. نامبرده سهم الارث سایر وراث را خریده است که احراز صحت وسقم آن منوط به تایید مراجع ثبتی است و 4 - آقای خ.الف. نیز به عنوان زارع 18 سهم مشاع از 762 سهم از جهات شمول از 72 حبه شش دانگ قلمداد شده اند که نسق های فوق در اجرای مقررات اصلاحات ارضی طی در دو نوبت فروش به نامبردگان فوق الذکر شده است و این مدیریت اطلاعاتی در خصوص انجام نقل و انتقالات در اختیار ندارد امّا نظریه کارشناسی نیز که در تاریخ 7/9/91 به دادگاه تقدیم شده است خلاصتا حاوی این مطالب است که...:
1 - شش دانگ پلاک --- اصلی چالشتر شامل 864 سهم م. ب. که 762 شهم آن مشمول قوانین و مقررات اصلاحات ارضی شده و تحت عنوان نسق زراعی به زارعین صاحب نسق واگذار گردیده و 102 سهم دیگر مربوط شخص کاران شناخته شده است که هر یک اسناد مربوطه خود رادارند. هر دانگ 12 حبه یا 8 فرد، هر حبه 12 سهم و هر فرد 5/1 حبه معادل چهار پا (واحد محلی) م. ب..
2 - مورد اختلاف در دانگ پنجم معروف به دانگ ح.الف. و شرکا است و سپس به اعلام میزان مالکیت آقایان خ.ج. 2 فرد ( 3 حبه)، خ.الف. 1 فرد ( 5/1 حبه) م.ج. 5/0 فرد ( 4/3 حبه) ر.ت. 5/0 فرد ( 4/3 حبه) ح.الف. 1 فرد ( 5/1 حبه) ی. و الف.د. 1 فرد ( 5/1 حبه)، ن.د. 1 فرد ( 5/1 حبه) که جمعا مقدار 7 فرد ( 5/10 حبه) م. ب. پرداخته و در ادامه میزان تصرفات آقای خ.ج. را 22590 مترمربع محاسبه و اعلام کرده که مقدار 3148 مترمربع بیشتر از سهم خود در تصرف دارد در ادامه میزان تصرفات سایر مالکین دانگ پنجم را با اعلام کسری یا مازاد تصرفات آن ها را نیز تعیین کرده است. در نظریه مذکور اشاره که امضاهای ذیل صورت جلسه مذکور تمامی شرکا را پوشش نمی دهد. در تقسیم نامه مالکیت آقای خ.ج. 5/3 فرد در تقسیم نامه ذکرشده درحالی که بر اساس سوابق مالکیت ایشان 2 فرد معادل 3 حبه اعلام شده است. در تقسیم نامه مذکور آمده است که تقسیم های قبلی به هم نخورد درحالی که برای یک فرد سهم ن.د. عرض 25/29 متر در صورت جلسه مذکور در نظر گرفته شده ولی در قراردادهای قبلی 5/28 متر عرض در بیله منظور شده که درهرصورت تغییر در عوض کلیه تقسیمات قبلی مربوط به شرکا دیگر را به هم می ریزد و مختل می کند. همین طور در مورد سهم آقای ح.الف. مغایرت در تقسیم نامه وجود دارد. آقای خ.د. سهم خود را فروخته درحالی که در صورت جلسه 17/12/63 - 500 مترمربع زمین برای آقای م.د. (برادر خ.) منظور شده که مبنا و منشا آن معلوم نیست لذا به نظر اینجانب با ع. به مطالب معروضه به طور کامل و قاطع قابلیت استنادی و اجرایی ندارد و به همین ترتیب در خصوص میزان مالکیت خ.ج.، ع.ج.، ن.د.، الف. و ی.د.، ح.الف.، ر.ت. و ب.الف. کسری زمین اعلام شده و در نتیجه گیری و جمع بندی نظریه کارشناسی آمده است که اصحاب دعوی همگی و تماما در پلاک --- اصلی مذکور مالکیت دارند و مالکیت آن ها مشاعی است طی سوابق و صورت جلسات مختلف برای تقسیم، تفکیک و افراز قطعات به قدرالسهم مالکیت هر یک از مالکین اقداماتی صورت گرفته، به خاطر چگونگی عملکرد بعضی شرکا درگذشته و یا ابهامات و اشکالات و نارسائی هایی که در نوشتجات عادی و تنظیمی قدیمی وجود داشته مشکلاتی حادث شده که حاصل آن پرونده حاضر است. وکیل خواندگان پس از ابلاغ نظریه کارشناس نسبت به نظریه مذکور اعتراض کرده و نظریه کارشناس را خارج از موضوع کارشناسی دانسته و توضیح داده است که زمین موضوع قرارداد 17/12/63 سال ها قبل به موجب تقسیم نامه 23/6/59 در سهم موکلین وی قرارگرفته و معلوم نیست چگونه زمینی که به موجب تقسیم نامه در سهم موکلین قرارگرفته متعلق به خواهان هاست درحالی که تقسیم نامه 23/6/59 موردقبول خ. ه. م. ب. و نسبت به آن ادعایی ندارند و یا اعلام اشتباه بودن نظریه کارشناس و ردّ دعوی را خواستار شده است. وکیل تعدادی از خ. ه. آقای ….