رای شماره 541 مورخ 1385/07/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در پرونده شماره 109/85، شاکی درخواست ابطال ماده 6 آییننامه مرخصیها و قسمت اخیر بخشنامه شماره 53/61446 مورخ 28 دیماه 1378 سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور را مطرح کرده است. شاکی استدلال کرده که طبق ماده 47 قانون استخدام کشوری، کارمندان رسمی حق دارند از یک ماه مرخصی با دریافت حقوق بهرهمند شوند و هیچ الزامی برای درخواست اجباری مرخصی وجود ندارد. وی همچنین به آراء پیشین دیوان عدالت اداری اشاره کرده که حق ذخیره مرخصی استحقاقی را تایید میکند. در مقابل، پاسخدهندگان به شکایت بر ضرورت ارائه درخواست کتبی و کسب موافقت مقام مسئول برای استفاده از مرخصی تاکید کرده و مدعی شدند که این قاعده به منظور ساماندهی و برنامهریزی نیروی انسانی وضع شده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری پس از بررسی مستندات و آراء پیشین، به این نتیجه رسید که الزام به درخواست مرخصی استحقاقی و عدم امکان ذخیره آن با قانون مغایرت دارد و بر این اساس، مطابق با قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری، مقررات مذکور را ابطال کرد.
کلاسه پرونده: 109/85
شاکی: آقای …: ابطال ماده 6 آییننامه مرخصیها - ابطال قسمت اخیر بخشنامه شماره 53/61446 مورخ 28/10/1378 سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور
تاریخ رای: یکشنبه 30 مهر 1385
شماره دادنامه: 541
مقدمه: شاکی ب. ش. د. تقدیمی اعلام داشته است، 1- به صراحت ماده 47 قانون استخدام کشوری استفاده از یک ماه مرخصی در هر سال با دریافت حقوق و فوق العادههای مربوط به عنوان یکی از حقوق قانونی مستخدمین رسمی مشمول آن قانون تبیین و تثبیت گردیده و وفق تبصره 3 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی مصوب سال 1366 مجلس شورای اسلامی استفاده از حقوق و مزایای مرخصی استحقاقی استفاده نشده یا احتساب آن جزء سابقه خدمتی به صورت مطلق و بدون هرگونه قید و شرطی تجویز و تصریح گردیده است.
2- در قانون استخدام کشوری یا سایر قوانین مصوب هیچ نوع الزام و اجباری از حیث مکلف و موظف نمودن کارمندان دولتی به درخواست یا استفاده اجباری از مرخصی استحقاقی مشهود نمیباشد، لکن هیات وزیران بر خلاف حکم قانونگذار و مواد قانونی اشاره شده و خارج از حدود اختیارات قوه مجریه با وضع قاعده آمره در ماده 6 آییننامه مرخصیها مصوب 1346/07/22 و علیرغم اینکه در صدر همان ماده استفاده از مرخصی استحقاقی را مشروط و موکول به تقاضای کتبی مستخدم نموده ولی در قسمت دوم ماده مذکور با نقض غرض و با وضع قاعده آمره هر کارمند را موظف نموده که در طول سال مرخصی استحقاقی خود را درخواست نماید. در حالی که برابر قوانین یاد شده کارمندان دولتی مواجه با چنین تکلیفی نبوده و استفاده از مرخصی استحقاقی یک ماهه یا دریافت حقوق و مزایای مرخصیهای استفاده نشده و یا احتساب آن جزو سابقه خدمتی از حقوق اختیاری و مسلم کارمندان م. ب. و آراء شماره 257 مورخ 1378/06/20 و 59 مورخ 1377/03/23 و 357 مورخ 1384/08/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز که در موارد مشابه صادر گردیده موید مراتب اعلامی است.
3- پس از صدور رای شماره 257 مورخ 1378/06/20 در خصوص لغو و ابطال ماده 9 آییننامه مرخصیها، سازمان امور اداری و استخدامی کشور مجدداً با صدور بخشنامه شماره 53/61446 مورخ 1378/10/28 ذخیره مرخصی استحقاقی مستخدمین را به رعایت مواد 6 و 7 آییننامه مشروط و موکول نموده در حالی که با لغو و ابطال ماده 9 الزام و اجبار مندرج در ماده 6 موضوعاً منتفی بوده و برابر رای دیوان چنانچه مستخدمی موفق به استفاده از مرخصی استحقاقی خود نشود تمام سی روز بایستی ذخیره گردد ولی دستگاههای دولتی با استناد به بخشنامه ذکر شده سازمان امور اداری و استخدامی کشور و عدم ابطال ماده 6 آییننامه مرخصیها، در صورتی که کارمندی مرخصی استحقاقی خود را درخواست ننماید، از ذخیره کامل و یک ماهه مرخصی استفاده نشد امتناع مینمایند و این امر کاملاً بر خلاف نیت قانونگذار و مغایر با آراء فوق الذکر هیات عمومی دیوان و البته ناشی از عدم ابطال ماده 6 آییننامه مرخصیها است که کاملاً بر خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات قوه مجریه به تصویب رسیده و البته با صدور بخشنامه مورد شکایت قدرت اجرایی بیشتری یافته است. بنابراین مستنداً به ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری تقاضای طرح موضوع در هیات عمومی دیوان و صدور رای به ابطال موارد درخواستی را دارد. مدیرکل دفتر حقوقی و دبیرخانه هیات عالی نظارت سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 59451/1604 مورخ 1385/05/03 اعلام داشتهاند، 1- در ماده 6 آییننامه مرخصیها، جهت استفاده مستخدمین از مرخصی استحقاقی خود، درخواست کتبی مستخدم و موافقت کتبی رئیس واحد مربوط و در غیاب او معاون وی پیشبینی گردیده است که این امر جهت انتظام امور و برنامهریزی جهت استفاده از نیروی انسانی واحدهای مربوطه ضروری به نظر میرسد و نمیتوان تصور نمود که مستخدم به صرف داشتن مرخصی استحقاقی، بدون درخواست کتبی و بدون موافقت مسئول مستقیم و بدون اطلاع به هر شکل که اراده نماید از مرخصی استحقاقی خود بهرهمند شود.
ب- در قسمت دوم ماده پیش گفته، واضعین آییننامه، مقامات اجرایی دستگاههای مربوطه را مکلف به برنامهریزی جهت استفاده مستخدمین از مرخصیهای استحقاقی خود نموده است و این امر به جهت حمایت از مستخدمین م. ب. و پیشبینی شده است که میبایستی ظرف مدت شش ماه از تاریخ تقاضای مستخدم ترتیبی داده میشود تا وی بتواند از مرخصی استحقاقی خود بهرهمند شود و این به منزله اجبار مستخدمین جهت استفاده از مرخصی ذخیره شده خود نمیباشد.
2- ب. ت. ب. مفاد دادنامه شماره 97 مورخ 1384/03/01 آن هیات محترم که به موجب آن نظریه اعلام شده مبنی بر لزوم اجتماع شرایط مقرر در مادتین 6 و 7 آییننامه مرخصیها در ذخیره مرخصی استحقاقی مستخدمین خلاف قانون اعلام نموده است. لذا به تبعیت از دادنامه مذکور مرخصیهای استحقاقی سالانه استفاده نشده مستخدمین رسمی مشمول قانون استخدام کشوری و سایر مستخدمینی که از لحاظ استفاده از مرخصی استحقاقی از مقررات مورد عمل مستخدمین رسمی تبعیت مینمایند، در صورت عدم درخواست نیز به هر میزان قابل ذخیره شدن م. ب..
3- ملاحظه میفرمایید با صدور رای شماره 97 مورخ 1384/03/01 آن هیات محترم شاکی محقق گردیده و بخشنامه شماره 61446/53 مورخ 1378/10/28 سازمان امور اداری و استخدامی کشور سابق نیز ابطال گردیده است. ب. ت. ب. مراتب فوق تقاضای رد شکایت نامبرده را دارد. معاون دفتر امور حقوقی دولت در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 68639 مورخ 1385/07/09 اعلام داشتهاند، ماده (6) اصلاحی آییننامه مرخصیها صرفاً در مقام بیان وظیفه کارمند به ارائه درخواست استفاده از مرخصی استحقاقی و همچنین مسئول کارمند به اجازه استفاده از مرخصی مزبور است و در خصوص حکم مترتب بر عدم استفاده کارمند از مرخصی توضیحی ندارد تا از این جهت مورد اعتراض قرار گیرد. بنابراین ب. ت. ب. آراء متعدد دیوان عدالت اداری در این خصوص از جمله رای شماره 257 مورخ 1378/06/20 که در خصوص ابطال ماده 9 آییننامه مزبور صادر گردیده مشکلی در ذخیره مرخصی استفاده نشده کارمندان وجود ندارد و در بخشنامه شماره 61446/53 مورخ 1378/10/28 سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور در خصوص ذخیره مرخصی کارکنان ممنوعیتی مقرر نشده است، لذا مراتب جهت اتخاذ تصمیم مقتضی اعلام میگردد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
ماده 47 قانون استخدام کشوری مفید استحقاق مستخدم رسمی دولت به استفاده از یک ماه مرخصی با دریافت حقوق و مزایای قانونی در هر سال م. ب. که ترتیب تحصیل آن به شرح ماده 50 قانون مذکور به آییننامه مصوب هیات وزیران محول شده است. ن. ب. ا. استفاده از حق مکتسب قانونی منوط به میل و اراده صاحب حق است و مفهوم مخالف الزام مستخدم رسمی به تقاضای مرخصی استحقاقی و استفاده از آن با موافقت سازمان متبوع به شرح ماده 6 آییننامه مرخصیها و بخشنامه شماره 53/61446 مورخ 1378/10/28 سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، مفهم عدم امکان ذخیره شدن مرخصی استحقاقی مستخدم رسمی است که با حکم مقنن در باب جواز ذخیره شدن مرخصی مستخدم رسمی دولت منافات و مغایرت دارد. بنابراین مقررات مورد اعتراض به علت مغایرت با قانون مستنداً به قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال میشود.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری- رهبرپور
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 42
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 69 مورخ 1373/06/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 381 مورخ 1382/09/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 259 مورخ 1378/06/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 176 مورخ 1371/08/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 113 مورخ 1379/03/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 776 مورخ 1392/11/07 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 15 و 19 و 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 183 مورخ 1372/10/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 23 مورخ 1374/02/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 684 مورخ 1385/09/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 7 مورخ 1373/02/03 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 45 مورخ 1373/05/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 79 مورخ 1378/03/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 75 مورخ 1377/04/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 74 مورخ 1377/03/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 505 مورخ 1384/10/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 452 مورخ 1383/09/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1006 مورخ 1392/12/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 15 و 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 53 مورخ 1374/04/03 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 340 و 341 مورخ 1395/05/19 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 15 و 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 748 مورخ 1384/11/030 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 187 مورخ 1372/11/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 177 مورخ 1375/08/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 89 مورخ 1373/08/07 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 406 مورخ 1378/12/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 20 مورخ 1374/02/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 154 مورخ 1369/07/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 73 و 74 مورخ 1370/06/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1032 مورخ 1396/10/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 11 و 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 189 مورخ 1372/11/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 21 و 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 390 مورخ 1389/09/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 323 مورخ 1382/08/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 20 و 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 93 تا 96 مورخ 1378/04/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 628 مورخ 1396/07/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 186 مورخ 1372/11/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
توقف اجرای مصوبه بانک مرکزی مبنی بر تسویه بدهی های دولت به بانک مرکزی
مواد 15 و 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 124 مورخ 1374/07/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 68 مورخ 1393/05/27 هیات تخصصی بیمه، کار و کارگری و بازنشستگی دیوان عدالت اداری
مواد 13 و 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 82 مورخ 1373/07/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 7 مورخ 1386/01/19 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2 مورخ 1386/01/19 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری
مواد مرتبط 2
-
اعمال
از این صفحه
ماده 47 — قانون استخدام کشوری مصوب 1345/03/31
ماده 47 قانون استخدام کشوری
-
اعمال
از این صفحه
ماده 25 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری تقاضای طرح موضوع در هیات عمومی دیوان و صد
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
