رابطه بذل مهریه و عسر و حرج

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ه.الف. فرزند ی. د. ب. ط. آقای م.ش. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق تقدیم مجتمع قضایی خانواده نموده که رسیدگی به شعبه 255 دادگاه عمومی محول شده است. خ. د. ش. دادخواست مرقوم داشته به موجب سند نکاحیه که تصویر مصدق آن پیوست دادخواست م. ب. در تاریخ 7/10/87 به عقد دائم خوانده درآمده‌ام هنوز دوشیزه می‌باشم به دلیل ترک منزل توسط زوج به مدت 9 ماه و عدم پرداخت نفقه وعدم مسئولیت پذیری نسبت به زندگی تقاضای طلاق و صدور گواهی عدم امکان سازش به دلیل عسر و حرج و تحقق شروط ضمن عقد را دارم دادگاه مرجوعٌ‌الیه ضمن تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین دعوی برای تاریخ 13/10/89 با حضور خ. ت. ج. داده خ. ا. د. زوج نفقه پرداخت نمی‌کند و ترک زندگی مشترک کرده احساس مسئولیت ندارد همسایگان شاهد و ناظرند خوانده دعوی حاضر نشده است خ. ا. د. نشانی خوانده همان است که در دادخواست قید شده و در پرونده مهریه سابقه ابلاغ دارد حالیه به لحاظ عدم شناسایی از طریق نشر آگهی اخطاریه ابلاغ گردد که خوانده را از طریق نشر آگهی احضار نموده و با این وصف در جلسه 21/12/89 دادگاه حاضر نشده است خواهان حاضر شده اظهارداشته خواسته به شرح اوراق پرونده است 12 عدد سکه از مهریه‌ام در قبال اجرای صیغه طلاق به زوج بذل می‌کنم الباقی مهریه قانونی خود را مطالبه خواهم کرد در مورد جهیزیه ادعایی ندارم دوشیزه و باکره نیستم حمل و طفل مشترک ندارم دادگاه موضوع را به داوران ارجاع نموده و از زوجین خواسته است که در مهلت قانونی هریک داور خود را معرفی نماید خواهان خانم ز.الف. را به عنوان داور خ. م. ن. به خوانده از طریق نشرآگهی ابلاغ شده که داور خ. ر. ب. دادگاه معرفی نماید. که هیچگونه اقدامی از سوی خوانده انجام نگرفته خواهان دادگاه خواسته است که نسبت به تعیین داور از سوی زوج ممتنع اقدام نماید دادگاه م.م. را به عنوان داور زوج تعیین نموده داوران نظریه خود را اعلام داشته‌اند و تلاش ایشان جهت صلح و سازش فیمابین زوجین به‌لحاظ اصرار زوجه بر طلاق و مجهول‌المکان بودن زوج موثر واقع نشده است دادگاه خواهان را جهت آزمایش حاملگی به پزشکی قانونی معرفی که به موجب گواهی شماره 32 مورخ 6/1/90 منفی اعلام شده است . دادگاه ختم دادرسی را اعلام و به شرح دادنامه شماره 380-10/3/90 با استدلال به محتویات پرونده و رسیدگی به عمل آمده و ملاحظه نظریه داوران و عدم توفیق در رفع اختلاف فیمابین زوجین خواسته خواهان را مقرون به صحت تلقی و مستنداً به ماده 1119 و 1129 و 1130 و 1133 و 1146- از قانون مدنی و ماده واحده اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام و آیین‌نامه اجرایی تبصره یک ماده قانون مذکور گواهی عدم امکان سازش زوجین جهت اجرای صیغه طلاق خلع با بذل 12 عدد سکه با رعایت سایر مقررات شرعی و قانونی در یکی از دفاتر رسمی طلاق را صادر نموده است و رأی را غیابی توصیف کرده است و قابل واخواهی، رأی صادره نیز از طریق نشرآگاهی به زوج به نام م.ش. ابلاغ می‌گردد که در فرجه قانونی نسبت به رأی صادره واخواهی نموده و اظهارداشته من مجهول‌المکان نبوده-ام من در کنار همسرم بوده‌ام با طلاق موافق نیستم شاهد دارم که حاضرم معرفی نمایم در جلسه مورخ 2/1/90 واخواه حاضر شده و دو نفر گواه را حاضر کرده به نامهای آقایان ح.الف. و ت.ط.، واخوانده علی رغم ابلاغ قانونی حاضر نشده است واخواه اظهار داشته که واخوانده همسرم است و زفاف شده و فرزند مشترک نداریم، من زنم را دوست دارم، با طلاق مخالفم و با بذل زنم برای طلاق مخالفم و زنم جهیزیه نیاورده است هفتصدهزارتومان از مهریه زنم را داده‌ام مابقی را طبق رأی دادگاه تقسیط شده حاضرم پرداخت کنم من مسکن دارم شغل و درآمد دارم و اهل خلاف هم نمی‌باشم خطا و ظلمی به زنم نکرده‌ام زنم دهن‌بین و تحت تأثیر مادرش است حاضرم تست مواد مخدر بدهم و ثابت کنم که اهل اعتیاد نمی‌باشم سابقه ای هم ندارم استعلام کنید از شهودم که در دادگاه حاضرند تحقیق کنید لذا تقاضای نقض رأی صادره را دارم دادگاه قرار استماع گواهی از شهود واخواه را صادر و در برگ جداگانه از شهود تحقیق نموده است و مفاد گواهی هر دو نفر این است که آنچه را واخواه گفته است، حقیقت دارد و ایشان نمی‌خواهد که زنش را طلاق دهد دادگاه پرونده را در وقت احتیاطی قرار داده و دستور داده طی شرحی به واخوانده ابلاغ شود چنانچه دادنامه‌ای در خصوص استنکاف یا ترک نفقه از سوی شوهرش دارد ظرف یک هفته رونوشت آن را تحویل دادگاه دهد و طی شرحی واخواه را به پزشکی قانونی جهت تست اعتیاد معرفی شود و از اداره سجل کیفری سوابق واخواه استعلام گردد و نیز از طریق مددکاری در خصوص وضعیت اخلاقی و اجتماعی و اقتصادی واخواه تحقیق شود که پاسخ واصله از سجل کیفری حاکی است نامبرده م.ش. واخواه سابقه‌ای ندارد و تحقیقات مددکاری نیز حاکی است که نامبرده نقاش ساختمان است و از لحاظ اخلاق و رفتار مورد تأیید است و درآمد خوبی دارد به تازگی یک پراید نیز خریده است اجرای احکام شورای حل اختلاف مجتمع خانواده گواهی کرده است که آقای م.ش. فرزند ی. با یک نفقه معوقه همسرش تسویه حساب نموده است و بدهکار نمی‌باشد دادگاه در مقام واخواهی به موجب دادنامه 1957-30/11/90 با این استدلال که واخواه دلایل کافی در جهت نقض دادنامه واخواهی شده ارائه نکرده ضمن رد واخواهی واخواه دادنامه واخواسته را عیناً تأیید نموده است آقای ف.ح. وکیل پ. ی. د. به وکالت از طرف آقای م.ش. در پرونده دخالت نموده و نسبت به دادنامه صادره به شماره 1957-30/11/90 تجدیدنظرخواهی کرده است که پرونده در شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان تهران رسیدگی شده و به موجب دادنامه 209-4/12/91 اعتراض ت. ن. خ. را وارد ندانسته زیرا رأی بر اساس قواعد جاری و تشریفات ساری اصدار یافته و ایرادی از حیث ماهوی و شکلی به آن وارد نیست و استدلال محکمه محترم بدوی و نیز استناد آن صحیح است و ت. ن. خ. دلیل یا دلایلی که موجبات نقض دادنامه را فراهم نماید ارائه ننموده است لذا ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه را عیناً تأیید نموده است که پس از ابلاغ دادنامه در تاریخ 25/2/91 به وکیل آقای م.ش. نامبرده درتاریخ 13/3/91 در فرجه قانونی نسبت به آن فرجام خواهی نموده است و در لایحه پیوست دادخواست فرجامی عنوان نموده که رأی صادره بدون هرگونه دلیل کافی و وافی صادر شده است دادگاه خانم م.م. را به عنوان داور زوج معرفی کرده ایشان حتی یک جلسه هم در خصوص اصلاح ذات‌البین تلاش نکرده و صرفاً اظهارات زوجه را مدنظر خود قرار داده است . و دادگاه تجدیدنظر هم بدون ملاحظه دادنامه بدوی تأیید کرده که خلاف موازین شرعی و قانونی است و استناد به اظهارات دادخواست دهنده (زوجه) که زوج نفقه پرداخت نمی‌کند و ترک زندگی مشترک کرده و احساس مسئولیتی ندارد و... از آنجا که نشان موکل عمداً اشتباه داده تا در جلسه دادگاه حاضر نشود و وی را مجهول‌المکان جلوه دهد اصلاً قضات محترم به گزارش واحد مدد کاری توجه نکرده‌اند و به گواهی صادره در خصوص پرداخت نفقه معوقه توجه نکرده‌اند و... وکیل از تبادل لوایح پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه (23) ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … واوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور دادنامه فرجام‌خواسته مآلاً دارای ایراد و خدشه م. ب. زیرا دلایلی که زوجه برای تجویز طلاقش عنوان کرده است عسر و حرج و عدم پرداخت نفقه از ناحیه زوج است و دادگاه هم با احراز مراتب درخواست طلاق را موجه و گواهی عدم امکان سازش را به استناد مواد 1129 و1130 قانون مدنی صادر می‌کند حال آنکه عدم پرداخت نفقه موضوع ماده 1129 زمانی قابل استناد است که زوج از دادن نفقه استنکاف و الزام وی به تأدیه آن ممکن نباشد و در مانحن فیه ب. ت. ب. مفاد دادنامه صادر [شده] و مدافعات زوج اوراق پرونده حکایت روشنی از استنکاف زوج به پرداخت نفقه ندارد بلکه مدارک حاکی از پرداخت نفقه از ناحیه مشارالیه می‌باشد، و ماده 1130 استنادی این است که مدعی عسر و حرج باید با ارائه مدارک ادعای خود را ثابت کند که مدرک قابل توجهی نیز در این‌باره ارائه نگردید تا زوجه بتواند حتی بدون بذل قابل توجهی از مهریه خود را مطلقه نماید به علاوه با عنایت به فلسفه ارجاع به داوری و حکمیت در امر خانواده و تکلیف داوران از اهتمام به اصلاح ذات‌البین و رفع اختلاف با اظهار نظر داوران بدون تشکیل جلسات حضوری زوجین و انجام مذاکرات اصلاحی، فلسفه مذکور مورد لحاظ واقع نگردید و مواد 3 و 7 آیین‌نامه اجرایی مقررات مربوط به طلاق مراعات نشده است بنابراین به جهات اشعاری دادنامه فرجام‌خواسته که نسبت به رأی مخدوش بدوی صحه گذاشته است، در وضعیت حاضر قابلیت تأیید را ندارد و به علت نقص رسیدگی نقض می‌شود و رسیدگی مجدد به همان دادگاه صادرکننده رأی منقوض ارجاع تا بررسی همه‌جانبه و در نظرگرفتن تمامی ابعاد قضیه حکم مقتضی صادر فرمایند. رئیس شعبه 23 دیوان عالی کشور- عضو معاون انصاری - احمدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی رابطه بذل مهریه و عسر و حرج در تاریخ 23 شهریور 1401، دیوان عالی کشور به موضوع فرجام‌خواهی رسیدگی نمود. در این پرونده، دادگاه تجدیدنظر قبلی، دعوی ف. خ. را غیرقابل اجابت اعلام کرده بود. دلایل اختلافات بین زوجین شامل شکایت از همسر و پدر وی به اتهام سرقت، عدم موفقیت داوران و شورای حل اختلاف در ایجاد صلح، و تلاش‌های ناموفق دادگاه برای آشتی بین زوجین بود. همچنین، زوجه در قبال طلاق، بخش قابل توجهی از مهریه خود را بذل کرده که نشان‌دهنده کراهت شدید وی به ادامه زندگی مشترک است. بر اساس تبصره ذیل ماده 1130 قانون مدنی، وضعیت عسر و حرج برای ادامه زندگی زوجین مورد تاکید قرار گرفت. در نهایت، دیوان عالی کشور با استناد به بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی، دادنامه تجدیدنظر را نقض کرده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه دیگر محاکم تجدیدنظر ارجاع داد تا در صورت عدم موفقیت در ایجاد سازش، تصمیم مقتضی اتخاذ شود. تاریخ دادنامه قطعی: 1401/06/23 پیام: اگر زوجه در قبال طلاق مقدار قابل توجهی از مهریه خود را بذل نماید این امر نیزحاکی از کراهت شدید وی به ادامه زندگی است و عسر و حرج محسوب می‌شود. در خصوص فرجامخواهی خانم م. م. نسبت به دادنامه فرجامخواسته که به موجب ان دعوی نخستین ف. خ. ب. طرفیت اقای ر. ا. (فرجامخوانده) به خواسته طلاق در مرحله تجدیدنظر منتهی به صدور رای ب. غ. قابل اجابت بودن دعوی ف. خ. منتهی شده است.با عنایت به موارد ذیل حسب محتویات پرونده زوجین با یکدیگر اختلافاتی داشته اند که نمی توان انرا موضوعی عادی تلقی نمود از جمله حسب قرار مورخ 1400/08/19 صادره از دادسرای ناحیه پنج شعبه *اقای ر. ا. از همسرش خانم م. م. و پدر وی اقای ح. م. شکایتی مبنی بر سرقت مطرح کرده است.که صرفنظر از نتیجه ان که قرار منع تعقیب بوده است.اصولا این امر حاکی از اختلاف عمیق زوجین م. ب.. 2 - داوران زوج موفق به ایجاد صلح و سازش بین انان نشده اند. 3 - شورای حل اختلاف نتوانسته است.بین زوجین تفاهم و سازش ایجاد کند. 4 - تلاشهای دادگاه نخستین برای ایجاد اشتی بین زوجین موفق نشده است. 5 *تبصره ذیل 1130 قانون مدنی وضعیتی که در ان ادامه زندگی زوجین امکان پذیر نباشد. به عنوان عسر و حرج تلقی می‌شود. 6 - زوجه (ف. خ.) در قبال طلاق مقدار معتنابهی از مهریه خود را بذل کرده است.که این امر نیز حکایت از کراهت شدید وی به ادامه زندگی و عسر و حرج محسوب می‌شود. لذا مستندا به بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و رسیدگی مجدد به شعبه دیگر از محاکم محترم تجدیدنظر *ارجاع می‌شود. تا چنانچه مساعی دادگاه در ایجاد سازش و تفاهم بین زوجین بی نتیجه ماند تصمیم مقتضی اتخاذ نمایند. رییس: س. ب. مستشار: م. ا. مستشار: ح. م. رای خلاصه جریان پرونده خانم م. م. با وکالت اقای م. ب. وکیل پ. ی. د. د. ب. ط. اقای ر. ا. را در تاریخ 1400/06/17 به دادگاه تقدیم داشته و توضیح داده است.