رای تکراری

رای تکراری خ. م.: در شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی مرودشت، درخواست ابطال سند عادی و اقرارنامه رسمی مرتبط با وقف اراضی از سوی وراث یک زارع مطرح گردید. خ. ه. ب. عدم مالکیت واقف و عدم تحقق شرایط قانونی وقف استناد کرده و ادعا کردند که اراضی مورد نظر مشاع بوده و واقف حق وقف آن‌ها را نداشته است. در پاسخ، نماینده اداره اوقاف ایراداتی به دعوی خ. ه. وارد کرده و خواستار رد آن شد. دادگاه بدوی با استناد به نظریه کارشناس و همچنین مواد قانونی مرتبط، حکم به ابطال سند و بی‌اعتباری وقف صادر نمود. این رای در دادگاه تجدیدنظر تایید گردید، اما در دیوان عالی کشور به دلیل نقص تحقیقات و عدم شفافیت در مالکیت و تصرفات، رای نقض و پرونده به دادگاه بدوی ارجاع شد. دیوان عالی کشور به عدم روشن بودن حدود و ثغور وقف و ابهامات موجود در نظریه کارشناس اشاره کرده و خواستار بررسی بیشتر شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ابطال سند مالکیت فرع است بر اثبات مالکیت. بنابراین، دعوی ابطال سند مالکیت بدون طرح دعوی اثبات مالکیت قابل استماع نیست. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/28 خلاصه جریان پرونده در پرونده کلاسه --- شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی مرودشت آقای ب. ب. به وکالت از آقایان 1 - م. 2 - الف. 3 - م. 4 - ج. 5 - م. 6 - خانم ج. 7 - آقای م. همگی ر. فرزندان م. 8 - ک. ک. 9 - خانم س. س. همگی به نشانی خواهان ردیف اول با وکالت آقای ب. ب. د. ب. ط. آقایان 1 - م.م. 2 - محمدرضا ک. 3 - اداره اوقاف مرودشت 4 - هیات امنای مسجد امام حسن عسگری به خواسته تقاضای اعلام بطلان و بی اعتباری عقد وقف و ابطال سند عادی مورخه 91/8/2 و اقرارنامه رسمی شماره 24579 مورخ 91/8/7 ب. ش. د. تقدیم دادگاه نموده ضمن دادخواست توضیح داده آقای م. ر. از زارعین تلمبه کار مزرعه ده‌بید مرودشت پلاک --- بخش --- فارس بوده اراضی م. قبل از اصلاحات ارضی در اختیار داشته مالکیت پلاک م. متعلق به ورثه مرحوم حیدرعلی ک. بوده است بعضی از ورثه مالک تقاضای خلع ید آقای ر. را از قسمتی از اراضی تصرفی نموده‌اند پس از رسیدگی های انجام شده نهایتا دادگاه تجدیدنظر طی دادنامه پیوست (شماره 851 - 80/7/18 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس) حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نموده آقای م. ر. فوت نموده وراث وی خ. ه. هستند که به قائم مقامی مورث خود تصرفات را ادامه دادند تا جائیکه مورث موکلین از شهرداری درخواست تغییر کاربری نموده شهرداری موافقت نکرده و دیوارکشی انجام شده چون بعضی از مالکین موفق به گرفتن زمین از موکلین نشده اند درصدد برآمدند به طور غیرمستقیم اقدام نمایند به موجب نوشته 91/8/2 و اقرارنامه رسمی بعدی ششدانگ قطعه زمین به مساحت 1200 متر مربع را وقف احداث حسینیه کرده اند بنا به جهات ذیل وقف صحیح نیست 1 - اراضی پلاک --- تفکیک نشد بین مالکین مشاع است لذا قطعه --- متری در مالکیت مفروزی آقایان … و م.م. ک. نبوده تا بتواند آن را وقف نماید 2 - در ملک مشاع تصرف هر مالک مشاع با اذن سایرین بوده نامبردگان اساسا تصرف نداشته اند 3 - در عقد وقف ماده 56 قانون مدنی قبول لازم است حتی اگر بر مصالح عامه باشد 4 - مطابق ماده 59 قبض شرط صحت وقف است 5 - طبق ماده 57 قانون مدنی واقف باید مالک مالی باشد که وقف می کند منافع آن هم نباید متعلق ب. غ. باشد 6 - اقرارنامه استنادی توسط آقای … به وکالت از آقایان م.م. و محمدرضا ک. امضا شده است آقای … ب. ت. ب. اینکه هیات امناء مسجد امام حسن عسگری یک شخصیت حقوقی است نامبرده نمی تواند قبول نماید 7 - در سند عادی نوشته شده واقفین عین موقوفه را از ید مالکیت خود خارج نمودند و به قبض و اقباض وقف دادند و اضافه شده به قرار واقف مورد وقف و منافع آن قبلا به کسی واگذار نشده النهایه کل منافع آن متعلق به مورد وقف خواهد بود و تقاضای رسیدگی به شرح خواسته دارم در لایحه تقدیمی به شماره وارده 300585 - 92/8/29 به ماده 22 قانون اصلاحات ارضی و حق زارعانه موکلین استناد نموده وکیل اداره اوقاف و امور خیریه مرودشت آقای … وکیل دادگستری ایراداتی به دادخواست داشته به قیمت منطقه ای پرداخت نشد 2 - درخواست دلیل مالکیت ارائه نشده 3 - کلیه مالکین مشاع طرف دعوی قرار نگرفته 4 - اقرار به مالکیت واقفین شده است 5 - مطابق ماده 22 قانون ثبت دادگاه ها مکلفند به اسناد رسمی اعتبار بدهد اداره اصلاحات ارضی اعلام نموده اراضی مشمول قانون اصلاحات ارضی نشده است تقاضای رد دعوی را دارم دادگاه پس از استماع اظهارات طرفین حاضر در جلسه پرونده استنادی را جهت ملاحظه مطالبه خلاصه موضوع پرونده استنادی به این شرح در صورتجلسه 92/9/12 منعکس گردیده که آقای … ک. د. ب. ط. آقای م. ر. به خواسته اعتراض به رای شماره --- هیات حل اختلاف و صدور خلع ید تقدیم دادگاه نموده دادگاه بدوی طی دادنامه شماره --- - 79/10/26 ضمن استدلال منعکس در رای حکم به ابطال رای م. و خلع ید مشاعی صادر می‌نماید این رای پس از تجدیدنظرخواهی و ارجاع به شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر طی دادنامه شماره --- - 80/5/18 با استدلال م. در رای هم دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض حکم به رد دعوی خواهان صادر می‌نماید پس از انعکاس خلاصه جریان پرونده استنادی دادگاه قرار ارجاع به کارشناسی صادر می‌نماید که کارشناس منتخب موقعیت ملک را تعیین نماید آیا جزء 2/5 هکتار پرونده استنادی موضوع پرونده استنادی م. ب. یا نه؟ خواندگان در این فاصله لایحه تقدیم ضمن آن به مضمون لایحه تقدیمی اداره اوقاف مطالبی را مطرح کردند تقاضای رد دعوی را نمودند کارشناس منتخب ضمن گزارش از وضعیت ثبتی ملک چنین اعلام نظر نمودند در نتیجه با عنایت به حدود مندرج در رای صادره قطعه زمین مورد بحث در محدوده تصرفات آقای م. ر. که ملاک 95/100 مکرر جهت آن منظور شده واقع شده و سایر قطعات احداثی در محدوده پلاک مزبور توسط نامبرده به فروش رفته و مابقی هم به صورت زمین مزروعی تلمبه در آن واقع شده و در تصرف وراث نامبرده م. ب. و به استناد مکاتبات موجود در سوابق ثبتی پلاک --- مکرر مشمول اصلاحات ارضی نشده و آقای م. ر. فاقد مالکیت ثبتی م. ب. و جهت حقوق زارعانه هم با کسی از اداره امور اراضی پرسش شود اداره اوقاف به نظریه کارشناس از حیث اینکه به خارج از صلاحیت کارشناسی بوده و ب. ت. ب. تعارض در مقدمه نظریه کارشناسی و نتیجه آن ضمن اعتراض تقاضای استعلام از اداره ثبت را دارم دادگاه قرار ارجاع به هیات سه نفره کارشناسان را نموده در تاریخ 93/2/20 اخطاریه مربوط به دستمزد کارشناس به اداره اوقاف ابلاغ شده معترض به نظریه کارشناس در مهلت مقرر قانونی دستمزد کارشناسی را تودیع ننموده آنگاه دادگاه در جلسه فوق العاده 93/3/12 ختم رسیدگی را اعلام طی دادنامه شماره --- - 93/3/18 ضمن انعکاس خلاصه جریان پرونده با این استدلال که حسب نظریه کارشناسی قطعه زمین مورد دعوی در محدوده تصرفات آقای م. ر. که