رأی
رأی شماره 1557 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع «بند1 و قسمت اول بند 5 بخشنامه شماره 1000/95/12631 مورخ 1395/12/1 سازمان تأمین اجتماعی در حدی که برای زنانی که طبق قانون حمایت
شماره ۰۰۰۱۱۴۲– 1 /8 /1400
بسمه تعالي
جناب آقاي اكبرپور
رئيس ھيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمھوري اسلامي ايران
يك نسخه از رأي ھيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 14000997090 ۵ 81 ۱۵۵۷ مورخ 23 /6 /1400 با موضوع « بند ۱ و قسمت اول بند ۵ بخشنامه شماره ۱۲۶۳۱ / ۹۵ /1000 مورخ 1 / ۱۲ / ۱۳۹۵ سازمان تأمين اجتماعي در حدي كه براي زناني كه طبق قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست كودكان زير سه سال را به فرزندي قبول مي كنند و يا از طريق رحم زن ديگري صاحب فرزند شده، مرخصي ۸۴ روزه تعيين كرده ابطال شد و قسمت دوم بند ۵ بخشنامه شماره ۱۲۶۳۱ / ۹۵ /1000 مورخ 1 / ۱۲ / ۱۳۹۵ سازمان تأمين اجتماعي در خصوص زن بيمه شده اي كه پس از دوره بارداري به روش رحم اجاره براي آن مرخصي ۸۴ روزه تعيين شده است ابطال نشد .» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد .
مديركل ھيأت عمومي و ھيأتھاي تخصصي ديوان عدالت اداري – يدالله اسمعيلي فرد
تاريخ دادنامه : 23 / ۶ / ۱۴۰۰ شماره دادنامه : ۱۵۵۷ شماره پرونده : ۰۰۰۱۱۴۲
مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
شاكي : خانم … شكايت و خواسته : ابطال بندهاي ۱ و ۵ بخشنامه شماره ۱۲۶۳۱ / ۹۵ /1000 ـ 1 / ۱۲ / ۱۳۹۵ سازمان تأمين اجتماعي ( موضوع قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست )
گردش كار : شاكي به موجب دادخواستي ابطال بندهاي ۱ و ۵ بخشنامه شماره ۱۲۶۳۱ / ۹۵ /1000 ـ 1 / ۱۲ / ۱۳۹۵ سازمان تأمين اجتماعي ( موضوع قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست ) را خواستار شده است و در جهت تبيين خواسته به طور خلاصه اعلام كرده است كه :
" بخشنامه مورد شكايت، با استناد به ماده ۶۷ قانون تأمين اجتماعي ( مصوب ۱۳۵۴ ) ، مدت مرخصي شخص فرزندپذير موضوع ماده ۲۱ قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست ( مصوب ۱۳۹۲ ) را به ۸۴ روز تقليل داده است . حال آن كه قانون حمايت از كودكان بي سرپرست، مؤخر بر قانون تأمين اجتماعي بوده و بايد حاكم باشد و در واقع بايد مرخصي معادل مرخصي زايمان ( ۹ ماه ) داده شود . همچنين هدف قانونگذار از تصويب ماده ۲۱ قانون مذكور، ب. ت. ب. اينكه سن كودك زير ۳ سال مي باشد و مشمول عنوان فرزندپذيري مي گردد، حمايت از خانواده ها و حفظ سلامت جسمي و رواني كودك و والدين فرزندپذير بوده است . بنابراين ابطال بخشنامه مورد شكايت، به منظور بهره مندي اينجانب از حقوق و مزايا و مدت مرخصي ماده ۲۱ قانون يادشده، مورد تقاضاست . "
متن مقرره مورد اعتراض به شرح زير است :
" موضوع : قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست
اداره كل تأمين اجتماعي استان ...
با سلام
در راستاي سياستهاي جمعيتي ابلاغي از سوي مقام معظم رهبري و با عنايت به ماده ۲۱ قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب سال ۱۳۹۲ و همچنين نظريه شوراي حقوقي سازمان در زمينه پرداخت مرخصي دوران مراقبت به بيمه شدگاني كه از طريق رحم اجاره اي صاحب فرزند مي شوند، توجه واحدهاي اجرايي را به نكات ذيل جلب مي نمايد :
بخش اول : فرزند خوانده
۱ـ بيمه شده زني كه بر اساس قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست كودك زير ۳ سال را به فرزند خواندگي قبول مي نمايد . با ارائه مدارك و مستندات مربوطه از جمله قرار سرپرستي آزمايشي از مرجع ذيصلاح قضايي به همراه نامه اداره بهزيستي مربوطه مي تواند از ۸۴ روز مرخصي، بابت مراقبت از كودك استفاده نمايد .
۲ـ تاريخ صدور قرار سرپرستي آزمايشي مبناي شروع مدت مرخصي دوره مراقبت و همچنين احراز شرايط مقرر در ماده ۶۷ قانون تأمين اجتماعي خواهد بود .
۳ـ نظر به اينكه قانونگذار امكان استفاده از مزاياي حمايتي حق اولاد و مرخصي دوره مراقبت براي سرپرست را تا سن سه سالگي در نظرگرفته است . لذا نبايد مجموع سن كودك و ميزان مرخصي استفاده شده از سن كودك ( حداكثر سه سالگي ) تجاوز نمايد .
۴ـ مبناي تعيين سن فرزند خوانده، يكي از مستندات ذكر شده در بند ۱ مي باشد . در صورت عدم ذكر سن در مدارك مذكور، مراتب مي بايست از اداره بهزيستي مربوطه استعلام گردد .
بخش دوم : رحم اجاره اي
۵ـ بيمه شده زني كه از طريق اجاره رحم زن ديگري صاحب فرزند مي شود، با ارائه مدارك مرتبط از جمله گواهي پزشك معالج، گواهي ولادت، اصل شناسنامه مادر و فرزند و مستندات بيمارستاني و مراكز ناباروري ( مبني بر صاحب فرزند شدن به واسطه رحم اجاره اي ) مي تواند به مدت ۸۴ روز از مرخصي دوران مراقبت بهرهمند گردد . ضمناً بيمه شده اي كه رحم خود را اجاره مي دهد نيز با ارائه مدارك دال بر زايمان از طريق رحم اجاره اي ( مستندات بيمارستان و گواهي پزشك معالج ) مي تواند به همان مدت از مرخصي زايمان منتفع گردد .
۶ـ ملاك احراز شرايط مقرر در ماده ۶۷ قانون تأمين اجتماعي و شروع مدت مرخصي دوره مراقبت از تاريخ تولد نوزاد خواهد بود .
۷ـ شركت مشاور مديريت و خدمات ماشيني تأمين موظف است نسبت به اصلاح سيستم مكانيزه مربوطه اقدام نمايد .
مسئول حسن اجراي اين دستور اداري مديران كل، معاوني بيمه اي و رؤسا و كارشناسان ارشد امور فني بيمه شدگان استان و رؤسا و مسئولين ذيربط شعب مي باشند . ـ مديرعامل سازمان تأمين اجتماعي "
در پاسخ به شكايت مذكور، مديركل امور حقوقي و قوانين سازمان تأمين اجتماعي به موجب لايحه شماره ۲۸۰۳ / ۱۴۰۰ /7100 ـ 4 / ۵ / ۱۴۰۰ به طور خلاصه توضيح داده است كه :
" ۱ـ طبق ماده ۶۷ قانون تأمين اجتماعي، بيمه شده در صورت دارا بودن شرايطي مي تواند از كمك بارداري استفاده نمايد . طبق ماده ۶۳، كمك بارداري، دوسوم آخرين مزد بيمه شده مي باشد كه حداكثر براي ۱۲ هفته قبل و بعد از زايمان بدون كسر سه روز اول پرداخت خواهد شد . طبق مفاد ماده مذكور، بيمه شدگان زن در صورتي كه ظرف يك سـال قبل از زايمان سابقه پرداخت حق بيمـه ۶۰ روز را داشته باشند، حـداكثر مي تواند از ۸۴ روز ( ۱۲ هفته ) مرخصي زايمان استفاده كنند .
