رای شماره 858 مورخ 1399/07/07 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در پروندهای به شماره ه ع/9804083، شاکی درخواست ابطال قسمتهای الف و ب از بند 6 ضوابط نحوه برقراری و پرداخت فوقالعاده جذب (بازار کار) در کارگاههای دارای طرح طبقهبندی مشاغل، مطابق با دستورالعمل شماره 20 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (مورخ 20 بهمن 1389) را مطرح کرد. شاکی با استناد به این موضوع که این مقرره با آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری و همچنین با مواد 24، 27 و 37 قانون کار و ماده 41 قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر در تضاد است، بیان کرد که حق جذب باید جزو مزد مبنا محسوب گردد. در پاسخ به این ادعا، مدیر کل روابط کار و جبران خدمت تصریح کرد که فوقالعاده جذب به شرایط بازار کار وابسته است و نمیتواند به عنوان یکی از مزایای ثابت شغل در نظر گرفته شود. هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی پس از بررسیهای لازم، به این نتیجه رسید که قسمتهای مورد شکایت مغایر با قوانین نیستند و به اتفاق آراء، درخواست ابطال را رد کرد. این رای بر اساس بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ظرف 20 روز قابل اعتراض است.
هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده:
ه- ع/ 9804083 شماره دادنامه: 9909970906010858 تاریخ: 7/7/99
شاکی: سعید فاروقی فر، عسگر میرزائی
طرف شکایت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت های الف و ب از بند 6 ضوابط نحوه برقراری و پرداخت فوق العاده جذب (بازار کار) در کارگاه های دارای طرح طبقه بندی مشاغل دستورالعمل شماره 20 روابط کار مورخ 20/11/1389 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
شاکی د. ب. ط. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به خواسته ابطال قسمت های الف و ب از بند 6 ضوابط نحوه برقراری و پرداخت فوق العاده جذب (بازار کار) در کارگاه های دارای طرح طبقه بندی مشاغل دستورالعمل شماره 20 روابط کار مورخ 20/11/1389 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.:
«6- چون فوق العاده جذب (بازار کار) مشمولین طرح های طبقه بندی مشاغل جزء مزد مبنا نیست، لذا:
الف- تاثیرات افزایش مصوبات شورای عالی کار بر روی آن از ناحیه کارفرما الزامی نیست.
ب- در محاسبه تبعات مزدی (اضافه کاری، نوبت کاری، مزایای پایان خدمت، عیدی و پاداش و...) لحاظ نمی گردد، مگر آنکه بر اساس ضوابط داخلی پیمان دسته جمعی یا عرف و رویه کارگاه، نوع دیگری حاکم بوده باشد».
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی به موجب دادخواستی اعلام کرده است:
1. طبق رای هیات عمومی دیوان عدالت به شماره 186 (17/2/1398) که به استناد مواد 24، 27، 31، 35 و 37 (بند ب) قانون کار و ماده 41 (تبصره 4) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور (مصوب 1394) صادر شده است، مبنای محاسبه سنوات، «مطلق آخرین حقوق و مزد» دانسته شده است و همچنین قید کردن کلمه «مبنا» را طبق رای هیات عمومی به شماره 1172 (17/11/1396)، لغو و بیهوده محسوب کرده است، [بنابراین در مواردی که برای تعیین میزان «حق سنوات»، از واژه «حقوق» استفاده شده است، منظور از آن، مزد مبنا نیست].
2. طبق ماده 34 قانون کار، مزد یا حقوق، به تبع «شغل» است؛ بنابراین برای کارگاه یا تمامی کارگران عمومیت ندارد و ب. ت. ب. شرایط هر شغل میتواند متفاوت باشد؛ مانند مزایای سختی کار، سرپرستی، فوق العاده شغل و....
سایر مزایا، رفاهی و انگیزه ای هستند و برای تمامی کارگران عمومیت داشته و یکسان میباشند؛ مانند: مسکن، خواروبار، پاداش افزایش تولید، سود سالانه و....
4. طبق ماده 18 «آییننامه اجرایی طرح طبقه بندی مشاغل موضوع تبصره یک ماده 49 قانون کار (مصوب 1389)»، کلیه پرداخت های مستمر، که قبل از تصویب طرح، به تبع شغل در کارگاه پرداخت می گردیده است (مانند حق سرپرستی، حق مقام، سختی ار، مزایای گردوغبار و نظایر آن (به عبارتی مزایای تعریف شده در تبصره 1 ماده 36 قانون کار، که مزد ثابت کارگاه های فاقد طرح طبقه بندی است)، باید همچنان منظور گردد؛ و ب. غ. از «مزد مبنا» فقط مزایای تعریف شده در بندهای الف تا د قابل پرداخت خواهد بود:
الف: حق مسکن، اولاد، بن، ایاب و ذهاب، انواع پاداش، عیدی و... (که جزو مزایای رفاهی و انگیزشی هستند)؛
ب: حق شیفت، نوبت کاری، شب کاری، اضافه کاری، ماموریت و... (که از ضوابط قانون کار هستند)؛
ج: حق اشعه (که به تبع شغل است)؛
د: سایر مزایایی که در این دستورالعمل نیامده است.
5. در تبصره 2 ماده 18 آییننامه مذکور، بیان شده است که مبلغی با عنوان حق جذب یا بازار کار برای مشاغلی میتواند با موافقت مدیریت و تصویب وزارت کار پرداخت گردد و این مبلغ، جزو استثنائات ماده 18 دانسته شده است.
6. در نهایت، مغایرت های بند مورد شکایت، عبارت است از:
یک- در ماده 18 و تبصره 2 آن، به وضوح حق جذب از سایر مزایای انگیزشی و رفاهی عمومی جدا شده است [و بنابراین میتواند جزو مزد مبنا محسوب گردد].
دو- در تبصره مذکور، حق جذب، به شغل و ماهیت شغل مرتبط شده است.
بنابراین ب. ت. ب. اینکه حق جذب، جزو «مزد ثابت» میباشد، ولی با اجرای طرح طبقه بندی مشاغل، داخل «مزد مبنا» قرار نمی گیرد و به صورت مستقل پرداخت میشود، [این امر، تعارض است و مغایر با قانون م. ب.]. همچنین جزو مزد بودن حق جذب، از ماده 18 آییننامه نیز قابل استنباط است.
به این ترتیب ب. ت. ب. مغایرت قسمت های مصوبه مورد شکایت با رای هیات عمومی به شماره 186 (17/2/1398) و مواد 24 و 27 قانون کار و سایر مقررات مرتبط، درخواست ابطال قسمت های مورد نظر میشود.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل روابط کار و جبران خدمت به موجب لایحه شماره 2039 مورخ 11/1/1399 طور خلاصه توضیح داده است که:
طرف شکایت طی لایحه دفاعیه اعلام کرده است:
1. برای تعیین ارزش ریالی امتیازات گروه های طرح طبقه بندی مشاغل، از بودجه ی قبل از طرح طبقه بندی مشاغل کارگاه -که مشتمل بر مزد و مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل کارگران م. ب. (مطابق ماده 36 قانون کار) از جمله حق جذب، حق مقام، سرپرستی و...- استفاده میشود. بنابراین بر اساس «شغل»ها امتیازات تعلق میگیرد. به همین دلیل نیز در ماده 18 آییننامه اجرایی بیان شده است که کلیه پرداخت های مستمر که تا قبل از تصویب طرح طبقه بندی، در ارتباط با شرایط شغل پرداخت می گردیده است (مانند حق سرپرستی، حق مقام، مزایای گرد و غبار و نظایر آن)، به همراه مزد کارگران منظور میشود و ب. غ. از مزد مبنا، مزایای دیگری به جز موارد استثنا در ذیل ماده مذکور، قابل پرداخت نخواهد بود.
2. علاوه بر مزایای مذکور، در ماده مذکور به کارفرمایان اجازه داده شده است تا مزایایی را برای ایجاد انگیزه نیروی کار در اشتغال به این مشاغل در نظر بگیرند. این مزایا، طبق تبصره 3 ماده 18، مستمر نبوده و کارفرما میتواند ضوابطی را برای کاهش یا قطع آن تعیین کند. ب. ت. ب. همین تبصره و در بند 12 مصوبه مورد شکایت، کارفرما میتواند مزایای فوق العاده جذب (بازار کار) را معطوف به عملکرد کارکنان (ارزشیابی کارکنان) کند.
3. بنابراین فوق العاده جذب (بازار کار)، جزو مزایای ثابت شغل نمیباشد و این مزایا تابع شرایط بازار کار م. ب. و در صورتی که با بکارگیری تکنولوژی، کار مورد نظر تسهیل گردد یا نیروی متخصص زیاد شود، پرداخت آن نیز منتفی خواهد شد.
پرونده شماره ه ع/9804083 مبنی بر درخواست ابطال قسمت های الف و ب بند 6 ضوابط نحوه برقراری و پرداخت فوق العاده جذب (بازار کار) در کارگاه های دارای طرح طبقه بندی مشاغل دستورالعمل شماره 20 روابط کار مورخ 20/11/1389 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در جلسه مورخ 31/6/1399 هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به اتفاق به شرح زیر اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی
ن. ب. ا. اولاً افزایش مصوبات شورای عالی کار مطابق با ماده 41 قانون کار (مصوب 29/8/1369) در رابطه با مزد ثابت و مبنا و برخی از فوق العاده های مشخص بوده و ارتباطی به حق جذب ندارد و بنابراین قسمت الف بند 6 ضوابط نحوه برقراری و پرداخت فوق العاده جذب (بازار کار) در کارگاه های دارای طرح طبقه بندی مشاغل که بیان میدارد افزایش مصوبات بر فوق العاده جذب (بازار کار) موثر نمیباشد، مغایر قوانین تشخیص نمی گردد.
ثانیاً فوق العاده جذب مذکور در بند 6 ضوابط نحوه برقراری و پرداخت فوق العاده جذب (بازار کار) در کارگاه های دارای طرح طبقه بندی مشاغل، فوق العاده مربوط به بازار کار بوده، منصرف از فوق العاده جذب به تبع شغل م. ب. و ماده 1 مصوبه مورد شکایت نیز که برقراری حق جذب مورد نظر را در اجرای تبصره 2 ماده 18 دستورالعمل اجرایی طرح های طبقه بندی مشاغل ذکر کرده است، صرفاً در راستای تبصره مذکور بوده و با مفاد آن متفاوت م. ب.. بنابراین فوق العاده جذب (بازار کار) قابل احتساب در تبعات مزدی نبوده و قسمت ب بند 6 ضوابط نحوه برقراری و پرداخت فوق العاده جذب (بازار کار) در کارگاه های دارای طرح طبقه بندی مشاغل مغایر با قوانین نمیباشد. علیهذا قسمت های الف و ب بند 6 ضوابط نحوه برقراری و پرداخت فوق العاده جذب (بازار کار) در کارگاه های دارای طرح طبقه بندی مشاغل دستورالعمل شماره 20 روابط کار مورخ 20/11/1389 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، به اتفاق آراء هیات خلاف قوانین و خارج از حدود اختیارات مقام تصویب کننده تشخیص نگردیده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
غلامرضا مولابیگی - رئیس هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 4
موارد مرتبط 49
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000358707 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000298766 مورخ 1403/02/09 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2137 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 80 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001590009 مورخ 1403/07/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1518637 مورخ 1402/06/14 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000725176 مورخ 1403/03/27 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002296563 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002413341 مورخ 1403/10/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003367866 مورخ 1402/12/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003150675 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1294087مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001948804 مورخ 1403/08/15 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000175175 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000266941 مورخ 1403/02/08 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001867027 مورخ 1402/07/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002743965 مورخ 1403/11/15 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002322046 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002191534 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000711159 مورخ 1403/03/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003082994 مورخ 1402/11/25 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1511809 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001558777 مورخ 1403/07/03 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/14 مورخ 1399/03/17
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 بیان می ک
مواد مرتبط 7
-
استناد
از این صفحه
ماده 41 — قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور
ماده 41 تبصره 4 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی
-
اعمال
از این صفحه
ماده 24 — قانون کار
مواد 24، 27 و 37 قانون کار
-
اعمال
از این صفحه
ماده 34 — قانون کار
ماده 34 قانون کار
-
اعمال
از این صفحه
ماده 49 — قانون کار
ماده 49 قانون کار (مصوب 1389
-
اعمال
از این صفحه
ماده 36 — قانون کار
ماده 36 قانون کار
-
اعمال
از این صفحه
ماده 41 — قانون کار
قانون کار و ماده 41
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی در خصوص ابلاغ رای شماره 86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع ابطال بند 2 مصوبه 30562/ت49128ه- مورخ 15 اردیبهشت 1392 هیات وزیران در مورد پروژه های مسکن
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و ضمن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