پلاک --- مکرر جهت آن منظور شده واقع شده و سایر قطعات اختلافی در محدوده پلاک م. توسط نامبرده به فروش رفته و مطابق هم به صورت زمین مزروعی که چاه تلمبه در آن واقع شده در تصرف وراث نامبرده م. ب. و نظریه کارشناس نیز مصون از اعتراض مانده و اینکه خواندگان دفاع موثری ننموده و حقوق زارعانه خ. ه. نیز محرز و مسلم است لذا دعوی خ. ه. را وارد دانسته مستندا به مواد 198 و 257 و 260 قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 51 و 59 و 64 قانون مدنی در بحث وقف و همچنین مواد 578 و 587 و 582 قانون مدنی بدوا حکم به ابطال سند عادی مورخه 91/8/2 و اقرارنامه رسمی شماره 24579 - 91/8/7 و همچنین حکم به اعلام بطلان بی اعتباری عقد وقف نسبت به اراضی اختلافی مابین صادر و اعلام می‌گردد این رای از سوی آقای م.م. ک. مورد تجدیدنظرخواهی قرار گرفته پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس ارجاع به کلاسه --- ثبت شده این شعبه در تصمیم مورخه 93/11/11 با لزوم استعلام از ثبت و از اداره جهاد ک. ی در مورد سابقه اصلاحات ارضی و رسیدگی پیرامون کیفیت و چگونگی قبول عقد وقف ادعایی و نحوه به قبض دادن آن و اینکه عملا ساخت و ساز حسینیه شروع شده یا نه و کسی متعرض این امر شده یا خیر نیز تحقیقات لازم انجام خامسا پیرامون ادعای تجدیدنظرخواهان که مدعی شدند خ. ه. زمین مورد دعوی را به کارشناسی ارائه نموده نیز از کارشناس اخذ توضیح و نظریه تکمیلی ایشان اخذ گردد انجام این امر را با تعیین حقیر نیابت به دادگاه بدوی ارجاع داده است مدیریت جهاد ک. ی طی شماره 20/26688 - 93/12/7 در پاسخ اعلام داشت برابر سوابق موجود در پرونده پلاک --- مکرر بخش --- فارس مشهور به دهبید نامبرده فوق از جمله زارعین تلمبه کار مزرعه فوق م. ب. کارشناس منتخب در مورد نظریه تکمیلی اعلام نموده همانطور که در گزارش ارسالی قید شده قطعه زمین مورد دعوی برابر حدود مندرج در رای شماره --- مورخ 77/9/3 هیات حل اختلاف ماده 147 اصلاح قانون ثبت که از سمت شمال به جاده فرعی و شرق به خیابان جدیدالاحداث جنوب به خلاب محمدآباد محدود شده زمین مورد ارائه در محدوده رای صادره که بنا به اعتراض مالکین توسط دادگاه ابطال گردیده واقع شده است در صورتجلسه 94/1/16 وکیل خ. ا. د. در مورد حسینیه عملا ساخت و ساز انجام نشده قرار بود چندین سال پیش حسینیه بسازند دادگاه بدوی پس از وصول پاسخ از اداره ثبت پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال دادگاه طی دادنامه شماره --- مورخ 94/7/12 در مورد تجدیدنظرخواهی ب. ت. ب. پاسخ جهاد ک. ی و نظریه کارشناسی و آراء صادره از هیات حل اختلاف و شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان فارس و پاسخ اداره ثبت مبنی بر اینکه فرد دیگری به نام محمدجواد مهرکیش نیز جزو مالکین مشاعی م. ب. و در مالکیت مفروزی مالکین نبوده است که بتواند وقف نماید... با رد تجدیدنظرخواهی ت. ن. خ. دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید می‌نماید این رای در تاریخ 94/7/27 به اداره اوقاف ابلاغ شده در تاریخ 94/8/9 از رای م. فرجام خواهی نموده در تاریخ 94/7/28 به آقای … ک. ابلاغ شده در تاریخ 94/8/19 از رای م. فرجام خواهی نموده در تاریخ 94/8/14 به آقای م.