رأی شماره 743 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص اعلام تعارض آراء صادره از شعب 2، 3، 5، 8، 9و 10 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری با اصلاحات و الحاقات بعدی

تاريخ: 30/11/84 شماره دادنامه: 743 الي 745 كلاسه پرونده: 84/153، 164، 744 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري. شكات: آقايان1- اسد توكلي2- حميدرضا بهمني 3- اسحاقعلي بشكوفه. موضوع شكايت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب 2، 3، 5، 8، 9و 10 تجديدنظر ديوان عدالت اداري. مقدمه: الف-1- شعبه سوم در رسيدگي به پرونده كلاسه 82/829 موضوع شكايت آقاي حميدرضا بهمني به طرفيت شركت سهامي پشتيباني امور دام استان فارس بخواسته الزام طرف شكايت به تبديل وضعيت استخدامي از قرار دادي به رسمي به شرح دادنامه شماره 550 مورخ 3/3/1383 چنين رأي صادر نموده است، ب. ت. ب. ماده 79 قانون استخدامي شركتهاي دولتي مصوب سال 1358 و ماده 26 مصوبه شماره 23380/ت7239 مورخ 8/6/1371 هيأت وزيران موضوع اساسنامه شركت سهامي تهيه و توليد و توزيع علوفه «كليه كاركناني كه در تاريخ تصويب اين اساسنامه در شركت به خدمت اشتغال دارند (سال 71) مشمول امر تبديل و تطبيق فصل 8 مقررات استخدامي شركتهاي دولتي و اصلاحيههاي بعدي آن ميباشند و همچنين در ماده 74 اساسنامه شركت سهامي پشتيباني امور دام كشور (مصوبه شماره 55282/ت88012 مورخ 11/3/1376) هيأت وزيران قيد گرديده ساير موضوعها و مواردي كه در اساسنامه پيش بيني نگرديده است تابع قوانين و مقررات مربوط به شركتهاي دولتي و قانون تجارت ميباشد عليهذا شكايت موجه تشخيص و رأي بـه ورود شكايت و الـزام مشتكـيعنه به تأمين خواسته شاكي وفق مقررات مربوط صادر ميگردد. الف-2- شعبه نهم تجديدنظر در رسيدگي به پرونده كلاسه ت9/83/664 موضوع تقاضاي تجديدنظر در دادنامه شماره 550 مورخ 3/3/1383 صادره از شعبه سوم ديوان به شرح دادنامه شماره 1141 مورخ 28/7/1383 چنين رأي صادر نموده است، تجديدنظر خوانده مشمول ماده 79 قانون استخدام شركتهاي دولتي نيست زيرا اصلاحيه اين ماده در تاريخ 17/3/1358 بوده و در اين سال مشاراليه اشتغال به كار نداشته است. ثانياً استناد به ماده 26 اساسنامه شركت سهامي تهيه توليد و توزيع علوفه مصوب سال 1371 هيأت وزيران نيز ب. ت. ب. اينكه وي در پايان سال 1371 خود را بازخريد كرده و از 1/1/1372 به صورت قراردادي موقت يك ساله به خدمت ادامه داده است فاقد وجاهت قانوني ميباشد. مضافاً به اينكه نامبرده شرط بند (و) ماده 8 قرارداد را مبني بر عدم تعهد شركت نسبت به استخدام وي را پذيرفته و ذيل آن را امضاء نموده است. بنابمراتب مارالذكر اعتراض تجديدنظر خواه نسبت به دادنامه تجديدنظر خواسته وارد است. ضمن فسخ دادنامه معترض عنه رأي به رد شكايت وكيل شاكي با خواسته مطروحه در دادخواست مرحله بدوي صادر مـيگردد. ب-1- شعبه چهارم بـدوي در رسيدگي به پرونده كلاسه 82/1101 موضوع شكايت آقـاي اسحاقعلي بشكوفه به طرفيـت، شركت پشتيباني امـور دام بخواسته، ابطال حكم اخراج و تبديل وضعيت استخدامي به رسمي به شرح دادنامه شماره 2542 مورخ 11/11/1382 چنين رأي صادر نموده است، نظر به اينكه نامبرده از سال 1370 در شركت تهيه و توليد و توزيع علوفه اشتغال داشته است و با تصويب اساسنامه شركت مذكور مصوب 11/5/1371 هيأت وزيران طبق ماده 26 آن مقرر ميشود (كليه كاركناني كه در تاريخ تصويب اين اساسنامه در شركت به خدمت اشتغال دارند مشمول امر تبديل و تطبيق فصل هشتم مقررات استخدامي شركتهاي دولتي و اصلاحيههاي بعدي آن) باشند. بنابراين اعتراض نامبرده موجه و خواسته قانوني ميباشد. لذا حكم به ابطال حكم مذكور و اعاده به خدمت و تبديل وضعيت استخدامي از قراردادي به رسمي صادر ميگردد. ب-2- شعبه دوم تجديدنظر در رسيدگي به پرونده كلاسه ت2/83/238 موضوع تقاضاي تجديدنظر شركت پشتيباني امور دام كشور بخواسته تجديدنظر در دادنامه 2542 مورخ 11/11/1382 شعبه چهارم ديوان در پرونده كلاسه 82/1101 به شرح دادنامه شماره 1974 مورخ 18/12/1383 چنين رأي صادر نموده است، مطابق ماده 26 اساسنامه شركت سهامي تهيه، توزيع و توليد علوفه مصوب 1371 كاركناني كه در تاريخ تصويب اساسنامه مذكور در شركت مزبور اشتغال داشتهاند مشمول امر تبديل و تطبيق فصل هشتم مقررات استخدامي شركتهاي دولتي و اصلاحيههاي بعدي آن ميباشند و ب. ت. ب. اينكه تجديد نظر خوانده از سال 1370 لغايت 1372 با شركت علوفه به صورت قرارداد كارگري همكاري داشته و در سال 1372 با رضايت كتبي و دريافت حق بازخريدي، بازخريد از خدمت شده است و از سال 1372 لغايت 1382 به صورت قراردادي در شركت مذكور مجدداً اشتغال ورزيده است و بدين ترتيب در تاريخ تصويب اساسنامه مذكور در سال 1371 تجديدنظر خوانده تحت عنوان كارگر اشتغال داشته و كارمند قراردادي نبوده است. با عنايت به ماده 79 الحاقي به مقررات استخدامي شركتهاي دولتي مصوب 1358 و ماده 26 اساسنامه فوق الاشاره وضعيت استخدامي كاركنان شركت تجديد خواه را به آن معطوف داشته است. صرفاً شامل وضعيت مستخدمين قراردادي شاغل در تاريخ تصويب اصلاحيه مذكور در سال 1358 ميباشد و مقررات آن قابل تسري به مستخدمين قراردادي بعد از تصويب اصلاحيه مذكور در سال 1358 ميباشد و مقررات آن قابل تسري به مستخدمين قراردادي بعد از تصويب اصلاحيه فوق الاشاره نميباشد. بنابمراتب مذكور و با عنايت به اينكه دادنامه تجديدنظر خواسته بدون توجه به موارد مذكور صادر گرديده است، مخدوش تشخيص و با فسخ آن حكم به رد شكايت تجديدنظر خوانده صادر ميگردد. ج-1- شعبه سوم در رسيدگي به پرونده كلاسه 82/491 موضوع شكايت آقاي اسد توكلي به طرفيت شركت پشتيباني امور دام كشور وابسته به وزارت جهاد كشاورزي بخواسته، ابطال حكم اخراج و اعاده به كار به شرح دادنامه شماره 562 مورخ 4/3/1383 چنين رأي صادر نموده است، نظر به ماده 79 قانون استخدام شركتهاي دولتي مصوب 1358 و مصوبه شماره 23380ت239هـ مورخ 8/6/1371 هيأت وزيران (مـاده 26 اساسنامـه شركت سهامي تهيه، توليد و توزيع علوفه و ماده 74 اساسنامه شركت سهامي پشتيباني امور دام كشور موضوع مصوبه شماره 55282/ت18012 مورخ 11/3/1376 هيأت وزيران شكايت به كيفيت مطروحه موجه تشخيص و رأي به ورود شكايت و لغو حكم اخراج مورخ 14/12/1381 و اعاده و اشتغال مجدد شاكي به كار سابق خود با پست مشابه و استخدام رسمي وي وفق مقررات صادر و اعلام ميگردد. ج-2- شعبه دهم تجديدنظر در رسيدگي به پرونده كلاسه 83/465 موضوع تقاضاي تجديدنظر شركت پشتيباني امور دام كشور به خواسته تجديدنظر در دادنامه شماره 562 مورخ 4/3/1383 شعبه سوم ديوان به شرح دادنامه شماره 1 مورخ 8/1/1384 چنين رأي صادر نموده است. نظر به اينكه رابط استخدامي تجديدنظر خوانده با شركت تجديدنظر خواه براساس قراراداد همكاري موقت يك ساله بوده كه به موجب بند الف ماده 7 قرارداد منعقده شركت ميتواند با يك ماه اعلام قبلي به همكاري طرف قرارداد خاتمه دهد. بنابه مراتب مذكور اقدام شركت تجديدنظر خواه در خاتمه خدمت تجديدنظر خوانده وفق بند الف ماده 7 قرارداده بوده و تخلفي از قوانين و مقررات مشهود نميباشد و لذا موجبي براي اجابت خواسته كه همانا لغو حكم اخراج و اعاده به كار ميباشد وجود نداشته، با پذيرش تجديدنظر خواهي ضمن فسخ دادنامه شعبه بدوي حكم به رد شكايت تجديدنظر خوانده صادر ميگردد. د-1- شعبه دهم در رسيدگي به پرونده كلاسه 82/1879 موضوع شكايت آقاي محسن اسلامي به طرفيت شركت پشتيباني امور دام كشور به خواسته ابطال حكم اخراج مورخ 29/4/1382 و الزام به استخدام رسمي و اعاده به خدمت به شرح دادنامه شماره 2204 مورخ 4/10/1382 چنين رأي صادر نموده است، ماده 26 اساسنامه شركت كه در تاريخ 1371 به تصويب هيأت وزيران رسيده و مورد تاييد شوراي نگهبان نيز قرار گرفته است مقرر داشته، كليه كاركناني كه در تاريخ تصويب اين اساسنامه در شركت به خدمت اشتغال دارند مشمول تبديل و تطبيق فصل هشتم مقررات استخدامي شركتهاي دولتي و اصلاحيههاي بعدي آن ميباشد و در فصل هشتم مذكور در ماده 79 مقرر داشته، شركتهاي دولتي مشمول اين مقررات مكلفند بر اساس مشاغل مستمر مصوب خود مستخدمين قراردادي و همچنين كاركناني را كه براي انجام خدمت تمام وقت در مقابل دريافت دستمزد به كار گماردهاند و در تاريخ تصويب اين اصلاحيه 17/3/58 در خدمت دارند بنابه درخواست آنان با حفظ سابقه خدمت دولتي به استخدام ثابت در آورند گرچه ماده 79 مذكور ناظر به كاركنان شركتهاي دولتي موقت بوده است ليكن با عنايت به اينكه ماده 26 اساسنامه كه سال 1371 تصويب شده است همان مقررات را در مورد كاركنان شركت لازمالاجراء دانسته است، اجرا ماده 79 به سال 1371 معطوف ميشود و شامل كاركنان سال 1371 شركت پشتيباني امور دام كشور ميگردد و از طرفي در قانون برنامه سوم اقتصادي و نيز قانون بودجه سال 1381 و 1382 تصريح شده است كه كاركنان قراردادي وزارت جهاد كشاورزي ميتوانند درخواست بازخريدي نمايند و اين حكايت از اين دارد كه مقنن معتقد است كاركنان قراردادي وزارت جهاد كشاورزي را نميتوان به صرف قراردادي بودن اخراج و با آنان تسويه حساب نمود و الا لزومي نداشت در مورد آنان نيز مقررات بازخريدي را وضع و آنان را تشويق به بازخريد نمايدو ميتوانست اعلام نمايد به محض تمام شدن مدت قرارداد مجدداً با آنها قرارداد منعقد نشود و با آنان تسويه حساب بعمل آيد. لذا شكايت شاكي وارد تشخيص و شركت مشتكي عنه مكلف است ضمن اعاده نمودن شاكي به كار سابق خود يا پست مشابه نامبرده را استخدام رسمي نمايد. د-2- شعبه پنجم تجديدنظر در رسيدگي به پرونده كلاسه ت5/83/202 موضوع تقاضاي تجديدنظر شركت پشتيباني امور دام كشور به خواسته تجديدنظر در دادنامه شماره 2204 مورخ 4/10/1382 شعبه دهم ديوان به شرح دادنامه شماره 1083 مورخ 20/11/1383 دادنامه بدوي را عيناً تاييد نموده است. هـ-1- شعبه ششم در رسيدگي به پرونده كلاسه 79/603 موضوع شكايت آقاي سيدعبدالحسين مظهري موسوي به طرفيت شركت پشتيباني امور دام كشور به خواسته ابطال حكم بركناري و الزام به استخدام رسمي به شرح دادنامه شماره 1334 مورخ 29/6/1379 حكم بر ابطال حكم بركناري شاكي و الزام مشتكي عنه به استخدام رسمي شاكي صادر نموده است. هـ-2- شعبه سوم تجديدنظر در رسيدگي به پرونده كلاسه 79/1726 موضوع تقاضاي تجديدنظر شركت پشتيباني امور دام به خواسته تجديدنظر در دادنامه شماره 1334 مورخ 29/6/1379 شعبه ششم ديوان در پرونده كلاسه 79/603 به شرح دادنامه شماره 1914 مورخ 18/12/1379 با رد تجديدنظر خواهي دادنامه بدوي را عيناً تاييد نموده است. و-1- شعبه بيست و يكم در رسيدگي به پرونده كلاسه 82/753 موضوع شكايت آقاي عارف طبرستاني به طرفيت شركت پشتيباني امور دام كشور به خواسته اعاده به كار و تبديل وضعيت از قراردادي به رسمي و مطالبه كليه حقوق و مزاياي قانوني ايام بيكاري به شرح دادنامه شماره 1065 مورخ 30/11/1382 چنين رأي صادر نموده است، شاكي موصوف هيچگونه تمايل به بازخريدي نداشته است و در زمان تصويب اساسنامه در شركت اشتغال داشته كه بر طبق ماده 26 اساسنامه فوق التوصيف كليه كاركناني كه در تاريخ تصويب اين اساسنامه در شركت به خدمت اشتغال دارند مشمول تبديل وضع و تطبيق فصل هشتم مقررات استخدامي شركتهاي دولتي و اصلاحيههاي بعدي آن ميباشند. از طرفي در قانون برنامه سوم اقتصادي و نيز قانون بودجه سال 1381 و 1382 تصريح شده است كه كاركنان قراردادي وزارت جهاد كشاورزي ميتوانند درخواست بازخريدي نمايند و اين حكايت از جواز دارد نه لزوم و نميتوان كاركنان قراردادي را به صرف قراردادي بودن اخراج و با آنان تسويه حساب نمود. لذا بنابه مراتب فوقالاشعار و ب. ت. ب. مدرك تحصيلي شاكي و پست كارشناسي نامبرده و اعلام نياز از سوي سازمان جهاد كشاورزي استان مازندران شكايت شاكي در حد ابقاء به كار و تبديل وضعيت از قراردادي به رسمي صادر و اعلام ميدارد و درخصوص تقاضاي شاكي حقوق ايام بيكاري نظر باينكه مزد درقبال فعاليت و اشتغال پرداخت ميشود كه بنا به اظهارات خوانده فعاليت در شركت طرف شكايت نداشته است، لذا دعوي وي در اين قسمت محكوم به رد است. و-2- شعبه هشتم تجديدنظر در رسيدگي به پرونده كلاسه ت8/83/136 و 77 موضوع تقاضاي تجديدنظر شركت پشتيباني امور دام كشور به خواسته تجديدنظر در دادنامه شماره 1065 مورخ 30/11/1382 شعبه 21 ديوان عدالت اداري به شرح دادنامه شماره 1228 و 1227 مورخ 29/10/1383 با رد تجديدنظر خواهي دادنامه بدوي را عيناً تاييد نموده است. ز-1- شعبه چهارم در رسيدگي به پرونده كلاسه 82/527 موضوع شكايت آقاي عبدالرسول جليليان به طرفيت شركت سهامي پشتيباني امور دام كشور به خواسته برگشت به كار به شرح دادنامه شماره 1192 مورخ 30/4/82 چنين رأي صادر نموده است، شكايت بدواً برابر ماده 157 قانون كار در هيأتهاي تشخيص و حل اختلاف اداره كار مطرح و رسيدگي شود. بنابراين چون شكايت متوجه مشتكي عنه مذكور نميباشد. لذا استناداً به بند ب ماده 20 آيين دادرسي ديوان قرار رد شكايت صادر ميگردد. ز-2- شعبه دهم تجديدنظر در رسيدگي به تقاضاي تجديدنظر آقاي عبدالرسول جليليان بخواسته تجديدنظر در دادنامه شماره 1192 مورخ 3/4/1382 شعبه چهارم ديوان به شرح دادنامه شماره 436 مورخ 5/5/1383 چنين رأي صادر نموده است، تجديدنظر خوانده مدعي است تجديدنظر خواه هيچگونه رابطه استخدامي با شركت پشتيباني امور دام ندارد و كليه حقوق و مزاياي نقدي و غير نقدي مشاراليه مورد تعهد در فرم شركت خدماتي هدايت كاران ايلام است. ب. ت. ب. حكم كارگزيني شماره 25/35/1/39 مورخ 30/4/1380 صادره از شركت سهامي پشتيباني امور دام ادعاي تجديدنظر خوانده مسموع نيست. زيرا اولاً، حكم كارگزيني شماره فوقالذكر حكايتي از تعهدات شركت خدماتي هدايت كاران ندارد. ثانياً قرارداد همكاري منعقده بين شركت پشتيباني دام كشور و آقاي عبدالرسول جليليان به شماره 16916/39 مورخ 1/4/1383 حاكي از انعقاد قرارداد همكاري در مدت معين است. مضاف به اينكه تاريخ قرارداد تغيير يافته و مخدوش است. بنابراين با احراز رابطه استخدامي مستقيم بين تجديدنظر خواه و تجديدنظر خوانده و ب. ت. ب. مخدوش شدن مدت قرارداد و اينكه بند الف ماده 7 (خاتمه همكاري) اعمال نگرديده در اين حد حكم به ورود شكايت و فسخ دادنامه بدوي صادر و اعلام ميگردد. ح-1- شعبه پانزدهم در رسيدگي به پرونده كلاسه 82/631 موضوع شكايت آقاي مصطفي كاظمي به طرفيت، شركت پشتيباني و امور دام كشور به خواسته، تبديل وضعيت از قراردادي به رسمي به شرح دادنامه شماره 705 مورخ 26/7/1382 چنين رأي صادره نموده است، نظر به اينكه شاكي از كاركنان صندوق عمران مراتع كه يك شركت دولتي بوده و متعاقباً با حدوث تغييرات شركت سهامي تهيه و توزيع علوفه ايجاد گرديد و مواد 26 و 27 اساسنامه شركت سهامي تهيه و توزيع علوفه مبين تغيير وضعيت كاركنان شاغل در آن شركت از قراردادي به رسمي است و در مـانحن فيه به اين تكليف قانوني عمل نشده است. شعبه به ايـن اساس شكايت شاكي را ثابت و موجه تشخيص و رأي به ورود شكايت و الزام اداره طرف شكايت در مورد تبديل وضعيت از قراردادي به رسمي را صادر مينمايد. ح-2- شعبه پنجم تجديدنظر در رسيدگي به پرونده كلاسه 82/818 و 82/927 موضوع تقاضاي تجديدنظر شركت پشتيباني امور دام كشور به خواسته تجديدنظر در دادنامه شماره 705 مورخ 26/7/1382 شعبه پانزدهم ديوان به شرح دادنامه شماره 1082-1081 مورخ 20/11/1383 با رد تجديدنظر خواهي دادنامه بدوي را عيناً تاييد نموده است. هيأت عمومـي ديـوان عدالت اداري در تـاريخ فوق بـا حضور رؤساي شعب بـدوي و رؤسا و مستشاران شعب تجديدنظر تشكيل و پس از بحث و بررسي و انجام مشـاوره با اكثريت آراء به شـرح آتي مبادر به صدور رأي مينمايد. رأي هيأت عمومي در ماده 26 اساسنامه شركت پشتيباني امور دام كشور تصريح شده است كه كليه كاركناني كه در تاريخ تصويب اساسنامه مذكور در شركت به خدمت اشتغال دارند مشمول تبديل وضع و تطبيق فصل هشتم مقررات استخدامي شركتهاي دولتي و اصلاحيههاي بعدي آن ميباشند. نظر به اينكه مدلول حكم مزبور مفيد الزام شركت فوقالاشعار به تبديل وضع كاركنان واجد شرايط شركت، به مستخدم ثابت ميباشد، امتناع شركت از انجام مسئوليت قانوني مذكور به عنوان اخراج مستخدم واجد شرايط كه به ميل و اراده خويش خواستار خريد خدمت و قطع رابطه همكاري با شركت نبوده جواز قانوني نداشته است. بنابراين دادنامههاي شماره 1083 مورخ 20/11/1383، 1082، 1081 مورخ 20/11/1383 شعبه پنجم تجديد نظر، شماره 1914 مورخ 18/12/1379 شعبه سوم تجديدنظر، شماره 1228 و 1227 مورخ 29/10/1383 شعبه هشتم تجديدنظر، شماره 436 مورخ 5/5/1383 شعبه دهم تجديدنظر ديوان در حدي كه متضمن اين معني است موافق اصول و موازين قانوني شناخته ميشود. اين رأي به استناد قسمت اخير ماده 20 اصلاحي قانون ديوان براي شعب ديوان و ساير مراجع مربوط در موارد مشابه لازمالاتباع است./ هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضائي ديوان عدالت اداري مقدسيفرد