دعوی انحلال نکاح ثبت نشده

دعوی انحلال نکاح ثبت نشده خ. م.: در تاریخ 30 آبان 1394، دیوان عالی کشور رای قطعی در مورد پرونده‌ای مرتبط با درخواست طلاق به دلیل عسر و حرج صادر کرد. خ. ب. ا. به احکام محکومیت خوانده به ترک نفقه و ایراد ضرب و جرح، تقاضای طلاق خود را مطرح نمود. خوانده نیز ادعا کرد که خواهان به دلیل درگیری با خانواده‌اش، منزل را ترک کرده است. دادگاه بدوی ب. ت. ب. مدارک و مستندات موجود و استناد به مواد 1129 و 1130 قانون مدنی، حکم به طلاق خواهان صادر کرد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه ادعای خ. م. ب. وجود عشق و علاقه را رد کرده و عدم پرداخت نفقه را ناشی از اجبار قانونی دانست و حکم اولیه را تایید نمود. فرجام‌خواهی خوانده به دیوان عالی کشور ارجاع شد که در آن اعلام گردید فرجام‌خواهی وی با هیچ یک از شقوق ماده 371 قانون آیین دادرسی انطباق ندارد و عدم ثبت ازدواج مانع رسیدگی به درخواست طلاق نیست. در نتیجه، رای تجدیدنظر تایید و ابرام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/08/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: عدم ثبت واقعه ازدواج مانع رسیدگی به تقاضای طلاق و انحلال نکاح مذکور در دادگاه خانواده نیست. رای خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده خانم م. ح. با وکالت خانم ز. ز. در تاریخ 93/6/22 دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به لحاظ قرار گرفتن در عسر و حرج به طرفیت آقای ع.الف. تقدیم دادگاه‌های حقوقی شهرستان شیراز نموده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه هشتم خانواده شیراز ارجاع گردیده است. خ. د. ت. خواسته خود و با ارائه تصویر احکام مربوط به ترک نفقه از سوی زوج و همچنین محکومیت زوج در رابطه با ایراد ضرب و جرح زوجه و پدر ایشان و توهین و افتراء و ادعاهای کذب در خصوص باکره نبودن ایشان آن هم چند سال بعد از وقوع عقد و زندگی مشترک اعلام نموده است در تاریخ 90/11/7 به عقد دائمی زوج درآمده ام و از همان ابتداء به دلایل واهی اینجانب را مورد ضرب و شتم قرار داده که رای شعبه --- دادگاه جزایی دائر بر محکومیت همسرم گواه این مساله است ایتان در ادامه توضیح خود اعلام نمود در رابطه با افتراء ایشان نسبت به باکره نبودن نیز خواسته ایشان از سوی شعبه --- دادگاه حقوقی رد گردیده و نسبت به عدم پرداخت نفقه نیز از سوی شعبه ششم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان شیراز محکوم به پرداخت نفقه گردیده است. لذا ب. ت. ب. مراتب مذکور و همچنین سوء معاشرت مداوم ایشان مستندا به بند 4 از ماده 1130 و همچنین مواد 1129 و 1106 قانون مدنی تقاضای صدور حکم طلاق را از دادگاه محترم تقاضا دارم. شعبه هشتم دادگاه خانواده شیراز در تاریخ 93/8/4 با حضور طرفین دعوی تشکیل جلسه داده خ. ا. د. خواسته ایشان ب. ش. د. تقدیم خواهد بود. خ. ن. د. پاسخ به ادعای زوجه اعلام نمود مدت دو سال است که همسرم زندگی را ترک نموده و مراجعت نکرد و در رابطه با سئوال دادگاه که علت ترک زوجه از منزل چه بوده است اظهار نمود، دلیل ترک منزل درگیری ایجاد شده بین بنده و خانواده همسرم بوده چون من با پدر ایشان اختلاف داشتم. وکیل خ. د. خ. ادعای خ. ا. د. علت ترک منزل توسط زوجه سوء معاشرت، ایراد ضرب و جرح نسبت به همسر و خانواده ایشان، ترک نفقه و ایراد افتراء بوده است که آراء صادره و قطعی در خصوص یکایک موضوعات یاد شده موید اظهارات موکل اینجانب م. ب.. دادگاه برای بررسی وضعیت اخلاقی زوج و سوء معاشرت ایشان قرار استماع شهادت شهود را صادر و اعلام نموده است و مقرر گردید که طرفین گواهان خود را در جلسه دادگاه حاضر نمایند: دادگاه در تاریخ 93/9/12 در وقت مقرر تشکیل جلسه داده است خ. ا. د. نیمی از مهریه همسرم را بذل می نمایم و حاضر به زندگی با همسرم نیستم دادگاه در اجرای مقررات مربوط به طلاق قرار ارجاع امر به داوری را صادر و اعلام نموده است. (ص 23 پرونده) آقای … م. ش. داور زوج اعلام نمود که اگر زوجه از نفقه و مهریه خود صرفنظر نماید زوج حاضر به طلاق ایشان م. ب. در غیر این صورت زوج حاضر به طلاق همسر خود نمی‌باشد. داور خواهان (زوجه) نیز در نظریه مورخه 93/9/26 خطاب به دادگاه اعلام نمود زوجه به دلیل بهانه جوئیها، ایراد افتراء، ضرب و شتم و نپرداختن نفقه حاضر به ادامه زندگی مشترک نمی‌باشد در نتیجه مساعی داوران در اصلاح ذات البین بی نتیجه اعلام شد. وکیل خ. ط. ل. ای اعلام نمود هیچ دلیل شرعی و قانونی برای ادعای طلاق از سوی زوجه و عسر و حرج ادعائی وجود ندارد و موکل اینجانب نسبت به پرداخت نفقه نیز اقدام نموده است دادگاه در وقت مقرر جهت رسیدگی به درخواست طلاق از سوی خ. ت. ج. داده است و با توجه دادنامه های قطعی صادره در خصوص ایراد ضرب و شتم و همچنین عدم پرداخت نفقه از سوی زوج به استناد ماده 1129 قانون مدنی و مواد 26 و 33 قانون حمایت خانواده حکم به الزام خوانده به مطلقه نمودن همسر خود صادر و اعلام می‌نماید نوع طلاق ب. ت. ب. بذل نیمی از مهریه توسط زوج خلع نوبت اول اعلام گردیده است. آقای ع. ر. به وکالت از ز. ط. ل. ای به دلایل ذیل به رای صادره اعتراض و اعلام نمود موضوع از مصادیق ماده 1129 قانون مدنی نیست زیرا در ما نحن فیه حکم دادگاه طوعا و بدون هیچ اقدام قضایی با واریز نقدی نفقه اجراء شده است علاوه بر این به استناد ماده 7 قانون مدنی اتباع خارجه مقیم ایران از حیث احوال شخصیه و اهلیت و همچنین از حیث حقوق ارثیه درحدود معاهدات مطیع قوانین و مقررات دولت متبوع خود خواهند بود. لذا ب. ت. ب. اینکه موکل اینجانب و همسر وی تبعه دولت افغانستان می‌باشند در فرض رسیدگی، دادگاه محترم بدوی می‌بایست اقدامات قانونی در خصوص قوانین کشور افغانستان در خصوص طلاق را اخذ و رعایت می نمود که در این رابطه نیز مطابق قانون عمل نگردیده است لذا به رای صادره اعتراض و استدعای رسیدگی قانونی را دارم. وکیل زوجه (ت. ن. خ.) نیز در پاسخ به اظهارات وکیل ت. ن. خ. اعلام نمود زوج از پرداخت نفقه همسر خویش از شهریور 93 الی اسفند 93 خودداری نموده که در این رابطه گواهی اجرای احکام جهت اثبات ادعا از اجرای احکام مربوطه اخذ و ضمیمه پرونده گردیده است. در خصوص افغانی بودن زوجین نیز هر چند که والدین آنها افغانی هستند اما خود آنها متولد ایران و شیعه می‌باشند که قاضی محترم شعبه هشتم خانواده با اشراف به این موضوع و بررسی لازم اقدام به صدور دادنامه نموده است (صفحات 64 و 65 پرونده) در رابطه با ادعای سوم وکیل ت. ن. خ. نیز باید اذعان داشت که موارد استنادی دادگاه فقط ماده 1129 قانون مدنی نبوده است که وکیل محترم زوج به آن اشاره نموده است بلکه ادله دیگری مانند محکومیت های متعدد در رابطه با ایراد ضرب و جرح و همچنین ایراد افتراء در خصوص باکره نبودن زوجه آن هم بعد از 3 سال زندگی مشترک و آزار روحی و روانی بوده که دادگاه ب. ت. ب. محتویات و ادله موجود در پرونده اقدام نموده و رای مقتضی را صادر کرده است. پس از تبادل لوایح پرونده جهت رسیدگی به اعتراض ت. ن. خ. به شعبه بیست و دوم دادگاه تجدیدنظر استان فارس ارجاع گردیده است و شعبه مذکور در تاریخ 94/5/26 تشکیل جلسه داده و ادعای زوج دائر بر عشق و علاقه به همسر و تمایل به ادامه زندگی مشترک را موجه و وارد ندانسته و با این استدلال که پرداخت نفقات معوقه از سوی زوج با میل و رغبت نبوده است بلکه با اجبار قانونی و محکومیت ایشان از زوج اخذ و به زوجه پرداخت گردیده است، و از طرفی نیز زوج به داور خویش اعلام نموده است که در صورت بذل مهریه و نفقه حاضر به طلاق خواهد بود که ب. ت. ب. محکومیت های منعکس در پرونده و همچنین بذل نیمی از مهریه توسط زوجه (نیمی از 90 عدد سکه تمام بهار آزادی) کراهت مشارٌالیها محرز است و با قبول بذل از ناحیه دادگاه ادامه زندگی را موجب عسر و حرج زوجه دانسته و به استناد ماده 1130 قانون مدنی و ماده 358 آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم به تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته را صادر و اعلام می دارد. و به سر دفتر اعلام می‌دارد تا برابر قواعد مسلمه متداوله در مذهب شوهر (ب. ت. ب. اینکه زوجین تبعه افغانستان می‌باشند) تشریفات طلاق را جاری نمایند. وکیل زوج در وقت مقرر از رای صادره فرجامخواهی نموده و طی لایحه ای ضمن تکرار مطالب گذشته که در صورت لزوم به هنگام شور قرائت خواهد شد به این نکته نیز اشاره نموده است که ازدواج موکل اینجانب با همسرش عادی و طرفین نیز تبعه افغانستان می‌باشند و التفات دادگاه تجدیدنظر به اجرای صیغه طلاق برابر قواعد مسلمه و متداول مذهب شوهر فقط اجرای حکم طلاق را مشمول این موضوع دانسته درحالی که صدور حکم نیز باید مطابق همین موضوع باشد. وکیل زوجه در پاسخ به ادعای وکیل ف. خ. اعلام نمود زوجین متولد ایران هستند (هر چند که والدین آنها افغانی هستند) علاوه بر این زوجه تحصیلات خود را نیز در مدارس ایران به اتمام رسانده است و هیچگاه به افغانستان نیز نرفته است. زوجین شیعه دوازده امامی می‌باشند و قاضی محترم دادگاه بدوی قبل از شروع جلسه این موارد را بررسی و سپس وارد رسیدگی شده است. علاوه بر موارد مذکور طبق نظریه مشورتی اداره حقوقی دادگستری (نظریه 7/188 مورخه 1375/01/29 ) در صورتی که مهاجرین افغان تابع مقررات مربوط به کنوانسیون پناهندگان مصوب 1355 بوده و اگر از مصادیق پناهنده باشند طبق ماده 12 این کنوانسیون احوال شخصیه پناهنده تابع محل اقامت وی خواهد بود و چنانچه فاقد محل اقامت باشند تابع مقررات محل سکونت او خواهد بود. پرونده پس از وصول به دیوانعالی کشور و جری تشریفات لازم جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/05/26 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی آقای ع. الف. نسبت به دادنامه شماره --- - 1394/05/26 صادره از شعبه بیست و دوم دادگاه تجدیدنظر استان فارس با هیچ یک از شقوق مندرج در ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی انطباق ندارد و ب. ت. ب. اینکه عدم ثبت واقعه ازدواج مانع رسیدگی به تقاضای طلاق و انحلال نکاح در دادگاه خانواده نمی‌باشد دادنامه فرجامخواسته مطابق دلائل و مستندات ارائه شده در پرونده و برابر موازین و مقررات قانونی صادر گردیده است. ف. خ. دلائل موجه و مستندی که موجب نقض گردد ارائه ننموده است، از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز خللی در آن مشاهده نمی گردد بنابراین به استناد مواد 370 و 396 قانون مارالذکر ضمن ردّ فرجامخواهی ف. خ. دادنامه فرجام خواسته را تایید و ابرام می‌نماید. شعبه --- دیوان عالی کشور- عضو معاون و عضو معاون حسن حمیدیان - سید محمود تولیت