که به تاریخ 1386/05/11 با خوانده ازدواج کرده که ثمره این ازدواج دو فرزند م. ب.. به لحاظ اینکه قادر به ادامه زندگی نمی‌باشد. بر روی برگ دادخواست نیز نوشته شده مهریه غیر از 14 سکه بذل می‌گردد. چون کراهت دارد. (صفحه 2 ) پرونده در شوراهای حل اختلاف شعبه *مطرح گردیده است.که چون زوجین حاضر به سازش نشده اند پرونده به دادگاه ارسال شده است. (صفحه 8 ) وکالتنامه اقایان س. ج. و ع. خ. وکلای پ. ی. د. که به عنوان وکیل خانم م. م. معرفی شده اند پیوست م. ب.. (صفحه 12 ). وکالتنامه های م. ب. وکیل پ. ی. د. نیز پیوست گردیده است. (صفحه 19 ). پس از تعیین وقت و دعوت طرفین دادگاه به تاریخ 1400/09/28 تشکیل جلسه داده و وکیل خ. ا. د. تقاضای رسیدگی ب. ش. د. می باشم. خ. ا. د. خود و خانواده را دوست دارم. و دو فرزند داریم دوقلو یازده ساله چگونه می توانم جدا شوم خ. ا. د. کل مهریه غیر از 14 سکه را در قبال طلاق بذل می کنم کراهت دارم. خ. ا. د. به هیچ عنوان طلاق نمی دهم به شدت مخالف طلاق هستم. (صفحه 23 ). دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده است. (صفحه 24 ). خ. ط. ل. ای اقای م. ب. را از وکالت خود عزل کرده است. (صفحه 29 ). سند رسمی مورخ 1399/12/14 که ضمن ان اقای ر. ا. به اقای پ. ا. وکالت بلاعزل و به صورت مطلق داده است.که عنداللزوم با مراجعه به محاکم همسر وی را مطلقه نماید. نیز پیوست گردیده است. (صفحه 35 ). داور زوجه نظر خود را که حاکی است.قادر به ایجاد صلح و سازش بین زوجین نشده است.را اعلام کرده است. (صفحه 38 ). نظر داور زوج که حاکی است.اختلاف ناچیز و قابل حل م. ب.. نیز واصل شده است. (صفحه 42 ). شعبه *پس از اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره * 00/11/19 بنا به دلایل احصایی و با ذکر دلایل مذکور در دادنامه گواهی عدم امکان سازش جهت مطلقه نمودن خواهان را به استناد مواد 1130 قانون مدنی و 330 - 334 قانون آیین دادرسی مدنی و سایر مواد مذکور در رای صادر کرده است. (صفحه 53 ). خانم س. ج. وکیل پ. ی. د. به وکالت از سوی اقای ر. ا. معرفی شده است. (صفحه 58 ). ایشان ب. لت از سوی اقای ر. ا. از این رای تجدیدنظرخواهی کرده است. (صفحه 65 ). که شعبه *به موجب دادنامه شماره * 01/2/17 با استدلال منعکس در دادنامه رای تجدیدنظرخواسته را نقض کرده و خواسته را غیرقابل اجابت اعلام نموده است. (صفحه 1 پرونده پیوست). خانم م. م. از این رای درخواست فرجام کرده و توضیح داده است.که اهمیت فرزند ان برای مادر بیش از اهمیتی است.که قضات محترم قایل می‌باشند. فرزند ان در محیط پر از تنش و مناقشه اسیب روحی و جسمی بیشتری می بینند و اینجانب برابر قانون حق دارم. برای رهایی خود در مقام اثبات کراهت برایم، عدم اشتغال زوج به کار معین و قطعی کفاف زندگی چهار نفر را ندارد. (صفحه 29 جلد پیوست) وکیل ف. خ. ن. با تقدیم لایحه ای تقاضای ابرام رای صادره را کرده است.مشروح لوایح مربوطه به هنگام شور قرائت می‌شود. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال، رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. توضیحا دادنامه فرجامخواسته در تاریخ 1401/02/31 به وکلای ف. خ. ابلاغ شده، ف. خ. د. تاریخ 1401/03/17 دادخواست خود را تقدیم نموده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ب. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 01/2/17 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در تاریخ 18 خرداد 1400، ی. ا. ط. درخواست طلاق را به دلیل عقیم بودن طرف مقابل به دادگاه تقدیم کرد. وی به مدت 9 سال زندگی مشترک و عدم باروری را به عنوان دلیل این درخواست مطرح نمود. در جلسات رسیدگی، طرف مقابل به عدم توانایی همسر در باروری اشاره کرده و خواستار ارجاع به پزشکی قانونی شد. نظریه پزشکی قانونی نشان داد که طرف اول قادر به بارداری با تخمک اهدایی است، اما طرف دوم به طور طبیعی نمی‌تواند بارور شود. در ابتدا، دادگاه دعوی را رد کرد؛ اما این رای در مرحله تجدیدنظر نقض و پرونده به دادگاه بدوی ارجاع شد. در رسیدگی مجدد، دادگاه به این نتیجه رسید که مشکل باروری از ناحیه طرف اول نیز وجود دارد و دوباره حکم بر بطلان دعوی صادر کرد. وکیل طرف اول به این رای اعتراض و درخواست تجدیدنظر کرد که این درخواست نیز رد شد. در نهایت، فرجامخواهی طرف اول به دیوان عالی کشور ارسال گردید و دیوان با استناد به ماده 396 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم تجدیدنظر را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارجاع نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1401/06/12 پیام: در مواردی که زوج به طور طبیعی توانایی بارور شدن ندارد شرط دهم از شروط ضمن عقد نکاح محقق می‌گردد ولو با روشهای کمک باروری امکان باروری را داشته باشد. در تاریخ 1400/03/18 خانم پ. ب. با وکالت اقای ش. س. به طرفیت اقای ا. ص. پ. دادخواست به خواسته طلاق به علت عقیم بودن زوج تقدیم دادگاه می‌نماید. و در شرح خواسته بیان شده که مدت 9 سال است.ازدواج کرده اند و به علت عقیم بودن زوج بچه دار نشده اند. پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع می‌شود. وقت رسیدگی تعیین و طرفین دعوت شده و جلسه دادگاه در تاریخ 1400/06/01 با حضور وکیل خواهان و شخص خوانده تشکیل می‌شود. وکیل خواهان بیان می دارد. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است.و خوانده بیان می دارد. همسرم تخمدان ندارد. (احتمالا منظورش تخمک است) و تخمدان از خانم … و از من اسپرم گرفتند و فریز چنین صورت گرفته است.و حاضرم پزشکی قانونی بروم تا مشخص شود. عیب از من بوده یا همسرم و همسرم را نیز به پزشکی قانونی معرفی کنید. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر می کند (برگ 69 ). و زوجین نیز جهت اینکه مشکل ناباروری از ناحیه کدامیک از انها م. ب.. به پزشکی قانونی معرفی می‌شوند (برگ 72 ). نظر داور زوجه بر عدم سازش زوجین اعلام می‌شود. (برگ 80 ). نظر داور زوج نیز حکایت از عدم سازش زوجین دارد. (برگ 94 ). نظریه پزشکی قانونی در خصوص زوجه بدین شرح اعلام می‌شود.: در عکس رنگی سال 92 حفره رحم طبیعی و هر دو لوله باز بوده اند. در معاینه از مهبل، طبیعی گزارش شده است. ب. ت. ب. سن ایشان امکان بارداری با تخمک اهدایی دارند. (برگ 99 ). نظریه پزشکی قانونی در خصوص زوج چنین است: حسب بررسی تخصصی و تشخیصی انجام شده نامبرده در حال حاضر به طور طبیعی توانایی بارور شدن ندارد. ولی با روشهای کمک باروری امکان باروری وجود دارد. (برگ 105 ). دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و مطابق دادنامه شماره --- * 00/9/13 و ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی در مورد زوج دعوی خواهان را محرز ندانسته و حکم بر بطلان ان صادر می‌گردد. (برگ 109 ). این دادنامه در مرحله تجدیدنظر قرار تلقی و با نقض ان طی دادنامه شماره --- * 00/10/26 شعبه *پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه محترم بدوی اعاده می‌گردد. (برگ 113 ). دادگاه خانواده پس از رسیدگی مجدد و مطابق دادنامه شماره --- * 00/12/24 و ب. ت. ب. اینکه مشکل عدم توانایی در باروری به صورت طبیعی از ناحیه زوجه نیز م. ب.. لذا دادگاه حکم بر بطلان دعوی زوجه صادر می‌نماید. (برگ 128 ). وکیل زوجه به این رای اعتراض می کند و تجدیدنظرخواهی در شعبه *رسیدگی و به موجب دادنامه شماره * 01/2/11 و ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی تایید می‌گردد. وکیل ز. ف. خ. نموده و تقاضای نقض دادنامه را کرده است.