زمان استحقاق خسارت تأخیر تأدیه در فرض ارجاع اختلاف به داوری

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست آقای ش.ی. به طرفیت خانم ف.ح. به خواسته مطالبه خسارت تأخیر تأدیه نسبت به مبلغ 000/650/67 ریال از 1/8/87 تا اجرای حکم با احتساب هزینه دادرسی که خ. خ. ر. کاهش و شروع مطالبه خسارت تأخیر تأدیه را به تاریخ 10/6/88 (تاریخ تقدیم دادخواست) تا هنگام وصول کاهش و خسارت تأخیر تأدیه بین 1/8/78 تا 9/6/88 را مسترد نمود و دادخواست تقابل خانم ف.ح. به طرفیت آقای ش.ی. به خواسته توقف عملیات اجرایی موضوع اجرائیه شماره 880261-9/12/91 و ابطال رأی داوری در پرونده 910988 ماحصل ادعای خواهان اصلی چنین است که خوانده برابر رأی داوری از شعبه اول دادگاه حقوقی ورامین به پرداخت مبلغ 000/650/67 ریال محکوم که خسارت و ضرر و زیان ناشی از تأخیر پرداخت دین وارد آمده بایست محاسبه شود. خانم ح. اظهار داشته که داور خانم خ.ع. در ادامه فعالیت مدرسه غیرانتفاعی ... واقع در ملک مورد ترافع شرکت داشته و در موضوع داوری ذی نفع بوده است و داور طبق دستورالعمل دادگاه عمل نکرده و جلسه ای برگزار نکردند و رأی داور خلاف موجد حق است و داور صلاحیت داوری نداشته و به مستندات من توجه نداشته است و داور بیست سال همکار من است و ده سال مدیر مدرسه غیرانتفاعی ... دخترانه که من مؤسس آن بودم و دو سال نیز کمک دفتردار مدرسه ... بودند و همیشه زیردست و زیرمجموعه من بود و جلسه ای بین ما نگذاشت آقای ی. اظهار داشت که داور را خانم ح. معرفی کردند و خانم ع. با ایشان آشنا و همکار بودند و خانم ع. برای ما وقت می گذاشت اما خانم ح. اعتنا نمی کردند و جلسات را نمی آمد و حتی در ماه رمضان امسال (92) نیز به امامزاده جعفر بن موسی (ع) نیامدند و حاضر به سازش نشدند علی هذا ن. ب. ا. اولاً طرفین طی صورت جلسه مورخ 3/6/1390 که موضوع به داوری ارجاع شد رأی داور را قطعی و غیرقابل اعتراض اعلام کردند و حق اعتراض به رأی داور ر. ا. خ. سلب و ساقط کردند که این صورت جلسه در پرونده استنادی کلاسه 880261 شعبه اول دادگاه حقوقی ورامین منعکس شده لذا با اسقاط حق اعتراض به داور مرضی الطرفین، نمی توانند به رأی داور اعتراض و تقاضای ابطال رأی داوری را کنند ثانیاً داور مرضی الطرفین ب. ت. ب. مقررات و برحسب مفاد پرونده و اظهارات شهود در پرونده و شهودی که خود استماع نموده رأی داده است ثانیاً داور مرضی الطرفین با توافق طرفین تعیین و همکار بودن آن با احد از طرفین مانع از داوری و صدور رأی نیست و ادعای ذینفع بودن داور صرف نظر از عدم اثبات مانع صدور رأی توسط وی نیست چراکه حسب ماده 469 قانون آیین دادرسی مدنی حتی برفرض اثبات ذی نفع بودن داور در دعوا در صورت تراضی طرفین انتخاب وی به داوری بلامانع است لذا موجبی برای ابطال رأی داوری وجود ندارد دادگاه به استناد مواد 2 و 454 و 458 و 465 و 469 و 472 و 476 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بی حقی خواهان تقابل خانم ح. صادر و اعلام می نماید و خصوص دعوی اصلی ن. ب. ا. حسب محتویات پرونده استنادی کلاسه 880261 و 920033/ج/1 طرفین اختلاف خ. ر. ب. داور مرضی الطرفین ارجاع و داور پس از رسیدگی رأی صادر و خوانده اصلی خانم ح. را به پرداخت مبلغ 000/650/67 ریال د. ح. خ. اصلی محکوم و با صدور اجرائیه م. ع. د. تاریخ 19/3/92 مبلغ محکوم به را به حساب سپرده دادگستری واریز کرده است ن. ب. ا. با محکومیت خوانده اصلی میزان بدهی وی معلوم و مشخص شده از طرفی تعهد ایشان نسبت به خواهان اصلی پرداخت مبلغ مزبور طبق قرارداد فی مابین بوده و ن. ب. ا. حسب نظریه کارشناس فرد و هیئت سه نفره کارشناسان موجود در پرونده استنادی دستمزد خواهان در چارچوب قرارداد مبلغ 000/350/224 ریال برآورد شده که حسب رأی داور خوانده اصلی بایست مبلغ محکوم به خواهان اصلی پرداخت می نمود و ن. ب. ا. وجه نقد که تعهد خوانده اصلی بوده ارزش ذاتی نداشته و ارزش آن به عوامل مختلفی از قبیل عوامل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی بستگی دارد و نه تنها ارزش افزوده ندارد بلکه کاهش ارزش نیز دارد و ن. ب. ا. تعهد خوانده اصلی به پرداخت مبلغ محکوم به پس از انجام قرارداد بوده و ن. ب. ا. جهت بری شدن ذمه خوانده اصلی در هنگام وصول محکوم به بایست مبلغی به آن اضافه تا معادل ارزش و قدرت خرید آن هنگام سررسید گردد لذا دعوی خواهان اصلی محمول بر صحت بوده دادگاه به استناد مواد 2 و 198 و 502 و 515 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی و قواعد «الاشتغال الیقینی یستدعی برائت الیقینی»; لاضرر و عدل و انصاف حکم به محکومیت خوانده اصلی خانم ح. به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه محکوم به (مبلغ 000/650/67) ریال) پرونده کلاسه 880261 شعبه اول دادگاه حقوقی ورامین از تاریخ 10/6/88 تا 19/3/92 معادل مبلغ هشتاد و هشت میلیون و هشت صد و سیزده هزار ریال و هزینه دادرسی به مبلغ یک میلیون و هفت صد و بیست و شش هزار ریال د. ح. خ. اصلی صادر و اعلام می نماید و خصوص مطالبه خسارت تأخیر تأدیه فاصله 1/8/78 تا 9/6/88 ب. ت. ب. استرداد خواهان اصلی در جلسه اول دادرسی با استناد بند الف ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار ابطال دادخواست در این قسمت صادر و اعلام می نماید. رأی صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان است. اجرای حکم منوط به تودیع بقیه هزینه دادرسی به مبلغ سیصد و هفتاد و سه هزار ریال توسط خواهان به صندوق دولت است. معاون قضایی و دادرس شعبه اول حقوقی دادگاه عمومی ورامین ـ اسدی رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم ف.ح. به طرفیت آقای ش.ی. نسبت به دادنامه شماره9200622-92/10/30 موضوع پرونده کلاسه بایگانی910988 شعبه اول محاکم عمومی ورامین که به موجب آن در خصوص دعوای تقابل ت. ن. خ. به خواسته ابطال رأی داوری مورخ91/11/12 (موضوع صفحات 2 و3 پرونده حکم به بی حقی صادر گردیده ب. ت. ب. مبانی و اوصاف رأی داوری من جمله اسقاط حق اعتراض وفق صورت جلسه مورخ 90/6/3 اعتراض موجه و مؤثری واقع نگردیده فلذا رأی معترض عنه در این بخش عیناً تأیید می گردد ولی در خصوص اعتراض نامبرده به بخش دوم رأی مبنی بر محکومیت ت. ن. خ. به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ 10/6/88 تجدیدنظرخواهی ازاین جهت وارد و مؤثر است که اگرچه ت. ن. خ. از تاریخ مزبور مطالبه حق خود را مطرح نموده مع الاسف و به لحاظ وجود اختلافات مالی و مستندات فراوان طرفین که در رأی داوری منعکس است بدهی مورد مطالبه تا زمان صدور رأی داوری قطعیت نیافته به عبارت دیگر شرایط مذکور در ماده522 قانون آیین دادرسی را پیدا نکرده درنتیجه و با پذیرش تجدیدنظرخواهی از حیث آغاز محاسبه خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ 10/6/88 به زمان صدور رأی داوری(12/11/91) تا زمان پرداخت وجه (19/3/92) دادنامه معترض عنه را اصلاح می دارد این رأی وفق ماده365 قانون آیین دادرسی مدنی قطعی است. رئیس شعبه 46 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه حمیدی راد ـ عاشورخانی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی زمان استحقاق خسارت تأخیر تأدیه در فرض ارجاع اختلاف به داوری در تاریخ 16 شهریور 1393، دادگاه بدوی به دعوای خ. د. خ. مطالبه خسارت تاخیر تادیه به مبلغ 67,650,000 ریال از تاریخ 1 آبان 1387 رسیدگی نمود. خواهان با کاهش خواسته، تاریخ آغاز مطالبه را به 10 شهریور 1388 تغییر داد و خسارت‌های قبلی را مسترد کرد. در مقابل، خوانده دعوای تقابلی به منظور ابطال رای داوری و توقف عملیات اجرایی مطرح کرد. دادگاه بدوی با استناد به اسقاط حق اعتراض به رای داوری و عدم اثبات ذی‌نفع بودن داور، به نفع خواهان رای صادر کرد و خوانده را به پرداخت خسارت تاخیر تادیه محکوم نمود. همچنین، هزینه دادرسی به مبلغ 1,726,000 ریال به خواهان اختصاص یافت. این رای به مدت بیست روز قابل تجدیدنظر بود. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه بخش اول رای بدوی را تایید و در خصوص تاریخ محاسبه خسارت تاخیر تادیه، زمان محاسبه را از تاریخ صدور رای داوری تا زمان پرداخت وجه اصلاح کرد و رای را قطعی اعلام نمود. تصمیمات دادگاه‌ها بر اساس مواد مربوطه قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردیده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/16 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ملاکِ استحقاقِ خ. ن. ب. مطالبه خسارتِ تاخیر تادیه، در فرضی که اختلافِ طرفین به داوری ارجاع شده است، زمان صدور رای داور است نه زمان ارجاعِ اختلاف به داوری زیرا پیش از صدور رای داور، دینِ مدیون قطعیت نیافته است. در خصوص دادخواست آقای ش.ی. به طرفیت خانم ف.ح. به خواسته مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به مبلغ 67/650/000 ریال از 1/8/87 تا اجرای حکم با احتساب هزینه دادرسی که خ. خ. ر. کاهش و شروع مطالبه خسارت تاخیر تادیه را به تاریخ 10/6/88 (تاریخ تقدیم دادخواست) تا هنگام وصول کاهش و خسارت تاخیر تادیه بین 1/8/78 تا 9/6/88 را مسترد نمود و دادخواست تقابل خانم ف.ح. به طرفیت آقای ش.ی. به خواسته توقف عملیات اجرایی موضوع اجراییه شماره 880261 - 9/12/91 و ابطال رای داوری در پرونده 910988 ماحصل ادعای خواهان اصلی چنین است که خوانده برابر رای داوری از شعبه اول دادگاه حقوقی ورامین به پرداخت مبلغ 67/650/000 ریال محکوم که خسارت و ضرر و زیان ناشی از تاخیر پرداخت دین وارد آمده بایست محاسبه شود. خانم ح. اظهار داشته که داور خانم خ.