۲ـ با عنايت به ماده ۲۱ قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست ( مصوب ۱۳۹۲ ) ، ماده ۳ قانون ترويج تغذيه با شير مادر و حمايت از مادران در دوران شيردهي ( مصوب ۱۳۷۴ ) و قانون ماده واحده اصلاح ماده ۳ قانون ترويج تغذيه با شير مادر و حمايت از مادران در دوران شيردهي ( مصوب ۱۳۸۶ ) و ب. ت. ب. اينكه اين دسته از مادران ( فرزند پذير ) ، شيردهي كودك را به عهده نداشته تا مشمول مرخصي مذكور در قانون اصلاح ماده ۳ قانون ترويج تغذيه با شير مادر گردند، بلكه صرفاً عمل مراقبت و نگهداري طفلي كه به سرپرستي گرفته اند را عهده دار مي باشند، بنابراين « مرخصي دوره مراقبت » در ماده مذكور ناظر به بعد از زايمان بوده و اين دسته از مادران مي توانند از۸۴ روز ( ۱۲ هفته ) مرخصي زايمان مقرر در ماده ۶۷ قانون تأمين اجتماعي برخوردار گردند . "
هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 23 / ۶ / ۱۴۰۰ با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است .
رأي هيأت عمومي
الف ـ اولاً : مطابق تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانين تنظيم جمعيت و خانواده مصوب 20 / ۳ / ۱۳۹۲ مدت مرخصي زايمان براي مادران ۹ ماه تعيين شده است . ثانياً : ماده ۲۱ قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست كه پس از قانون فوق الذكر در تاريخ 31 / ۶ / ۱۳۹۲ به تصويب رسيده، مقرر مي دارد : « شخصي كه سرپرستي افراد تحت حمايت اين قانون را برعهده مي گيرد، از مزاياي حمايتي حق اولاد و مرخصي دوره مراقبت براي كودكان زير سه سال ( معادل مرخصي دوره زايمان ) بهره مند مي باشد .» بنا به مراتب فوق، بند ۱ و قسمت اول بند ۵ بخشنامه شماره ۱۲۶۳۱ / ۹۵ /1000 ـ 1 / ۱۲ / ۱۳۹۵ سازمان تأمين اجتماعي در حدي كه براي زناني كه طبق قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست ، كودكان زير سه سال را به فرزندي قبول مي كنند يا از طريق اجاره رحم زن ديگري صاحب فرزند شده، مرخصي ۸۴ روزه تعيين كرده است، خلاف قانون و خارج از حدود اختيار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال مي شود .
ب ـ ب. ت. ب. اينكه حكم مقرر در ماده ۲۱ قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست ناظر به اشخاصي است كه سرپرستي افراد تحت حمايت اين قانون را برعهده مي گيرند و صرفاً همين اشخاص از مزاياي حمايتي حق اولاد و مرخصي دوره مراقبت براي كودكان زير سه سال ( معادل مرخصي دوره زايمان ) بهره مند مي شوند و افرادي كه رحم خود را اجاره مي دهند، نقشي در سرپرستي فرزند متولد شده ندارند تا مشمول حمايتهاي مقرر در ماده ۲۱ قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست باشند كه اساساً براي كساني وضع شده است كه سرپرستي افراد تحت حمايت قانون مذكور را برعهده دارند، لذا قسمت دوم بند ۵ بخشنامه شماره ۱۲۶۳۱ / ۹۵ /1000 ـ 1 / ۱۲ / ۱۳۹۵ سازمان تأمين اجتماعي كه براساس آن مرخصي ۸۴ روزه براي زن بيمه شده اي تعيين شده است كه رحم خود را براي طي دوره بارداري اجاره مي دهد و پس از زايمان، فرزند به دنيا آمده توسط او به وسيله صاحبان نطفه سرپرستي مي شود، مغاير با قانون و خارج از حدود اختيار نيست و ابطال نشد .
رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 17
آرای مرتبط 14
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1557 مورخ 1400/06/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 67 قانون تامین اجتماعی خواهد بود
-
رأی
هماستناد
نظر مشورتی شماره 200/ /234/ 9000 مورخ 1396/12/14 کمیسیون بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 67 قانون تامین اجتماعی تاکید کرده است که پرداخت کمک هزینه بارداری مش
-
رأی
هماستناد
رای شماره 920 مورخ 1398/11/15 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 67 قانون تامین اجتماعی در تعلق غرامت دستمزد و کمک بارداری به بیمه شد
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 991 مورخ 1400/03/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 67 قانون تامین اجتماعی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 119 مورخ 1389/03/31 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 67 آیین نامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب 28/12/1386
-
رأی
هماستناد
رای شماره 158 تا 159 مورخ 1392/03/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 67 آیین نامه استخدامی صندوق تامین اجتماعی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 2035 مورخ 1397/11/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 67 آیین نامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب سال 1386 سازمان مدیریت و
-
رأی
هماستناد
رأی شماره 991 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ضرورت اعلام تعارض عدم اشتغال شخص بیمه شده به منظور دریافت هزینه کمک بارداری با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 67 قانون تامین اجتماعی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی
-
رأی
هماستناد
رأی شمارههای159ـ 158 هیأتعمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند (ف) تبصره 4 بخش مالی و اداری ضوابط بودجه سال1389 و بند 10 قسمت (و) دستورالعمل ضوابط اجرایی آن و بخشنامه شماره
ماده 67 آیین نامه استخدامی صندوق تامین اجتماعی مستخدمینی که بازنشسته
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۲۰۳۵ مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری(مدیر کل دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره ۳۹۶۶؍۹۶؍۷۱۰۰ –۱۳۹۶/۰۷/۰۵ اعلام کرده است که در موضوع پرداخت پاداش سنوات خدمت با رعایت سقف یا بدون رعایت سقف، شعب دیوان عدالت اداری آرایی معارض صادر کرده اند:)
ماده 67 آیین نامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب سال 1386 سازمان مدیریت و
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۹۹۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۲۵ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری(موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری)
ماده 67 قانون تامین اجتماعی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۹۲۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۱۵ هیأت تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری پرداخت غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری از تکالیف سازمان تامین اجتماعی در خصوص بیمه شدگانی است که رابطه کارگری و کارفرمایی داشته و به دستور کارفرما در مقابل دریافت مزد کار می کنند.
ماده 67 قانون تامین اجتماعی در تعلق غرامت دستمزد و کمک بارداری به بیمه شد
-
رأی
هماستناد
رای شماره 639 مورخ 1398/09/30 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 67 قانون تامین اجتماعی در خصوص بارداری تعیین حکم کرده است
-
رأی
هماستناد
رای شماره 169 مورخ 1392/03/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 67 قانون تامین اجتماعی مقرر شده
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/378 مورخ 1402/08/17
ماده 67 قانون تامین اجتماعی که مقرر می دارد: «بیمه شده زن یا همسر بیمه شد
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 67 — قانون تأمین اجتماعی
ماده 67 قانون تامین اجتماعی و شروع مدت مرخصی دوره مراقبت از تاریخ تولد نو
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
درخصوص پرداخت پاداش پایان خدمت کارکنان سازمان تأمین اجتماعی به میزان یک ماه آخرین حقوق مزایا و فوق العاده های مبنی بر احکام کارگزینی، باتوجه به ماده 17 آیین نامه قانونی نمی باشد با
ماده 67 آیین نامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب 1386/12/28
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