الف. نیز طی لایحه ای لایحه وکیل خواندگان را فاقد استنادات حقوقی اعلام و ب. ت. ب. اینکه قرارداد 17/12/63 حقوق موکلین وی را تضییع نموده تقاضای رسیدگی و صدور حکم قانونی را نموده است. دادگاه سپس موضوع را به هیات سه نفره کارشناسان رسمی دادگستری ارجاع کرده است هیات کارشناسی مذکور نیز نظریه مشروح و مفصل خ. ر. ب. دادگاه تقدیم داشته که در قسمت هایی از نظریه مذکور آمده است که ب. ت. ب. مفاد قراردادها و تقسیم نامه های قبلی و مقایسه آن ها با قرارداد 17/12/63 میزان مالکیت و تصرفات آقای ج. ب. ت. ب. شرح قبلی پیش از قدرالسهم و قدرالحصه مالکیت وی بوده و ب. ت. ب. مفاد قراردادهای قبلی تناقضات آشکار بین قرارداد های قبلی و قرارداد 27/12/63 وجود دارد و بر این اساس می توان نتیجه گرفت که مالکیت مورث خواندگان بر اساس قرارداد موردقبول همه اعضای دانگ تقسیم نشده است. و ب. ت. ب. نقشه ترسیمی که با اوضاع واحوال محلی مطابقت دارد مورد اختلاف عبارت از یک قطعه زمین مسکونی واقع در جلو منزل مسکونی ح.س. است که خواندگان ردیف های 1 تا 8 آن را بر اساس تقسیم نامه 27/12/63 متعلق به خود می دانند امّا خواهان های پرونده تقسیم نامه مزبور را قبول نداشته و به اصل آن ایراد و اشکال دارند با این وجود قسمت های دیگری از اراضی دانگ پنجم قبلا بین اعضاء تقسیم شده و هرکس حصه خود را در تصرف داشته و یا به دیگران فروخته است و نقشه موجود که تصویر آن نیز پیوست نظریه تقدیم شده نشانگر این است که خواندگان بیش از قدرالسهم خود در تصرف دارند و حاضر به جبران و استرداد کسری اراضی تعدادی از اعضای دیگر دانگ نمیباشند و این کسری ها بایستی از همان قطعه واقع در جلو منزل ح.س. تامین شود. به علاوه اسناد اراده شده توسط خواندگان ارتباطی با عرصه متنازع ٌفیه ندارد و مربوط به زمین جنب مدرسه راهنمایی ر. است که ارتباطی با زمین متنازع ٌفیه ندارد. این نظریه نیز مورد اعتراض وکیل خواندگان قرارگرفته است و ردّ دعوی را خواستار شده است و سرانجام دادگاه طی دادنامه شماره --- - 20/4/92 خلاصتا این گونه رای داده است: ب. ت. ب. نظر کارشناسان که در دو نوبت یک نفره و 3 نفره نسبت به موضوع اظهارنظر نمودهاند و نظریه هیات سه نفره در فرجه قانونی از اعتراض مصون مانده است و ن. ب. ا. قرارداد موضوع دعوی تقسیم نامه م. ب. که حسب اقرار خ. ر. ا. بعد از فوت مورث خواهان های ردیف دوم و سوم و بدون حضور خواهان های مزبور انجام گرفته و به علاوه حسب نظریه هیات کارشناسان در تقسیم نامه سهم همه شرکا تامین نشده (به میزان مالکیت آن ها) و زمین بیشتری در سهم خواندگان قرارگرفته و خواندگان نیز دلیلی بر تنفیذ تقسیم نامه بعد از تنظیم آن از سوی خ. ه. ارائه نکرده اند لذا به لحاظ عدم اذن خ. ه. و غلط بودن تقسیم و عدم رعایت سهم الشرکه شرکا صرف نظر از اینکه ورثه ح.الف.، ن.د.، و ی.د. امضای مورث خود را ذیل تقسیم نامه مورد انکار و تردید قرار داده اند لذا دعوی مطروحه را ثابت دانسته و حکم به اعلام بطلان قرارداد 3/12/63 صادر نموده که نسبت به تعدادی از خواندگان آن را غیابی و قابل واخواهی در این دادگاه نسبت به خواندگان دعوی اصلی و مجلوبین ثالث رای را حضوری اعلام نموده است که این رای د. ا. م. مورد فرجام خواهی آقایان و خانم ها ع.ج.، ع.ج.، ه.ج.، م. و م. و ز.ج. قرارگرفته است که وکالت آنان را آقای ع.م. عهده دار م. ب. و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شده که به این شعبه ارجاع و توسط دفتر ثبت و تکمیل شده و اینک تحت نظر قرار دارد لایحه اعتراضیه وکیل خواهان هنگام شور قرائت خواهد شد.