ع. در ادامه فعالیت مدرسه غیرانتفاعی... واقع در ملک مورد ترافع شرکت داشته و در موضوع داوری ذی نفع بوده است و داور طبق دستورالعمل دادگاه عمل نکرده و جلسه ای برگزار نکردند و رای داور خلاف موجد حق است و داور صلاحیت داوری نداشته و به مستندات من توجه نداشته است و داور بیست سال همکار من است و ده سال مدیر مدرسه غیرانتفاعی... دخترانه که من موسس آن بودم و دو سال نیز کمک دفتردار مدرسه... بودند و همیشه زیردست و زیرمجموعه من بود و جلسه ای بین ما نگذاشت آقای ی. اظهار داشت که داور را خانم ح. معرفی کردند و خانم ع. با ایشان آشنا و همکار بودند و خانم ع. برای ما وقت می گذاشت اما خانم ح. اعتنا نمی کردند و جلسات را نمی آمد و حتی در ماه رمضان امسال ( 92 ) نیز به امامزاده جعفر بن موسی (ع) نیامدند و حاضر به سازش نشدند علی هذا ن. ب. ا. اولا طرفین طی صورت جلسه مورخ 1390/06/03 که موضوع به داوری ارجاع شد رای داور را قطعی و غیرقابل اعتراض اعلام کردند و حق اعتراض به رای داور ر. ا. خ. سلب و ساقط کردند که این صورت جلسه در پرونده استنادی کلاسه --- شعبه اول دادگاه حقوقی ورامین منعکس شده لذا با اسقاط حق اعتراض به داور مرضی الطرفین، نمی توانند به رای داور اعتراض و تقاضای ابطال رای داوری را کنند ثانیا داور مرضی الطرفین ب. ت. ب. مقررات و برحسب مفاد پرونده و اظهارات شهود در پرونده و شهودی که خود استماع نموده رای داده است ثانیا داور مرضی الطرفین با توافق طرفین تعیین و همکار بودن آن با احد از طرفین مانع از داوری و صدور رای نیست و ادعای ذینفع بودن داور صرف نظر از عدم اثبات مانع صدور رای توسط وی نیست چراکه حسب ماده 469 قانون آیین دادرسی مدنی حتی برفرض اثبات ذی نفع بودن داور در دعوا در صورت تراضی طرفین انتخاب وی به داوری بلامانع است لذا موجبی برای ابطال رای داوری وجود ندارد دادگاه به استناد مواد 2 و 454 و 458 و 465 و 469 و 472 و 476 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بی حقی خواهان تقابل خانم ح. صادر و اعلام می‌نماید و خصوص دعوی اصلی ن. ب. ا. حسب محتویات پرونده استنادی کلاسه --- و 920033 /ج/ 1 طرفین اختلاف خ. ر. ب. داور مرضی الطرفین ارجاع و داور پس از رسیدگی رای صادر و خوانده اصلی خانم ح. را به پرداخت مبلغ 67/650/000 ریال د. ح. خ. اصلی محکوم و با صدور اجراییه م. ع. د. تاریخ 19/3/92 مبلغ محکوم به را به حساب سپرده دادگستری واریز کرده است ن. ب. ا. با محکومیت خوانده اصلی میزان بدهی وی معلوم و مشخص شده از طرفی تعهد ایشان نسبت به خواهان اصلی پرداخت مبلغ مزبور طبق قرارداد فی مابین بوده و ن. ب. ا. حسب نظریه کارشناس فرد و هیات سه نفره کارشناسان موجود در پرونده استنادی دستمزد خواهان در چارچوب قرارداد مبلغ 224/350/000 ریال برآورد شده که حسب رای داور خوانده اصلی بایست مبلغ محکوم به خواهان اصلی پرداخت می نمود و ن. ب. ا. وجه نقد که تعهد خوانده اصلی بوده ارزش ذاتی