م. ک. ابلاغ شده در تاریخ 94/9/5 از رای م. فرجام خواهی نموده است لوایح فرجام خ. ه. ب. هنگام شور قرائت می‌شود پرونده پس از وصول پاسخ از سوی وکیل ف. خ. ب. دیوان عالی کشور ارسال پس از ثبت به کلاسه فوق در تاریخ بالا در دستور کار شعبه قرار گرفته است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور رای صادره از جهات ذیل مخدوش است 1 - ابطال سند مالکیت بدون طرح دعوی اثبات مالکیت قابل استماع نیست 2 - پلاک --- مکرر بخش --- که حسب وقف نامه عادی و اقرارنامه رسمی مقدار 120 متر آن وقف گردیده حسب پاسخ اداره ثبت اسناد و املاک دارای سند مالکیت مفروز ششدانگ قریه دهبید پلاک --- مکرر به انضمام نصف مشاع به نام حیدرعلی ک. مورث واقفین م. ب. در نظریه کارشناس و در پرونده روشن نشده خواندگان 1200 مترمربع از همین پلاک که به نام مورث آنان دیگر وراث م. ب. وقف گردیده یا نه به علاوه در اقرارنامه رسمی و در وقف نامه گرچه از پلاک --- مکرر وقف شده ولی حدود و ثغور مورد وقف مشخص نمی‌باشد معلوم نیست قبض و اقباض به عمل آمده در وقف نامه در کدام محل به فعلیت درآمده است در نظریه کارشناس هم معلوم نشده پلاک --- مکرر که مورد وقف قرار گرفته و حسب پاسخ ثبت هم به نام مرحوم حیدرعلی ک. سند مالکیت مفروز صادر شده تصرفات خواهان در همین پلاک مفروز است یا محل دیگر از طرفی محلی که به مساحت 1200 مترمربع قبض و اقباض به عمل آمده (حسب وقف نامه عادی) کجا است و متصرف آن چه کسی است روشن نیست اقتضای جلب نظر کارشناس رسمی در امور ثبتی و تحقیق و معاینه محل از حیث موارد ابهام ذکر شده در فوق داشته که دادگاه محترم به آن ها عمل ننموده 3 - رای شماره --- مورخ 77/9/2 هیات حل اختلاف موضوع ماده 147 اصلاحی ثبت به مساحت 100/000 مترمربع که به نام مرحوم م. ر. در پلاک --- مکرر صادر شده و پلاک --- 95/100 مکرر منظور گردیده و با اعتراض مالکین ابطال گردیده اما خ. ه. د. این پرونده خود را متصرف و صاحب حق زارعانه اعلام نمودند معلوم نیست چه رابطه حقوقی بین آن ها و مالکین از حیث م. وجود داشته است دلیل و مستندی ارائه نشده با التفاوت به اینکه کارشناس منتخب و اداره ثبت اعلام داشتند اراضی م. مشمول قانون اصلاحات ارضی نشده است لذا محمل قانونی صدور حکم بر حقانیت خ. ه. ب. نظر نرسیده 4 - استناد به حکم بطلان دعوی خلع ید گردیده معلوم نیست با وصف صدور مالکیت ششدانگ مفروزی (حسب پاسخ ثبت) حکم به بطلان دعوی مورد استناد روی پلاک مفروزی م. متعلق به مورث خواندگان بوده یا در قسمتی دیگر از اراضی و خارج از محدوده مفروز جلب نظر کارشناسی در این مورد ضروری بوده است 5 - پاسخ جهاد ک. ی کامل نیست زیرا حسب پاسخ شماره 20/26688 - 93/12/7 مدیریت جهاد ک. ی شهرستان مرودشت که مرحوم م. ر. مورث خ. ه. را از جمله زارعین تلمبه کار مزرعه فوق اعلام کرده مشخص نکرده نامبرده در اجرای قانون اصلاحات ارضی زارع شناخته شده یا در راستای مقررات وضع شده در جمهوری اسلامی بهرصورت منشا قانونی آن را اعلام نکرده است اقتضای ملاحظه سوابق موجود در جهاد ک. ی مرودشت و رفع ابهام از جهات فوق در سرنوشت پرونده ممکن التاثیر بوده است بنا به مراتب قطع نظر از اینکه خ. ه. مشخصا معلوم نکرده اند 1200 مترمربع مورد اعتراض در کدام قسمت از پلاک --- مکرر قرار گرفته و مورد اعتراض آنان است کدام قسمت از تصرفات آنان است رای فرجام خواسته از جهات نقص تحقیقاتی به شرح م. در فوق محل ایراد قانونی است با نقض رای فرجام خواسته مستندا به بند الف از ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده برای رسیدگی به دادگاه محترم صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌نماید. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار هادی عبداله پور - سیدحجت اله میرمجیدی