دعوای فسخ نکاح به دلیل ناباروری زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده اقای غ. م. با وکالت خانم ف. ب. ک. به طرفیت خانم ی. پ. به خواسته فسخ نکاح ( صدور حکم بر تنفیذ فسخ نکاح ) در تاریخ ۹۸/۱۱/۱۷ دادخواستی در محاکم خانواده *مطرح نموده است. در متن دادخواست وکیل خ. گ. ا..موکل اینجانب و خوانده به موجب سند نکاحیه ۲۰۷۸۹ مورخ ۷۱/۱/۲۳ ازدوجا نموده اند بنا به اظهارات موکل و استعلام از پزشکی قانونی انجام ازمایشات لازم زوجه در زمان عقد به یک نوع بیماری ژنتیکی مربوط به ناباروری مبتلا بوده است.مطابق ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی سلامت جسمی و قدرت باروری مبنای عقد ازدواج م. ب.. مراتب فسخ نکاح بر مبنای ماده مذکور به زوجه ابلاغ نشده است.با عنایت به فوریت اعمال حق فسخ تقاضای رسیدگی به موضوع و صدور حکم فسخ م. ا. در جلسه دادرسی مورخ ۹۸/۱۱/۲۶ که خواهان و وکیل وی حضور داشته اند خ. د. ا. جلسه گفته است.خواسته ب. ش. د. تقدیمی است.مضافا اینکه من به دلیل ناباروری ژنتیکی همسرم درخواست فسخ نکاح دارم. قابل ذکر است.دارای فرزند دوقلو ۱۸ ساله می باشم که من در سال ۹۲ مطلع شدم و این یک بیماری نادر م. ب.. و نوع بیماری را جدیدا فهمیدم ولی نازایی قبلی تا حدی اطلاع دارم. ۲۸ سال پیش ازدواج کرده ام مابقی اظهاراتم را وکیلم بیان می کند وکیل زوج ( خواهان ) گفته است.خواسته موکل ب. ش. د. تقدیمی تنفیذ فسخ نکاح به جهت شرایط مقرر در ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی م. ب.. یک بیماری نادر ژنتیکی خوانده دارد. که در رحم اوست تخمک گذاری نمی کند اظهارنامه فرستاده شده است.استعلام از پزشکی قانونی م. ا.. خ. گ. ا..اظهارات خواهان و وکیل ایشان را قبول ندارم. من نازایی داشتم و به صورت اهدای تخمک باردار شدم ولی همسرم خودش بیان داشته است.که در سال ۹۱ نتیجه ازمایش شما را به خارج از کشور فرستادم و حسب ادعای همسرم اگر فرزند انم مشکل ژنتیکی داشته باشند خود همسرم دارای این بیماری م. ب.. من این ادعای او را قبول ندارم. دادگاه ختم جلسه را اعلام قاضی مشاور با استناد به ماده ۱۱۳۱ قانون مدنی به لحاظ عدم رعایت فوریت در فسخ نکاح که در سال ۹۲ خواهان از این امر مطلع شده که همسرش مشکل ژنتیکی در باروری دارد. نظربه بطلان دعوی داشته است.دادگاه نیز در تاریخ ۹۸/۱۱/۲۸ طی دادنامه ۱۶۸۹ چون خواسته خواهان فسخ نکاح بوده و ادعای بیماری نازایی زوجه از سوی زوج صرفنظر از اینکه از مصادیق مذکور در ماده ۱۱۲۳ قانون مدنی نمی باشد. و دلیل محکمه پسندی بر صحت ادعای وی ارائه نشده رعایت فوریت را نیز ننموده است.مستندا به مواد ۱۱۲۰٫۱۱۲۴٫۱۱۲۸ قانون مدنی و ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوای خواهان صادر نموده است.از این رای وکیل زوج تجدیدنظر خواهی نموده است.و در لایحه وی موضوع این امر که زوجین پس از ازدواج با تخمک گذاری از طریق احدای جنین صاحب دو فرزند دوقلو شده اند بیماری ژنتیکی در رحم داشته است.و موکل از این موضوع بی اطلاع بوده است.و اخیرا از طریق ازمایشات پزشکی در خارج از کشور از این موضوع مطلع شده است.نقض رای و صدور حکم بر تنفیذ فسخ نکاح را خواستار شده است.که پس از تبادل لوایح و ارجاع پرونده به شعبه *در تاریخ ۹۹/۱/۲۴ طی دادنامه *هیات محترم شعبه مذکور با بررسی اوراق پرونده و ختم دادرسی رای خود را بر تایید رای بدوی صادر و اعلام نموده است.اکنون از این رای نیز در فرجه قانونی وکیل ز. ف. خ. نموده که هنگام شور لایحه وی با گزارش پرونده قرائت می شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ن. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور صرفنظر از اینکه موضوع مشکل ناباروری از بیماری هایی که موجب حق فسخ برای زوج باشد. نبوده است.اساسا قانون گذار در جهت جلوگیری از هرگونه خدشه بر عقد صحیحی که با شرایط و ارکان قانونی منعقد شده است.ولی ی. ا. ط. صاحب حق فسخ باشد. در ماده ۱۱۳۱ قانون مدنی رعایت فوریت عرفی استفاده از حق فسخ را ضروری دانسته است.در مانحن فیه حسب اقرار ف. خ. د. سال ۹۲ از وضعیت زوجه که امکان باروری طبیعی ندارد. مطلع شده و با استفاده از اهدای جنین بعد از دو فرزند از وی متولد شده اند ادعای اینکه اخیرا مطلع شده است.نیز متکی به دلیل نبوده و مغایر با اقرار او در جلسه دادرسی م. ب.. نتیجتا رای فرجام خواسته که بر تایید رای بدوی و ابطال دعوی فسخ نکاح صادر شده است.با رد فرجام خواهی وکیل او مستندا به ماده ۳۷۰ قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می گردد. شعبه * رییس: ع. ن. م. : ع. ک. ص. س. عضو معاون: ج. ب. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی دعوای فسخ نکاح به دلیل ناباروری زوجه در تاریخ 15 آبان 1392، دیوان عالی کشور به یک پرونده رسیدگی نمود که در آن، خواهان به استناد بیماری زوجه (سندرم ترنر و نازایی دائمی) و تدلیس در امر ازدواج، درخواست فسخ نکاح را مطرح کرده بود. خواهان ادعا می‌کرد که زوجه این بیماری را از وی پنهان کرده و هدف از ازدواج، بچه‌دار شدن بوده که به علت وضعیت زوجه، این امر محقق نمی‌شود. وکیل طرف مقابل با ارائه لایحه‌ای، به تشریح مواد 1123 و 1128 قانون مدنی پرداخته و به عدم وجود شرایط لازم برای فسخ نکاح اشاره کرد. دادگاه عمومی خانواده با ارجاع زوجه به پزشکی قانونی، نظریه‌ای مبنی بر امکان باروری با اهدای تخمک ارائه داد و در نهایت دعوای خواهان را رد کرد. تجدیدنظرخواهی خواهان نیز توسط دادگاه تجدیدنظر استان تهران تایید شد. در مرحله فرجام‌خواهی، دیوان عالی کشور با اشاره به عدم تفویض اختیار وکالت در مرحله فرجامی به وکلای خواهان، اعلام کرد که اعتراض ف. خ. وارد نیست و آرا دادگاه‌های پایین‌تر را تایید کرد. این تصمیم بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/08/15 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه زوجه به روش طبیعی باردار نشود اما با اهدای تخمک امکان بارداری وی باشد عقیم محسوب نمی شود و امکان فسخ نکاح وجود ندارد. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1389/08/24 آقای خ.ح. به استناد تصاویر مصدق سند ازدواج شماره 1773 - 1390/12/04 دفتر ازدواج شماره... تهران و شناسنامه و گواهی پزشکی و شهادت شهود دادخواستی به خواسته صدور حکم مبنی بر فسخ نکاح به جهت بیماری زوجه (سندرم ترنر، هیپونگاریسم و نازایی دائمی) و تدلیس در امر ازدواج به طرفیت خانم ن.الف. (ب.) تقدیم و توضیح می دهد اینجانب در تاریخ 1390/12/04 با خوانده ازدواج نمودم پس از گذشت مدتی از ازدواج اخیرا متوجه شدم که همسرم مبتلابه بیماری سندرم ترنر م. ب. و بیماری نازایی دائمی دارد دارای خونریزی مکرر م. ب. و این بیماری یعنی خونریزی از زمان کودکی داشته و هدف از تشکیل زندگی مشترک بچه دار شدن است که متاسفانه از این موهبت به لحاظ وضعیت زوجه برخوردار نیستم و زوجه این امر مهم را از من کتمان داشته و مرا فریب داده است آقای م.ح. وکیل پ. ی. مرکز امور مشاوران حقوقی قوه قضاییه با تقدیم وکالت نامه خود را وکیل خ. م. م. کند و طی لایحه تقدیمی در اطراف خواسته خ. ت. د. ماده 1123 قانون مدنی عیوب زن که موجب فسخ نکاح می‌شود را تشریح نموده است آقای د.ذ. و خانم پ.ذ. وکلای پ. ی. د. با تقدیم وکالت نامه خود را وکیل خواهان معرفی می نمایند لازم به توضیح است: در قسمت حدود اختیارات وکلای به نامبردگان از سوی خواهان حق دخالت در مرحله فرجامی تفویض نشده ولی در قسمت موضوع وکالت عنوان شده وکیل نامبرده می‌تواند (اقامه دعوی و دفاع از دعاوی... درمحاکم محترم بدوی خانواده - تجدیدنظر استان و عنداللزوم دیوان عالی کشور) مداخله نمایند شعبه چهارم دادگاه عمومی (خانواده) شهریار به موضوع رسیدگی و در تاریخ 1391/12/14 با حضور وکلای طرفین و زوجین تشکیل جلسه می دهد خ. خ. خ. را تکرار می کند وکیل خوانده توضیح می دهد مدافعات به شرح لایحه تقدیمی است دادگاه زوجه را برای معاینه و اعلام نتیجه به پزشکی قانونی معرفی می‌نماید پزشکی قانونی استان تهران طی نظریه مورخ 1391/12/19 به دادگاه اعلام می کند از خانم ن.الف. (ب.) معاینه به عمل آمد امکان حاملگی (خودبه خود) وجود ندارد ولی در صورت اهداء تخمک یا جنین اهدایی امکان حاملگی برای ایشان موجود م. ب. دادگاه مجددا از پزشکی قانونی پرسش می‌نماید در پاسخ اعلام دارند زوجه عقیم م. ب. یا خیر پزشکی قانونی تهران طی نامه مورخ 1391/12/21 اعلام می‌نماید این گونه افراد با این شرایط قبلا عقیم محسوب می شدند امّا امروز ب. ت. ب. پیشرفت علم و امکان باروری توسط اهداء تخمک یا جنین امکان حاملگی برای ایشان مقدور است لذا اگر ازنظر قضایی عقیم بودن به معنی نداشتن تخمک جهت باروری باشد پس نامبرده عقیم محسوب می‌گردد امّا اگر باروری مهم باشد ب. ت. ب. اینکه رحم نامبرده در شرایط طبیعی است امکان رشد جنین اهدایی در رحم ایشان امکان پذیر م. ب. دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1392/01/31 استدلال می کند طبق ماده 1123 قانون مدنی موارد حق فسخ نکاح از سوی زوج به لحاظ عقیم بودن زن احصاء گردیده و در مورد مانحن فیه هیچ یک از موارد احصائی وجود ندارد و مطابق بند 13 ماده 8 قانون حمایت خانواده در صورت عقیم بودن یکی از زوجین به تقاضای طرف دیگر و همچنین در صورتی که زوجین از جهت عوارض و خصوصیات جسمی نتوانستند از یکدیگر صاحب اولاد شوند زوج می‌تواند از دادگاه تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش نماید لذا دعوای خ. ر. و. ندانسته و حکم به ردّ آن صادر و اعلام می‌دارد پس از ابلاغ رای زوج با وکالت آقای د. و خانم ن.