رای شماره 200 مورخ 1394/05/28 هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در پرونده با کلاسه هع/92/842، شاکی در دادخواست خود خواستار ابطال دو بخشنامه شماره نت/3709 - 4/9/81 و 91728/9 - 11/4/91 بانک مرکزی به دلیل مغایرت آنها با شرع، اصل 40 قانون اساسی و مواد 777 و 779 قانون مدنی شده است. شاکی ادعا میکند که این بخشنامهها مانع از استیفای حقوق تسهیلاتگیرندگان در صورت عدم بازپرداخت به موقع تسهیلات میشوند. در مقابل، مشتکیعنه (بانک مرکزی) با استناد به بندهای 7 و 11 ماده 14 و ماده 37 قانون پولی و بانکی کشور، بر قانونی بودن این بخشنامهها و صلاحیت خود در نظارت بر بانکها تاکید کرده است. نظریه تهیهکننده گزارش نیز بیان میکند که اخذ وکالتنامه از تسهیلاتگیرندگان قانونی است و این بخشنامهها هیچ مغایرتی با قوانین ندارند. در نهایت، هیات تخصصی اقتصادی مالی و اصناف دیوان عدالت اداری ب. ت. ب. مستندات موجود، شکایت را رد کرده و اعلام نمودهاند که این بخشنامهها نه تنها خلاف شرع و قانون نیستند، بلکه خارج از حدود اختیار نیز صادر نشدهاند. رای صادره ظرف بیست روز قابل اعتراض است.
بسمه تعالی
کلاسه پرونده:
ه- ع/92/842 دادنامه 200 تاریخ صدور 28/5/94 93 ا ق/ 114
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف
موضوع خواسته: تقاضای ابطال بخشنامه های شماره نت /3709 - 4/9/81 و 91728/9 - 11/4/91 بانک مرکزی
شاکی: خانم …
طرف شکایت: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
گردش کار: خلاصه دادخواست شاکی با ذکر دلیل مغایرت مصوبه با قانون یا شرع: شاکی به موجب دادخواست تقدیمی تقاضای ابطال بخشنامه های شماره نت /3709 - 4/9/81 و 91728/9 - 11/4/91 بانک مرکزی را بدلیل مغایرت با شرع و اصل 40 قانون اساسی و مواد 777 و 779 قانون مدنی را نموده است. و در بخشنامه شماره نت /3709 - 4/9/81 که خطاب به بانکهای خصوصی و موسسات اعتباری غیر بانکی بوده ؛ موسسات و بانکهای مزبور را که به موجب تنظیم بیع نامه عادی و وکالتنامه رسمی، ششدانگ پلاک موضوع قرار داد را در زمان اخذ تسهیلات مالی به موسسات مذکور (معطی تسهیلات) و اگذار مینماید تا در صورت بروز اختلاف ومعوق ماندن یا عدم بازپرداخت به موقع تسهیلات اعطایی، از این طریق، منابع مورد استفاده راتامین و جبران نماید، منع نموده است. بخشنامه دیگر (91728/9 - 11/4/91) نیز که خطاب به کلیه بانکهای دولتی و غیر دولتی و پست بانک و موسسه مالی اعتباری توسعه صادر شده دریافت وکالت بلاعزل از تسهیلات گیرندگان، بابت وثیقه های در رهن بانکها و موسسات مالی و اعتباری دولتی و خصوصی ممنوع نموده است.
حال شاکی با ادعای مغایرت بخشنامه های موصوف با شرع و قانون اساسی و قانون مدنی به شرح مذکور، تقاضای ابطال بخشنامه ها را نموده است.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: مشتکی عنه نیز به شرح نامه شماره 85337/93 - 2/4/93 در مقام پاسخ به شکایت مطروحه اظهار داشته است:
1- بخشنامه های بانک مرکزی که به استناد بندهای 7 و11 ماده14 قانون نظام پولی و بانکی کشور صادر شده و مطابق ماده 37 همان قانون بانکها مکلف به رعایت دستورالعمل ها و آییننامه های صادره بوده و ب. ت. ب. صلاحیت ذاتی بانک مرکزی جهت نظارت بر عملکرد بانک ها و موسسات پولی غیر بانکی در ارتباط با امور پولی و بانکی در زمره قواعد آمره م. ب..
2- مطابق بند 2 ماده 34 قانون پولی و بانکی، معاملات غیر منقول برای بانکها جز برای بانک هایی که هدف آنها انجام معاملات غیر منقول است ممنوع م. ب. و تبصره ماده مذکور نیز مقرر می دارد: تملک غیر منقول توسط بانک ها برای استیفای مطالبات و معاملات نسبت به آن (ازجمله عقد وکالت) در صورتی ممنوع نخواهد بود که طبق شرایط مقرر از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انجام شود.
3 - تضییع حقوق گیرندگان تسهیلات درزمان عدم امکان استرداد تسهیلات در مواردی که بانکها یا موسسات مالی بخواهند از طریق وکالتنامه یا سایر موارد مندرج در بخشنامه های موضوع شکایت حقوق خود را استیفاء کنند.
نظریه تهیه کننده گزارش: با عنایت به اینکه اولاً: اخذ وکالتنامه از گیرندگان تسهیلات مالی در موضوع مطروحه الزام قانونی نداشته و به عبارت دیگری امری مباح محسوب گردیده و از طرف دیگر به موجب قوانین و مقررات حاکم بر نظام پولی و بانکی کشور، بانک مرکزی در محدوده اختیارات قانونی خود قادر بر تنظیم مقررات بوده و موسسات مالی و بانکهای کشور موظف به رعایت مقررات و آییننامه و بخشنامه های صادره از سوی بانک مرکزی م. ب. و از طرف دیگر اصل 40 قانون اساسی و مواد 777 و 779 قانون مدنی نیز هیچ مغایرتی با بخشنامه های موضوع شکایت نداشته لذا به نظر اینجانب بخشنامه های صادره موضوع شکایت قابل ابطال نمیباشند. تهیه کننده گزارش: شفایی
موضوع در جلسه مورخ 22/3/94 هیات تخصصی اقتصادی مالی و اصناف دیوان عدالت اداری مطرح، نظریه هیات به شرح آتی اعلام میگردد.
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت خانم … فرزند حسن به طرفیت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به خواسته ابطال بخشنامه های شماره نت /3709 - 4/9/81 و شماره 91728 /9 - 11/4/91 اولاً: بر مبنای نامه شماره 2553/102/93 - 25/8/93 صادره از قائم مقام محترم دبیر شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و خلاف موازین شرع شناخته نشد. ثانیاً: براساس بندهای 7 و11 ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور بانک مرکزی واجد صلاحیت نظارت بر بانک ها و موسسات اعتباری بوده و مطابق ماده 37 همان قانون بانک ها مکلف به رعایت دستورالعمل ها وآییننامه های صادره از سوی این بانک بوده و بر این اساس حدود اختیارات بانک ها وموسسات اعتباری در امور پولی و بانکی و مسایل مرتبط با آن (ازجمله نحوه استیفای مطالبات) محدود به مقررات قانون پولی و دستور العمل ها و بخشنامه های صادره از سوی این بانک است و مطابق بند 2 ماده 34 قانون مذکور معاملات غیر منقول برای بانک ها جز برای بانک هایی که هدف آنها انجام معاملات غیر منقول است ممنوع بوده و طبق تبصره ماده مزبور تملک غیر منقول توسط بانک ها برای استیفای مطالبات و معاملات نسبت به آن (ازجمله عقد وکالت) در صورتی ممنوع نخواهد بود که شرایط مقرر از سوی بانک مرکزی رعایت شود. بنابراین بخشنامه های مورد شکایت خلاف شرع و قانون وخارج از حدود اختیار نبوده به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات وآیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان یا ده نفر از قضات گرانقدر قابل اعتراض است.
زین العابدین تقویرئیس هیات تخصصی اقتصادی مالی و اصناف دیوان عدالت اداری
موارد مرتبط 58
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 551 مورخ 1391/08/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351 04 18
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000358707 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000298766 مورخ 1403/02/09 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2137 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 80 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001590009 مورخ 1403/07/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1518637 مورخ 1402/06/14 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000725176 مورخ 1403/03/27 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002296563 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002413341 مورخ 1403/10/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003367866 مورخ 1402/12/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003150675 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1294087مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001948804 مورخ 1403/08/15 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000175175 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000266941 مورخ 1403/02/08 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001867027 مورخ 1402/07/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002743965 مورخ 1403/11/15 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002322046 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002191534 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000711159 مورخ 1403/03/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003082994 مورخ 1402/11/25 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1511809 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1426 مورخ 1392/07/28
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351 04 18
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1346 مورخ 1397/05/03
ماده 34 قانون پولی و بانکی کشور اشاره دارد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/14 مورخ 1399/03/17
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 بیان می ک
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
سود غیر مجاز بانکی
مواد 10 و 14 قانون پولی و بانکی کشور
-
نشست قضایی
هماستناد
وضعیت صحت قراردادهای اعطای تسهیلات در قالب مشارکت مدنی در صورتی که بانک ها ممنوع از اعطای تسهیلات مشارکت مدنی کاهنده (اقساطی) باشند
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور
مواد مرتبط 7
-
استناد
از این صفحه
ماده 37 — قانون پولی و بانکی کشور (مصوب ۱۳۵۱/۰۴/۱۸)
ماده 37 قانون پولی و بانکی کشور
-
استناد
از این صفحه
ماده 14 — قانون پولی و بانکی کشور (مصوب ۱۳۵۱/۰۴/۱۸)
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور
-
اعمال
از این صفحه
ماده 37 — قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351/04/18
ماده 37 قانون پولی و بانکی کشور
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 14 — قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351/04/18
ماده14 قانون نظام پولی و بانکی کشور صادر شده و مطابق ماده 37 همان قانون
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 34 — قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351/04/18
ماده 34 قانون پولی و بانکی
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون تشکیلات وآیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد
-
استناد
از این صفحه
ماده 777 — قانون مدنی
مغایرت آن ها با شرع، اصل 40 قانون اساسی و مواد 777 و 779 قانون مدنی شده است
مقرراتِ مرتبط 5
-
تصویبنامه
هماستناد
تسهیم بالنسبه مبالغ پرداختی از سوی مشتریان بعد از سررسید تسهیلات اعطایی بین سه جزء اصل تسهیلات، سود و وجه التزام تاخیر تادیه دین
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور
-
تصویبنامه
هماستناد
افزایش سقف تسهیلات و تعهدات کلان به ذینفع واحد در خصوص طرحهای سه گانه پتروشیمی کاویان‘ مهاباد و لرستان
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور
-
تصویبنامه
هماستناد
تصویب نامه بانک مرکزی در خصوص دستورالعمل محاسبه سرمایه نظارتی و کفایت سرمایه موسسات اعتباری
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور
-
بخشنامه
هماستناد
وظایف و اختیارات شورای عالی مدیریت و برنامه ریزی اقتصادی
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور مصوب سال 1351
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی در خصوص ابلاغ رای شماره 86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع ابطال بند 2 مصوبه 30562/ت49128ه- مورخ 15 اردیبهشت 1392 هیات وزیران در مورد پروژه های مسکن
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و ضمن
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
تغییرات و تعدیل و اصلاحات در خصوص دستورالعمل محاسبه سرمایه نظارتی و کفایت سرمایه موسسات اعتباری
ماده 14 قانون پولی و بانکی کشور
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