که مشروح لایحه فرجامخواهی در هنگام شور قرائت می‌گردد. تبادل لوایح انجام و ز. پ. د. و ضمن رد اظهارات ف. خ. تقاضای ابرام دادنامه را کرده است. سپس پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع و تحت نظر قرار دارد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. م. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 01/2/11 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجامخواهی خانم پ. ب. با وکالت اقای ش. س. به طرفیت اقای ا. ص. پ. نسبت به دادنامه شماره * 01/2/11 شعبه *وارد و موجه م. ب.. زیرا ب. ت. ب. شرط مندرج در عقدنامه و بچه دار نشدن زوجین بعد از گذشتن مدت 9 سال از ازدواج انها و نظریه پزشکی قانونی در خصوص زوج بر اینکه به طور طبیعی توانایی باردار شدن ندارد. (برگ 105 پرونده) لذا شرط دهم از شروط ضمن عقد نکاح محقق به نظر می‌رسد و با پذیرش فرجامخواهی و مستندا به ماده 396 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض می‌گردد. و پرونده در اجرای بند ج ماده 401 قانون مرقوم جهت رسیدگی و صدور حکم مجدد به دادگاه همعرض دادگاه محترم صادرکننده حکم منقوص ارجاع می‌گردد. رییس: س. ب. مستشار: ح. م. مستشار: م. ا. در تاریخ 3 اردیبهشت 1399، دادخواستی به منظور طلاق به دلیل عسر و حرج ناشی از ابتلای زوج به بیماری روانی و رفتارهای غیرمتعارف تقدیم گردید. خ. ا. د. که زوج دچار اختلال اسکیزوفرنی و وسواس است که ادامه زندگی مشترک را برای او دشوار می‌سازد. زوج در مقابل، ادعای بیماری را رد کرده و خود را سالم معرفی نمود. <br>دادگاه پس از ارجاع به پزشکی قانونی، نظریه‌ای مبنی بر عدم وجود اختلال عمده روانی در زوج دریافت کرد و در نتیجه، حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نمود. این رای به تجدیدنظرخواهی رسید و در نهایت به دیوان عالی کشور ارجاع گردید. دیوان با تاکید بر نظریات پزشکی قانونی که به وجود اختلال وسواسی جبری در زوج و عسر و حرج زوجه اشاره داشت، حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر کرد. <br>این رای در تاریخ 2 خرداد 1400 صادر و فرجامخواهی زوج رد و رای ابرام گردید. استناد به مواد 358 قانون آیین دادرسی مدنی و 1130 قانون مدنی در این حکم به‌وضوح قابل مشاهده است. در تاریخ 1399/02/03 خانم م. س. ب. از طرف خانم ن. ا. ط. به طرفیت اقای م. ع. دادخواستی به خواسته طلاق بدلیل عسر و حرج ناشی از ابتلای زوج به بیماری روحی منجر به افسردگی و وسواس فکری و عملی شدید و شکاکی توهم امیز نسبت به زوجه و هم چنین رفتارهای غیر متعارف و خشونت امیز و عدم مسئولیت پذیری خوانده تقدیم نموده که حسب الارجاع در شعبه *دشت ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. در جلسه رسیدگی مورخ 1399/03/11 که با حضور زوجین و وکیل ز. ت. گ. وکیل خ. ا. د. موکل در تاریخ 1391/06/17 به عقد دائم خوانده درامده و حاصل ازدواج ایشان یک دختر 6 ساله به نام ز. م. ب.. فعلا موکل و خوانده زیر یک سقف ندارند و جدا از هم زندگی می کنند به نظر خوانده بیماری اسکیزوفرنی داشته و وسواس شدید فکری و عملی داشته و خیلی به نظافت و شستشو حساسیت نشان می دهد و بهمین دلیل ادامه زندگی مشترک سخت شده است.و زوج هر چند دبیر اموزش و پرورش هستند ولی در بحث اموزش عملکرد مناسبی نداشته و مدام به مدارس مختلف در سطوح *منتقل میشوند درخواست ارجاع زوج به پزشکی قانونی را داریم لذا به دلیل عسر و حرج درخواست صدور طلاق داریم خوانده (زوج) اظهار داشت من 9 سال است.دبیر انگلیسی هستم و تمام صحبت های وکیل خواهان کذب م. ب.. من بیماری روانی نداشته ام و ندارم. و اسکیزوفرنی ندارم. و کاملا صحیح و سالم هستم وسواس هم ندارم. فقط تمیز هستم خانم … و برای کارورزی همسرم را پیش روان پزشک می بردم و خودم مشکلی نداشتم و ندارم. و حاضرم به پزشکی قانونی بروم. سپس دادگاه جهت بررسی و تشخیص وضعیت روحی و روانی زوج، زوجین را به پزشکی قانونی معرفی نموده و در جوابیه مورخ 1399/03/18 پزشکی قانونی اصفهانی اعلام گردیده که از نامبرده (م. ش. ع.) فرزند ح. معاینه پزشکی قانونی به عمل امد سخنان همسرش استماع شد در حال حاضر اختلال عمده روانی و روانپزشکی ندارد. مشکلات زوجین ارتباطی است.و عمدتا ناشی از فقدان تفاهم و تفاوت در نگرش های انهاست. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره 484 مورخ 1399/03/29 ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی، عسر و حرج زوجه در تداوم زوجیت محرز ندانسته وحکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. پس از ابلاغ رای صادره وکیل ز. د. م. قانونی با تقدیم دادخواست و لایحه اعتراضیه نسبت به ان تجدیدنظرخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *حسب الارجاع وارد رسیدگی شده و به شرح تصمیم اتخاذی پرونده را جهت اخذ توضیح از طرفین و ارجاع امر بداوری و اخذ نظریه داوران به دادگاه بدوی ارسال نموده و دادگاه پس از اخذ نظریه منتخب زوجه و داور منصوب زوج که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده و پرونده را بمرجع تجدیدنظر اعاده نموده و متعاقبا شعبه *زوج را در معیت زوجه جهت بررسی وضعیت روحی و روانی ایشان به کمیسیون پزشکی قانونی اصفهان معرفی نموده است. وکیل ز. ط. ل. مورخ 99/9/15 اعلام نموده که موکل به لحاظ کراهت شدید از زوج و قرار گرفتن در عسر و حرج حاضر است.کل اقلام مهریه به استثنای تعداد ده سکه تمام بهار ازادی و کلیه حقوق مالی خویش از جمله نفقه، مهریه و غیره را در قبال طلاق و حضانت فرزند مشترک به زوج بذل نماید. تصویر دادنامه های ارائه شده از ناحیه وکیل زوجه حاکیست که به موجب دادنامه شماره 2321 - 98 دادگاه عمومی بخش *زوج به لحاظ ایراد صدمه بدنی عمدی نسبت به زوجه به پرداخت دیات معینه د. ح. زوجه محکوم گردیده و هم چنین به موجب دادنامه شماره 485 99/3/29 صادره از دادگاه عمومی بخش *دعوی زوج به خواسته الزام زوجه به تمکین به لحاظ فراهم نبودن شرایط و مقدمات تمکین محکوم به بطلان اعلام گردیده و متقابلا زوج به پرداخت نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1398/05/29 لغایت 1399/02/16 د. ح. زوجه محکوم گردیده است. در جلسه مورخ 1399/10/09 زوجه ت. ن. خ. اظهار داشت دو سال است.با زوج زندگی نمی کنم در منزل پدرم هستم و حاضر به زندگی با ایشان نمی باشم حاضرم کل مهریه به استثای ده سکه را بذل کنم چون ایشان بیماری اسکیزوفرنی دارد. و در روابط جنسی مشکل دارم. و حتی فرزند م حاضر به ملاقات با پدرش نیست. زوج تجدیدنظر خ. ا. د. حاضر به طلاق وی نیستم ایشان دانشجوی رشته روان شناسی است.و حساسیت زیادی نسبت به رفتارهای اینجانب دارد. و تفاوت زن و مرد را به عنوان مشکل قلمداد می کند ایشان شش ماه بیاید زندگی کند اگر نتوانست وکالت در طلاق بوی میدهم که زوجه گفت من حاضر نیستم 6 ثانیه با او زندگی کنم و در صورت طلاق نسبت به نفقه و اجرت المثل ادعایی ندارم. وکیل زوجه متعاقبا طی لایحه مورخ 1399/11/05 اعلام نموده که موکل ب. غ. از پنجاه سکه مندرج در سند نکاحیه حاضر به بذل مابقی مهریه و کلیه حقوق مالی خویش در قبال طلاق م. ب.. لذا اعلام بذل کل مهریه به استثنای ده سکه موضوع لایحه قبلی کان لم یکن بوده و فاقد اعتبار م. ب.. و در خصوص جهیزیه موکل ادعایی ندارد. کمیسیون سه 3 نفره تخصصی پزشکی قانونی طی جوابیه مورخ 99/10/18 درباره زوج اعلام نموده مبتلا به اختلال وسواسی جبری جبری به همراه اختلال شخصیتی با ویژگی هایی چون رفتارهای غریب، عاطفه سطحی، گوشه گیری، انزوای اجتماعی، مسئولیت ناپذیری و بدبینی است.که زندگی مشترک را برای زوجه با سختی و مشقت همراه ساخته است. ز. ب. ت. لایحه نسبت به نظریه کمیسیون پزشکی قانونی اعتراض نموده و سپس دادگاه موضوع را به کمیسیون پزشکی با حضور پزشکان متخصص دیگر ارجاع نموده و کمیسیون تخصصی 5 نفره پزشکی قانونی طی نظریه 1400/02/26 اعلام نموده که نامبرده (منظور زوج ت. ن. خ.) مبتلا به اختلال وسواسی جبری است.