نداشته و ارزش آن به عوامل مختلفی از قبیل عوامل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی بستگی دارد و نه تنها ارزش افزوده ندارد بلکه کاهش ارزش نیز دارد و ن. ب. ا. تعهد خوانده اصلی به پرداخت مبلغ محکوم به پس از انجام قرارداد بوده و ن. ب. ا. جهت بری شدن ذمه خوانده اصلی در هنگام وصول محکوم به بایست مبلغی به آن اضافه تا معادل ارزش و قدرت خرید آن هنگام سررسید گردد لذا دعوی خواهان اصلی محمول بر صحت بوده دادگاه به استناد مواد 2 و 198 و 502 و 515 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی و قواعد «الاشتغال الیقینی یستدعی برائت الیقینی»; لاضرر و عدل و انصاف حکم به محکومیت خوانده اصلی خانم ح. به پرداخت خسارت تاخیر تادیه محکوم به (مبلغ 67/650/000 ) ریال) پرونده کلاسه --- شعبه اول دادگاه حقوقی ورامین از تاریخ 10/6/88 تا 19/3/92 معادل مبلغ هشتاد و هشت میلیون و هشت صد و سیزده هزار ریال و هزینه دادرسی به مبلغ یک میلیون و هفت صد و بیست و شش هزار ریال د. ح. خ. اصلی صادر و اعلام می‌نماید و خصوص مطالبه خسارت تاخیر تادیه فاصله 1/8/78 تا 9/6/88 ب. ت. ب. استرداد خواهان اصلی در جلسه اول دادرسی با استناد بند الف ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار ابطال دادخواست در این قسمت صادر و اعلام می‌نماید. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان است. اجرای حکم منوط به تودیع بقیه هزینه دادرسی به مبلغ سیصد و هفتاد و سه هزار ریال توسط خواهان به صندوق دولت است. معاون قضایی و دادرس شعبه اول حقوقی دادگاه عمومی ورامین - اسدی رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم ف.ح. به طرفیت آقای ش.ی. نسبت به دادنامه شماره --- - 92/10/30 موضوع پرونده کلاسه بایگانی --- شعبه اول محاکم عمومی ورامین که به موجب آن در خصوص دعوای تقابل ت. ن. خ. به خواسته ابطال رای داوری مورخ 91/11/12 (موضوع صفحات 2 و 3 پرونده حکم به بی حقی صادر گردیده ب. ت. ب. مبانی و اوصاف رای داوری من جمله اسقاط حق اعتراض وفق صورت جلسه مورخ 90/6/3 اعتراض موجه و موثری واقع نگردیده فلذا رای معترض عنه در این بخش عینا تایید می‌گردد ولی در خصوص اعتراض نامبرده به بخش دوم رای مبنی بر محکومیت ت. ن. خ. به پرداخت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ 10/6/88 تجدیدنظرخواهی ازاین جهت وارد و موثر است که اگرچه ت. ن. خ. از تاریخ مزبور مطالبه حق خود را مطرح نموده مع الاسف و به لحاظ وجود اختلافات مالی و مستندات فراوان طرفین که در رای داوری منعکس است بدهی مورد مطالبه تا زمان صدور رای داوری قطعیت نیافته به عبارت دیگر شرایط مذکور در ماده 522 قانون آیین دادرسی را پیدا نکرده درنتیجه و با پذیرش تجدیدنظرخواهی از حیث آغاز محاسبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ 10/6/88 به زمان صدور رای داوری( 12/11/91 ) تا زمان پرداخت وجه ( 19/3/92 ) دادنامه معترض عنه را اصلاح می‌دارد این رای وفق ماده 365 قانون آیین دادرسی مدنی قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه حمیدی راد - عاشورخانی