ذ. نسبت به آن تجدیدنظرخواهی می کنند شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران به موضوع رسیدگی و طی رای شماره --- - 1392/04/23 به استناد مواد 1123 - 1128 قانون مدنی و مواد 358 و 365 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 اعتراض ت. ن. خ. را وارد ندانسته و رای تجدیدنظر خواسته را تایید می‌نماید رای در تاریخ 1392/05/28 به خانم پ.ذ. ابلاغ و آقای ع.ص. وکیل پ. ی. د. به وکالت از سوی آقای خ.ح. در تاریخ 1392/06/26 نسبت به آن فرجام خواهی می کند که پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و برای رسیدگی به این شعبه ارجاع می‌گردد و تذکر این نکته ضروری است چون حسب وکالت نامه تقدیمی از سوی آقای د. و خانم پ.ذ. و در قسمت حدود اختیارات وکلای یاد شده از سوی خواهان (خ.ح.) به نامبردگان اختیار دخالت در مرحله فرجام خواهی تفویض نشده است لذا به استناد بند 1 ماده 35 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 که صراحتا قید شده است « 1 - وکالت راجع به اعتراض به رای، تجدیدنظر، فرجام خواهی و اعاده دادرسی»; لذا ابلاغ رای دادگاه تجدیدنظر استان تهران به آنان موثر در مقام نیست لذا فرجام خواهی آقای خ.ح. با وکالت آقای ع.ص. در فرجه قانونی است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراض ف. خ. ب. ت. ب. مندرجات پرونده و رسیدگی های به عمل آمده وارد نمی‌باشد و رای دادگاه بنا به جهات و دلایل منعکس در آن و رعایت تشریفات دادرسی مخالف قانون نمی‌باشد فلذا به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته ابرام و پرونده اعاده می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار در یک پرونده حقوقی، درخواست فسخ نکاح به دلیل بیماری ناباروری زوجه مطرح گردید. خواهان ادعا کرد که زوجه در زمان عقد به یک بیماری ژنتیکی مبتلا بوده و این موضوع به او حق فسخ می‌دهد. در جلسه دادرسی، خواهان به وجود فرزندان دوقلو اشاره کرد و بیان نمود که از بیماری زوجه در سال 92 مطلع شده است. وکیل طرف مقابل نیز ادعای خواهان را رد کرده و به بارداری از طریق اهدای تخمک اشاره نمود. <br>دادگاه بدوی با استناد به مواد 1120، 1124 و 1128 قانون مدنی و همچنین ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، به دلیل عدم رعایت فوریت و نبود دلایل محکم برای ادعای خواهان، حکم به بطلان دعوی صادر کرد. این رای در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد و در نهایت، دیوان عالی کشور با رد فرجام‌خواهی، حکم بر ابطال دعوی فسخ نکاح صادر نمود. دیوان با استناد به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رای بدوی را تایید کرد. اقای غ. م. با وکالت خانم ف. ب. ک. به طرفیت خانم ی. پ. به خواسته فسخ نکاح (صدور حکم بر تنفیذ فسخ نکاح) در تاریخ 98/11/17 دادخواستی در محاکم خانواده *مطرح نموده است. در متن دادخواست وکیل خ. گ. ا..