رای شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی نسبت به دادنامه فرجام خواسته وارد و صائب است. استدلال دادگاه صادرکننده رای در دادنامه فرجام خواسته مشعر بر این است که تقسیم نامه مستند دعوی به امضای برخی از شرکا ملک مشاع موضوع پرونده یعنی دانگ پنجم معروف به دانگ ح.الف. از پلاک --- اصلی چالشتر ازجمله آقایان ب. و م.الف. نرسیده است. و امضاهای آقایان ح.الف. و ر.ت. نیز مخدوش است و مورد تردید م. ب. و در مورد خواهان های ردیف دوم و سوم نیز بدون حضور آنان انجام یافته است (ب.الف. و م.الف.)
2 - در تقسیم نامه سهم همه شرکا ب. ت. ب. میزان مالکیت آنان تامین نشده و زمین بیشتری در سهم خواندگان قرارگرفته و به عبارت دیگر عدم رعایت سهم الشرکه شرکا موجب غلط بودن تقسیم نامه م. ب. و صرف نظر از اینکه بعضی از خ. ه. (ورثه ح.الف.، ن.د. و ی.د. امضای مورث خوانده ذیل تقسیم نامه را مورد تردید قرار داده اند) و به این دو علت دادگاه دعوی را ثابت دانسته و حکم به اعلام بطلان قرارداد موضوع دعوی صادر نموده است استدلال مذکور یکسره ناصواب و غیر صحیح است به کیفیتی که رای صادره را به لحاظ اینکه اصول و مبنای آن بر استدلال مخدوش متکی است واجد اشکال قانونی ساخته و لذا آن را درخور ابرام نمی داند دلایل نقض در قسمتی که دلیل رای فرجام خواسته بر عدم حضور تعدادی از خواندگان اشعار دارد این استدلال ازاین جهت ناصحیح است که آقای ر.ت. و مرحوم ح.الف. مورث خانم ها ع. و ح. و م. و ب. و پ.الف. ذیل تقسیم نامه استنادی را امضا نمودهاند و علی فرض اینکه از سوی خ. ه. تردید یا تکذیبی نسبت به امضای آنان وجود دارد دادگاه میبایست از طریق تحقیق از شهود و یا کارشناسی نسبت به اصالت امضای آنان رسیدگی و سپس به انشاء رای اقدام می کرد و قطع نظر از اینکه تصرفات سی ساله طرفین بر رقباتی که در سهم آنان قرارگرفته و عدم اعتراض طرفین در خلال مدت مذکور و حتی وقوع یک رشته نقل و انتقالات نسبت به این تصرفات از طرف مالکین یا وراث آنان حکایت از تمکن آنان و پذیرش ضمنی این تقسیم نامه دارد ازجمله قرارداد 4/12/85 که به موجب آن آقایان …. قسمتی از سهام خود را یا بخشی از سهام خواندگان معاوضه کرده اند و یا آقایان ب. و م.الف. قسمتی از سهام خ. ر. ب. دیگری واگذار کرده بنابراین اصولا ادعای اینکه خواهان های ردیف های 4 به بعد یعنی ورثه مرحوم ح.الف. تقسیم نامه را امضا نکرده است ب. ت. ب. امضای مورث آنان در ذیل تقسیم نامه تاثیری در موضوع ندارد. افزون به موارد یادشده تعددی از فرجام خواندگان پس از طرح یک شکایت کیفری در خصوص مورد دادخواستی به خواسته تنفیذ قرارداد 6/7/63 داده اند که پایه و اساس تقسیم نامه 17/12/63 بوده است که دلالت بر قبول قرارداد مذکور مینماید. امّا در مورد اصل دیگر اعلام بطلان قرارداد 17/12/63 مبنی بر اینکه این تقسیم به غلط واقع شده نیز استدلال دادگاه محل تامل است زیرا اولا همان گونه که فوقا بیان شد پس از امضای قرارداد سال های طولانی موردتوافق اجرا بوده که درواقع عملا هر نوع ایراد و اعتراض و شائبه ای در تنظیم آن ب. ت. ب. فعل وانفعالات و نقل و انتقالات بعدی را منتفی میسازد و عملا مورد تایید و تنفیذ شرکا در سال های طولانی قرار داشته و این تقسیم درواقع نوعی سازش برای فیصله دادن به اختلافات و ادعاهای مطروحه بوده است که بر اساس توافقات قبلی و بر مبنای آن ها صورت گرفته که این توافقات قبلی مورد تایید طرفین بوده و حتی درخواست تنفیذ آن شده است و حتی در قرارداد 6/7/63 هم که مبنا اساس قرارداد 17/12/63 بوده به آن اشاره شده است مبنی بر اینکه هر یک از شرکا زمینی را که قبلا مشخص شده به غیراز حریم دکل ها و یا همان عرض در اختیار داشته باشد بنابراین این استدلال که تقسیم به غلط واقع شده توجها به مراتب فوق مستند و مدلل به نظر نمی رسد بلکه توافقی از سوی کلیه مالکین بوده بر اساس سازش ها و طی قراردادهای قبلی که مورد تایید و تنفیذ شرکا قرار داشته است مضافا اینکه ادعای تعدادی از شرکا در خصوص ابطال قرارداد مذکور که مسبوق به سابقه اجرایی در حدود 30 سال بین شرکا م. ب. مبنا و منشا تصمیم گیری ها و اقدامات بعدی مالکین بوده و نسبت به آن اقداماتی صورت گرفته که طبعا موردنظر سایر شرکا نمیباشد بناء علی هذا و توجها به مراتب مذکور در فوق ازآنجاکه رای صادره برخلاف مفاهیم فوق صادرشده واجد اشکال قانونی تشخیص و درخور نقص است و به استناد بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن به تجویز بند ج ماده 401 همین قانون پرونده را جهت رسیدگی به شعبه دیگر دادگاه عمومی شهرکرد ارجاع مینماید.
رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار
معینی - جلیلی تقویان
موارد مرتبط 44
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی از قرار رد درخواست اعاده دادرسی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض قرار فرجامخواسته در اجرای بند الف
-
رأی
هماستناد
2- صدور قرار امتناع از رسیدگی به واسطه اظهارنظر ارشادی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی و با توجه به مواد 377
-
رأی
هماستناد
رابطه میان ترک فعل و تدلیس
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی را درخواست می نماید (ص 153 تا 155
-
رأی
هماستناد
دلالت عرفی بذل کلیه حقوق مالی توسط زوجه
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتراض شخص ثالث در امور کیفری
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و رسیدگی مجدد به
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در تعیین مبلغ خسارت تاخیرتادیه
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت حقوقی معامله صوری در فرض عدم تناسب ثمن و مثمن در بیع
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق دارد نتیجتا مستند به ماده 370 قانون
-
رأی
هماستناد
وضعیت انعقاد عقد نکاح توسط سفیه
ماده 371 قانون آیین دادرسی در امور مدنی نداشته و از حیث مراعات قوانین و مق
-
رأی
هماستناد
عدول دادگاه از نظریه پزشکی قانونی در خصوص حجر
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق ندارد علیهذا ضمن رد درخواست فرجام خ
-
رأی
هماستناد
دلالت بذل حقوق مالی بر عسر و حرج زوجه
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق ندارد
-
رأی
هماستناد
مبدأ زمانی محاسبه خسارت تأخیر تأدیه وجه چک
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی با رعایت شقوق الف مواد 401 و 405 همان قانو
-
رأی
هماستناد
فسخ نکاح به دلیل تعدد ازدواج زوجه
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق ندارد
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم حضور قاضی مشاور زن در دادگاه خانواده
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی تقاضای نقض دادنامه فرجام خواسته را استدعا
-
رأی
هماستناد
مفهوم غرامات در صورت مستحق للغیر درآمدن مبیع
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و در اجرای بند ج ماده 401 قانون مارالذ
-
رأی
هماستناد
اثر طلاق واقعه مطابق با مذهب بدون تشریفات قانونی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی و به لحاظ عدم رعایت اصول مقررات قانونی و و
-
رأی
هماستناد
1-تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر فرزنددار نشدن زوجین2-اثر توافق نسبت به عدم باروری بر شرط ضمن عقد نکاح
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض رای فرجام خواسته مستندا به بند ج ا
-
رأی
هماستناد
اعتبار قاعده فراش
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و با اختیار حاصل از بند ج ماده 401 قان
-
رأی
هماستناد
دعوی طلاق به دلیل فرزنددار نشدن زوجین
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض رای فرجام خواسته مستندا به بند ج ا
-
رأی
هماستناد
حدود اختیار وکیل در اسقاط حق تجدیدنظر و فرجام خواهی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل عقیم بودن زوج