که باعث اشکال در زندگی مشترک و سختی و مشقت برای زوجه شده است.و سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره 1988 مورخ 1400/03/02 پس از ذکر تجدیدنظرخواهی مطروحه ب. ت. ب. نظریه بدوی پزشکی قانونی و نظریات کمیسیون های تخصصی 3 نفره و پنج نفره پزشکی قانونی و عنایت به نظریه داوران طرفین و کراهت شدید زوجه از زوج به حدی که حاضر به بذل کلیه حقوق ناشی از خودش از بغیر از ده سکه از مهریه در قبال طلاق بوی شده است.لذا عسر و حرج زوجه در تداوم زوجه را محرز تشخیص و به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی و ماده 1130 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم به الزام زوج به مطلقه نمودن زوجه صادر و مقرر داشته در صورت عدم حضور زوج در دفتر طلاق، سردفتر طلاق به نمایندگی از این دادگاه نسبت به اجرای صیغه طلاق اقدام نماید. نوع طلاق ب. ت. ب. بذل کل مهریه و نفقه و اجرت المثل ب. غ. از ده سکه از مهریه باین از نوع خلعی است.و حضانت فرزند مشترک به نام ز. 7 ساله با زوجه م. ب.. و در خصوص نفقه فرزند مشترک و نیز ملاقات زوج با فرزند مشترک در پرونده مجزا تعیین تکلیف شده است.دادنامه اخیر الذکر در تاریخ 1400/03/09 به ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 1400/03/28 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز وملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *- 1400/03/02 فرجام خواسته مشاوره نموده و به شرح زیر رای صادر می نماید. فرجامخواهی اقای م. ش. ع. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/03/02 شعبه *که به موجب ان به لحاظ احراز عسر و حرج زوجه در تداوم زوجیت حکم به الزام زوج (ف. خ.) به مطلقه نمودن زوجه (فرجامخوانده) با شرایط مصرح در ان اصدار یافته است.ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد و موجه نیست زیرا در نظریات کمیسیون های تخصصی سه 3نفره و پنج نفره پزشکی قانونی صریحا اعلام گردیده که ز. ف. خ. مبتلا به اختلال وسواسی جبری است.که باعث اشکال در زندگی مشترک شده و زندگی مشترک را برای زوجه با سختی و مشقت همراه ساخته است.و اینکه همین وضعیت روحی زوج موجب افتراق جسمانی انان گردیده و حدود دو سال جدا از هم زندگی مینمایند و حتی ز. ف. خ. به موجب دادنامه شماره 2321 - 98 صادره از دادگاه عمومی بخش *به لحاظ ایراد ضرب و صدمه بدنی عمدی نسبت به زوجه به پرداخت دیات معینه د. ح. زوجه محکوم گردیده و نیر دعوی نامبرده مبنی بر الزام زوجه به تمکین به لحاظ فراهم نبودن شرایط و مقدمات تمکین به موجب دادنامه شماره 485 - 99 صادره از همان دادگاه محکوم به بطلان اعلام گردیده است.و مجموع دلایل مذکور مبین انستکه وضعیت بوجود امده با لحاظ وضعیت روحی زوج و عوارض ناشی از ان برای زوجه مشقت بار و غیرقابل تحمل بوده و در ادامه زوجیت موجب عسر و حرج وی خواهد بود چنانکه بذل کلیه اقلام مهریه مافی القباله به جزده سکه بهار ازادی در قبال طلاق از طرف زوجه خود اماره قضایی بر صحت ادعای نامبرده مبنی بر کراهت از زوج و نیز عسر و حرج وی در استمرار زوجیت خواهد بود بنابراین استنباط و تشخیص دادگاه در احراز عسر و حرج زوجه در تداوم زوجیت با توجه بمراتب اشعاری و دلایل و قرائن موجود در پرونده صایب و موجه بوده و از این رو دادنامه فرجامخواسته ب. ت. ب. جهات و مبانی استنباط و استدلال دادگاه و دلایل منعکس در ان و محتویات پرونده و رسیدگی های به عمل امده موجها و مطابق موازین و مقررات قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه معترض عنه خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض ان را فراهم سازد و چون از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد موثری در نحوه رسیدگی دادگاه و صدور حکم مشهود نمی‌باشد. لهذا ضمن رد فرجامخواهی ف. خ. ب. استناد مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را ابرام مینماید. رئیس شعبه *مستشار شعبه *