موکل اینجانب و خوانده به موجب سند نکاحیه 20789 مورخ 71/1/23 ازدوجا نموده‌اند بنا به اظهارات موکل و استعلام از پزشکی قانونی انجام آزمایشات لازم زوجه در زمان عقد به یک نوع بیماری ژنتیکی مربوط به ناباروری مبتلا بوده است.مطابق ماده 1128 قانون مدنی سلامت جسمی و قدرت باروری مبنای عقد ازدواج م. ب.. مراتب فسخ نکاح بر مبنای ماده مذکور به زوجه ابلاغ نشده است.با عنایت به فوریت اعمال حق فسخ تقاضای رسیدگی به موضوع و صدور حکم فسخ م. ا. در جلسه دادرسی مورخ 98/11/26 که خواهان و وکیل وی حضور داشته اند خ. د. ا. جلسه گفته است.خواسته ب. ش. د. تقدیمی است.مضافا اینکه من به دلیل ناباروری ژنتیکی همسرم درخواست فسخ نکاح دارم. قابل ذکر است.دارای فرزند دوقلو 18 ساله می باشم که من در سال 92 مطلع شدم و این یک بیماری نادر م. ب.. و نوع بیماری را جدیدا فهمیدم ولی نازایی قبلی تا حدی اطلاع دارم. 28 سال پیش ازدواج کرده ام مابقی اظهاراتم را وکیلم بیان می کند وکیل زوج (خواهان) گفته است.خواسته موکل ب. ش. د. تقدیمی تنفیذ فسخ نکاح به جهت شرایط مقرر در ماده 1128 قانون مدنی م. ب.. یک بیماری نادر ژنتیکی خوانده دارد. که در رحم اوست تخمک گذاری نمی کند اظهارنامه فرستاده شده است.استعلام از پزشکی قانونی م. ا.. خ. گ. ا..اظهارات خواهان و وکیل ایشان را قبول ندارم. من نازایی داشتم و به صورت اهدای تخمک باردار شدم ولی همسرم خودش بیان داشته است.که در سال 91 نتیجه آزمایش شما را به خارج از کشور فرستادم و حسب ادعای همسرم اگر فرزند انم مشکل ژنتیکی داشته باشند خود همسرم دارای این بیماری م. ب.. من این ادعای او را قبول ندارم. دادگاه ختم جلسه را اعلام قاضی مشاور با استناد به ماده 1131 قانون مدنی به لحاظ عدم رعایت فوریت در فسخ نکاح که در سال 92 خواهان از این امر مطلع شده که همسرش مشکل ژنتیکی در باروری دارد. نظربه بطلان دعوی داشته است.دادگاه نیز در تاریخ 98/11/28 طی دادنامه 1689 چون خواسته خواهان فسخ نکاح بوده و ادعای بیماری نازایی زوجه از سوی زوج صرفنظر از اینکه از مصادیق مذکور در ماده 1123 قانون مدنی نمی‌باشد. و دلیل محکمه پسندی بر صحت ادعای وی ارائه نشده رعایت فوریت را نیز ننموده است.مستندا به مواد 1120٫1124٫1128 قانون مدنی و ماده 197 قانون ایین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوای خواهان صادر نموده است.از این رای وکیل زوج تجدیدنظر خواهی نموده است.و در لایحه وی موضوع این امر که زوجین پس از ازدواج با تخمک گذاری از طریق احدای جنین صاحب دو فرزند دوقلو شده اند بیماری ژنتیکی در رحم داشته است.و موکل از این موضوع بی اطلاع بوده است.و اخیرا از طریق آزمایشات پزشکی در خارج از کشور از این موضوع مطلع شده است.نقض رای و صدور حکم بر تنفیذ فسخ نکاح را خواستار شده است.که پس از تبادل لوایح و ارجاع پرونده به شعبه *در تاریخ 99/1/24 طی دادنامه *هیات محترم شعبه مذکور با بررسی اوراق پرونده و ختم دادرسی رای خود را بر تایید رای بدوی صادر و اعلام نموده است.اکنون از این رای نیز در فرجه قانونی وکیل ز. ف. خ. نموده که هنگام شور لایحه وی با گزارش پرونده قرائت می‌شود. رئیس: ع. ن. م.: ع. ک. ص. س. عضو معاون: ج. ب.