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نقض رأی تجدیدنظر در پرونده طلاق به دلیل عسر و حرج توسط دیوان عالی کشور و ارجاع به شعبه بدوی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
ترک زندگی توسط زوج قبل از آغاز زندگی مشترک
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق ندارد
-
رأی
هماستناد
اثر ارائه دلیل جدید برای اثبات ادعا در مرحله فرجام خواهی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه مح
-
رأی
هماستناد
تحقیق دادگاه جهت احراز عسر و حرج زوجه
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و پرونده حسب بند الف ماده 401 قانون مر
-
رأی
هماستناد
(1)- مرجع صالح جهت صدور قرار رد دادخواست نخستین به علت عدم رفع نقص (2)-عدم ارایه پرونده بالینی در دعوای حجر(3)- تعارض میان دو نظریه پزشکی قانونی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی با رعایت شقوق الف مواد 401 و 405 همان قانو
-
رأی
هماستناد
وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق ندارد
-
رأی
هماستناد
تعریف برص
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی و با اختیار حاصله از بند الف ماده 401 قانو
-
رأی
هماستناد
اثر صدور حکم غیابی بر صلاحیت دادگاه
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- مسولیت شرکت بیمه در فرض توافق با راننده زیاندیده (2)- اعتبار توافقات میان راننده زیاندیده و شرکت بیمه در خصوص مطالبه خسارات
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق ندارد
-
رأی
هماستناد
بار اثبات در ادعای تبرعی بودن کار زوجه در منزل
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی و با رعایت بند ج ماده 401 همان قانون ضمن ن
-
رأی
هماستناد
مالکیت منابع واقع در اراضی موقوفه
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
معیار صدور حکم حجر به علت جنون
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی به علت نقص رسیدگی و تحقیقات نقض و رسیدگی ب
-
رأی
هماستناد
1- انتقال عوضین در عقود معاوضی2-شرط مطالبه خسارت قراردادی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و رسیدگی بعدی طبق بندهای الف مواد 401
-
رأی
هماستناد
وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق ندارد
-
رأی
هماستناد
1- حیطه صلاحیت کارشناس در احراز غبن فاحش2- درخواست تائید فسخ معامله به جهات متعدد
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و رسیدگی بعدی با لحاظ بندهای الف مواد
-
رأی
هماستناد
عسر و حرج ناشی از عدم آغاز زندگی مشترک
مواد 371 و 401 قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردید
-
رأی
هماستناد
تقدیم دادخواست بدون تصریح به سمت نماینده
ماده 371 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و طبق بند الف ماد
-
رأی
هماستناد
تاثیر محکومیت زوجه به رابطه نامشروع بر حقوق مالی وی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی انطباق ندارد
-
رأی
هماستناد
مبنای احتساب مهلت اعتراض به آرای اصلی و اصلاحی
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط بذل نفقات معوقه و اجرت المثل زوجه در قبال طلاق خلع
ماده 371 از قانون آیین دادرسی مدنی به دادگاه صادر کننده رای عودت داده می شود
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1508 مورخ 1399/10/24
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی قابل نقض است؟ 3- منظور از اصول دادرسی و تش
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/94/422 مورخ 1394/02/19
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی
مواد مرتبط 2
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 371 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن به تجویز بند ج ماده 401 همین قا
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 401 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن به تجویز بند ج ماده 401
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
