شرایط فسخ نکاح به علت بیماری زوجه

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی آقای س. ی. به طرفیت خانم م. ق.خ. به خواسته اعلام فسخ نکاح به این توضیح که خ. م. ا. در تاریخ 1389/1/30 با خوانده ازدواج کرده و پس از ازدواج متوجه شده است که زوجه دچار بیماری صرع بوده و این موضوع را از وی پنهان کرده است، لذا به استناد ماده 1128 قانون مدنی تقاضای فسخ نکاح به لحاظ مذکور را خواستار شده است (مستفاد از متن دادخواست). دادگاه ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و صرف‌نظر از اینکه خ. د. ج. دادگاه حاضر و منکر وجود بیماری مذکور در خود شده است و نیز دفاع نموده است که در همان سال 1389 با خواهان زندگی مشترک را شروع کرده و چگونه تاکنون مدعی این موضوع نشده است. ن. ب. ا. مطابق مقررات، خواهان مکلف بوده دلایل کافی برای اثبات ادعای خود ارایه کند و در مانحن فیه صرفاً مدعی بیماری زوجه شده و دلیلی ارایه نکرده است و از سوی دیگر حتی بر فرض صحت ادعای وی در متن دادخواست اذعان کرده که پس از ازدواج متوجه بیماری شده است و مطابق ماده 440 قانون مدنی "خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری است" و ب. ت. ب. احکام کلی خیارات که براساس آن ادامه زندگی مشترک توسط خوانده پس از علم به وجود عیب و تدلیس، اسقاط حق احتمالی وی در فسخ محسوب می‌شود و ب. ت. ب. اصل لزوم عقود، لذا دادگاه دعوی خ. ر. و. ندانسته و مستنداً به مواد 440 و 450 قانون مدنی (وحدت ملاک) و ماده 197 قانون آئین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر می‌کند. این حکم حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران است. شعبه اول حقوقی دادگاه عمومی دماوند - محمدی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای س. ی. (زوج) به طرفیت خانم م. ق.خ. (زوجه) نسبت به دادنامه شماره 1214 مورخ 1393/10/27 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی دماوند که به موجب آن حکم بر بطلان دعوی زوج به خواسته فسخ نکاح صادر شده است وارد و موجه نبوده و رأی مزبور از حیث نتیجه مغایرتی با قانون و موازین شرعی و دلایل موجود در پرونده ندارد زیرا اولاً: ابتلا ء زوجه به بیماری صرع و وجود بیماری مذکور در حین عقد نکاح ثابت نیست و زوجه نیز منکر بیماری مزبور است. ثانیاً: برفرض وجود بیماری مذکور، زوج فوراً اقدام ننموده و عدم علم وی به فوریت حق فسخ ثابت نیست. ثالثاً: بر فرض وجود عیب مذکور و عدم اطلاع زوج از فوریت حق فسخ، اساساً عیب مذکور (بیماری صرع) جزء عیوب موجب فسخ نکاح مندرج در ماده 1123 قانون مدنی نیست و ادعای زوج با ماده 1128 قانون مدنی نیز منطبق نیست زیرا صفت سلامت زوجه از بیماری صرع در حین عقد یا قبل از آن مطرح نگردیده و در ضمن عقد ولو به صورت توصیف، شرط نشده است و عقد نکاح متبانیاً بر آن نیز جاری نشده است. بنابراین وجود عیب مذکور در حین عقد و کتمان آن از سوی زوجه یا ولی او و یا سکوت آنان و اعتقاد و باور زوج به سلامت زوجه از عیب مذکور (برفرض صحت ادعا) اگرچه تدلیس محسوب می‌گردد لکن تدلیسی نیست که موجب حق فسخ باشد و بر این امر در مسئله 13 و 14 از کتاب النکاح تحریر الوسیله (جلد 2 صفحه 296) ذیل عنوان القول فی العیوب الموجبه لخیار الفسخ و التدلیس تصریح شده است. بنابراین با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی، دادنامه تجدیدنظر خواسته نتیجتاً تأیید می‌گردد. این رأی قطعی است. و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل فرجام‌خواهی م. ب.. رئیس و مستشار شعبه 30 دادگاه تجدیدنظر استان تهران محرملی بیگدلی - محمدباقر غفاری فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی شرایط فسخ نکاح به علت بیماری زوجه در تاریخ 19 فروردین 1394، دادگاه بدوی به موضوع درخواست فسخ نکاح رسیدگی نمود. خواهان ادعا کرد که پس از ازدواج در تاریخ 30 فروردین 1389، از بیماری صرع زوجه آگاه شده و این موضوع را از وی پنهان کرده است. وی به استناد ماده 1128 قانون مدنی، درخواست فسخ نکاح را مطرح کرد. دادگاه بدوی ب. ت. ب. عدم ارائه دلایل کافی از سوی خواهان و عدم اقدام فوری پس از آگاهی از بیماری، دعوی را غیرموجه تشخیص داده و بر اساس مواد 440 و 450 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به بطلان دعوی صادر کرد. این حکم قابلیت تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان تهران را داشت. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با رد تجدیدنظرخواهی، حکم بدوی را تایید کرده و بیان داشت که ابتلاء زوجه به بیماری صرع در حین عقد به اثبات نرسیده و این عیب نیز جزء عیوب موجب فسخ نکاح وفق ماده 1123 قانون مدنی نمی‌باشد. این رای قطعی بوده و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ، امکان فرجام‌خواهی وجود دارد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/01/19 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: زوج در صورتی می‌تواند به علت بیماری زوجه تقاضای فسخ نکاح نماید که: 1 -ثابت کند زوجه در حین عقد نکاح مبتلا به آن بیماری بوده؛ 2 - عیب مذکور جزء عیوب موجب فسخ نکاح مندرج در قانون باشد. در خصوص دعوی آقای س. ی. به طرفیت خانم م. ق.خ. به خواسته اعلام فسخ نکاح به این توضیح که خ. م. ا. در تاریخ 1389/01/30 با خوانده ازدواج کرده و پس از ازدواج متوجه شده است که زوجه دچار بیماری صرع بوده و این موضوع را از وی پنهان کرده است، لذا به استناد ماده 1128 قانون مدنی تقاضای فسخ نکاح به لحاظ مذکور را خواستار شده است (مستفاد از متن دادخواست). دادگاه ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و صرف‌نظر از اینکه خ. د. ج. دادگاه حاضر و منکر وجود بیماری مذکور در خود شده است و نیز دفاع نموده است که در همان سال 1389 با خواهان زندگی مشترک را شروع کرده و چگونه تاکنون مدعی این موضوع نشده است. ن. ب. ا. مطابق مقررات، خواهان مکلف بوده دلایل کافی برای اثبات ادعای خود ارایه کند و در مانحن فیه صرفا مدعی بیماری زوجه شده و دلیلی ارایه نکرده است و از سوی دیگر حتی بر فرض صحت ادعای وی در متن دادخواست اذعان کرده که پس از ازدواج متوجه بیماری شده است و مطابق ماده 440 قانون مدنی خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری است و ب. ت. ب. احکام کلی خیارات که براساس آن ادامه زندگی مشترک توسط خوانده پس از علم به وجود عیب و تدلیس، اسقاط حق احتمالی وی در فسخ محسوب می‌شود و ب. ت. ب. اصل لزوم عقود، لذا دادگاه دعوی خ. ر. و. ندانسته و مستندا به مواد 440 و 450 قانون مدنی (وحدت ملاک) و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر می‌کند. این حکم حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران است. رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای س. ی. (زوج) به طرفیت خانم م. ق.خ. (زوجه) نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1393/10/27 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی دماوند که به موجب آن حکم بر بطلان دعوی زوج به خواسته فسخ نکاح صادر شده است وارد و موجه نبوده و رای مزبور از حیث نتیجه مغایرتی با قانون و موازین شرعی و دلایل موجود در پرونده ندارد زیرا اولا: ابتلا ء زوجه به بیماری صرع و وجود بیماری مذکور در حین عقد نکاح ثابت نیست و زوجه نیز منکر بیماری مزبور است. ثانیا: برفرض وجود بیماری مذکور، زوج فورا اقدام ننموده و عدم علم وی به فوریت حق فسخ ثابت نیست. ثالثا: بر فرض وجود عیب مذکور و عدم اطلاع زوج از فوریت حق فسخ، اساسا عیب مذکور (بیماری صرع) جزء عیوب موجب فسخ نکاح مندرج در ماده 1123 قانون مدنی نیست و ادعای زوج با ماده 1128 قانون مدنی نیز منطبق نیست زیرا صفت سلامت زوجه از بیماری صرع در حین عقد یا قبل از آن مطرح نگردیده و در ضمن عقد ولو به صورت توصیف، شرط نشده است و عقد نکاح متبانیا بر آن نیز جاری نشده است. بنابراین وجود عیب مذکور در حین عقد و کتمان آن از سوی زوجه یا ولی او و یا سکوت آنان و اعتقاد و باور زوج به سلامت زوجه از عیب مذکور (برفرض صحت ادعا) اگرچه تدلیس محسوب می‌گردد لکن تدلیسی نیست که موجب حق فسخ باشد و بر این امر در مسئله 13 و 14 از کتاب النکاح تحریر الوسیله (جلد 2 صفحه 296 ) ذیل عنوان القول فی العیوب الموجبه لخیار الفسخ و التدلیس تصریح شده است. بنابراین با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی، دادنامه تجدیدنظر خواسته نتیجتا تایید می‌گردد. این رای قطعی است. و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل فرجام‌خواهی م. ب.. رئیس و مستشار شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران