رای شماره 898 الی 901 مورخ 1401/05/11 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 898 الی 901 مورخ 1401/05/11 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع این پرونده، تعارض در آرای صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری درباره احتساب مدت اشتغال به تحصیل به عنوان سابقه خدمت قبل از لازم‌الاجرا شدن تبصره ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری است. خواسته اصلی شاکیان، الزام به احتساب این مدت به عنوان سابقه خدمت برای بازنشستگی بوده است. در آرای مختلف، شعب دیوان به دو نتیجه متفاوت دست یافته‌اند. شعبه 27 و 35 بدوی به نفع شاکیان رای داده و اعلام کرده‌اند که مدت تحصیل باید به عنوان سابقه خدمت محاسبه شود. در مقابل، شعبه 30 تجدیدنظر و شعبه 42 بدوی به رد شکایت‌ها پرداخته و استدلال کرده‌اند که قانون شامل وضعیت شاکیان نمی‌شود و اثر قوانین نسبت به آینده است. در نهایت، هیات عمومی دیوان عدالت اداری با اکثریت آراء به این نتیجه رسید که تعارض در آرای صادره محرز است و بر اساس بند (پ) <a class="artref" href="/ماده/ماده-11-a_081511023096">ماده 11 قانون استخدام کشوری</a> و <a class="artref" href="/ماده/ماده-4-a_0815110235648">ماده 4 قانون مدنی</a>، مدت اشتغال به تحصیل قبل از اجرایی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری باید جزء سابقه خدمت محسوب شود. بنابراین، رای شعبه 30 تجدیدنظر که به رد شکایت پرداخته، در حدی که این معنا را شامل می‌شود، صحیح و منطبق با موازین قانونی اعلام گردید و این رای برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. بسم الله الرحمن الرحیم شماره دادنامه: 140109970905810898 الی 140109970905810901 تاریخ دادنامه: 11؍5؍1401 شماره پرونده: 0001247-0002575-0001025-9903149 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کنندگان تعارض: آقایان … تقوی اصل و عبداله فتحعلی زاده موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار: در ارتباط با احتساب یا عدم احتساب مدت اشتغال به تحصیل در ایام پیش از لازم الاجرا شدن تبصره ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری به عنوان سابقه خدمت، شعب دیوان عدالت اداری آرای متفاوتی صادر کرده اند. گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای … به خواسته اعمال تبصره ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری مبنی بر عدم احتساب مدت اشتغال به تحصیل جزء سابقه خدمت بازنشستگی و به طرفیت اداره آموزش و پرورش ناحیه یک کرمان به موجب دادنامه شماره 9709970900302975-7؍9؍1397 به شرح زیر رای به ورود شکایت صادر کرده است: ن. ب. ا. به موجب احکام کارگزینی پیوست در سنوات مورد اشاره نامبرده به صورت مامور به تحصیل تمام وقت بوده است بنابراین از آنجایی که بر اساس شق اول تبصره ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری که مقرر داشته مدت خدمت کارمندانی که در ابتدا یا حین خدمت به تحصیل مقاطع رسمی آموزشی یا معادل آن اشتغال می یابند و از مزایای تحصیلات مربوطه بهره مند می‌شوند جزو سابقه خدمت برای بازنشستگی منظور نمی گردد شکایت شاکی را وارد تشخیص و مستنداً به مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام می‌نماید. رای صادر شده به استناد ماده 65 قانون مذکور ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری م. ب.. رای مذکور به موجب دادنامه شماره 9809970956301860-6؍5؍1398 صادر شده از شعبه 28 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری عیناً تایید شده است. ب: شعبه 35 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای … به خواسته اعتراض به حکم کارگزینی و احتساب سوابق ماموریت آموزشی و به طرفیت اداره کل تامین اجتماعی کرمانشاه و شرکت برق منطقه ای غرب به موجب دادنامه شماره 9909970900201917-6؍5؍1399 به شرح زیر رای به ورود شکایت صادر کرده است: با امعان نظر به صراحت ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری بر عدم احتساب دوره آموزشی مستخدم جزء سنوات خدمتی علی رغم استفاده از مزایای آن و با لحاظ اینکه محتویات لوایح دفاعیه طرفین حکایت از استناد به سوابق آموزشی و احتساب آن با ادعای پرداخت کسورات مربوطه را دارد بنابراین عدول از قوانین موضوعه در مانحن فیه ملحوظ بوده، لذا شکایت شاکی را وارد تشخیص و مستنداً به مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به اجابت شکایت شاکی صادر و اعلام می‌نماید. رای صادر شده به استناد ماده 65 قانون مذکور ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری م. ب.. متعاقب تجدیدنظر خواهی اداره کل تامین اجتماعی کرمانشاه و شرکت برق منطقه ای غرب، شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ضمن نقض رای بدوی به موجب دادنامه شماره 9909970960002283-2؍10؍1399 به شرح زیر رای به رد شکایت صادر کرده است: ایراد تجدیدنظر خ. ن. ب. رای معترض عنه وارد است. مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-124-a_081511023304">ماده 124 قانون استخدام کشوری</a>، ماموریت آموزشی جزء حالات استخدامی بوده و بر اساس حکم مقرر در ماده 6 آیین‌نامه ماموریت موضوع <a class="artref" href="/ماده/ماده-11-a_081511023096">ماده 11 قانون استخدام کشوری</a>، اعزام مستخدم جهت طی دوره آموزشی با حفظ پست سازمانی و پرداخت حقوق و مزایای مستمر مقرر شده است. در مانحن فیه ت. ن. خ. وفق مقررات مذکور از سال 1371 تا 1373 به مدت 24 ماه در ماموریت آموزشی بوده و دستگاه محل خدمت نیز مدت مذکور را به عنوان سوابق خدمتی محاسبه نموده و همواره در طول خدمت این مدت به عنوان سابقه احتساب و در ارتقاء مستخدم نیز مورد لحاظ قرار گرفته است. با این وصف تصمیم دستگاه در صدور حکم بازنشستگی از جهت لحاظ مدت ماموریت آموزشی به عنوان سابقه صحیح بوده و حکم مقرر در تبصره ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری منصرف از موضوع خواسته بوده و ناظر به موضوعات بعد از اجرایی شدن قانون مدیریت بوده و مدت تحصیل حین خدمت که قبل از اجرایی شدن قانون مدیریت بوده تابع مقررات حاکم بر زمان تحصیل بوده، علیهذا ب. ت. ب. مراتب مذکور مستنداً به ماده71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای معترض عنه نقض و حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است. ج: شعبه 39 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای … به خواسته الزام به اعاده به خدمت و لغو حکم بازنشستگی به طرفیت دانشگاه فرهنگیان و صندوق بازنشستگی کشوری، به موجب دادنامه شماره 9909970957602734-3؍10؍1399 به شرح زیر رای به رد صادر کرده است: ن. ب. ا. به تصریح مقرر در بند ( چ) ماده 57 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران، اعاده به خدمت صرفاً در خصوص جانبازان تجویز شده است و ب. ت. ب. این که شاکی رزمنده بوده از شمول قانون مورد نظر خروج موضوعی دارد و تضییع حقی نسبت به شاکی اعمال نشده است مستند به مواد 10 و 17 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادر می‌گردد. این رای وفق ماده 65 قانون دیوان، ظرف مدت بیست روز قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری م. ب.. رای مذکور، به موجب دادنامه شماره 9909970955804933-2؍12؍1399 صادر شده از شعبه 25 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به شرح زیر تایید شده است: شاکی با بیش از 35 سال سابقه خدمت در مورخ 3؍7؍1398 بازنشسته شده است، مدعی است 4 سال تحصیل در دانشسرا و 2 سال ماموریت تمام وقت و 2 سال ماموریت پاره وقت نمی‌بایست جزو سوابق خدمت وی لحاظ می گردید، تقاضای لغو حکم بازنشستگی و برگشت به کار را نموده است. ب. ت. ب. اینکه در زمان اشتغال از احتساب سنوات فوق برخوردار شده و از مزایای آن بهره مند گردیده و حق بیمه سنوات فوق به صندوق بازنشستگی پرداخت شده است و بازنشستگی شاکی بنا بر تقاضای نامبرده صورت گرفته است لذا شعبه بدوی به لحاظ عدم نقض مقررات حکم به رد شکایت صادر کرده است و د. ا. م. ن. ب. ا. از سوی ت. ن. خ. ایراد موثر به طوری که اساس رای معترض عنه را مخدوش نماید ابراز نشده و در رسیدگی به پرونده و صدور رای اقدام مغایر موازین قانونی که موجبات فسخ رای بدوی را فراهم آورد مشهود نیست، لذا به استناد ماده فوق الذکر ضمن رد تجدیدنظر خواهی دادنامه شماره 2734-3؍10؍1399 تایید می‌گردد. د- شعبه 42 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای … به خواسته الزام به اجرای تبصره ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری و به طرفیت اداره کل راه و شهرسازی استان آذربایجان شرقی، به موجب دادنامه شماره 9909970902201250-22؍5؍1399 به شرح زیر رای به رد شکایت صادر کرده است: از آنجایی که تبصره ذیل ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 م. ب. و تحصیل شاکی از 1372 تا 1376 م. ب. لذا قانون شامل وضعیت شاکی نمی شود چه اینکه اثر قانون نسبت به آتیه است نه گذشته از سوی دیگر شاکی در مدت تحصیل سابقه خدمت و بیمه پردازی دارد بنابراین مدت تحصیل وی جزء سابقه خدمت و بازنشستگی محسوب می‌شود. ن. ب. ا. شاکی در جهت اثبات خواسته خود دلیل موجهی اقامه ننموده و مدرک و مستندی که مثبت ادعای خود و تضییع حقوق قانونی وی باشد ارائه نکرده و تخلفی در اقدامات و تصمیمات مشتکی عنه احراز نشد علیهذا شکایت مطروحه از ناحیه شاکی غیر وارد تشخیص و مستنداً به مواد 11 و 10 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌شود. رای صادره وفق ماده 65 از قانون دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری م. ب.. رای مذکور به موجب دادنامه شماره 9909970959304537-18؍12؍1399 صادر شده از شعبه 23 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 11؍5؍1401 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف- تعارض در آراء محرز است. ب- اولاً: براساس بند (پ) <a class="artref" href="/ماده/ماده-11-a_081511023096">ماده 11 قانون استخدام کشوری</a> (اصلاحی مصوب 22؍4؍1346)، «اعزام مستخدم برای طی دوره‌های آموزشی یا کارآموزی در داخل یا خارج کشور»، جزء حالات ماموریت است و در ماده 6 آیین‌نامه ماموریت موضوع <a class="artref" href="/ماده/ماده-11-a_081511023096">ماده 11 قانون استخدام کشوری</a> مصوب 24؍6؍1352، اعزام مستخدم جهت طی دوره‌های آموزشی با حفظ پست سازمانی و پرداخت حقوق و مزایای مستمر یا فوق‌العاده شغل پیش‌بینی شده است. ثانیاً: براساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-4-a_0815110235648">ماده 4 قانون مدنی</a>: «اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ماقبل خود اثر ندارد، مگر اینکه در خود قانون، مقررات خاصی نسبت به این موضوع اتّخاذ‌ شده باشد» و در نتیجه حکم مندرج در تبصره ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 مبنی بر اینکه: «مدت خدمت کارمندانی که در ابتدا یا حین خدمت به تحصیل مقاطع رسمی آموزشی یا معادل آن اشتغال می‌یابند و از مزایای تحصیلات مربوطه بهره‌مند می‌شوند، جزء سابقه خدمت برای بازنشستگی منظور نمی‌گردد»، عطف به ماسبق نمی‌شود و از زمان تصویب این قانون به بعد قابلیت اجرایی داشته و لازم‌الاتباع است. بنا به مراتب فوق، مدت اشتغال به تحصیل در زمان قبل از اجرایی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386، مشمول مفاد بند (پ) <a class="artref" href="/ماده/ماده-11-a_081511023096">ماده 11 قانون استخدام کشوری</a> (اصلاحی مصوب 22؍4؍1346) و ماده 6 آیین‌نامه ماموریت موضوع <a class="artref" href="/ماده/ماده-11-a_081511023096">ماده 11 قانون استخدام کشوری</a> مصوب 24؍6؍1352 بوده و جزء سابقه خدمتی برای بازنشستگی محسوب می‌شود و رای شماره 9909970960002283-2؍10؍1399 صادره از شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که بر رد شکایت اصدار یافته، در حدی که متضمن این معنا است، صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداریمصوب سال 1392 برای شعب دیوان و سایر مراجع اداریدر موارد مشابه لازم‌الاتباع است./ حکمتعلی مظفری رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری